Αρχείο ετικέτας Θεσμικό πλαίσιο Αυτοδιοίκησης

Οι εκλογές στην αυτοδιοίκηση τελείωσαν και εκείνοι που έδωσαν τη μάχη… αναπαύονται.

 

 

Βεβαίως δεν είναι κάτι καινούργιο, έτσι και αλλιώς μεγάλο τμήμα της όποιας ζωντάνιας σπαταλιέται κατά την προεκλογική περίοδο. Και η ζωή συνεχίζεται χωρίς να αλλάζει τίποτε και πολύ περισσότερο χωρίς να ανησυχεί κανένας ιδιαιτέρως. Δεν θα έλεγα πως έχουν όλοι λόγο να ανησυχούν. Γιατί υπάρχει η μεγάλη κατηγορία των αυτοδιοικητικών παραγόντων οι οποίοι βολεύονται εξασφαλίζοντας τα αναγκαία για να δείχνουν ότι παράγουν έργο και δεν ενοχλούνται καθόλου από την αποδιοργάνωση της αυτοδιοίκησης η οποία είναι στο κέντρο των δραματικών αλλαγών που συντελούνται στη χώρα. Η αυτοδιοίκηση είναι ένα πεδίο προνομιακής εφαρμογής της πολιτικής λιτότητας με την δραματική περικοπή των χρηματοδοτήσεων, της αποδιάρθρωσης του δημόσιου τομέα με τις απολύσεις, την ιδιωτικοποίηση των κοινωνικών υπηρεσιών με την παράδοση στους ιδιώτες και την μετακύλιση του κόστους στους πολίτες. Επιπλέον δε είναι ο τομέας που έχει τεθεί υπό τον απόλυτο έλεγχο της τρόικας με τη δημιουργία του Παρατηρητηρίου το οποίο ελέγχει τα οικονομικά και τη διαχείρισή τους.
Ολα όσα διαπιστώνουμε μέχρι σήμερα είναι απλώς η αρχή μιας διαδικασίας η οποία θα βαθύνει ακόμη περισσότερο το επόμενο διάστημα. Και για το λόγο αυτό χρειάζονται τα κατάλληλα «εργαλεία», δηλαδή νομοθετικές προβλέψεις που θα επενδύσουν με νομιμοφάνεια τις καινούργιες επεμβάσεις έτσι ώστε να αποτελέσει η αυτοδιοίκηση το μακρύ χέρι της τρόικας στην τοπική κοινωνία. Και αυτά τα «εργαλεία» δεν είναι τίποτε περισσότερο από των Κώδικα της Αυτοδιοίκησης ο οποίος ρυθμίζει τις λειτουργίες της ενώ παράλληλα κωδικοποιεί τη διάσπαρτη νομοθεσία. Φυσικά Κώδικας υπάρχει και μάλιστα έχει ανανεωθεί με τις προβλέψεις του “Καλλικράτη” πριν από λίγα χρόνια. Φαίνεται όμως πως δεν είναι επαρκής για τους σχεδιασμούς και χρειάζεται να ψηφιστεί καινούργιος.
Είναι ένα θέμα το οποίο προφανώς ετοιμάζεται από καιρό καθώς ιδιαίτερο ενδιαφέρον δείχνουν διάφορα εξωθεσμικά κέντρα που προετοιμάζουν ακόμη και νομικά τις αλλαγές που θέλουν να επιβάλουν. Από αυτή την άποψη σε μια δημοκρατία θα ήταν επιβεβλημένο τέτοιου είδους ζητήματα να μπαίνουν σε ευρύτατη διαβούλευση και μάλιστα πριν από τις εκλογές έτσι ώστε να τοποθετηθούν με σαφήνεια οι υποψήφιοι, να ανοίξει η συζήτηση και να ενημερωθούν οι πολίτες. Η κυβέρνηση όμως για μια ακόμη φορά πάει να περάσει στη ζούλα την υπόθεση καθώς αν ο Κώδικας έμπαινε σε διαβούλευση πριν από τις εκλογές θα μπορούσε να επηρεάσει το εκλογικό αποτέλεσμα. Από την άλλη πλευρά οι προβλέψεις του είναι ασφαλώς προσαρμοσμένες και στο εκλογικό αποτέλεσμα και στη νέα πολιτική κατάσταση η οποία δημιουργείται στην αυτοδιοίκηση. Ετσι φρόντισε να φέρει στη Βουλή τον Κώδικα μετά τις εκλογές και μάλιστα μια ημέρα πριν σταματήσει εσπευσμένα η λειτουργία της Ολομέλειας.
Κάποιοι ενδεχομένως θα σπεύσουν να θεωρήσουν τις προβλέψεις του νέου Κώδικα ως «τεχνικές ρυθμίσεις» κατά την προσφιλή πρακτική των φανατικών υποστηρικτών ακόμη και των πλέον ακραίων μέτρων από τα οποία προσπαθούν να αποσπάσουν την πολιτική ουσία. Από την άποψη αυτή, έχει σημασία να καταγραφεί ο τρόπος με τον οποίο η εφημερίδα “Το Βήμα” παρουσίασε τη νομοθετική πρωτοβουλία, αποκαλύπτοντας και το πολιτικό της βάθος. Σε σχετικό δημοσίευμα πριν από λίγες ημέρες έγραφε μεταξύ των άλλων: «Στο πλαίσιο των μνημονιακών δεσμεύσεων αλλά και των μέτρων που ψηφίστηκαν στο μεσοπρόθεσμο από την κυβέρνηση, οι δήμοι και οι περιφέρειες γίνονται με σαφήνεια πεδίο υλοποίησης της κυβερνητικής και κοινοτικής πολιτικής, αποκτώντας και τα θεσμικά εργαλεία προκειμένου να “τρέξουν” το νέο ΕΣΠΑ 2014-2020».
Το πρώτο μέρος του αποσπάσματος είναι απολύτως σαφές και δεν χρειάζεται καμία εξήγηση: Με τον Κώδικα η κυβέρνηση επιχειρεί να υλοποιήσει τις μνημονιακές της δεσμεύσεις και αυτό είναι κλειδί για να εξηγήσει κάποιος τις θεσμικές προσαρμογές. Σε ό,τι αφορά το νέο ΕΣΠΑ το πρόβλημα δεν είναι η απουσία θεσμικών εργαλείων αλλά το γεγονός ότι οι περιφερειάρχες ουσιαστικά κάνουν πολιτική με τα έργα του προγράμματος παίζοντας με τους δημάρχους στην προσπάθεια να εξασφαλίσουν τη στήριξή τους στην επόμενη αναμέτρηση. Και δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ο Γιαν. Σγουρός στην Αττική είχε την υποστήριξη πολλών δημάρχων της Νέας Δημοκρατίας, οι οποίοι “άδειασαν” τον υποψήφιο του κόμματος. Εκείνο που λείπει από το ΕΣΠΑ είναι μια ανεξάρτητη αρχή που θα αξιολογεί τα προτεινόμενα έργα, αλλά και ένα άλλο πνεύμα στη διαχείριση των κονδυλίων του. Ειδικότερα εκείνων που όχι μόνον είναι αντιπαραγωγικά, αλλά χρησιμοποιούνται για να μοιράζονται χρήματα σε μέσα ενημέρωσης και εταιρείες στο όνομα της δημοσιότητας και της προβολής.
Τα πράγματα στην αυτοδιοίκηση δεν ήταν ρόδινα και αυτό το γνωρίζουν όλοι. Εδώ όμως δεν συζητούμε για βελτίωση της κατάστασης με την αντιμετώπιση των προβλημάτων, αλλά για μια επιχείρηση κατεδάφισης και για υπερδιόγκωση αυτών των προβλημάτων που ήταν ορατά στους πολίτες. Και ο Κώδικας είναι ένα τέτοιο «εργαλείο» αλλά οι παράγοντες της αυτοδιοίκησης δεν δείχνουν να ανησυχούν ιδιαιτέρως. Οι πολίτες όμως;Διαβάστε το άρθρο στην ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ http://www.eleftheriaonline.gr/stiles-sxolia/kalimera-perifereia/item/39941

Νέο εκλογικό σύστημα ΟΤΑ: Σκοπός η διεύρυνση της δημοκρατίας, της διαφάνειας , η διαπαιδαγώγηση στη συμμετοχή στην αυτοδιοίκηση και αποθάρρυνση της ανάθεσης.

 

tmp_image1373389017Πριν οποιαδήποτε αναφορά θα ήταν σοβαρή παράλειψη να μην αναφερθεί στις αιτίες της σημερινής κατάστασης , η  δυσπιστία της μέχρι σήμερα κυρίαρχης κεντρικής πολιτικής αντίληψης απέναντι στο θεσμό της αυτοδιοίκησης .

Το σημερινό ______________________1-image3047-4294967191σύστημα αυτοδιοίκησης οικοδομήθηκε γύρω από την έννοια του «τοπικού άρχοντα». Ο εκλεγμένος δήμαρχος έχει πάντα την  πλειοψηφία δημοτικών συμβούλων από το ψηφοδέλτιό του ακόμα και όταν είναι μειοψηφία, ορίζει και παύει ο ίδιος τους αντιδημάρχους, ελέγχει κατά πλειοψηφία και τα τοπικά συμβούλια ακόμη κι αν εκεί έχει πλειοψηφήσει η αντιπολίτευση.
Ο προγραμματικός λόγος και σύνθεση θέσεων σήμερα δεν είναι αναγκαίος γιαυτό γίνεται παρακμιακά και  με υποτυπώδεις διαδικασίες στη χάραξη συλλογικής σκέψης στο επίπεδο εκλεγμένων οργάνων
Σε αρκετές περιπτώσεις, ιδίως για δημάρχους με  μεγάλη θητεία  στην  εξουσία, οικοδομείται μια επικίνδυνη κουλτούρα καθεστωτικής αυθαιρεσίας και αδιαφάνειας .Λίγο πολύ υιοθετείται άκριτα η θέση ότι ένας δήμαρχος κρίνεται αποκλειστικά από την «ικανότητά» του να επανεκλεγεί και δε λογοδοτεί πουθενά αλλού , με σοβαρές επιπτώσεις στην καθημερινότητα των πολιτών .Δεν είναι τυχαίο ότι  γίνεται στα μουλωχτά  συστηματική υποχώρηση  σε ομάδες συμφερόντων ούτε είναι τυχαία  η χρήση δημοτικών ελεγκτικών μηχανισμών σε πολιτικούς αντιπάλους κ.ά. .
Σημαντικό βήμα αλλαγής για τους θεσμούς είναι η ενίσχυση της συλλογικότητας στη διοίκηση των δήμων και η αναβάθμιση  λειτουργίας του Δημοτικού Συμβουλίου .
Το  κύριο εκλεγμένο όργανο οφείλει να είναι το δημοτικό συμβούλιο, που αποτυπώνει καλύτερα τη βούληση των πολιτών και τις κοινωνικές αντιθέσεις από ό,τι ένα μονοπρόσωπο όργανο όπως ο δήμαρχος. Οι  αρμοδιότητες  των  ΟΤΑ δεν πρέπει να ασκούνται κάτω από την «επίβλεψη» προσωπικών εκλογικών  μηχανισμών  με συνέπεια την παρέμβαση παραγόντων της οικονομικής ζωής με σοβαρούς κινδύνους διαπλοκής και διαφθοράς.
Είναι προτιμότερη  η θέση   ο Δήμαρχος και οι αντιδήμαρχοι  να εκλέγονται από το Δημοτικό Συμβούλιο (με δικλείδες που θα διασφαλίζουν ότι ο δήμος δε θα μένει ακέφαλος) και να λογοδοτούν σε αυτό.  Σκοπός μας πρέπει πάντα είναι η διεύρυνση της δημοκρατίας, της διαφάνειας και της αποκέντρωσης στο εσωτερικό των δήμων και διαπαιδαγώγηση των πολιτών στον προγραμματικό λόγο και στη σύνθεση του.

Άρα  η αντίληψη μας για την λειτουργία του Δ.Σ. πρέπει να κινείται με τους παρακάτω άξονες:
α)την εκβάθυνση του  νέου θεσμικού πλαισίου : σύστημα εκλογής με  απλή αναλογική και γεωγραφική αποκλιμάκωση των δήμων
β)την αξιοποίηση της θετικής και αρνητικής  εμπειρία από τη λειτουργία των  Δ.Σ. όλα τα προηγούμενα χρόνια
γ) Τα νέα δικαιώματα και ανάγκες των πολιτών στη σημερινή εποχή.

***
Μερικές  επί μέρους προτάσεις μπορεί να δείξουν και το γενικό πλαίσιο , προτάσεις που μπορούν να τροφοδοτήσουν τη συζήτηση για ένα τρόπο λειτουργίας σύγχρονο και πιο δημοκρατικό .

Οι ιστοσελίδες των Δημοτικών Ενοτήτων και  του Καλλικρατικού Δήμου να χαρακτηριστούν ως  δημοτικά μέσα συζήτησης , να είναι ανοικτά στις απόψεις των δημοτών και των παρατάξεων, με έλεγχο από το Δ.Σ. για την τήρηση των κανόνων της αμεροληψίας και θέσπιση κώδικα   .

Ειδικές διατάξεις ευθύνης αιρετών που εμποδίζουν ή πιέζουν για παράβλεψη νόμων από δημοτικούς υπαλλήλους με άμεση και αυτόματη συζήτηση στη πρώτη συνεδρίαση του ΔΣ για τη διερεύνηση της καταγγελίας. Κατά τη γνώμη μας είναι πρώτο μέλημα η κατοχύρωση πλήρους υπηρεσιακής ανεξαρτησίας των δημοτικών υπαλλήλων, με ευθύνη υπογραφής στη μάχη κατά της διαφθοράς.

Κατοχύρωση στον εσωτερικό κανονισμό του Δ.Σ. θεματικών συζητήσεων ποιότητας ζωής των διαμερισμάτων αναβάθμισης του περιβάλλοντος, της τοπικής κοινωνικής λειτουργίας ως ενίσχυση της τοπικής διάστασης μια φορά το χρόνο όχι μόνο για τους καποδιστριακούς δήμους Θουρίας,  Άριος και Αρφαρών αλλά και μεγάλες γειτονιές του οικιστικού συγκροτήματος της πόλης της Καλαμάτας Δυτική Γειτονιά κλπ. που θα βοηθάει τον προγραμματισμό των έργων υποδομών, θα ενισχύει τη δυνατότητα

Σημαντικότερη όμως τομή του εσωτερικού κανονισμού πρέπει να είναι η απευθείας συμμετοχή των πολιτών στις τοπικές τους υποθέσεις. Υπογραφές σημαντικού αλλά ρεαλιστικού ποσοστού πολιτών πρέπει να αρκούν για τη διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος, αυστηρά για αρμοδιότητες του δήμου. Απαραίτητη επίσης η είναι πρόβλεψη των  προϋποθέσεων  για δημοψηφίσματα σε επίπεδο δημοτικού διαμερίσματος ή γειτονιάς.
Αναγνώριση των συνοικιακών  και τοπικών συνελεύσεων   να αποκτήσουν θεσμική αναφορά πραγματική υπόσταση στον κανονισμό λειτουργίας του ΔΣ, και θεμελίωση νέων θεσμών όπως ο «συμμετοχικός προϋπολογισμός» για τις επενδύσεις και τα έργα του δήμου ή τα «τοπικά σχέδια βιωσιμότητας» .
Στην ίδια κατεύθυνση ενίσχυσης της άμεσης δημοκρατίας εντάσσονται, τέλος, και άλλες πρωτοβουλίες που μπορούν να δώσουν νέα πνοή στη συμμετοχή των πολιτών οι ανοικτές θεματικές επιτροπές στα πλαίσια του δημοτικού συμβουλίου.
***
Μια τέτοια αναβάθμιση της αυτοδιοίκησης ,  δεν δικαιώνει μόνο όσους πιστεύουν στις αξίες της άμεσης δημοκρατίας, αλλά αναβαθμίζει τη λειτουργία των δήμων και από καθαρά πρακτική άποψη:
α. Κατοχυρώνει μεγαλύτερο βαθμό διαφάνειας και δημόσιου ελέγχου, ανάλογο με το ποσοστό εκείνων που παρακολουθούν στενά τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
Β. Εκπαιδεύει μεγάλο αριθμό πολιτών στη λειτουργία και τις απαιτήσεις της αυτοδιοίκησης, και αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες να προέλθουν από αυτούς ικανοί και πολυεπίπεδα μορφωμένοι αιρετοί.
Τέλος , σημασία δεν έχουν μόνο οι αξίες που εκφράζει κάθε θεσμός και η λειτουργία του Δ.Σ., αλλά και οι πολιτικές που θα υπηρετήσει. Η  θέσπιση το 2010 με τον “Καλλικράτη” του θεσμού  δεν ενίσχυσε τις παραπάνω αξίες.Δεν δημιούργησε  συνθήκες ουσιαστικής δημοκρατικής συμμετοχής και, κυρίως, δεν προσέδωσε  ουσιαστικό αυτοδιοικητικό περιεχόμενο
Το «Δίκτυο Ενεργών Πολιτών Καλαμάτας» πρέπει να έχει καθαρό στόχο τη στροφή της αυτοδιοικητικής πολιτικής με κέντρο τις ανάγκες σε δημοκρατία του δημότη και την εκπαίδευση του στη λήψη των αποφάσεων της  καθημερινότητας του , της κοινωνικής αλληλεγγύης και αναβάθμισης  του περιβάλλοντος. Σκοπός πρέπει να είναι η μείωση των παραγοντίστικων αντιλήψεων και της παρακμής της αυτοδιοικητικής λογικής.

ΚΑΙΡΙΕΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΓΙΑ το ΝΕΟ ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Κυριακή, 15 Σεπτεμβρίου 2013

Του Δημήτρη Κατσούλη,

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ «Η ΕΛΛΑΔΑ ΑΥΡΙΟ», φ. της 14ης Σεπτεμβρίου 2013, σ.18

Η αλλαγή του εκλογικού συστήματος  της τοπικής αυτοδιοίκησης κατακτά  πλέον τον δημόσιο διάλογο υπό την μορφή «ιδεών» ή «σκέψεων» που επικοινωνεί κυρίως ο αρμόδιος Υπουργός Εσωτερικών. Παραμένουν πολλές αδιευκρίνιστες πτυχές. Αξίζει όμως να παρατάξουμε μερικές σκέψεις:

Το ισχύον εκλογικό σύστημα παραμένει στον κεντρικό του πυρήνα αμετάβλητο από το 1982 (ν.1270/1982). Αυτό λοιπόν το μακροχρόνιο εκλογικό σύστημα έχει χρωματίσει τη δημαρχοκεντρική δυναμική της τοπικής διακυβέρνησης με τη διοικητική και πολιτική σταθερότητα που επιτρέπει την εκπλήρωση της αποστολής της τοπικής αυτοδιοίκησης. Παράλληλα, αυτό το εκλογικό σύστημα ενθάρρυνε  την τοπική συνεργασία των κομματικών δυνάμεων αλλά και μη κομματικά ενταγμένων ομάδων ή μεμονωμένων πολιτών αμβλύνοντας  υποχρεωτικά τις κομματικές αντιθέσεις σε τοπικό επίπεδο και επιτρέποντας την σύγκλιση σε κοινούς στόχους της τοπικής κοινωνίας.  Έχει ασφαλώς και περιθώρια βελτίωσης. Η  τροποποίηση της εκ του νόμου κατανομής των εδρών μεταξύ επιτυχόντος και επιλαχόντων συνδυασμών, η αναλογικότερη κατανομή τους,  η εισαγωγή της ευχέρειας του ψηφοφόρου να εκφράζει την προτίμησή του και σε συμβούλους περισσοτέρων συνδυασμών, η διαφοροποίηση της εκλογής των οργάνων της δημοτικής αποκέντρωσης χρονικά και διαδικαστικά απλοποιώντας την συγκρότηση των κεντρικών οργάνων διακυβέρνησης, μπορεί να είναι μερικές από τις «ιδέες» βελτίωσης του ισχύοντος εκλογικού συστήματος.

