Αρχείο ετικέτας Υπαπαντή

“Έλλειμμα ενδιαφέροντος για τα αρχαία της πλατείας Υπαπαντής”

“Έλλειμμα ενδιαφέροντος για τα αρχαία της πλατείας Υπαπαντής”

messinia24 στις 07/12/2018 Καλαμάτα

MPEXRAKHS THEOF

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Ι. ΘΕΟΦΙΛΟΠΟΥΛΟ ΚΑΙ ΣΤ. ΜΠΕΧΡΑΚΗ

Συνέχεια ανάγνωσης “Έλλειμμα ενδιαφέροντος για τα αρχαία της πλατείας Υπαπαντής”

Παρέμβαση για τα αρχαία στην Πλατεία της Υπαπαντής από τον αρχιτέκτονα Γιώργο Αλμπάνη

Πηγή: εφημερίδα Θάρρος Πρώτη Δημοσίευση: 06/12/2018 17:30 -Τελευταία Ενημέρωση: 06/12/2018 17:30

Το θέμα των αρχαίων που είχαν ανασκαφεί περίπου τη δεκαετία του 1950 και τα οποία είχαν καταγραφεί, φωτογραφηθεί και εν συνεχεία επιχωθεί – προ της προηγούμενης «ανάπλασης» και όχι εξαιτίας της – ήταν γνωστό και προκάλεσε προβληματισμό κατά την εκπόνηση των μελετών που αφορούσαν στο Ιστορικό Κέντρο, στις οποίες εντάσσεται – ως τελευταίο έργο – και η μελέτη για την Πλατεία Υπαπαντής.
Αποτέλεσμα αυτών των προβληματισμών ήταν στην επικαιροποιημένη προμελέτη της Πλατείας, η οποία υπεβλήθη το 2010 από τη «ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕ – Γ. ΑΛΜΠΑΝΗΣ – Ν. ΦΙΝΤΙΚΑΚΗΣ», να υπάρχει πρόβλεψη ειδικής κατασκευής από άθραυστο γυαλί, που θα σκεπάζει το χώρο τον αρχαίων, ενώ θα προβλέπει και κατάλληλο φωτισμό για τη νυχτερινή ανάδειξή τους. Από απόψεως Η/Μ εγκαταστάσεων προβλέπεται ειδικός κλιματισμός για τη συντήρησή τους.
Επιπροσθέτως, στην Τεχνική Έκθεση της πρότασης υπήρχε ειδική μνεία με παλαιότερες φωτογραφίες των αρχαίων –από το σύντομο διάστημα που η ανασκαφή ήταν ανοιχτή – και με επισήμανση στο κείμενο ότι τη μελέτη «[…]ενδιαφέρει απολύτως η ανάδειξη της από αρχαιοτάτων χρόνων ιστορικής συνέχειας της πόλης[…]».
Η επικαιροποιημένη προμελέτη, με τη σύμφωνη γνώμη της Δημοτικής Αρχής και της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου, υπεβλήθη το Σεπτέμβριο του 2010 προς έγκριση στο ΚΑΣ (Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο).
Εδώ είναι σκόπιμο να αναφερθεί και κάτι- δυστυχώς- σπάνιο για τα ελληνικά δεδομένα. Όλοι οι δήμαρχοι από το 1998 που άρχισε η μελέτη και η σταδιακή υλοποίησή της, ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης, αγκάλιασαν το έργο, το οποίο ήταν ένα από τα οράματα του τότε δημάρχου Χ. Μαλαπάνη με τη συμπαράσταση του τότε δημοτικού συμβούλου κ. Γ. Κουτσούλη, ο οποίος επισήμανε την παλαιότερη ανασκαφή και προμήθευσε από το προσωπικό του αρχείο τις σχετικές φωτογραφίες.
Στη συνέχεια και ο κ. Π. Κουμάντος και ο κ. Γ. Κουτσούλης, ως δήμαρχοι, προχώρησαν στην ολοκλήρωση και υλοποίηση επιμέρους τμημάτων του Ιστορικού Κέντρου.
Τέλος, ο νυν δήμαρχος, κ. Π. Νίκας, συνέχισε τα επιμέρους έργα και φρόντισε για την αποπεράτωση του όλου έργου με την ένταξη και του τελευταίου τμήματος – της Πλατείας Υπαπαντής – σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα, ώστε να ολοκληρωθεί το αρχικό όραμα της ανάπλασης του συνόλου του Ιστορικού Κέντρου.
Σε όλα τα παραπάνω σημαντικότατη συμμετοχή, λόγω αρμοδιότητας, είχε και η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου.
Το Μάρτιο του 2011 η προμελέτη ενεκρίθη από το ΚΑΣ, ως είχε, με τη μόνη παρατήρηση: την εξαίρεση της ειδικής κατασκευής στη ΝΑ γωνία της Πλατείας Υπαπαντής με το ακόλουθο αιτιολογικό: «[…] εκτός από τη διαμόρφωση, που προβλέπει την αποκάλυψη αρχαιολογικών καταλοίπων παλαιάς ανασκαφής και την κάλυψή τους με γυάλινο στέγαστρο, διότι η διατήρηση των καταλοίπων αυτών σε κατάχωση είναι προτιμότερη για την αποτελεσματική προστασία τους».
Η ανωτέρω απόφαση δεν πρέπει να ξενίζει, αφού αποτελεί συνήθη τακτική σε όλες τις Μεσογειακές και Μεσοποτάμιες χώρες, οι οποίες λόγω του πλήθους των αρχαιολογικών χώρων και του αντιστοίχου ιστορικού βάθους τους δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε όλες τις ανασκαπτικές εργασίες.
Ίσως ενδιαφέρει και η πληροφόρηση ότι οι μελετητές της Πλατείας Υπαπαντής έχουν δηλώσει ότι διατίθενται για τη συνέχιση της μελέτης, όποτε αυτό αποφασισθεί, ώστε να υπάρχει έτοιμη πλήρης μελέτη για την κάλυψη των ευρημάτων, εφόσον αποκαλυφθούν, λαμβανομένου υπ’ όψιν ότι τα συγκεκριμένου είδους έργα αποτελούν σημαντική αρχιτεκτονική πρόκληση.

Του Γιώργου Αλμπάνη
Αρχιτέκτονος

“Θαμμένη” θα παραμείνει η ιστορία της Καλαμάτας


Πρώτη Δημοσίευση: 26/11/2018

Το θέμα των αρχαιολογικών θησαυρών που είναι “θαμμένα