Η αλλαγή του εκλογικού συστήματος δεν  αφορά απλώς τον τρόπο επιλογής των αιρετών αλλά συνδέεται άρρηκτα με την αρχή της λαϊκής κυριαρχίας, με τη δημοκρατική «μηχανική» της τοπικής διακυβέρνησης και με την αποτελεσματική διοίκηση των δήμων και των Περιφερειών. Σίγουρα πάντως δεν πρέπει να συγχέεται με το εκλογικό σύστημα των συνδικαλιστικών ή άλλων κοινωνικών οργανώσεων.

Ας σχολιάσουμε τώρα τις γνωστές «ιδέες» του προτεινόμενου νέου εκλογικού συστήματος:

Πρώτον. Εκλογή του Δημάρχου ή Περιφερειάρχη  ξεχωριστά από την εκλογή του Συμβουλίου. Ο ψηφοφόρος λαμβάνει ένα ψηφοδέλτιο με τα ονόματα όλων των υποψηφίων Δημάρχων ή Περιφερειαρχών και σημειώνει την επιλογή του και κατόπιν σε ξεχωριστό ψηφοδέλτιο επιλέγει με σταυρό προτίμησης τους υποψηφίους Συμβούλους οι οποίοι αναγράφονται με αλφαβητική σειρά και όχι κατά συνδυασμούς. Επιλέγει ελεύθερα εκείνους που θεωρεί ικανότερους ανεξαρτήτως της σύνδεσής τους με τον υποψήφιο Δήμαρχο ή Περιφερειάρχη  που προτίμησε.

Δεύτερον. Για την εκλογή του Δημάρχου ή Περιφερειάρχη  απαιτείται η συγκέντρωση του 42% των εγκύρων ψηφοδελτίων και όταν δεν επιτυγχάνεται διεξάγεται επαναληπτική εκλογή μεταξύ των δύο πρώτων σε ψήφους υποψηφίων δημάρχων.  Ο συνδυασμός που δεν συγκεντρώνει το 5% ή το 7% ή το ποσοστό που τελικά θα οριστεί δεν  καταλαμβάνει καμία έδρα στο Συμβούλιο. Εξ αυτού συνάγεται ότι η κατανομή των εδρών θα γίνεται με βάση τους δηλωθέντες συνδυασμούς υποψηφίων Δημάρχων ή Περιφερειαρχών. Συνεπώς αίρεται το βασικό επικοινωνιακό επιχείρημα περί της εκλογής των καλυτέρων.

Τρίτον. Η ενδεχόμενη εφαρμογή της «ιδέας» για την εκλογή των  Συμβούλων ανεξαρτήτως της εκλογής του Δημάρχου  ή Περιφερειάρχη (δηλαδή εκτός συνδυασμών) είναι πιθανόν να οδηγήσει σε πολιτική και προγραμματική δυσαρμονία μεταξύ αυτών  και της πλειοψηφίας του Συμβουλίου. Ο Δήμαρχος ή ο Περιφερειάρχης οφείλει να προσπαθεί διαρκώς να διαμορφώσει πλειοψηφία στο Συμβούλιο. Είτε με συνθέσεις είτε με εκπτώσεις από το πρόγραμμά του. Ο νομοθέτης πρέπει να έχει προνοήσει για την λύση του γρίφου της ανέφικτης πλειοψηφίας και για τις διοικητικές και θεσμικές συνέπειες στη λειτουργία του Δήμου ή της Περιφέρειας.

Τέταρτον. Εάν η κατανομή  των Συμβούλων γίνεται με βάση τους συνδυασμούς, η αναγραφή των ονομάτων σε ενιαίο ψηφοδέλτιο έχει κυρίως  πρακτική χρησιμότητα για να μπορεί ο εκλογέας να επιλέγει υποψηφίους από διαφορετικούς συνδυασμούς. Και αυτή η εκδοχή έχει πολλές πτυχές που πρέπει να φωτιστούν. Κυρίως όμως πρέπει να απαντηθεί η διχοστασία ανάμεσα στην αδέσμευτη επιλογή των υποψηφίων Συμβούλων από τον εκλογέα η οποία όμως δεν συνεπάγεται και την εκλογή τους και το τελικό αποτέλεσμα της εκλογής εντός των συνδυασμών αλλά  όχι απαραιτήτως των «καλυτέρων», όπως θέλει το επικοινωνιακό στίγμα της αλλαγής.

Πέμπτον. Εάν η κατανομή των εδρών του Συμβουλίου γίνεται ανεξαρτήτως των συνδυασμών αλλά με βάση τα αποτελέσματα της καταμέτρησης των σταυρών προτίμησης όλων των υποψηφίων Συμβούλων τότε πέραν της πιθανής έλλειψης πλειοψηφίας που υποστηρίζει τον Δήμαρχο ή Περιφερειάρχη  προκύπτουν και κρίσιμα ερωτηματικά σχετικά με το περιεχόμενο της πολιτικής εντολής που ο εκλογέας δίνει με τον σταυρό προτίμησης στον αιρετό. Εμπεριέχει η εντολή προγραμματικό περιεχόμενο ή είναι «πουκάμισο αδειανό»; Ένα είναι βέβαιο, όταν η  εκλογή εκλαμβάνεται ως  επιλογή χωρίς  πολιτικά κριτήρια, τότε μοιάζει περισσότερο με οιωνεί πασαρέλα προβεβλημένων προσωπικοτήτων ακόμη και ως προϊόντων διαφημιστικής καμπάνιας.

Τελικά οι προτάσεις για την αλλαγή του συστήματος εκλογής των αιρετών οργάνων της τοπικής αυτοδιοίκησης φέρνουν αρκετές πτυχές που πρέπει να φωτιστούν από τον Υπουργό Εσωτερικών. Οι προθέσεις περί της εκλογής των ικανών εκτός των κομματικών τειχών δεν αρκούν για να πείσουν όταν δεν έχει παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο σύστημα κανόνων που να υπηρετεί το δημοκρατικό διακύβευμα της ισχυρής και αποτελεσματικής αυτοδιοίκησης. Χρειάζεται πολύ δουλειά ακόμη και ο χρόνος δεν είναι σύμμαχος  αλλά ούτε και ανύποπτος.

Χωρίς συζήτηση με την κοινωνία Οι αλλαγές που εισηγείται η ΠΕΔ Πελοποννήσου για τον Καλλικράτη

πιο μαύρο “καλλικράτη” ζητάει η

Π.Ε.Δ Πελοποννήσου

Στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Π.Ε.Δ Πελοποννήσου, που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 12 Νοεμβρίου 2012, στην Τρίπολη, συζητήθηκαν και λήφθηκαν αποφάσεις για την πρόταση τροποποίησης του ν. 3852/2010.

Οι προτάσεις αυτές υιοθετήθηκαν όμως  χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστική συζήτηση με την κοινωνία και τα συλλογικά όργανα των δήμων της περιοχής μας και προφανώς είναι χωρίς κοινωνική στήριξη και δυναμική. Ενώ η ίδια η ΠΕΔ  θέλει “Να ζητείται υποχρεωτικά η γνώμη των Δημοτικών Συμβουλίων και του Δ.Σ. της ΠΕΔ για κάθε θέμα που συζητείται στο Περιφερειακό Συμβούλιο και τους αφορά”  η ίδια όμως δεν εφαρμόζει την αρχή αυτή στα του οίκου της.

Μετά από 20 μήνες εφαρμογής του Καλλικράτη. η Π.Ε.Δ Πελοποννήσου  διατυπώνει  θέσεις για  σημαντικά θέματα που αφορά το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας εκός των άλλων  με εντελώς πρόχειρο και αποσπασματικό τρόπο και ζητά ουσιαστικά μια πιο συντηρητική εκδοχή του . Ζητά αποδέσμευση της διεξαγωγής  των εκλογών από το χρόνο των ευρωεκλογών δηλ. επιμήκυνση της θητείας των σημερινών δημοτικών αρχών.

Μερικές θετικές προτάσεις της ΠΕΔ δεν συναρθρώνονται σε ένα νέο δυναμικό θεσμικό πλαίσιο να σταματήσει η απαξίωση της τοπικής αυτοδιοίκησης που είναι και επιδίωξη της μνημονιακής πολιτικής.Απουσιάζουν εντελώς προτάσεις που σχετίζονται  με την αναβάθμιση των συλλογικών οργάνων διοίκησης,την καθιέρωση της απλής αναλογικής που όχι μόνο  “εκπαιδεύει” την χώρα για την καθιέρωση της και σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο αλλά η καθιέρωση της στους δήμους μπορεί  να βάλει τέρμα στη ψηφοθηρία και την κατασπατάληση τόσο άυλων όσο και υλικών πόρων .

Μερικές θέσεις που διατυπώνονται απο την ΠΕΔ κινούνται στην αντίθετη κατεύθυνση της  υπερενίσχυσης του ρόλου του δημάρχου σε βάρος συλλογικών οργάνων και σε περιορισμό των αρμοδιοτήτων τους.Προτάσεις  που έλκονται από ένα υπουργικό μοντέλο τύπου “υπουργείου Μακεδονίας Θράκης” που οσο θα ακολουθείται θα προκαλεί ασφυξία στην αυτοδιοίκηση και την δυναμική της . Η ΠΕΔ προτείνει μείωση 10% των μελών των Δ.Σ αντί να προτείνει περιορισμό των έμμισθων θέσεων των αιρετών σε λίγες και αναγκαίες. Προτείνει σύνδεση της αντιμισθίας δημάρχων με του βουλευτή. Κουβέντα όμως για την αναβάθμιση του ρόλου των τοπικών κοινοτήτων που μπορεί να γίνουν σοβαρός παράγοντας στήριξης των χωριών .

Παραθέτουμε παρακάτω τις θέσεις της ΠΕΔ Πελοποννήσου  με τις αλλαγές που εισηγείται προς την κυβέρνηση:

 

1. Προτάσεις Διοικητικού Συμβουλίου ΠΕΔ Πελοποννήσου για την τροποποίηση του Ν. 3852/2010 «Καλλικράτης»

ΜΕΡΟΣ Α’

ΣΥΣΤΑΣΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β

Σύσταση Περιφερειών (άρθρο 3-5)

Α)Επαναφορά των όρων ΝΟΜΟΣ και ΝΟΜΑΡΧΙΑ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ

Σύσταση Αποκεντρωμένης Διοίκησης (άρθρο 6)

Α)Ο αριθμός δομών και των Γενικών Γραμματειών Αποκεντρωμένης Διοίκησης να ταυτίζεται με τον αριθμό των Αιρετών Περιφερειών.

ΜΕΡΟΣ Β’

ΠΡΩΤΟΣ ΒΑΘΜΟΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

(Κεφάλαια Α, Β, Γ, / άρθρα 7-78)

 Α) Αποσυνδέονται οι Αυτοδιοικητικές εκλογές από τις Ευρωεκλογές.

Β) Καταργείται η εκτελεστική επιτροπή (άρθρο 62)

Γ) Καταργείται η υποχρέωση του Δημοτικού Συμβουλίου για σύσταση επιτροπών και συμβουλίων και δίδεται η διακριτική ευχέρεια σ’ αυτό να συστήνει επιτροπές και συμβούλια κατά βούληση και σύμφωνα με τις ανάγκες κάθε περιοχής (άρθρα 70,76,78,)

Δ) Συγχωνεύεται η οικονομική επιτροπή και η επιτροπή ποιότητας ζωής για Δήμους κάτω από 100.000 κατοίκους και επανασυστήνεται η Δημαρχιακή Επιτροπή (άρθρα 72-73).

Ε) Καταργείται ο θεσμός του συμπαραστάτη του Δημότη και της επιχείρησης (άρθρο 77)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’

Λειτουργία Τοπικών και Δημοτικών Κοινοτήτων ( άρθρα 79-91)

Α)Ο αριθμός των Δημοτικών Συμβούλων μειώνεται κατά 10%.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’

Καταστατική θέση αιρετών (άρθρα 92-93)

Α)Αίρεται η αναστολή άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας των Δημάρχων.

Β)Συνδέεται η αντιμισθία Βουλευτών, Περιφερειαρχών και Δημάρχων κατά τρόπο αντικειμενικό και δίκαιο χωρίς να αυξάνεται το κόστος για το κοινωνικό σύνολο.

Γ)Σε όλα τα αιρετά στελέχη της Τ.Α. να δίδεται η ελάχιστη αποζημίωση για έξοδα τους, που γίνονται με σκοπό την υπηρέτηση της θέσης τους.

Δ) Να ισχύει το άρθρο του Ν. 3852/2010 για τον αριθμό των Αντιδημάρχων.

Ε) Οι αιρετοί εκπρόσωποι των ΠΕΔ και ΦΟΔΣΑ που μετέχουν στο προεδρείο ή στην Ε.Ε. και υπηρετούν στον ευρύτερο δημόσιο τομέα ή σε Ν.Π.Ι.Δ. να διευκολύνονται στο έργο τους, με άδειες απουσίας από την εργασία τους.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ

Μεταβιβαζόμενες αρμοδιότητες στους Δήμους  (άρθρα 94-98)

Α)Δε μεταβιβάζεται στους Δήμους αρμοδιότητα χωρίς αντίστοιχους κοστολογημένους πόρους και χωρίς τη μεταφορά του προσωπικού της υπηρεσίας που ασκούσε την αρμοδιότητα, αλλά και του αντίστοιχου υλικοτεχνικού εξοπλισμού (οχήματα, Η/Υ κ.λ.π.).

Β) Εφαρμόζεται άμεσα το άρθρο 103 του Ν 3852/2010 για την ίδρυση και λειτουργία Δημοτικών Λιμενικών Ταμείων.

Γ) Μεταφέρεται στους Δήμους το σύνολο της αρμοδιότητας για την ίδρυση και λειτουργία Λαϊκών Αγορών (χωροθέτηση, ημερομηνίες λειτουργίας, άδειες, τέλη, έλεγχος).

Δ) Η τοπική αυτοδιοίκηση δια των Π.Ε.Δ. εκπροσωπείται σ’ όλα τα Δ.Σ. των Ν.Π.Δ.Δ., που έχουν ως αντικείμενο την υγεία και την πρόνοια.

Ε) Στα πλαίσια των ΦΟΔΣΑ λειτουργούν και Ε.Σ.ΔΙ.Σ.Α. σε επίπεδο Νομών προς τους οποίους οι ΦΟΔΣΑ μπορούν να εκχωρούν αρμοδιότητες διαχείρισης των απορριμμάτων.

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’

Διαδημοτική συνεργασία – Νομικά Πρόσωπα (άρθρα 99-112)

 

 Α)Δίδεται η δυνατότητα σύστασης και επανασύστασης Δημοτικών επιχειρήσεων με καταληκτική ημερομηνία την 31/12/2013.

ΜΕΡΟΣ Γ

ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΒΑΘΜΟΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ – ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ

 (άρθρα 113-213)

Α) Η Διαχειριστική Αρχή να λειτουργεί εκτός της Αιρετής Περιφέρειας.

Β) Να ενισχυθεί η παρουσία και ο ρόλος των ΠΕΔ και της ΚΕΔΕ στα θέματα του Δημοκρατικού Προγραμματισμού και στις εντάξεις και απεντάξεις έργων, όπως και στο Δ.Σ. του περιφερειακού ταμείου.

Γ) Να ζητείται υποχρεωτικά η γνώμη των Δημοτικών Συμβουλίων και του Δ.Σ. της ΠΕΔ για κάθε θέμα που συζητείται στο Περιφερειακό Συμβούλιο και τους αφορά.

 

ΜΕΡΟΣ ΣΤ’

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

(άρθρα 214-240)

Α) Περιορίζεται η προθεσμία για την έγκριση των αποφάσεων από τη Γενική Γραμματεία Αποκεντρωμένης Διοίκησης και τον ελεγκτή νομιμότητας σε 10 ημέρες.

Β) Διασφαλίζεται ο έλεγχος νομιμότητας των πράξεων και όχι σκοπιμότητας.

ΜΕΡΟΣ Ζ’

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ

(άρθρα 241 – 258)

Α) Το τεχνικό προσωπικό των πρώην ΤΥΔΚ μετατίθεται στους Περιφερειακούς Δήμους κάθε Νομού, κατά τις ανάγκες τους και κατά προτεραιότητα με πράξη της  Γ. Γ. Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ύστερα από γνωμοδότηση του Υπηρεσιακού Συμβουλίου.

Β)Επιτρέπονται οι προσλήψεις προσωπικού σε Δήμους και σε Υπηρεσίες ανταποδοτικού και προνοιακού χαρακτήρα (π.χ. Διαχείριση απορριμμάτων, βρεφονηπιακοί σταθμοί κ.λ.π.).

Γ) Το ύψος της αντιμισθίας των Δικηγόρων με έμμισθη εντολή ταυτίζεται με το ύψος της αντιμισθίας των ειδικών συμβούλων.

Δ) Να μη μειωθεί ο αριθμός  ειδικών συμβούλων, συνεργατών, γραμματέων και να θεσμοθετηθεί  η θέση του γενικού γραμματέα για όλους τους Δήμους.

 

ΜΕΡΟΣ Η’

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

(άρθρα 259-279)

Α) Θεσπίζεται και εφαρμόζεται άμεσα η ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ για την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Β) Αναπροσαρμόζονται οι κατανομές των επιχορηγήσεων των ΟΤΑ (ΚΑΠ, ΣΑΤΑ κ.λ.π.) σύμφωνα με τα αποτελέσματα της απογραφής του 2011 και προωθείται η συνολική αλλαγή των κριτηρίων κατανομής τους.

Γ) Παραχωρούνται ακίνητα ιδιοκτησίας του Δημοσίου στο Δήμο, όπου ευρίσκονται, για την επιτέλεση συγκεκριμένου κοινωφελούς έργου ή τη στέγαση Δημοτικών Υπηρεσιών ή κατασκευή αναπτυξιακών έργων.

Δ) Αναστέλλονται πληρωμές και ρυθμίζονται μακροχρόνια οι πάσης φύσεως οφειλές των Δήμων προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία.

Ε) Μειώνεται το εργολαβικό όφελος για τα πάσης φύσεως έργα των Δήμων από 28% ή 18% σε 12%.

ΣΤ)Αναπροσαρμόζεται ο συντελεστής των Ηλεκτροδοτούμενων χώρων και το ύψος του ρυθμίζεται κεντρικά.

Ζ) Η αξία του ηλεκτρικού ρεύματος που καταναλώνεται για το φωτισμό κοινόχρηστων χώρων και εγκαταστάσεων (π.χ. βιολογικοί καθαρισμοί, αντλιοστάσια) υπολογίζεται όπως και για τη βιομηχανία.

Η) Προωθείται συνολική αλλαγή και εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου που διέπει τη διαχείριση των κληροδοτημάτων στην κατεύθυνση η αρμοδιότητα να περιέλθει στο Γενικό Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης.

 

Θ) Τροποποιείται η νομοθεσία για την κατανάλωση καυσίμων, ιδιαίτερα για την κίνηση των απορριμματοφόρων.

 

Ι) Χρηματοδοτούνται οι Δήμοι  για την κατασκευή έργων στο πεδίο των  ανανεώσιμων μορφών  ενέργειας, μέχρι του ποσού που καταβάλλουν οι Δήμοι για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών τους.

 

Ια) Οι ΔΕΥΑ παραμένουν στο ισχύον καθεστώςπου διέπει τη λειτουργία τους, μέχρι το τέλος της τρέχουσας διαχειριστικής περιόδου.

 

Ιβ) Συστήνεται αυτόνομος οργανισμός διαχείρισης όλων των θεσμοθετημένων πόρων της Αυτοδιοίκησης υπό μορφή Ν.Π.Δ.Δ..

 

Ιγ) Επαναφέρεται το τέλος παρεπιδημούντων .

 

Ιδ) Ρυθμίζονται τα πρόστιμα που επιβάλλουν οι Δημοτικές Υπηρεσίες  σύμφωνα με την 172/2012 ομόφωνη απόφαση του Δ.Σ. της ΠΕΔ. Πελοποννήσου.

 

Ιε) Καταργείται το μονοπώλιο του ΔΕΔΔΗΕ στην εκτέλεση έργων  δημοτικού φωτισμού.

 

2. Η ΠΕΔ στηρίζει τους εργαζόμενους στους Δήμους.

 

Με ομόφωνο ψήφισμά του, το Δ.Σ. της ΠΕΔ Πελοποννήσου, στηρίζει τους εργαζόμενους στους Δήμους που απειλούνται με απόλυση και τονίζει ότι κανένας Δήμαρχος δεν θα δώσει στοιχεία και δε θα διευκολύνει διαδικασίες απολύσεων.

 

3. Η ΠΕΔ στηρίζει τους εργαζόμενους στην ΠΕΔ & ΚΕΔΕ.

 

Με άλλο ομόφωνο ψήφισμά του, το Δ.Σ. της ΠΕΔ Πελοποννήσου στηρίζει τους εργαζόμενους στις ΠΕΔ και στην ΚΕΔΕ και το αίτημά τους να μεταφερθούν σε Δήμους (όσοι έχουν υποβάλλει αίτηση), όπως άλλωστε προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία.

Το Δ.Σ. της ΠΕΔ τονίζει ότι σε καμιά περίπτωση δεν θα δεχθεί επιβολή βλαπτικών αποφάσεων  για τους εργαζόμενους στις ΠΕΔ και στην ΚΕΔΕ.

 

4. Το Δ.Σ. κατά του μεσοπρόθεσμου

 

Με ομόφωνο ψήφισμα, επίσης, το Δ.Σ. της ΠΕΔ αναφέρεται στις παρενέργειες του μεσοπρόθεσμου και τονίζει ότι κατεδαφίζεται η αυτοδιοίκηση, ότι απαξιώνονται οι αιρετοί, ότι υπάρχει πλήρης αδυναμία ανταπόκρισης στο Αυτοδιοικητικό έργο και ότι κυρίως από την αποδυνάμωση μέχρι σημείων διάλυσης της Αυτοδιοίκησης, πλήττονται τα φτωχότερα στρώματα της Ελληνικής κοινωνίας.

 

 

Ο Πρόεδρος της ΠΕΔ Πελοποννήσου

Παναγιώτης Νίκας

Δήμαρχος Καλαμάτας

ΘΕΜΑ: Πρότυπος κανονισμός λειτουργίας Δημοτικού Συμβουλίου

 
   



                                                                                                        

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα,   6  Απριλίου  2011
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

 

Αριθ.Πρωτ.:  16852
   
ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ  
Δ/ΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΟΤΑ  
ΤΜΗΜΑ  ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΟΤΑ
 
Ταχ.Δ/νση : Σταδίου 27
Τ.Κ. : 10183 Αθήνα
Πληροφορίες : Π. Γεωργακοπούλου
Τηλέφωνο : 213 -1364337
E-mail : p.georgakopoulou@ypes.gr  
FAX : 213 -1364389  

 

ΘΕΜΑ: 

Πρότυπος κανονισμός λειτουργίας Δημοτικού Συμβουλίου

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

 

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

 

 

Έχοντας υπόψη:

 

  1. Τις διατάξεις του άρθρου 67, παρ. 9 του Ν. 3852/2010 «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης – Πρόγραμμα Καλλικράτης» (ΦΕΚ 87A’), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 18, παρ. 10στ’  του Ν. 3870/2010 (ΦΕΚ 138Α΄),  καθώς και τις διατάξεις του άρθρου 282, παρ. 10 του ιδίου νόμου.
  2. Την υπ’ αρ. 160/3988/17.12.2010 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΚΕ και   το αρ.  4039/21.12.2010 έγγραφο αυτής.
  3. Τις διατάξεις του άρθρου 90 του Κώδικα Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα, που κωδικοποιήθηκε με το άρθρο  πρώτο του ΠΔ 63/2005 (ΦΕΚ 98A΄).
  4. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, αποφασίζουμε:

 

Άρθρο  Πρώτο

 

Εκδίδουμε πρότυπο κανονισμό λειτουργίας του Δημοτικού Συμβουλίου, ο οποίος έχει ως εξής:

 

Άρθρο 1 Διοίκηση Δήμου

 

Όργανα διοίκησης του Δήμου είναι το Δημοτικό Συμβούλιο, η Οικονομική Επιτροπή, η Επιτροπή Ποιότητας Ζωής, η Εκτελεστική Επιτροπή και ο Δήμαρχος.  Πέραν των ανωτέρω, η Δημοτική Επιτροπή Διαβούλευσης, ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης και το Συμβούλιο Ένταξης Μεταναστών  λειτουργούν ως  νέα συμμετοχικά  και διαμεσολαβητικά όργανα του Δήμου.

 

Άρθρο 2 Αρμοδιότητες  Δημοτικού Συμβουλίου

 

1. Το Δημοτικό Συμβούλιο  έχει γενική αρμοδιότητα να  αποφασίζει για όλα τα θέματα που αφορούν  το Δήμο,   εκτός από εκείνα που  ανήκουν στις αρμοδιότητες  του Δημάρχου, των άλλων οργάνων του Δήμου, των συμβουλίων Δημοτικών ή Τοπικών Κοινοτήτων και του προέδρου τους  ή του Εκπροσώπου Τοπικής Κοινότητας ή το ίδιο το Δημοτικό Συμβούλιο μεταβίβασε στην Επιτροπή Ποιότητας Ζωής κατά το άρθρο 65 παρ. 6  του Ν.3852/2010 ή σε συμβούλιο Δημοτικής Κοινότητας κατά το άρθρο 83 παρ. 9 του Ν. 3852/2010 ή σε συμβούλιο Τοπικής Κοινότητας κατά το άρθρο 84 παρ. 6 του Ν. 3852/2010.

2.  Το Δημοτικό Συμβούλιο διατηρεί πάντα  το δικαίωμα να συζητεί και να δίνει κατευθύνσεις προς τα υπόλοιπα όργανα του Δήμου επί θεμάτων γενικού ενδιαφέροντος, καθώς επίσης και επί θεμάτων  που σχετίζονται γενικότερα με τη διοίκηση του Δήμου, την οικονομική του πορεία  και την εν γένει λειτουργία των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και των δημοτικών επιχειρήσεων.

3. Το Δημοτικό Συμβούλιο, ασκεί τις αρμοδιότητές του σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις των  νόμων, των κανονιστικών διατάξεων της διοίκησης και των κανονιστικών διατάξεων που θεσπίζει το ίδιο. Κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων του λαμβάνει υπόψη:

  1.   Τις εθνικές, περιφερειακές και ευρωπαϊκές πολιτικές που σχετίζονται με τις αρμοδιότητές του.
  2.  Την ανάγκη συνεργασίας και συντονισμού με άλλες τοπικές ή δημόσιες αρχές και οργανισμούς, οι οποίοι έχουν την αρμοδιότητα να δρουν και να διαθέτουν πόρους στην περιφέρεια του Δήμου.
  3. Τους διαθέσιμους πόρους για την κάλυψη των αρμοδιοτήτων του  και την ανάγκη να διασφαλίζεται  η επωφελής και  αποτελεσματική χρήση καθώς και  η  ισόρροπη κατανομή τους.
  4. Την ανάγκη να οργανώνει τις παρεχόμενες υπηρεσίες με τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η επάρκεια, η ποιότητα και αποτελεσματικότητά τους, με στόχο την καλύτερη εξυπηρέτηση των κατοίκων.
  5. Την ανάγκη για υψηλής ποιότητας περιβαλλοντική προστασία  και προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και την ανάγκη προώθησης της βιώσιμης ανάπτυξης της περιοχής του Δήμου.

4.  Στις βασικές αρμοδιότητες του δημοτικού συμβουλίου συμπεριλαμβάνονται και οι εξής:

  • Εκφράζει τις θέσεις του σε θέματα τοπικού ενδιαφέροντος και γνωμοδοτεί όποτε δημόσιες αρχές ή αρμόδια όργανα ζητούν τη γνώμη του.
  • Θεσπίζει τοπικές κανονιστικές αποφάσεις, με τις οποίες θέτει κανόνες και καθορίζει όρους και προϋποθέσεις για τα θέματα που περιοριστικά αναφέρονται στο άρθρο 79 του Ν. 3463/2006. Οι τοπικές κανονιστικές αποφάσεις εκδίδονται μετά από εισήγηση της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής και τη διατύπωση παρατηρήσεων από τη Δημοτική Επιτροπή Διαβούλευσης.
  • Ορίζει τους φόρους, τα τέλη, τα δικαιώματα και τις εισφορές, μετά από εισήγηση της Οικονομικής Επιτροπής (άρθρο 72, παρ. 1ζ του Ν. 3852/2010).
    • Το Δημοτικό Συμβούλιο επίσης:
  • Αποφασίζει για θέματα τα οποία τυχόν παραπέμπουν σε αυτό  η Οικονομική Επιτροπή και η Επιτροπή  Ποιότητας Ζωής για λήψη απόφασης, λόγω της ιδιαίτερης σοβαρότητάς τους.
  • Μπορεί με απόφασή του, η οποία πρέπει να είναι ειδικά αιτιολογημένη και λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του,  για ιδιαίτερα σοβαρό θέμα,  να ασκήσει το ίδιο αρμοδιότητες της Οικονομικής Επιτροπής  ή  της Επιτροπής  Ποιότητας Ζωής.
  • Μπορεί  με απόφασή του, που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του και δημοσιεύεται σε μία τουλάχιστον έντυπη, ημερήσια ή εβδομαδιαία εφημερίδα και αναρτάται στην ιστοσελίδα του Δήμου,  να μεταβιβάζει συγκεκριμένες αρμοδιότητές του στα συμβούλια των Δημοτικών Κοινοτήτων.
  • Με την  ίδια διαδικασία  μπορεί, στην αρχή κάθε δημοτικής περιόδου,  να αναθέτει στα συμβούλια των Τοπικών κοινοτήτων  την άσκηση και άλλων  αρμοδιοτήτων, πέραν αυτών που προβλέπονται  στο άρθρο 84 του Ν. 3852/2010,  εκτός από την έκδοση κανονιστικών πράξεων, την επιβολή φόρων, τελών και δικαιωμάτων, τη σύναψη δανείων, τη σύσταση και λειτουργία δημοτικών ιδρυμάτων και λοιπών νομικών προσώπων και την εκλογή των συλλογικών οργάνων τους, καθώς και αρμοδιότητες που απαιτούν αποφάσεις που λαμβάνονται με  ειδική πλειοψηφία των μελών του δημοτικού συμβουλίου.
  • Μπορεί να εκδίδει διαπιστωτική πράξη,  ύστερα από εισήγηση του κατά τόπον  αρμοδίου αντιδημάρχου, σε περίπτωση που τα συμβούλια των  Τοπικών κοινοτήτων δεν ασκούν τις αρμοδιότητες τους, ώστε οι αρμοδιότητες να ασκηθούν από  άλλα αρμόδια όργανα του δήμου.

6. Επιπρόσθετα,  το Δημοτικό Συμβούλιο:

  • Γνωμοδοτεί, ύστερα από σύμφωνη γνώμη των συμβουλίων των οικείων Δημοτικών Κοινοτήτων,  για τον ανακαθορισμό του αριθμού και των ορίων των Δημοτικών Κοινοτήτων προκειμένου να εκδοθεί σχετικό Προεδρικό Διάταγμα, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 283, παρ. 5 του Ν. 3852/2010.
  • Γνωμοδοτεί ώστε οικισμός που έχει απογραφεί ως αυτοτελής,  να αποτελέσει Τοπική ή Δημοτική Κοινότητα, προκειμένου να εκδοθεί σχετικό Προεδρικό Διάταγμα, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 283, παρ. 6 του Ν. 3852/2010.
  • Γνωμοδοτεί, ύστερα και από τη σύμφωνη γνώμη των οικείων συμβουλίων Δημοτικών ή Τοπικών Κοινοτήτων ή του Εκπροσώπου τοπικής κοινότητας  για τη συγχώνευση Δημοτικών ή Τοπικών κοινοτήτων  ή την ένταξή τους σε άλλον όμορο δήμο, προκειμένου να εκδοθεί σχετικό Προεδρικό Διάταγμα (άρθρο 4 του Ν.3463/2006 και άρθρο 283 του Ν.3852/2010).
  • Υποβάλλει πρόταση προκειμένου να οριστεί οικισμός ως ιστορική έδρα του Δήμου (άρθρο 6 του Ν.3463/2006 και άρθρο 283 του Ν.3852/2010).
  •  Προτείνει τη μετονομασία του Δήμου,  Δημοτικών  ή Τοπικών κοινοτήτων  και οικισμών προκειμένου να εκδοθεί σχετικό Προεδρικό Διάταγμα, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο  άρθρο 7 του Ν.3463/2006.
  • Αποφασίζει για την ονομασία και την μετονομασία συνοικιών, οδών και πλατειών, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 8 του Ν.3463/2006.
  • Καθορίζει με απόφασή του το σήμα που μπορεί να χρησιμοποιεί ο Δήμος, το οποίο αποτελεί δηλωτικό στοιχείο της ιδιαιτερότητας του χώρου συνεκτιμώντας τα στοιχεία που σχετίζονται με την ιστορία, τη μυθολογία και τα τοπικά χαρακτηριστικά της περιοχής του, ύστερα από σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου Τοπωνυμιών (άρθρο 9 του Ν.3463/2006).
  • Συγκροτεί με απόφασή του σύμφωνα με τις διατάξεις  του άρθρου 16 του Ν. 2713/1999,  όπως ισχύει, Τοπικό Συμβούλιο Πρόληψης  Παραβατικότητας (άρθρο 84 του Ν. 3463/2006).
  •  Αποφασίζει για την συγκρότηση και σύγκληση του Τοπικού Συμβουλίου Νέων, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3443/2006,  το οποίο αποσκοπεί στη ενίσχυση της συμμετοχής των νέων στη διαχείριση των τοπικών υποθέσεων που ανταποκρίνονται στα ενδιαφέροντά τους.
  • Συγκροτεί με απόφασή του  Δημοτικό Γραφείο Ενημέρωσης για την απασχόληση, που αποτελεί γνωμοδοτικό και συμβουλευτικό όργανο του δήμου και έχει σαν αποστολή  την ανάπτυξη συμβουλευτικών δράσεων που παρέχονται δωρεάν στους ανέργους, με κύριο στόχο την υποστήριξή τους και την ενθάρρυνσή τους για την εξεύρεση απασχόλησης (άρθρο 85 του Ν. 3463/2006).
  1. Ένα (1) μήνα πριν  από τη διενέργεια των εκλογών και μέχρι την εγκατάσταση των νέων δημοτικών αρχών, το Δημοτικό Συμβούλιο αποφασίζει μόνο για θέματα που αναφέρονται σε έκτακτες περιπτώσεις εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης.

 

 

 Άρθρο 3 Σύγκληση του Δημοτικού Συμβουλίου

 

  1. Το Δημοτικό Συμβούλιο συνεδριάζει ύστερα από πρόσκληση του Προέδρου, στην οποία αναγράφονται ο τόπος, ο χρόνος της συνεδρίασης καθώς και τα θέματα της ημερήσιας διάταξης. Για την κατάρτιση της ημερήσιας διάταξης  ο Πρόεδρος συνεργάζεται με το Δήμαρχο  και τα άλλα όργανα του Δήμου και τις υπηρεσίες αυτού. Στην ημερήσια διάταξη συμπεριλαμβάνονται υποχρεωτικά και όλα τα θέματα που προτείνει ο Δήμαρχος, η Εκτελεστική Επιτροπή, η Οικονομική Επιτροπή και η Επιτροπή Ποιότητας Ζωής.
  2. Ο Πρόεδρος φροντίζει  η πρόσκληση να σταλεί, εκτός από τους δημοτικούς συμβούλους, υποχρεωτικά στο Δήμαρχο και στον κατά περίπτωση  Πρόεδρο Δημοτικής ή Τοπικής Κοινότητας ή Εκπρόσωπο Τοπικής Κοινότητας,  όταν συζητούνται θέματα που αφορούν την αντίστοιχη κοινότητα. Σε περίπτωση μη πρόσκλησής του, οι σχετικές αποφάσεις πάσχουν από ακυρότητα. Επίσης, δύναται να καλεί δημοτικούς υπαλλήλους ή ιδιώτες, προκειμένου να πληροφορήσουν το Δημοτικό Συμβούλιο σχετικά με τα θέματα που συζητούνται.  Τέλος, ενημερώνει τους ενδιαφερόμενους πολίτες για τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, όταν στα θέματα της ημερήσιας διάταξης συμπεριλαμβάνονται αιτήσεις, αναφορές ή προτάσεις του.

3.  Συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου πραγματοποιείται:

α)   τουλάχιστον μία φορά το μήνα,

β)  όποτε το απαιτούν οι τοπικές υποθέσεις, καθώς και όταν υπάρχουν κατεπείγουσες περιπτώσεις που δικαιολογούν την άμεση σύγκλισή του,

γ)  όποτε το ζητήσει ο Δήμαρχος ή η Οικονομική Επιτροπή ή η Επιτροπή Ποιότητας Ζωής,

δ) όποτε το ζητήσει  το ένα τρίτο (1/3) τουλάχιστον του συνολικού αριθμού των μελών του συμβουλίου ή το σύνολο των συμβούλων της μειοψηφίας.

4.  Στις   ανωτέρω  υπό στοιχεία  (γ) και (δ) περιπτώσεις  απαιτείται γραπτή αίτηση, στην οποία αναφέρονται τα θέματα που θα συζητηθούν. Αν το συμβούλιο εκδώσει απορριπτική απόφαση επί του αιτήματος,  δεν μπορεί να επανυποβληθεί αίτημα για το ίδιο θέμα, πριν παρέλθουν δύο (2) μήνες  αφότου εκδόθηκε η απορριπτική αυτή  απόφαση, εκτός εάν γίνεται επίκληση νεότερων στοιχείων.

Αν κατά τον υπολογισμό του ενός τρίτου (1/3) των μελών του συμβουλίου προκύπτει δεκαδικός αριθμός, τότε ο αριθμός αυτός στρογγυλοποιείται στην αμέσως μεγαλύτερη μονάδα, εφόσον πρόκειται για υποδιαίρεση μεγαλύτερη ή ίση του ημίσεως (0,5).

Αν το συμβούλιο δεν προσκληθεί το αργότερο μέχρι την έκτη ημέρα από την    υποβολή της αίτησης, συνέρχεται ύστερα από πρόσκληση εκείνων που υπέβαλαν   την αίτηση και αποφασίζει για τα θέματα  για τα οποία είχε ζητηθεί η σύγκληση του.

5. Αν ο Πρόεδρος παραλείψει αδικαιολόγητα δύο συνεχείς φορές να καλέσει το συμβούλιο, μπορεί να τεθεί σε αργία και σε περίπτωση υποτροπής μπορεί να κηρυχθεί έκπτωτος από το αξίωμά του  με απόφαση του Ελεγκτή Νομιμότητας, σύμφωνα με την Πειθαρχική διαδικασία του άρθρου 234 του Ν.3852/2010.

6. Οι συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου  διεξάγονται, εκτός εξαιρέσεων, κατά τις απογευματινές έως βραδινές ώρες.

7. Η πρόσκληση επιδίδεται ή γνωστοποιείται στους συμβούλους τρεις (3)   τουλάχιστον πλήρεις ημέρες πριν από την ημέρα που ορίζεται για τη συνεδρίαση και δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του δήμου.

Αν κατά τη συνεδρίαση απουσιάσει τακτικό μέλος το οποίο  είτε δεν έχει προσκληθεί  είτε  δεν έχει προσκληθεί εγκαίρως,  η συνεδρίαση είναι μη νόμιμη εκτός   και αν  το μέλος που δεν προσκλήθηκε  είναι παρόν και συμμετέχει   στη συνεδρίαση.

8. Δημοτικός σύμβουλος, που δεν κατοικεί στη διοικητική περιφέρεια του  Δήμου οφείλει,  αμέσως μετά την εγκατάσταση των δημοτικών αρχών,  να δηλώσει στον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου τη διεύθυνση κατοικίας του και να ορίσει με την ίδια δήλωση αντίκλητο στην έδρα του δήμου, στον οποίο να επιδίδονται οι προσκλήσεις για τις συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου. Με την ίδια δήλωση οφείλει,  επίσης,  να ορίσει  οποιοδήποτε, κατά την επιλογή του, πρόσφορο μέσο για τη γνωστοποίηση των ανωτέρω προσκλήσεων. Αν δεν ορίζεται αντίκλητος ή πρόσφορο μέσο για τη γνωστοποίηση, αρκεί η δημοσίευση της πρόσκλησης στην ιστοσελίδα του δήμου.

9. Σε κατεπείγουσες περιπτώσεις, η πρόσκληση  μπορεί να επιδοθεί ή να γνωστοποιηθεί την ημέρα της συνεδρίασης. Στην πρόσκληση πρέπει να αναφέρεται ο λόγος για τον οποίο η συνεδρίαση έχει κατεπείγοντα χαρακτήρα. Πριν από τη συζήτηση το συμβούλιο αποφαίνεται για το κατεπείγον των θεμάτων.

10. Αν υφίστανται λόγοι ανωτέρας βίας, που δεν επιτρέπουν την πραγματοποίηση της συνεδρίασης στο χρόνο που έχει ορισθεί με την πρόσκληση, τότε ο Πρόεδρος γνωστοποιεί στους συμβούλους εγγράφως ή με οποιοδήποτε πρόσφορο μέσο έγκαιρα την αναβολή της συνεδρίασης αναφέροντας και τους λόγους της αναβολής.  Στην περίπτωση αυτή η συνεδρίαση μπορεί να πραγματοποιηθεί με τα ίδια θέματα της ημερήσιας διάταξης, άμεσα, μετά την άρση των λόγων αναβολής της, σε χρόνο που προσδιορίζει ο Πρόεδρος, χωρίς να είναι απαραίτητο να τηρηθεί η προθεσμία των τριών τουλάχιστον ημερών για την γνωστοποίησή της.

 

Άρθρο 4 Λειτουργία Δημοτικού Συμβουλίου

 

Το Δημοτικό Συμβούλιο συνέρχεται σε δημόσια συνεδρίαση τη συγκεκριμένη ώρα και ημέρα  που ορίζεται στην πρόσκληση.

Πριν την έναρξη  της συνεδρίασης,  ο Γραμματέας   του Δημοτικού Συμβουλίου εγγράφει τους υποψήφιους  ομιλητές,  είτε αυτοί είναι ειδικοί αγορητές ανά θέμα που ορίζονται από τις παρατάξεις με σχετική γραπτή δήλωσή τους είτε δημοτικοί σύμβουλοι που επιθυμούν να τοποθετηθούν ανά θέμα.

Στη συνέχεια, ο  Γραμματέας  εκφωνεί τον κατάλογο των παρόντων, καταγράφει τους απόντες από τη συνεδρίαση και σημειώνει αν η απουσία τους είναι δικαιολογημένη ή όχι.

Αφού διαπιστωθεί απαρτία, ο Πρόεδρος κηρύσσει την έναρξη της συνεδρίασης και διευθύνει τη συζήτηση.  Αν ο Πρόεδρος απουσιάζει ή κωλύεται, αναπληρώνεται νομίμως  από τον Αντιπρόεδρο. Αν απουσιάζει ή κωλύεται και ο Αντιπρόεδρος, ασκεί καθήκοντα Προέδρου  όποιος από τους παρόντες συμβούλους του επιτυχόντος συνδυασμού έχει εκλεγεί  με τις περισσότερες ψήφους και,  σε περίπτωση  ισοψηφίας,  όποιος είναι γραμμένος πρώτος στην απόφαση του δικαστηρίου.

Μετά την έναρξη της συνεδρίασης, ο Πρόεδρος  ανακοινώνει στο σώμα κάθε έγγραφο που απευθύνεται στο Συμβούλιο. Στη συνέχεια, ο Δήμαρχος, εφόσον παρίσταται στη συνεδρίαση, μπορεί να προβεί σε οποιαδήποτε ανακοίνωση, ενημέρωση ή πρόταση προς το Δημοτικό Συμβούλιο.

Μετά το Δήμαρχο, εκφράζουν τις απόψεις τους κατά προτεραιότητα έναντι των λοιπών δημοτικών συμβούλων οι επικεφαλής των δημοτικών παρατάξεων της μειοψηφίας,  σύμφωνα με τη σειρά του αριθμού των εδρών που διαθέτει κάθε παράταξη στο Δημοτικό Συμβούλιο. Στη συνέχεια  λαμβάνουν το λόγο οι λοιποί δημοτικοί σύμβουλοι και οι συμμετέχοντες πρόεδροι των Δημοτικών ή Τοπικών κοινοτήτων ή  Εκπρόσωποι  Τοπικής Κοινότητας (όταν συζητούνται  θέματα της  αντίστοιχης Δημοτικής ή Τοπικής κοινότητας), προκειμένου  να προβούν σε ανακοινώσεις ή προτάσεις προς το Δημοτικό Συμβούλιο ή να απευθύνουν ερωτήσεις ή να ζητούν συγκεκριμένα στοιχεία, χρήσιμα για την άσκηση των καθηκόντων τους, από τον Δήμαρχο, τους Αντιδημάρχους, το προεδρείο του Δημοτικού Συμβουλίου, την Οικονομική Επιτροπή ή την Επιτροπή Ποιότητας Ζωής.

Ακολουθεί η διαδικασία των απαντήσεων, χωρίς διάλογο, με τη δυνατότητα και υποχρέωση του Δημάρχου και των Αντιδημάρχων για παροχή στοιχείων και πληροφοριών εντός ενός μηνός.  Ο χρόνος για κάθε ανακοίνωση, πρόταση, ερώτηση, αναζήτηση στοιχείων ή απάντηση δεν μπορεί να υπερβαίνει τα δύο λεπτά.

Οι προτάσεις που τυχόν υποβλήθηκαν  δεν επιτρέπεται να συζητηθούν, εκτός αν χαρακτηρισθούν ως κατεπείγον θέμα, οπότε και εφαρμόζονται οι διατάξεις της παρ. 7 του άρθρου 67 του Ν.3852/2010 και η συζήτηση προηγείται των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης. Επίσης, το Δημοτικό Συμβούλιο έχει δικαίωμα να αποφασίζει, μετά από σχετική πρόταση-εισήγηση του Προέδρου ή του Δημάρχου ή συμβούλου επικεφαλής δημοτικής παράταξης και χωρίς συζήτηση, με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του, ότι ένα θέμα, το οποίο δεν είναι γραμμένο στην ημερήσια διάταξη, είναι κατεπείγον, να το συζητήσει και να πάρει απόφαση γι` αυτό με την ίδια πλειοψηφία, πριν από την έναρξη της συζήτησης των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης.

Ο χρόνος για τη συζήτηση των εκτός ημερήσιας διάταξης θεμάτων δεν μπορεί να ξεπερνά τη μία ώρα.

Ακολουθεί η συζήτηση επί των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης.  Ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου δίνει το λόγο κάθε φορά στο Δήμαρχο ή Αντιδήμαρχο που θα  εισηγηθεί το θέμα,  και αυτοί με τη σειρά τους μπορούν να υποδείξουν κάποιον δημοτικό σύμβουλο ή  υπηρεσιακό παράγοντα που θα  το  αναλύσει. Ο Πρόεδρος έχει το δικαίωμα να καλεί στη συνεδρίαση δημοτικούς υπαλλήλους, εκπροσώπους φορέων ή ιδιώτες προκειμένου να συμβάλλουν με τις τοποθετήσεις τους στην καλύτερη διαμόρφωση της απόφασης.

Τυχόν διευκρινιστικές ερωτήσεις έπονται της εισήγησης και προηγούνται των τοποθετήσεων των ομιλητών.

Ο Δήμαρχος, ο αρμόδιος Αντιδήμαρχος, οι επικεφαλής των παρατάξεων και οι ειδικοί αγορητές έχουν κατά τη συζήτηση δικαίωμα για πέντε λεπτά ομιλίας ανά θέμα με δυνατότητα δευτερολογίας διάρκειας τριών λεπτών. Κατά τη δευτερολογία, ο Δήμαρχος ομιλεί τελευταίος, εφόσον το επιθυμεί. Με απόφαση της απόλυτης πλειοψηφίας των παρόντων είναι δυνατή, μετά από πρόταση του Προέδρου, η παράταση ή η σύντμηση του ανωτέρω προβλεπόμενου μέγιστου χρόνου ομιλίας κατά δύο λεπτά.  Τον ίδιο χρόνο ομιλίας έχουν και οι Πρόεδροι των Δημοτικών ή Τοπικών Κοινοτήτων καθώς και ο Εκπρόσωπος Τοπικής Κοινότητας,  όταν καλούνται και συμμετέχουν στη συνεδρίαση για θέματα της κοινότητας τους.  Οι υπόλοιποι δημοτικοί σύμβουλοι   έχουν χρόνο ομιλίας δύο λεπτών το πολύ, χωρίς δυνατότητα δευτερολογίας. Σε κάθε περίπτωση, ο Δήμαρχος κατά τη διάρκεια της συζήτησης μπορεί να λαμβάνει το λόγο κατά προτεραιότητα απέναντι σε κάθε άλλον και να εκφράζει τις απόψεις του.

Οι διαλογικές συζητήσεις  δεν επιτρέπονται. Διακοπή ομιλητή μπορεί να γίνει αν το επιτρέψει ο ίδιος και αν συμφωνεί ο Πρόεδρος. Στην περίπτωση αυτή η διακοπή δεν  μπορεί να υπερβεί το ένα λεπτό,  χωρίς ισόχρονη παράταση του χρόνου της ομιλίας.

Ο ομιλητής δεν μπορεί να απομακρύνεται από το υπό συζήτηση θέμα, διαφορετικά  ο Πρόεδρος τον καλεί να επανέλθει σε αυτό. Αν δεν συμμορφωθεί, ο Πρόεδρος τον προειδοποιεί ότι θα του αφαιρέσει το λόγο. Αν και μετά τη νέα αυτή επισήμανση ο ομιλητής δεν επανέλθει στο θέμα, ο Πρόεδρος του αφαιρεί το λόγο.  Ο Πρόεδρος αφαιρεί το λόγο και από όποιον  μιλά χωρίς να έχει  εγγραφεί  στον κατάλογο των ομιλητών ή χωρίς τη σχετική άδεια. Στις περιπτώσεις  παραβάσεων αυτής της παραγράφου, ο Πρόεδρος δίνει εντολή να μην γίνεται καταχώρηση των αντίστοιχων ομιλιών στα πρακτικά.

Αν κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης δημιουργηθούν θόρυβοι που παρακωλύουν την ομαλή συνέχισή της, ο Πρόεδρος οφείλει να πάρει όλα τα απαραίτητα μέτρα  για την ομαλοποίησή της  και αν η ίδια κατάσταση συνεχιστεί, ο Πρόεδρος  διακόπτει τη συνεδρίαση για ορισμένη ώρα, που την ανακοινώνει στο σώμα. Κατά τη διακοπή οι Δημοτικοί Σύμβουλοι εξέρχονται της αίθουσας συνεδρίασης.  Μετά την παρέλευση του χρόνου διακοπής, ο Πρόεδρος κηρύσσει τη συνέχιση της συνεδρίασης και, αν ο θόρυβος συνεχιστεί, δικαιούται να τη λύσει.

Αφού εξαντληθεί ο κατάλογος των ομιλητών, ο Πρόεδρος διατυπώνει την οριστική πρόταση προς ψήφιση του θέματος, όπως διαμορφώθηκε  με τις τροπολογίες που πιθανόν έχουν επέλθει. Ο Γραμματέας καταγράφει την ψήφο των συμβούλων καθώς και όσους συμβούλους αποχωρούν από τη συνεδρίαση.

Ο Δήμαρχος, ο Πρόεδρος και τα υπόλοιπα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου καθώς και οι κατά το νόμο συμμετέχοντες στις συζητήσεις μπορούν να επικαλεστούν παρεμπίπτοντα ζητήματα που αφορούν ιδίως την τήρηση του παρόντος κανονισμού, τη σειρά της ημερήσιας διάταξης και την πρόταση για αναβολή της συζήτησης οποιουδήποτε θέματος. Τα ίδια πρόσωπα μπορούν να επικαλεστούν προσωπικό ζήτημα, όπως η  μομφή σε βάρος τους ή η  υβριστική εκδήλωση εναντίον τους κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης  ή  η  απόδοση διαφορετικής γνώμης από εκείνη που εξέφρασαν.

Ο επικαλούμενος οποιοδήποτε παρεμπίπτον ή προσωπικό ζήτημα οφείλει να το προσδιορίσει μέσα σε ένα λεπτό της ώρας και να το στηρίξει σε συγκεκριμένη διάταξη του παρόντος κανονισμού ή της νομοθεσίας, διαφορετικά ο Πρόεδρος απορρίπτει την επίκληση. Για παρεμπίπτοντα και προσωπικά ζητήματα αποφαίνεται ο Πρόεδρος. Αν διατυπωθούν αντιρρήσεις αποφασίζει σχετικά το Δημοτικό Συμβούλιο με ανάταση ή έγερση,  χωρίς άλλη συζήτηση. Επίκληση παρεμπίπτοντος ή προσωπικού ζητήματος δεν επιτρέπεται μετά την έναρξη της ψηφοφορίας για κύριο ζήτημα.

Αφού εξαντληθούν τα θέματα της ημερήσιας διάταξης,  ο Πρόεδρος κηρύσσει τη λήξη της συνεδρίασης και όλοι οι σύμβουλοι προσέρχονται και υπογράφουν τα πρόχειρα συνοπτικά πρακτικά.

Άρθρο 5 Δημοσιότητα των συνεδριάσεων Αναφορές – Προτάσεις – Πληροφόρηση Πολιτών

 

  1. Οι συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου είναι δημόσιες. Συνέπεια του δημόσιου χαρακτήρα των συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου είναι η παρουσία των φορέων της τοπικής κοινωνίας καθώς και πολιτών στις συνεδριάσεις του. Οι ενδιαφερόμενοι για τα θέματα της ημερήσιας διάταξης ενημερώνονται από τον Πρόεδρο.
  2. Στις συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου οι παρευρισκόμενοι πολίτες πρέπει να είναι ευπρεπείς και ήσυχοι. Δεν επιτρέπεται να συνομιλούν, να σχολιάζουν, να επιδοκιμάζουν ή να αποδοκιμάζουν τις απόψεις των συμβούλων και γενικά να παρακωλύουν την ομαλή διεξαγωγή της συνεδρίασης. Ο Πρόεδρος μπορεί να αποβάλει από την αίθουσα καθέναν που διαταράσσει την τάξη ή παρακωλύει τη συνεδρίαση ή και να διατάξει την εκκένωση της αίθουσας από το ακροατήριο.
  3. Στους δημοσιογράφους και γενικά σε όλα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, παρέχεται κάθε διευκόλυνση. Επιτρέπεται η ραδιοφωνική και τηλεοπτική κάλυψη των συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου.
  4.  Το Δημοτικό Συμβούλιο με πλειοψηφία των τεσσάρων πέμπτων (4/5) των μελών του και με αιτιολογημένη απόφαση, η οποία απαγγέλλεται σε δημόσια συνεδρίαση, μπορεί να συνεδριάζει κεκλεισμένων των θυρών.
  5. Δημότες και κάτοικοι που έχουν ειδικό έννομο συμφέρον, μετά από αίτησή τους, λαμβάνουν κυρωμένα αντίγραφα συγκεκριμένων πρακτικών και αποφάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου. Σε περίπτωση που είναι δυσχερής η έκδοση αντιγράφων, τίθενται τα παραπάνω στοιχεία σε πλήρη γνώση των αιτούντων για ενημέρωση τους.
  6. Το Δημοτικό Συμβούλιο συζητά υποχρεωτικά προτάσεις που κατατίθενται σ` αυτό από τουλάχιστον είκοσι πέντε (25) άτομα για την επίλυση ζητημάτων αρμοδιότητας του Δημοτικού Συμβουλίου. Ο Δήμαρχος ενημερώνει τους ενδιαφερόμενους για τη σχετική απόφαση που ελήφθη.
  7.  Το Δημοτικό Συμβούλιο αποφαίνεται επί αναφορών, ερωτήσεων και αιτήσεων αρμοδιότητάς του, που υποβάλλονται σε αυτό από δημότες και κατοίκους ατομικά ή συλλογικά,  εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την κατάθεση τους.
  8. Το Δημοτικό Συμβούλιο εξασφαλίζει στους δημότες πλήρη πληροφόρηση για τα, κάθε είδους, προβλήματα της περιφέρειας του, καθώς και για τη δραστηριότητα του, αναφορικά με την αντιμετώπιση και λύση των προβλημάτων αυτών.
 
 

Άρθρο 6 Τόπος συνεδρίασης

 

  1. Οι συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου γίνονται στο δημοτικό κατάστημα υπό την προεδρία του Προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου ή του Αντιπροέδρου, που τον αναπληρώνει νόμιμα.
  2. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, το Δημοτικό Συμβούλιο μπορεί, με την πλειοψηφία του συνόλου των μελών του, να αποφασίζει να συνεδριάζει μόνιμα ή κατά περίπτωση σε άλλο κατάλληλο οίκημα της έδρας, αν κρίνει ότι το δημοτικό κατάστημα είναι ακατάλληλο ή δεν επαρκεί για τη συγκεκριμένη περίπτωση.
  3. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις το Δημοτικό Συμβούλιο μπορεί να συνεδριάζει, εκτός της έδρας του, στις Τοπικές και Δημοτικές κοινότητες, ύστερα από απόφαση των τριών πέμπτων (3/5) του συνόλου των μελών του.
  4.   Σε περίπτωση ορισμού οικισμού του Δήμου ως  ιστορικής έδρας, το Δημοτικό Συμβούλιο μπορεί, μετά  από απόφασή του,  να πραγματοποιεί συνεδριάσεις  στην ιστορική αυτή έδρα.

 

Άρθρο 7 Απαρτία – Λήψη αποφάσεων

 

  1. Το Δημοτικό Συμβούλιο συνεδριάζει νόμιμα εφόσον έχει απαρτία.
  2. Το Συμβούλιο έχει απαρτία όταν είναι παρόν το ήμισυ πλέον ενός του αριθμού των μελών του, χωρίς να υπολογίζεται ο δεκαδικός αριθμός, δηλ. όταν είναι παρόντα περισσότερα από τα απόντα μέλη του.  Τυχόν κληθέντες και παριστάμενοι Πρόεδροι Δημοτικών ή Τοπικών Κοινοτήτων ή Εκπρόσωποι  Τοπικής κοινότητας δε λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό της απαρτίας.
  3. Αν μετά από δύο συνεχείς προσκλήσεις το Συμβούλιο δεν έχει απαρτία, συνεδριάζει ύστερα από τρίτη πρόσκληση και λαμβάνει αποφάσεις μόνο για τα θέματα που είχαν εγγραφεί στην αρχική ημερήσια διάταξη, εφόσον τα μέλη που είναι παρόντα αποτελούν το ένα τρίτο (1/3) τουλάχιστον του συνολικού αριθμού των μελών του. Στην τρίτη πρόσκληση γίνεται ειδική αναφορά των ανωτέρω.
  4. Το Δημοτικό Συμβούλιο λειτουργεί νόμιμα, έστω και με ελλιπή σύνθεση που δεν μπορεί πάντως να είναι κατώτερη από τον αριθμό των μελών που απαιτείται για την απαρτία, σε όλες τις περιπτώσεις όπου μέλη δημοτικού συμβουλίου αποποιηθούν την εκλογή τους, παραιτηθούν, αποβιώσουν, εκπέσουν ή τεθούν σε αργία ή αν οι έδρες μείνουν κενές για οποιονδήποτε άλλο λόγο και μέχρι οι κενές θέσεις να συμπληρωθούν με αναπλήρωση ή με εκλογές ή με τη λήξη του χρόνου αργίας.
  5. Τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, που ήταν παρόντα κατά την έναρξη της συνεδρίασης  (κατά την εκφώνηση των ονομάτων) και με την παρουσία τους διαπιστώθηκε  απαρτία, και αν ακόμα αποχωρήσουν στη συνέχεια,  θεωρούνται παρόντα μέχρι το τέλος της συνεδρίασης  ως προς την ύπαρξη της απαρτίας.  Η απαρτία αυτή θεωρείται ότι συντρέχει για όλα τα θέματα που περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης.
  6. Σε περίπτωση αποβολής μέλους του Δημοτικού Συμβουλίου από τον Πρόεδρο,  λόγω διατάραξης της συνεδρίασης, δεν επηρεάζεται η απαρτία.
  7. Το συμβούλιο λαμβάνει τις αποφάσεις του με την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων, αν δεν ορίζεται διαφορετικά με άλλη διάταξη. Σε περίπτωση ισοψηφίας επικρατεί η ψήφος του Προέδρου. Εάν κατά τον υπολογισμό της πλειοψηφίας προκύπτει δεκαδικός αριθμός άνω του ημίσεως της μονάδας, αυτός στρογγυλοποιείται στην αμέσως μεγαλύτερη μονάδα. Για τη λήψη απόφασης που αφορά  Δημοτική ή Τοπική κοινότητα  στον αριθμό των ψήφων που απαιτούνται για τη λήψης της απόφασης αυτής προσμετράται και η ψήφος του Προέδρου της Δημοτικής ή Τοπικής Κοινότητας ή του Εκπροσώπου Τοπικής Κοινότητας.
  8. Στην περίπτωση αποχώρησης μελών του συμβουλίου κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης,  προκειμένου να ληφθεί απόφαση,  η απαιτούμενη πλειοψηφία δεν υπολογίζεται επί των πραγματικά παρόντων μελών κατά την ψηφοφορία,  αλλά με βάση τον αριθμό των μελών που απαιτούνται για την απαρτία.
  9. Η λευκή ψήφος ή η άρνηση ψήφου από μέλος του συμβουλίου μετρούν ως αρνητικές ψήφοι, ενώ το μέλος λογίζεται παρόν
  10. Ο Δήμαρχος μετέχει στις συζητήσεις  του συμβουλίου χωρίς δικαίωμα ψήφου.  Όταν όμως αναπληρώνεται νομίμως επειδή απουσιάζει ή κωλύεται,  ο αναπληρωτής του δε στερείται το δικαίωμα ψήφου.
  11. Οι αποφάσεις λαμβάνονται με φανερή  ψηφοφορία για κάθε θέμα ξεχωριστά και  γίνεται με ονομαστική κλήση κάθε συμβούλου, ο οποίος  δηλώνει ότι ψηφίζει υπέρ ή κατά της διαμορφωθείσας  πρότασης.
  12. Μυστική ψηφοφορία διεξάγεται μόνο στις περιπτώσεις που προβλέπεται ρητά από τις διατάξεις. Γίνεται με τη χρήση ψηφοδελτίων.  Αν διαπιστωθεί  κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας  ότι ψηφοδέλτια   περιέχουν διακριτικά σημεία που παραβιάζουν το απόρρητο της ψηφοφορίας, αυτά ακυρώνονται. Η μυστική ψηφοφορία επαναλαμβάνεται, αν σ’ αυτή δε  συγκεντρωθεί ο απαιτούμενος αριθμός ψήφων, όπως και στην περίπτωση που προκύψει διαφορά στην καταμέτρηση μεταξύ αυτών που ψήφισαν και των ψηφοδελτίων. Αποφάσεις που λαμβάνονται με μυστική ψηφοφορία, όπου δεν το επιτάσσει ο νόμος, είναι άκυρες.
  13. Συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου μπορεί με απόφασή του, να διακοπεί και να συνεχιστεί μεταγενέστερα για τα θέματα της ημερήσιας διάταξης για τα οποία το συμβούλιο δεν έλαβε απόφαση, όταν λόγω της σοβαρότητας και της φύσης των θεμάτων παρατείνεται η συζήτηση. Στην περίπτωση αυτή θεωρείται ότι η συζήτηση των θεμάτων αυτών άρχισε και τελείωσε κατά την τελευταία αυτή συνεδρίαση, αφού πρώτα ο Πρόεδρος ενημερώσει το σώμα για τα όσα συζητήθηκαν στην προηγούμενη συνεδρίαση.

14. Για τη λήψη αποφάσεων των Δημοτικών Συμβουλίων η απαρτία και οι απαραίτητες πλειοψηφίες υπολογίζονται με βάση τον αριθμό των δημοτικών συμβούλων που έχουν ορκισθεί και εγκατασταθεί.

 

Άρθρο 8  Πρακτικά συνεδρίασης Δημοτικού Συμβουλίου

 

  1. Στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, όπως και στην περίπτωση ματαίωσής της, τηρούνται πρακτικά με ευθύνη του Γραμματέα του Δημοτικού Συμβουλίου και του δημοτικού υπαλλήλου που έχει οριστεί για το σκοπό αυτό. Στα πρακτικά καταχωρούνται οι συζητήσεις, οι  ψηφοφορίες, οι  αποφάσεις και μειοψηφούσες γνώμες για κάθε θέμα.
  2. Τα πρακτικά καταρτίζονται με τη βοήθεια μαγνητοφωνικής συσκευής ή «βίντεο» ή με κάθε άλλο πρόσφορο ηλεκτρονικό μέσο. Ο εκτελών χρέη πρακτικογράφου  δημοτικός υπάλληλος, τηρεί παράλληλα και πρόχειρα συνοπτικά πρακτικά.
  3. Τα απομαγνητοφωνημένα ή απομαγνητοσκοπημένα κείμενα μεταφέρονται σε φύλλα χαρτιού, που αριθμούνται κα μονογράφονται από τον πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου. Στο τέλος του χρόνου βιβλιοδετούνται με ευθύνη του προέδρου και του Γραμματέα του Δημοτικού Συμβουλίου.
  4. Αν σε κάποια συνεδρίαση δεν είναι δυνατή η χρήση μαγνητοφωνικής συσκευής ή «βίντεο», τηρούνται  πρόχειρα πρακτικά που  αντιγράφονται σε φύλλα χαρτιού, μονογραφημένα  από τον Πρόεδρο  του Δημοτικού Συμβουλίου. Τα φύλλα αυτά  αριθμούνται με τρόπο ώστε η αρίθμησή τους να αποτελεί συνέχεια της αρίθμησης των απομαγνητοφωνημένων ή απομαγνητοσκοπημένων κειμένων και βιβλιοδετούνται μαζί με αυτά.
  5. Η μη τήρηση  των πρακτικών σύμφωνα με τα ανωτέρω, συνιστά πειθαρχικό αδίκημα για τον Πρόεδρο και Γραμματέα του Δημοτικού Συμβουλίου.
  6. Τα πρακτικά υπογράφονται από όλα τα μέλη που μετέχουν στη συνεδρίαση. Η άρνηση υπογραφής από σύμβουλο  και η αιτία της αναφέρονται στα πρακτικά.  Η μη  υπογραφή των πρακτικών δεν επηρεάζει το κύρος της απόφασης.
  7. Τα πρακτικά της κάθε συνεδρίασης, όπως και κάθε απόφασης, παίρνουν αύξοντα αριθμό. Κάθε  χρόνο ξεκινάει καινούρια αρίθμηση.
  8. Οποιοσδήποτε Δημοτικός Σύμβουλος ζητήσει, μπορεί να λάβει αντίγραφα των πρακτικών ή να λάβει πλήρη γνώση αυτών, στην περίπτωση που είναι δυσχερής η έκδοση αντιγράφων.

 

 

 

Άρθρο 9  Δημοσίευση των αποφάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου. Έλεγχος νομιμότητας

 

  1. Τρεις (3) ημέρες μετά τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, με ευθύνη του αρμόδιου υπαλλήλου σε συνεργασία με τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου,  δημοσιεύεται πίνακας που περιλαμβάνει τα θέματα που συζητήθηκαν, τον αριθμό των αποφάσεων και περίληψη του περιεχομένου τους. Οι δημοσιεύσεις γίνονται με τοιχοκόλληση σε ειδικό πίνακα του δημοτικού καταστήματος, που είναι προορισμένος για αυτόν το σκοπό. Για τις δημοσιεύσεις αυτές συντάσσεται αποδεικτικό ενώπιον δύο μαρτύρων.
  2. Οι ατομικού περιεχομένου πράξεις δημοσιεύονται  υπό μορφή περιλήψεως  και κοινοποιούνται στον ενδιαφερόμενο.
  3.  Οι κανονιστικού περιεχομένου αποφάσεις δημοσιεύονται σε  πλήρες κείμενο  στο δημοτικό κατάστημα, σύμφωνα με την παραπάνω διαδικασία, ενώ περίληψή τους δημοσιεύεται σε μία τουλάχιστον έντυπη, ημερήσια ή εβδομαδιαία τοπική εφημερίδα και καταχωρούνται, με ευθύνη του Προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου στην ιστοσελίδα του Δήμου.  Οι αποφάσεις αυτές παραμένουν συνεχώς εκτεθειμένες σε χώρο του δημοτικού καταστήματος  που είναι προσιτός στο κοινό. Η μη δημοσίευση των αποφάσεων κατά τον ανωτέρω τρόπο  τις καθιστά ανυπόστατες.

Επιπλέον, το Δημοτικό Συμβούλιο λαμβάνει μέτρα για την όσο το δυνατόν ευρύτερη δημοσιοποίηση των αποφάσεων αυτών, μέσω των τοπικών μέσων μαζικής ενημέρωσης, εκδίδοντας ειδικούς οδηγούς ενημέρωσης των κατοίκων και  των οικείων επαγγελματικών τάξεων και χρησιμοποιεί, για τον ίδιο σκοπό, οποιοδήποτε άλλο πρόσφορο μέσο.

  1. Σε περίπτωση που ειδικές διατάξεις προβλέπουν διαφορετικό  τρόπο δημοσίευσης των αποφάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου, ακολουθείται ο τρόπος αυτός.
  2. Αποφάσεις Δημοτικού Συμβουλίου, όπως αυτές προβλέπονται υποχρεωτικά από την παρ. 4 του άρθρου 2 του Ν. 3861/2010 και με τις επιφυλάξεις και εξαιρέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 5 και στην περ. 4, παρ. 4 του άρθρου 2 του ίδιου νόμου,  αναρτώνται υποχρεωτικά στο Πρόγραμμα Διαύγεια.  Σε αντίθετη περίπτωση δεν εκτελούνται.
  3. Οι αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου αποστέλλονται υποχρεωτικά για έλεγχο νομιμότητας στην Αυτοτελή Υπηρεσία Εποπτείας Ο.Τ.Α, εφόσον αφορούν:
  •  ρυθμίσεις κανονιστικού περιεχομένου,
  •  την ανάθεση έργων, υπηρεσιών, μελετών και προμηθειών,
  •  την αγορά και εκποίηση ακινήτων,
  •  την κήρυξη αναγκαστικών απαλλοτριώσεων,
  •  την επιβολή φόρων, τελών και δικαιωμάτων,
  • § τη σύναψη κάθε μορφής συμβάσεων, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και εκείνες που προβλέπονται από ειδικές διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας,
  • § τη σύναψη δανείων,
  • § τη διενέργεια τοπικού δημοψηφίσματος όταν προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία,
  • § τις διαδικασίες κατάρτισης των επιχειρησιακών προγραμμάτων.

Οι αποφάσεις, που αποστέλλονται για έλεγχο νομιμότητας μέσα σε δεκαπέντε (15) ημέρες από τη συνεδρίαση του  συμβουλίου, συνοδεύονται από αντίγραφο του αποδεικτικού δημοσίευσης  και από τα  έγγραφα στοιχεία που είναι απαραίτητα για την έκδοσή της.

 

 

Άρθρο 10 Υποχρεώσεις και δικαιώματα δημοτικών συμβούλων

 

  1. Οι δημοτικοί σύμβουλοι έχουν υποχρέωση να μετέχουν σε όλες τις συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου και να ενημερώνουν τον Πρόεδρο σε περίπτωση απουσίας τους.  Επίσης, έχουν υποχρέωση  να μετέχουν σε όλες τις επιτροπές  στις οποίες τους έχει εκλέξει το Συμβούλιο, καθώς και να εκτελούν με επιμέλεια  τα λοιπά καθήκοντά τους  και κάθε εργασία που τους αναθέτει νόμιμα το συμβούλιο.
  2. Ο δημοτικός σύμβουλος εκφράζει τη γνώμη του και ψηφίζει κατά συνείδηση, αποβλέποντας πάντοτε στην εξυπηρέτηση του συμφέροντος του συνόλου των δημοτών.
  3. Ο δημοτικός σύμβουλος οφείλει να εξοφλεί τυχόν οφειλή του προς το Δήμο ή τα νομικά του πρόσωπα κατά τις διατάξεις του άρθρου  15 του Ν. 3852/2010    μέσα σε προθεσμία δύο (2) μηνών, αφότου κατέστη  οριστική η βεβαίωση της οφειλής και έλαβε γνώση αυτής.
  4. Αν ένας σύμβουλος απουσιάζει αδικαιολόγητα από τρεις (3) συνεχείς συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου ή δεν εκτελεί τις υποχρεώσεις του για διάστημα που υπερβαίνει τους τρεις (3) συνεχείς μήνες μέσα στο έτος, χωρίς την άδεια του Συμβουλίου,  μπορεί να τεθεί σε αργία κατά τις διατάξεις του άρθρου 234 του Ν.3852/2010 και σε περίπτωση υποτροπής να κηρυχθεί  έκπτωτος.
  5.  Ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου  υποχρεούται να  ενημερώνει γραπτώς τον Ελεγκτή Νομιμότητας για  τις αδικαιολόγητες απουσίες των δημοτικών συμβούλων καθώς και σε περίπτωση μη εκτέλεσης των υποχρεώσεων τους κατά τα ανωτέρω.  Παράλειψη της υποχρέωσης αυτής από τον Πρόεδρο αποτελεί σοβαρή παράβαση καθήκοντος.
  6. Δημοτικός σύμβουλος δεν μπορεί να μετάσχει στη συζήτηση ενός θέματος ή στην κατάρτιση αποφάσεως του Δημοτικού Συμβουλίου ή να συμμετάσχει σε γνωμοδοτικά συλλογικά όργανα, τα οποία γνωμοδοτούν για θέμα που θα εισαχθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο, εφόσον ο ίδιος, ο/η σύζυγός του ή συγγενής του έως το δεύτερο βαθμό εξ αίματος ή εξ αγχιστείας ή πρόσωπο προς το οποίο διατηρεί στενό δεσμό,  έχει υλικό ή ηθικό συμφέρον.

Ο δημοτικός σύμβουλος στην περίπτωση αυτή  έχει υποχρέωση να ενημερώσει το σώμα για το κώλυμα αυτό και να απέχει τόσο κατά τη συζήτηση  του συγκεκριμένου θέματος όσο και κατά τη λήψη της απόφασης. Σε διαφορετική περίπτωση η απόφαση είναι άκυρη.  Ο  σύμβουλος που έλαβε μέρος στη συνεδρίαση διαπράττει  σοβαρή παράβαση καθήκοντος και τιμωρείται με την ποινή της αργίας, σύμφωνα  με  τα άρθρο 233 και 234 του Ν. 3852/2010.

  1. Οι δημοτικοί σύμβουλοι έχουν δικαίωμα να λαμβάνουν γνώση, τουλάχιστον μία ημέρα πριν τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, όλων των εισηγήσεων και των στοιχείων που αφορούν τα θέματα της ημερήσιας διάταξης.
  2. Οι δημοτικοί σύμβουλοι μπορούν να ζητούν δια του Προέδρου, από το Δήμαρχο, την Οικονομική Επιτροπή, την Επιτροπή Ποιότητας Ζωής  και τους Αντιδημάρχους, πληροφορίες και συγκεκριμένα στοιχεία, που είναι χρήσιμα για την άσκηση των καθηκόντων τους. Οι παραπάνω, οφείλουν να παρέχουν τις πληροφορίες και τα στοιχεία, εντός μηνός.
  3. Επίσης, οι δημοτικοί σύμβουλοι μπορούν να καταθέτουν γραπτές ερωτήσεις, δια του Προέδρου  προς το Δήμαρχο και τα αρμόδια όργανα του Δήμου, οι οποίες απαντώνται εγγράφως εντός μηνός. Αν δεν απαντηθούν, οι ερωτήσεις επαναφέρονται στο Δημοτικό Συμβούλιο και απαντώνται εγγράφως στην πρώτη συνεδρίαση, μετά την παρέλευση του μήνα από την κατάθεσή τους, στο τέλος της συνεδρίασης, μετά τη συζήτηση των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης. Στην ερώτηση, μετά την ανάπτυξή της από τον ερωτώντα δημοτικό σύμβουλο, απαντά ο Δήμαρχος ή ο Αντιδήμαρχος που θα ορίσει ο ίδιος και η συζήτηση δεν γενικεύεται.

10. Δημοτικοί σύμβουλοι που είναι Αντιδήμαρχοι, μέλη της Οικονομικής Επιτροπής ή  της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, είναι υποχρεωμένοι να υποβάλλουν ετήσια δήλωση για την περιουσιακή τους κατάσταση σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και να τη δημοσιοποιούν με ανάρτηση στην ιστοσελίδα του δήμου.  Ακόμη, πρέπει να δηλώνουν κάθε προσωπικό συμφέρον (ιδιοκτησιακό ή οικογενειακό) που έχουν σε σχέση με τα θέματα του Δήμου,   καθώς και να ενθαρρύνουν και να προωθούν κάθε μέτρο που προάγει τη διαφάνεια και την καταπολέμηση της διαφθοράς, στο πλαίσιο άσκησης των καθηκόντων τους και λειτουργίας του Δήμου.

11. Δημοτικοί σύμβουλοι που είναι Αντιδήμαρχοι, δεν επιτρέπεται να απουσιάσουν περισσότερο από τριάντα (30) ημέρες συνολικά κάθε χρόνο, χωρίς άδεια του Δημοτικού Συμβουλίου.  Η απουσία αυτή μπορεί να παρατείνεται για εξαιρετικούς λόγους έως τρεις (3) μήνες,  με άδεια του συμβουλίου.

 

Άρθρο 11 Σύσταση Επιτροπών Δημοτικού Συμβουλίου

 

  1.  Συγκροτούνται οι κατωτέρω επιτροπές, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 70 του Ν.3852/2010.

α) Επιτροπή Τουριστικής Ανάπτυξης, με αρμοδιότητα την επεξεργασία και  εισήγηση στο Δημοτικό Συμβούλιο θεμάτων τουριστικής ανάπτυξης,

(αφορά υποχρέωση μόνο για τουριστικούς δήμους)

β)  …………………………………………….

γ) ………………………………………………

δ) …………………………………………………

  1. Στις  επιτροπές  μετέχουν σύμβουλοι που προτείνονται από όλες τις δημοτικές παρατάξεις του Δημοτικού Συμβουλίου, υπάλληλοι της αρμόδιας διεύθυνσης του Δήμου, καθώς και ιδιώτες εμπειρογνώμονες στα θέματα της επιτροπής και εκπρόσωποι κοινωνικών φορέων της περιοχής.
  2. Οι επιτροπές αποτελούνται από …. έως …. μέλη, εκ των οποίων τα … (..) είναι δημοτικοί σύμβουλοι και τα λοιπά μέλη είναι ιδιώτες και υπάλληλοι του δήμου.
  3. Στις επιτροπές προεδρεύει δημοτικός σύμβουλος, που ορίζεται με την απόφαση της συγκρότησης.
  4. Οι Επιτροπές μελετούν θέματα  αρμοδιότητάς τους που παραπέμπει σε αυτές το Δημοτικό Συμβούλιο ύστερα από πρόταση του Δημάρχου. Το Δημοτικό Συμβούλιο καθορίζει προθεσμία για την υποβολή σχετικής μελέτης ή εισήγησης.
  5. Ο  Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου  μπορεί να παραπέμπει σε επιτροπή οποιοδήποτε άλλο θέμα, πριν αυτό εγγραφεί προς συζήτηση στην ημερήσια διάταξη.
  6.  Θέματα, που εισάγει προς συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο η Οικονομική Επιτροπή ή η Επιτροπή Ποιότητας Ζωής, δεν παραπέμπονται σε επιτροπή του παρόντος.
  7. Οι επιτροπές βρίσκονται σε απαρτία και συνεδριάζουν νόμιμα, όταν τα παρόντα μέλη είναι περισσότερα από τα απόντα. Λαμβάνουν από τις υπηρεσίες του δήμου τα στοιχεία και τις πληροφορίες που ζητούν για τη διευκόλυνση του έργου τους, δια του προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου, κατόπιν συνεργασίας με τον πρόεδρο της κάθε επιτροπής.
  8. Οι Επιτροπές διατυπώνουν την άποψή τους  με έκθεσή τους, στην οποία αναγράφονται και τυχόν διαφορετικές απόψεις που διαμορφώθηκαν σε αυτή. Η έκθεση υποβάλλεται εντός της τασσόμενης προθεσμίας. Εάν η Επιτροπή  καθυστερήσει να υποβάλλει τη σχετική έκθεση, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου μπορεί να εγγράψει το θέμα στην ημερήσια διάταξη και χωρίς την έκθεση της Επιτροπής. Για   λοιπά θέματα λειτουργίας τους εφαρμόζονται οι διατάξεις του Ν. 2690/1999.

10. Στις ανωτέρω Επιτροπές, εφόσον κριθεί αναγκαίο, μπορεί να ορίζεται με απόφαση του Δημάρχου δημοτικός υπάλληλος  για διοικητική υποστήριξη.

 

 

Άρθρο 12 Δημοτικές παρατάξεις

 

  1. Τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου διακρίνονται σε δημοτικές παρατάξεις, ανάλογα με το συνδυασμό που έχουν εκλεγεί.
  2. Επικεφαλής της δημοτικής παράταξης είναι ο σύμβουλος που ήταν υποψήφιος Δήμαρχος και, στην περίπτωση θανάτου, παραίτησης ή αδυναμίας του, ο σύμβουλος που εκλέγεται από την πλειοψηφία των δημοτικών συμβούλων που ανήκουν στην παράταξη.
  3. Μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου μπορεί με γραπτή δήλωσή του προς το προεδρείο να ανεξαρτητοποιηθεί από τη δημοτική παράταξη με την οποία έχει εκλεγεί.  Επίσης, εάν η δημοτική παράταξη έχει τουλάχιστον τρία  μέλη, μπορεί με αιτιολογημένη απόφαση και με πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) να διαγράψει σύμβουλο που είναι μέλος της.
  4. Μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου που ανεξαρτητοποιήθηκε ή διαγράφηκε από την παράταξή του δεν μπορεί να ενταχθεί σε άλλη παράταξη και δεν μπορεί να εξακολουθήσει να είναι μέλος του προεδρείου ή της Οικονομικής Επιτροπής ή της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, όπου εκλέχτηκε ως μέλος της παράταξης από την οποία ανεξαρτητοποιήθηκε ή διαγράφηκε, καθώς και να ορισθεί ή να παραμείνει Αντιδήμαρχος κατά τη διάρκεια της θητείας του.
  5. Δημοτικός Σύμβουλος που διαγράφηκε ή ανεξαρτητοποιήθηκε  από την παράταξή του,  είναι δυνατόν  να  επανενταχτεί στην παράταξη  αυτή, εφόσον τούτο γίνει δεκτό από τα δύο τρίτα (2/3) των μελών, προκειμένου για παρατάξεις που έχουν τουλάχιστον τρία (3) μέλη και από όλα τα μέλη, προκειμένου για παρατάξεις με λιγότερα από τρία (3) μέλη.
  6. Οι  επικεφαλής  των δημοτικών παρατάξεων συνεργάζονται με τον πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου και τον Δήμαρχο, προκειμένου να διευκολύνεται  η λειτουργία των δημοτικών παρατάξεων με ενημερώσεις και παροχή συγκεκριμένων στοιχείων από τις υπηρεσίες του δήμου. Επίσης, ο Δήμαρχος οφείλει να παρέχει τις πληροφορίες που ζητούν οι  επικεφαλής των δημοτικών παρατάξεων από τον ίδιο ή την Οικονομική Επιτροπή ή την Επιτροπή Ποιότητας Ζωής, εντός μηνός.
  7. Για την αποδοτικότερη λειτουργία των δημοτικών παρατάξεων η δημοτική αρχή  παραχωρεί σε αυτές κατάλληλα εξοπλισμένο χώρο, καθώς και γραμματειακή υποστήριξη.

 

Άρθρο 13 Απολογισμός πεπραγμένων της Δημοτικής Αρχής

 

  1. Το Δημοτικό Συμβούλιο συνεδριάζει κάθε χρόνο σε ειδική δημόσια συνεδρίαση, σύμφωνα  με το άρθρο 217 του Ν. 3463/2006, όπου γίνεται απολογισμός των πεπραγμένων της Δημοτικής Αρχής σε ό,τι αφορά την διοίκηση του Δήμου, την εφαρμογή του ετήσιου προγράμματος δράσης και την εν γένει οικονομική κατάσταση του δήμου. Στην ίδια συνεδρίαση παρουσιάζεται από τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης η ετήσια έκθεσή του.
  2. Η ειδική δημόσια συνεδρίαση του  Δημοτικού Συμβουλίου γίνεται μέχρι τέλος Ιουνίου και ανακοινώνεται δεκαπέντε (15) τουλάχιστον ημέρες  νωρίτερα, με κάθε πρόσφορο τρόπο, με ευθύνη του Προέδρου. Σε αυτήν καλούνται οι κάτοικοι και όλοι οι φορείς της πόλης.
  3. Το Δημοτικό Συμβούλιο επιλέγει τον προσφορότερο χώρο για τη διεξαγωγή της ανωτέρω συνεδρίασης.
  4.  Ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου επιμελείται σε συνεργασία με το Δήμαρχο και τις αρμόδιες υπηρεσίες, για τη σωστή οργάνωση της συνεδρίασης και την εμπεριστατωμένη σύνταξη του απολογισμού των πεπραγμένων της Δημοτικής Αρχής στους τομείς που αφορούν την οικονομική κατάσταση, τη Διοίκηση του Δήμου και την εφαρμογή του προγράμματος δημοτικής δράσης. Με ευθύνη του Προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου πέντε (5) μέρες πριν από τη συνεδρίαση βρίσκονται στη διάθεση των δημοτικών παρατάξεων το κείμενο του απολογισμού πεπραγμένων με όλα τα στοιχεία που το συνοδεύουν.
  5. Κατά την ειδική δημόσια συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου  τη συζήτηση διευθύνει ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου. Ο Δήμαρχος εκ μέρους του Δημοτικού Συμβουλίου ενημερώνει το ακροατήριο για τα πεπραγμένα της δημοτικής αρχής και στη συνέχεια τοποθετούνται όλες οι δημοτικές παρατάξεις δια των εκπροσώπων τους με τη σειρά της εκλογικής τους δύναμης. Επίσης,   μπορούν να πάρουν το λόγο τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου και τα μέλη των Συμβουλίων των Δημοτικών και Τοπικών Κοινοτήτων.
  6.  Στη συνέχεια,  κάθε φορέας, δημότης, κάτοικος ή φορολογούμενος από τον δήμο έχει δικαίωμα να διατυπώσει παρατηρήσεις σχετικές με τον απολογισμό στη συνεδρίαση αυτή.
  7. Σε περίπτωση που το χρονικό διάστημα που προβλέπει το παρόν άρθρο παρέλθει χωρίς να κινηθούν οι διαδικασίες για την πραγματοποίηση της ειδικής δημόσιας συνεδρίασης απολογισμού, μπορούν οι δημοτικές παρατάξεις ή οι δημοτικοί σύμβουλοι να προκαλέσουν τη συνεδρίαση αυτή σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 67, παρ. 2, του Ν. 3852/2010.

 

Άρθρο 14 Γραμματεία – Υπηρεσία Δημοτικού συμβουλίου

 

Στο Δήμο και στα πλαίσια του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας, λειτουργεί υπηρεσία Δημοτικού Συμβουλίου, με αρμοδιότητες διεκπεραίωσης όλων των θεμάτων, που αφορούν στο Δημοτικό Συμβούλιο και το προεδρείο του. Η υπηρεσία αποτελείται από τον ειδικό γραμματέα του Δημοτικού Συμβουλίου και άλλους υπαλλήλους, σύμφωνα με τον ΟΕΥ και ανάλογα με τις ανάγκες.

Στις αρμοδιότητες συμπεριλαμβάνονται η τήρηση του αρχείου των αποφάσεων και των λοιπών σχετικών εγγράφων, η διεξαγωγή της αλληλογραφίας, η σύνταξη των πρακτικών των συνεδριάσεων, η προώθηση και δημοσίευση των αποφάσεων καθώς και η ανάρτησή τους στην ιστοσελίδα του Δήμου, η ενημέρωση των δημοτικών συμβούλων και των Προέδρων των Τοπικών  ή  Δημοτικών Κοινοτήτων επί θεμάτων που τους αφορούν και γενικά κάθε σχετική με τη λειτουργία του Δημοτικού Συμβουλίου εργασία.

Επισημαίνεται ιδιαίτερα η αρμοδιότητα της υπηρεσίας αυτής στην προώθηση των σχετικών με τη συμμετοχή των πολιτών στις τοπικές υποθέσεις εργασιών, όπως και των εργασιών που αφορούν στην ενημέρωσή τους, σε ατομική ή συλλογική βάση, επί των αποφάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου που τους ενδιαφέρουν, όταν αυτοί καταθέτουν αναφορές και ερωτήσεις.

Ο υπεύθυνος για τη λειτουργία της υπηρεσίας υπάλληλος, ευθύνεται για την προώθηση των αναφερόμενων θεμάτων, ώστε οι απαντήσεις στις παραπάνω αναφορές και ερωτήσεις των πολιτών να δίνονται από το αρμόδιο όργανο μέσα σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών.

 

Άρθρο 15  Ισχύς – Εφαρμογή άλλων διατάξεων – Τροποποίηση Κανονισμού

 

  1. Η ισχύς του παρόντος κανονισμού αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
  2. Για τα θέματα που αφορούν τη λειτουργία του Δημοτικού Συμβουλίου, τα οποία δεν ρυθμίζονται από τον παρόντα κανονισμό, εφαρμόζονται οι διατάξεις του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (Ν. 3463/2006, ΦΕΚ 114 Α΄) και του N. 3852/2010 (ΦΕΚ 87 Α΄),  και αναλογικά οι διατάξεις του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (Ν. 2690/1999, ΦΕΚ 45 Α΄).
  3. Η τροποποίηση του κανονισμού αυτού γίνεται κατόπιν αποφάσεως του Δημοτικού Συμβουλίου που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του.

 

Άρθρο Δεύτερο

Η ισχύς της παρούσας απόφασης αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

 

Αθήνα,   6  Απριλίου  2011

 

Ο  ΥΠΟΥΡΓΟΣ

 

Ιωάννης Ραγκούσης

 

 

 

                  ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΝΟΜΗ
1.  Γραφείο Υπουργού

2.  Γραφείο Υφυπουργού3.  Γραφείο Γενικού Γραμματέα4.  Γραφείο Γενικού Δ/ντή Τοπικής Αυτ/σης5.  Δ/νσή μας6.  Δ/νση Μηχ/σης & ΗΕΣ (με την παράκληση να την  αναρτήσει στο δικτυακό τόπο του Υπουργείου)

 

Σχέδιο Καλλικράτης: Διοικητική οργάνωση, χώρος και δημοκρατία στην εποχή της κρίσης

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΟ 11Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Θάνος Ανδρίτσος – Δημήτρης Πούλιος Στο πλαίσιο των αλλαγών που χαρακτηρίζουν τον καπιταλισμό της εποχής μας, ο ρόλος των αστικών μητροπολιτικών πε…

Πηγή: Σχέδιο Καλλικράτης: Διοικητική οργάνωση, χώρος και δημοκρατία στην εποχή της κρίσης

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΟΤΑ

ΤΟΠΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΣ


Καλλιόπη Σπανού Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη

Η αυτοδιοίκηση εμφανίζεται στο λόγο των αιρετών αλλά και των πολιτών ως αυτονόητα να ταυτίζεται με τη δημοκρατία. Όσο πιο θετικά αντιμετωπίζει κανείς την τοπική αυτοδιοίκηση τόσο περισσότερο τείνει να κάνει αυτή την ταύτιση. Ωστόσο, ποτέ ο προβληματισμός δεν υπηρετήθηκε από αυτονόητες αλήθειες. Αντίθετα, υπάρχουν σημαντικές ενδείξεις ότι η αντίληψη αυτή αποτελεί ένα ιδανικό το οποίο στην πράξη δεν επαληθεύεται πάντα.

Το ερώτημα είναι συνεπώς, ποια είναι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της αυτοδιοίκησης που της επιτρέπουν να διεκδικεί μια αμεσότερη σχέση και σύνδεση με τη δημοκρατία. Η τοπική αυτοδιοίκηση δεν είναι αυτοσκοπός. Μέσω αυτής επιζητείται μια διαφορετική ποιότητα σχέσης με τους πολίτες. Το μέτρο αξιολόγησής της δεν μπορεί συνεπώς να είναι παρά η σχέση της με τους πολίτες.

Δύο a priori χαρακτηριστικά του θεσμού αποτελούν ταυτόχρονα βασικά ζητούμενα σ’ αυτή την κατεύθυνση:

  1.  Ο συλλογικός αυτοκαθορισμός μέσω της ανάδειξης αιρετών εκπροσώπων και
  2. Η εγγύτητα του πολίτη προς την τοπική εξουσία, στην οποία συμβάλλει και το μικρό σχετικά μέγεθος των αυτοδιοικούμενων μονάδων και το είδος αρμοδιοτήτων που τους ανατίθενται, δηλ. οι τοπικές υποθέσεις.

Από δύο αυτά στοιχεία απορρέουν η μεγαλύτερη δυνατότητα συμμετοχής των πολιτών και η ουσιαστικοποίηση της παρέμβασής τους. Ενισχύονται δε οι προϋποθέσεις καλύτερης επικοινωνίας πολιτών και τοπικής εξουσίας και μεγαλύτερης ανταπόκρισης της δεύτερης στις ανάγκες και τις προσδοκίες των πρώτων. Πέραν όμως από την ιδεατή κατάσταση την οποία περιγράφουν αυτά τα χαρακτηριστικά, η ΤΑ αποτελεί επίσης χώρο πολιτικού ανταγωνισμού και φιλοδοξιών. Σε ποιο βαθμό διατηρούν οι πολίτες τη θέση που θα έπρεπε να έχουν στις προτεραιότητες των αιρετών –πέραν της στιγμής των εκλογών; Ορισμένα στοιχεία από δημοσκόπηση που διεξήγαγε η εταιρία MRB για λογαριασμό του ΙΤΑ είναι ενδεικτικά της αντίφασης που εμφανίζεται στην πράξη ανάμεσα στα ιδανικά που υπηρετεί ο θεσμός της ΤΑ και σε μια πραγματικότητα που αρκετές φορές διαψεύδει τις προσδοκίες.

Με λίγα λόγια, τα ευρήματα της δημοσκόπησης μπορούν να συνοψιστούν στα εξής: η επιρροή της αυτοδιοίκησης στην πορεία των πραγμάτων υπολείπεται του ρόλου που θα μπορούσε να παίξει. Με μια φράση, τρία στοιχεία προκύπτουν από τη δημοσκόπηση: 1) η ΤΑ δεν επηρεάζει αρκετά, 2) θα έπρεπε να επηρεάζει 3) αλλά οι πολίτες δεν την εμπιστεύονται αρκετά. Εμφανίζει δηλαδή χαμηλό βαθμό εμπιστοσύνης αν και συγκαταλέγεται μεταξύ των θεσμών που θα έπρεπε να έχουν μεγαλύτερη επιρροή. Σημαντικό επίσης είναι να αναφερθεί η διάχυτη αμφιβολία για τη διαφάνεια με την οποία διαχειρίζεται τους όποιους πόρους διαθέτει (64,6%), πράγμα το οποίο αναπόφευκτα αντανακλάται στον χαμηλό βαθμό εμπιστοσύνης.

Ενώ λοιπόν η συζήτηση για την ΤΑ συχνά επικεντρώνεται σε ζητήματα αρμοδιοτήτων και πόρων που είναι αναμφισβήτητα σημαντικά, πιο κρίσιμο αναδεικνύεται το ζήτημα της αξιοπιστίας της, της εμπιστοσύνης την οποία απολαμβάνει εκ μέρους των πολιτών.

Πώς όμως κερδίζεται η αξιοπιστία και η εμπιστοσύνη;

Η ιδιαιτερότητα των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης έγκειται στο γεγονός ότι διοικούνται από όργανα αιρετά, που διαθέτουν άμεση δημοκρατική νομιμοποίηση. Η νομιμοποίηση αυτή έχει όμως νόημα μόνο σε ένα πλαίσιο σεβασμού των κανόνων που προδιαγράφουν τις αρμοδιότητές της και τους τρόπους ελέγχου τους. Καμιά εξουσία δεν νοείται ως ανέλεγκτη σε μια δημοκρατία.

Από την άλλη πλευρά, η εγγύτητα με την τοπική κοινωνία που συμβάλλει στην καλύτερη αντίληψη των προβλημάτων, εκθέτει τους αιρετούς στις, συχνά αντιφατικές, πιέσεις επιμέρους συμφερόντων. Η ΤΑ είναι όμως εκεί πρώτα απ’ όλα για να εξυπηρετεί το γενικό συμφέρον της τοπικής κοινότητας που την ανέδειξε. Οφείλει συνεπώς να δείχνει σεβασμό τόσο στον πολίτη όσο και στην αποστολή της. Ο σεβασμός αυτός περνάει από την τήρηση των ουσιαστικών και διαδικαστικών προδιαγραφών της δράσης της. Από το σεβασμό των δικαιωμάτων των πολιτών, ακόμη και όταν η τοπική αρχή έχει την ευχέρεια να αποφασίσει κατά την κρίση της.

Στο σημείο αυτό η εμπειρία του Συνηγόρου του Πολίτη μπορεί να αναδείξει περιπτώσεις και συμπεριφορές οι οποίες κάθε άλλο παρά συμβάλλουν στην ανάπτυξη εμπιστοσύνης και τη διαμόρφωση θετικής εικόνας για την ΤΑ. Θα αναφερθούν στη συνέχεια ενδεικτικά ζητήματα στα οποία φαίνεται ότι ο κακός χειρισμός εκ μέρους του ΟΤΑ κλονίζει την εμπιστοσύνη των πολιτών σ’ αυτούς και δημιουργεί ένα χάσμα μεταξύ τους το οποίο υπονομεύει τη θεωρητική τους εγγύτητα.

Οφειλές των Ο.Τ.Α προς τρίτους από απαλλοτριώσεις ή συμβατικές υποχρεώσεις

Το θέμα αυτό έχει απασχολήσει συστηματικά τον Συνήγορο τους Πολίτη και έχει επανειλημμένα καταγραφεί στις ετήσιες εκθέσεις των ετών 2002, 2003 και 2005 και σε Ειδική Έκθεση για τις δεσμεύσεις ιδιοκτησίας το 2005 (Στοιχεία προσβάσιμα στο site  www.synigoros.gr).

Σημαντική κατηγορία υποθέσεων αποτελούν οι δεσμεύσεις ιδιοκτησιών και απαλλοτριώσεις οι οποίες δεν ολοκληρώνονται με την καταβολή της νόμιμης αποζημίωσης.

Πρόκειται ειδικότερα για επί μακρόν δέσμευση της ιδιοκτησίας χωρίς κήρυξη αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ή παροχή άλλης μορφής αποζημίωσης, διατήρηση της κηρυχθείσας και μη συντελεσθείσας αναγκαστικής απαλλοτρίωσης για διάστημα που υπερβαίνει τον εύλογο χρόνο, επανεπιβολή της χωρίς τη συνδρομή των νομίμων υποθέσεων καθώς και για καθυστερήσεις ή για μη καταβολή της αποζημίωσης στους δικαιούχους για διάστημα που υπερβαίνει κάθε έννοια εύλογου χρόνου και μπορεί μάλιστα να ξεπερνά τα δέκα χρόνια. Του θέματος επιλήφθηκε και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το 2001.

Η υπέρμετρη δέσμευση των περιουσιακών δικαιωμάτων των πολιτών δικαιολογείται με επίκληση ποικίλων λόγων: εφαρμογή του σχεδίου πόλεως, προστασία πολιτιστικού περιβάλλοντος, εκτέλεση δημοσίων έργων και προστασία του περιβάλλοντος και κυρίως, οικονομική αδυναμία.

Η μόνιμη επωδός της έλλειψης πόρων λιγότερο απαλλάσσει από τις ευθύνες και περισσότερο φανερώνει κακό προγραμματισμό και έλλειψη σχεδιασμού που απολήγει στην επιβάρυνση των πολιτών με δεσμεύσεις της δυνατότητας απόλαυσης περιουσιακών τους δικαιωμάτων. Συχνά μάλιστα, το αρχικό ακίνητο έχει πλέον αλλοιωθεί (π.χ. δρόμος), ενώ ο ιδιοκτήτης του δεν έχει λάβει την αποζημίωση και παραμένει για χρόνια όμηρος του δήμου. Με αφορμή την διερεύνηση 800 και πλέον υποθέσεων πολιτών παρατηρείται ότι οι ΟΤΑ συχνά αρνούνται να εκτελέσουν δικαστικές αποφάσεις ή αποφάσεις συλλογικών οργάνων και επιτροπών που ασκούν έλεγχο νομιμότητας στις αποφάσεις τους, καθώς επίσης και να εφαρμόσουν την υφιστάμενη νομοθεσία περί άρσης της απαλλοτρίωσης. Ο Συνήγορος του Πολίτη πολλές φορές, διαμεσολαβεί αναζητώντας λύση και τελικά βοηθώντας και τον ΟΤΑ που ενδιαφέρεται να βρει λύση, όπως σε περίπτωση που προτάθηκε και έγινε εκατέρωθεν αποδεκτή η τμηματική καταβολή ενώ απεφεύχθη πλειστηριασμός ακινήτου του δήμου από τους ενδιαφερομένους.

Μια άλλη διάσταση του προβλήματος των οφειλών των δήμων προς τρίτους είτε για απαλλοτριώσεις είτε για άλλους λόγους (π.χ. διαφόρων ειδών συμβάσεις κυρίως για παροχή υπηρεσιών) είναι ενδεικτική αδιαφορίας και έλλειψης σεβασμού των δικαιωμάτων των πολιτών. Δυο σχετικά πρόσφατοι νόμοι (ν. 3202/2003 αρθ.30, ν.3242/2004 αρθ. 19) παρέχουν στους ΟΤΑ τη δυνατότητα να λάβουν δάνεια με προνομιακούς όρους από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών προς ιδιώτες. Η χορήγηση των δανείων αφορά την εξόφληση συγκεκριμένων ως προς το πρόσωπο των οφειλετών υποχρεώσεων με βάση τις ονομαστικές καταστάσεις που συντάσσει ο Ο.Τ.Α. Έχει όμως παρατηρηθεί ότι, ενώ τα δάνεια χορηγούνται για την εξόφληση τέτοιων υποχρεώσεων, οι σχετικοί πόροι χρησιμοποιούνται για άλλες δραστηριότητες. Στην προκειμένη περίπτωση το ζήτημα δεν είναι μόνο ηθικής αλλά και νομικής τάξεως, εφόσον πρόκειται για προφανή παράνομη διαχείριση.

Η αντιµετώπιση αυτών των μορφών κακοδιοίκησης μπορεί να γίνει µε τον έγκαιρο προγραµµατισµό των δαπανών και τη µη ανάθεση έργων ή επιβολής απαλλοτρίωσης, σε περίπτωση που δεν έχει εγγραφεί το σχετικό κονδύλι.

Οι ΟΤΑ δεσμεύονται από τους βασικούς κανόνες δικαίου που διέπουν τις συναλλαγές και ορίζουν τις υποχρεώσεις των οφειλετών καθώς και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη δράση των οργάνων τους. Η απροθυμία αρκετών ΟΤΑ να σεβαστούν τις υποχρεώσεις τους ως οφειλέτες σε τρίτους –πέραν της ταμειακής αδυναμίας- αιτιολογείται πολλές φορές με το επιχείρημα ότι οι συμβατικές υποχρεώσεις προκύπτουν από ενέργειες της προηγούμενης δημοτικής αρχής. Η συγκεκριμένη αιτιολογία όμως αντιβαίνει στη θεμελιώδη αρχή της συνέχειας που διέπει τη διοικητική δράση και αυτό σε μια ευνομούμενη πολιτεία δεν είναι ανεκτό.

Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πολίτες να επιτύχουν την εξόφληση οφειλών του δημοσίου προς αυτούς συνιστούν αναμφισβήτητα κατάλοιπο άλλων εποχών, στις οποίες η σχέση κράτους-πολιτών είχε αποκλειστικά εξουσιαστικό χαρακτήρα. Η εμπέδωση του κράτους δικαίου αλλά και των δημοκρατικών αξιών ανακαθόρισε τους όρους της σχέσης αυτής.

Ανταποδοτικά Τέλη. Αδικαιολόγητες και αιφνιδιαστικές αυξήσεις (Βλ. Ετήσια Έκθεση 2004)

Μια μεγάλη κατηγορία θεμάτων που απασχολούν τον Συνήγορο του Πολίτη αφορά την επιβολή ανταποδοτικών τελών για την κάλυψη ταµειακών αναγκών χωρίς να υφίσταται ανταποδοτικός χαρακτήρας για τις παρεχόµενες υπηρεσίες. Διάφοροι λόγοι προβάλλονται σχετικά (π.χ. τέλος ρύπανσης, παράτασης ταφής, γάμου, ανάπτυξης περιβάλλοντος, υπηρεσιών ύδρευσης κλπ.), χωρίς όμως να πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις ανταποδοτικότητας. Τα ανταποδοτικά πρέπει να πληρούν δύο προϋποθέσεις: αφενός να αποτελούν αντάλλαγμα μιας ειδικής παροχής που προσφέρεται αποκλειστικά στους βαρυνόμενους με αυτά, αφετέρου το ύψος τους να είναι ανάλογο προς το ύψος της αντιπαροχής, της οποίας μπορεί να κάνει χρήση ο πολίτης. Περαιτέρω, ο ειδικός χαρακτήρας των τελών δεν επιτρέπει την επιβολή τους για έργα που αποτελούν νομοθετημένο αντικείμενο των αρμοδιοτήτων των ΟΤΑ, η χρηματοδότηση των οποίων γίνεται από άλλα τακτικά έσοδά τους.

Σε περίπτωση που δεν τηρούνται οι όροι αυτοί, η επιβολή τελών αποτελεί φορολογία, αρμοδιότητα την οποία μέχρι στιγμής δεν έχει αναλάβει άμεσα η ΤΑ. Επιπλέον όμως, συχνά τα τέλη επιβάλλονται αιφνιδιαστικά, χωρίς ενημέρωση των πολιτών και αναζητούνται μετά από πολλά χρόνια συσσωρευμένες οφειλές.

Συλλογικές υποδομές και αστικό περιβάλλον

Μια άλλη μεγάλη κατηγορία θεμάτων αρμοδιότητας της ΤΑ αφορά την υποβάθμιση της ποιότητας δημοσίων αγαθών και συλλογικών υποδομών. Ιδιαίτερη είναι η περίπτωση της υποβάθμισης της ποιότητας του πόσιμου νερού, (Ετήσια Έκθεση 2004), η οποία οφείλεται είτε σε μόλυνση του νερού από μικροβιακό φορτίο προκαλούμενο από ανθρωπογενείς δραστηριότητες (π.χ. γειτνίαση με αποχετευτικούς αγωγούς και απορροφητικούς βόθρους), είτε σε χημική ρύπανση εξαιτίας βιομηχανικών ή αγροτικών δραστηριοτήτων ή σε εισροή θαλάσσιου ύδατος στα υδροφόρα στρώματα λόγω υπεράντλησης, ή ακόμη σε επιβάρυνση της ποιότητας του νερού λόγω πλημμελούς καθαρισμού και συντήρησης των δεξαμενών και του δικτύου ύδρευσης. Σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις, τα δίκτυα έχουν κατασκευαστεί κατά τη δεκαετία ’60 – ’70 με αποτέλεσμα διαρροές και θραύσεις.

Απολύτως συναφές είναι το ζήτημα της ανεπαρκούς παρακολούθησης και ελέγχου της ποιότητας του πόσιμου ύδατος. Ο πλημμελής έλεγχος της ποιότητας του πόσιμου νερού αλλά και ο έλεγχος και η συντήρηση των δικτύων ύδρευσης αποτελούν σοβαρή παράλειψη της διοίκησης, με πιθανές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις, οι ενδιαφερόμενοι πολίτες που αναζητούν τη σχετική πληροφορία αντιμετωπίζονται αρνητικά, και δεν τους παρέχεται πρόσβαση σε ένα ζήτημα στο οποίο έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν την πραγματικότητα.

Ένας δήμος είναι στη ουσία οι κοινόχρηστοι χώροι του. Εκεί φαίνεται η μέριμνα για τους δημότες, για την ποιότητα της καθημερινής ζωής. Και ο επισκέπτης ακόμη από αυτό κρίνει πόσο καλός είναι ο δήμος. Η διαχείριση και αξιοποίησή τους ανατίθεται στους ΟΤΑ, αρμοδιότητα που πρέπει να ασκείται στο πλαίσιο που προδιαγράφεται νομοθετικά από δύο όρους: 1) να μην αναιρείται ο κοινόχρηστος χαρακτήρας τους και 2) και να προάγεται η κοινή ωφέλεια.

Συνήθως όμως οι κοινόχρηστοι χώροι είναι παραμελημένοι σε σημείο που είτε να υποβαθμίζονται ως προς τη χρήση τους είτε και να τη χάνουν τελείως, όταν για παράδειγμα καταλαμβάνονται από διαφόρων ειδών επαγγελματίες, καταστηματάρχες και κατ’ αυτό τον τρόπο ιδιωτικοποιούνται (Ετήσια Έκθεση 2005). Κρίσιμη μεταξύ άλλων επίπτωση της ιδιωτικοποίησης του κοινοχρήστου χώρου είναι ο αποκλεισμός ιδίως οικονομικά ασθενέστερων πολιτών.

Οι κοινόχρηστοι χώροι (πεζοδρόμια, πλατείες κλπ.) αποτελούν βέβαια πηγή εσόδων για τους δήμους. Αυτός είναι ένας βαθύτερος λόγος για τον οποίο οι ΟΤΑ είτε υπερβάλλουν στην παραχώρηση αδειών είτε απέχουν από το συστηματικό έλεγχο και την επιβολή κυρώσεων για υπερβάσεις της άδειας στις οποίες προχωρούν οι ενδιαφερόμενοι καταστηματάρχες (π.χ. με την τοποθέτηση τραπεζοκαθισμάτων). Η σύμπτωση συμφερόντων Δήμου και καταστηματαρχών ακυρώνει όμως την προσδοκία και το δικαίωμα κοινής χρήσης των χώρων αυτών, υποβαθμίζοντας το αστικό περιβάλλον. Σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις, άλλοι επιχειρηματίες θίγονται ειδικά, διότι δυσχεραίνεται ή αποκλείεται η πρόσβαση των πελατών τους στο κατάστημά τους.

Άλλες περιπτώσεις αναίρεσης της κοινής χρήσης εμφανίζονται με τη μορφή κατάληψης των χώρων αυτών με αυθαίρετες και παράνομες κατασκευές είτε ιδιωτών (π.χ. σε αιγιαλό) είτε και του ιδίου του δήμου (π.χ. σε πλατείες), τις οποίες ο δήμος αρνείται αμέσως ή εμμέσως να κατεδαφίσει. Οι δικαιολογίες είναι ποικίλες αλλά δεν βρίσκουν κανένα έρεισμα στο νόμο ενώ προσχηματικά μπορεί να γίνεται επίκληση συναρμοδιοτήτων.

Υποβάθμιση της κοινής χρήσης εμφανίζεται δυστυχώς συστηματικά σε χώρους πρασίνου, πάρκα και παιδικές χαρές, όπου η έλλειψη φροντίδας για καθαριότητα και ασφάλεια δημιουργεί συνθήκες επικίνδυνες για τη χρήση τους ή τουλάχιστον αποθάρρυνσής της. Αξίζει επίσης να  αναφερθεί η κατάσταση πεζοδρομίων και δρόμων, όπου πολύ συχνά η έλλειψη φροντίδας και συντήρησης καταλήγει σε αδυναμία χρήσης τους είτε λόγω κατάληψης από οχήματα είτε λόγω έλλειψης μέριμνας για τη διέλευση πεζών ή οχημάτων (π.χ. διαφημιστικές πινακίδες σε ακατάλληλα και επικίνδυνα σημεία, σε σημεία όπου κρύβουν πινακίδες της τροχαίας κλπ.) ή ακόμη λόγω της επιφάνειάς τους η οποία συχνά προκαλεί και ατυχήματα με πιθανές συνέπειες υλικές ζημιές, σοβαρούς τραυματισμούς ή και θανάτους. Δεν πρέπει εξάλλου να λησμονηθεί η έλλειψη μέριμνας για την ανεμπόδιστη πρόσβαση των ατόμων με αναπηρίες σε πεζοδρόμια, δρόμους, δημόσια κτίρια κλπ.

Η ανάθεση της διαχείρισης και αξιοποίησης των κοινοχρήστων χώρων δεν είναι μόνο τρόπος προσπορισμού εσόδων αλλά κυρίως τομέας ευθύνης για τη σωστή λειτουργία τους σε σχέση με τον προορισμό τους. Έτσι, για παράδειγμα, οι παιδικές χαρές οφείλουν να διασφαλίζουν τις προϋποθέσεις για ασφαλές παιχνίδι των παιδιών, τα πεζοδρόμια και οι δρόμοι  την ασφαλή διέλευση πεζών και οχημάτων αντίστοιχα. Χαρακτηριστική όμως περίπτωση ελλιπούς κατανόησης της ευθύνης εκ μέρους των ΟΤΑ είναι η συντήρηση των δρόμων και η αποφυγή προβλημάτων (π.χ. κατάσταση οδοστρώµατος αλλά και του περιβάλλοντος χώρου, όπως ζηµιές από πτώση κλαδιών ή και δέντρων) που μπορεί να δημιουργήσουν κινδύνους για τους διερχόμενους. Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει εκπονήσει σχετικά Ειδική έκθεση (2004) στην οποία επισημαίνει την αντικειμενική ευθύνη των ΟΤΑ για τα προβλήματα του οδοστρώματος και προτείνει εξώδικη συμβιβαστική διαδικασία αποζημίωσης σε περιπτώσεις υλικών ζημιών.

Ζητήματα αστικής και δημοτικής κατάστασης

Η τήρηση αστικής και δημοτικής κατάστασης δεν αποτελεί τοπική υπόθεση αλλά ανατίθεται στους ΟΤΑ από το κράτος και ασκείται για λογαριασμό του, βάσει κανόνων που αυτό θέτει. Στις περιπτώσεις αυτές, το ειδικότερο νομοθετικό πλαίσιο ορίζει τις προϋποθέσεις, διαδικασίες και προθεσμίες, ενώ από τον Κώδικα διοικητικής διαδικασίας οφείλεται τήρηση προθεσμιών και ειδική αιτιολογία σε περίπτωση απόρριψης αιτήματος. Ωστόσο, και εκεί παρατηρούνται προβλήματα όπως, χαρακτηριστικά στη διαδικασία μεταδημότευσης.

  •  Με λίγα λόγια, ενώ η διαδικασία μεταδημότευσης προδιαγράφεται σαφώς αντιμετωπίζεται κατά το δοκούν από τις δημοτικές αρχές. Η εμπειρία του Συνηγόρου του Πολίτη δείχνει ότι απορρίπτονται αιτήσεις μεταδημότευσης χωρίς αιτιολογία, απαιτούνται αποδεικτικά στοιχεία της μόνιμης κατοικίας, τα οποία όμως δεν προβλέπονται από τη νομοθεσία, ή προβάλλονται προσχηματικές δικαιολογίες για τη μη εξέταση μιας αίτησης μεταδημότευσης κλπ.. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι ότι πολλοί πολίτες, μολονότι πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις, αδυνατούν να μεταδημοτεύσουν στον δήμο ή στην κοινότητα όπου πράγματι διαμένουν μόνιμα.  Πρόκειται για μια αδυναμία που μπορεί να αποβεί ιδιαίτερα επιζήμια για την ικανότητα αρκετών ελλήνων πολιτών να απολαμβάνουν και να ασκούν κρίσιμα δικαιώματα, η άσκηση των οποίων συναρτάται με την ιδιότητα του δημότη ορισμένου δήμου ή κοινότητας της χώρας. Η αστική και δημοτική κατάσταση των πολιτών επιδρά εξάλλου στην ικανότητά τους να ασκούν πραγματικά τα πολιτικά τους δικαιώματα. Αντίστοιχα, οι μεταδημοτεύσεις επηρεάζουν τη διαμόρφωση του εκλογικού σώματος των δημοτών και ενδεχομένως τροποποιούν τους τοπικούς συσχετισμούς εκλογικής δύναμης των πολιτικών κομμάτων. Τέλος, τα προβλήματα των μεταδημοτεύσεων λειτουργούν σε βάρος της αστικοδημοτικής αποκατάστασης σημαντικών τμημάτων του πληθυσμού των ελλήνων Ρομά (τσιγγάνων). Στο σημείο αυτό αναδεικνύεται μάλιστα και το ζήτημα της διακριτικής μεταχείρισης πολιτών λόγω της φυλετικής, κοινωνικής ή πολιτιστικής διαφοράς τους (π.χ. βεβαίωση μόνιμης κατοικίας, βεβαίωση μη οφειλής ΤΑΠ σε Ρομά κλπ.).

Ειδικά στην περίπτωση των Ρομά, μείζον ζήτημα που έχει απασχολήσει και τον Συνήγορο του Πολίτη είναι αυτό της εγκατάστασής τους. Η υποχρέωση αντιμετώπισης του προβλήματος διαβίωσης των Ρομά από την πλευρά του Δήμου, απορρέει κατ’ αρχήν από την υποχρέωση των ΟΤΑ να επιδεικνύουν ειδική κοινωνική μέριμνα για τους δημότες που την έχουν ανάγκη (βάσει του ΔΚΚ). Αυτή περιλαμβάνει την εν γένει βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των Ρομά, ιδίως όταν αυτοί διαβιούν, σε συνθήκες κοινωνικής εξαθλίωσης. Παρατηρούνται όμως προβλήματα και παραλείψεις κατά την άσκηση αρμοδιοτήτων των Ο.Τ.Α. και απουσιάζουν πρωτοβουλίες από κοινού με άλλους εμπλεκόμενους δήμους πράγμα που αντανακλά μάλλον την έλλειψη διάθεσης επίλυσης του προβλήματος και την εύκολη λύση μετάθεσής του στα όρια άλλου δήμου.

Η επίλυση του προβλήματος αντιθέτως επιβάλλεται από το δημόσιο συμφέρον ενόψει της προστασίας των συνταγματικών δικαιωμάτων και των ιδίων των Ρομά αλλά και των περιοίκων των οικισμών που ενδεχομένως θίγονται από τη διατήρηση οικισμών υπό συνθήκες που δεν ανταποκρίνονται σε στοιχειώδη πρότυπα υγιεινής και αξιοπρέπειας. Η αδιαφορία όμως συντηρεί και τροφοδοτεί την κοινωνική ένταση που προκαλείται μεταξύ τους.

Ζητήματα διαδικασίας

Μια ομάδα προβλημάτων που διατρέχει τις σχέσεις ΤΑ-πολιτών κατά την εμπειρία του Συνηγόρου του Πολίτη, αφορά διαδικαστικά ζητήματα. Η διαδικασία είναι πολύ συχνά ουσία. Δημιουργεί προβλεψιμότητα και δι’ αυτής διαμορφώνει προϋποθέσεις διασφάλισης δικαιωμάτων. Γι’ αυτό στα σύγχρονα κράτη προδιαγράφονται οι ελάχιστες υποχρεώσεις των οργάνων του κράτους έναντι των πολιτών σε ειδικούς κώδικες ή άλλα νομοθετήματα.

Η ύπαρξη και κυρίως η τήρηση του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας αποτελεί έκφραση του κράτους δικαίου αλλά και του σεβασμού προς τον πολίτη, τον οποίο τιμά πέραν των προεκλογικών περιόδων, στις καθημερινές συναλλαγές μαζί του. Η συνειδητοποίηση της σημασίας του ΚΔΔ τόσο από τους αιρετούς όσο και από τους υπαλλήλους των δήμων αποτελεί το μέτρο της ποιότητας της καθημερινής σχέσης τοπικής εξουσίας και πολιτών.

Ζητήματα με σημαντικές διαδικαστικές διαστάσεις για τη νομιμότητα, τη διαφάνεια και την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων τους, είναι συχνά εκείνα τα οποία διασφαλίζουν τις προϋποθέσεις ίσης πρόσβασης στο πλαίσιο μίας ανταγωνιστικής διαδικασίας. Τέτοια ζητήματα είναι για παράδειγμα οι διαγωνισμοί προσλήψεων και προμηθειών. Για διαφορετικούς λόγους και οι δύο υπάγονται σε αυξημένες απαιτήσεις διαφάνειας. Η μη σωστή τήρηση των διαδικασιών έχει ως  συνέπεια να κλονίζεται η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους ΟΤΑ.

Στις προσλήψεις προσωπικού από τους Ο.Τ.Α, ο Συνήγορος του Πολίτη έχει συχνά διαπιστώσει µη εφαρµογή του υφιστάµενου θεσµικού πλαισίου µε χαρακτηριστικότερες περιπτώσεις τις προσλήψεις στα Κ.Ε.Π., τη μερική απασχόληση, αλλά και τη μη εφαρμογή αποφάσεων του ΑΣΕΠ, όταν αυτό εμπλέκεται.

Σε όλες τις περιπτώσεις που εξέτασε ο Συνήγορος του Πολίτη, οι πολίτες είχαν απευθυνθεί επανειλημμένα προφορικώς και εγγράφως στις αρμόδιες υπηρεσίες και στους αιρετούς είτε για να ζητήσουν ενημέρωση επί του αποτελέσματος, είτε την αιτιολογία της απόφασης, ή ακόμη προκειμένου να ασκήσουν ένσταση ή να καλέσουν το δήμο να συμμορφωθεί προς αποφάσεις δικαστηρίου ή του ΑΣΕΠ, χωρίς όμως αποτέλεσμα.

Παρομοίως, σε ζητήματα διαγωνισμών προμηθειών, ενώ δεν τίθεται ζήτημα ασάφειας των σχετικών διατάξεων, εμφανίζονται συχνά εσκεμμένες παραλείψεις και παραβίασή τους. Διαδικαστικά δικαιώματα όπως αυτό της πρόσβασης σε έγγραφα ή της άσκησης ένστασης καθυστερούν όταν δεν αποθαρρύνονται ή ακυρώνονται, όπως για παράδειγμα όταν η ουσιαστική δικαίωση του προσφεύγοντος προσκρούει στη δηµιουργία τετελεσµένων καταστάσεων που δεν μπορούν να ανατραπούν.

Γενικότερα, τα ζητήματα που θέτει καθαυτή η τήρηση του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας είναι ιδιαίτερα σημαντικά και ταυτόχρονα ενδεικτικά του βαθμού σεβασμού των πολιτών εκ μέρους της τοπικής εξουσίας. Από την υποχρέωση πρωτοκόλλησης μέχρι την τήρηση προθεσμιών, την απάντηση εντός της νόμιμης προθεσμίας, την πρόσβαση σε έγγραφα και την αιτιολόγηση των αποφάσεων, η τήρηση του ΚΔΔ εμφανίζεται συχνά προβληματική, στερώντας από τους πολίτες νόμιμα δικαιώματα.

Ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτα είναι μάλιστα τα προβλήματα που εμφανίζονται πολύ συχνά στην πρόσβαση απλών δημοτών ή ακόμη και δημοτικών συμβούλων (συνήθως της μειοψηφίας) σε έγγραφα και πληροφορίες –ακόμη και σε πρακτικά δημοτικού συμβουλίου στο οποίο μετέχουν!

 Η συγκεκριµένη µορφή κακοδιοίκησης δεν δικαιολογείται σε καµια περίπτωση από το υφιστάµενο θεσµικό πλαίσιο, το οποίο είναι σαφές, ενώ υπάρχει και πληθώρα αποφάσεων δικαστικών και του Ν.Σ.Κ που προσφέρουν σαφή κριτήρια για την εφαρµογή των σχετικών διατάξεων και την ικανοποίηση των δικαιωµάτων των πολιτών και κατά συνέπεια δε δικαιολογείται οποιαδήποτε ολιγωρία από την πλευρά των Ο.Τ.Α.

Ειδικά μάλιστα ως προς τις πληροφορίες που αφορούν το περιβάλλον επιβάλλεται από την σχετική κοινοτική νομοθεσία να παρέχονται σε όλους, χωρίς να προαπαιτείται έννομο συμφέρον, ενώ έχει παρατηρηθεί η δυστοκία δημοτικών αρχών να παράσχουν πρόσβαση σε μελέτες στάθμευσης και σε στοιχεία για το πόσιμο νερό σε κάθε φυσικό πρόσωπο ή ένωση προσώπων

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ

Οι προβληματισμοί που αναπτύχθηκαν με βάση ενδεικτική αναφορά θεμάτων αρμοδιότητας της αυτοδιοίκησης που απασχολούν τον ΣτΠ, στοχεύουν να αναδείξουν τις προκλήσεις που έχουν να αντιμετωπίσουν οι δήμοι και οι (νέοι) αιρετοί τους άρχοντες προκειμένου να ανταποκριθούν επάξια στην εμπιστοσύνη των πολιτών.

Η εγγύτητα στον πολίτη δεν είναι αυτόματη συνέπεια του χαρακτήρα της αυτοδιοίκησης. Είναι, αντίθετα, το ζητούμενο. Απαιτεί ιδιαίτερη προσπάθεια τόσο εκ μέρους του πολιτικού όσο και εκ μέρους του διοικητικού επιπέδου τα οποία τείνουν να λειτουργούν στη δική τους λογική. Οι εύκολες ταυτίσεις μόνο εμπόδιο αποτελούν στην απαιτούμενη επαγρύπνηση

Σε όλα αυτά πάντοτε υπάρχει ένα είδος αντιλόγου με με βασικό επιχείρημα την οικονομική αδυναμία των ΟΤΑ. Πρώτον, αυτό δεν ισχύει σε κάθε περίπτωση, διότι προβλήματα χρηστής διοίκησης και σεβασμού των δικαιωμάτων των πολιτών εμφανίζονται και σε πεδία που δεν εξαρτώνται από οικονομικούς πόρους. Και όταν όμως ελλείπουν οι πόροι, δεν είναι επιτρεπτό η προσχηματική τους επίκληση χωρίς αναζήτηση λύσης και τελικά η αδιαφορία απέναντι στους πολίτες και τα δικαιώματά τους. Το ίδιο ανεπίτρεπτη είναι η δικαιολογία ότι πρόκειται για δεσμεύσεις της προηγούμενης δημοτικής αρχής, που αντίκειται στη γενική αρχή της συνέχειας τόσο στην κεντρική διοίκηση όσο και στην τοπική αυτοδιοίκηση.

Οι δημοτικοί άρχοντες πολύ συχνά επικαλούνται την αιρετή τους ιδιότητα για να αποφύγουν περιορισμούς στη δράση τους, οι οποίοι επιβάλλονται από το γεγονός ότι λειτουργούν ταυτόχρονα και ως όργανα της διοίκησης με δέσμια αρμοδιότητα. Συγχέουν δηλαδή τη διακριτική ευχέρεια απόφασης που απολαύουν για ορισμένα θέματα ως αιρετοί αντιπρόσωποι, με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το γεγονός ότι ασκούν κατά παραχώρηση συγκεκριμένες αρμοδιότητες οι οποίες ανήκουν στην αποστολή του κράτους.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της νοοτροπίας είναι η μη συμμόρφωση των ΟΤΑ σε δικαστικές αποφάσεις και σε αποφάσεις διοικητικών οργάνων, η μη καταβολή των οφειλών τους προς τρίτους, η μη απάντηση σε αιτήματα των πολιτών και η πλημμελής αιτιολόγηση ή η απουσία οποιασδήποτε αιτιολογίας των διοικητικών πράξεων που εκδίδουν στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, καθώς επίσης και η μη αναγνώριση της ευθύνης από πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων τους. Τέτοιες πρακτικές παραπέμπουν σε άρνηση της βασικής υποχρέωσης των αιρετών οργάνων να λογοδοτούν, που είναι ανεπίτρεπτη για μια δημοκρατία.

Ο Συνήγορος του Πολίτη δεν αγνοεί ότι πολλά από τα προβλήματα που προαναφέρθηκαν μπορεί να είναι αποτέλεσμα έλλειψης κατανόησης ή άγνοιας της σημασίας ορισμένων θεμάτων και των τρόπων αντιμετώπισής τους. Ένα από τα γνωστά προβλήματα είναι και η ελλιπής ποσοτικά και κυρίως ποιοτικά στελέχωση των υπηρεσιών των ΟΤΑ και βεβαίως η ανεπάρκεια πόρων. Στο σημείο αυτό οι ευθύνες βαρύνουν το κεντρικό κράτος.

Ο Συνήγορος του Πολίτη διαπιστώνει τα προβλήματα λόγω της αποστολής που του έχει ανατεθεί για την καταπολέμηση της κακοδιοίκησης. Ο ρόλος του όμως δεν είναι απλά ελεγκτικός. Είναι πρακτικά ο μόνος θεσμός που παράλληλα με τον έλεγχο έχει στο πλαίσιο της διαμεσολάβησης που ασκεί τη δυνατότητα να προτείνει λύσεις, να καλύψει με την τεχνογνωσία του αδυναμίες και να βοηθήσει την αυτοδιοίκηση να βρει νόμιμες λύσεις εφόσον πράγματι το επιθυμεί.

Η σημερινή εκδήλωση στοχεύει να αναδείξει, ίσως και με ελαφρώς επώδυνο τρόπο, το ευρύτατο πεδίο εποικοδομητικής συνεργασίας μεταξύ της αυτοδιοίκησης και του Συνηγόρου του Πολίτη προς όφελος της νομιμότητας, της δημοκρατίας και των πολιτών.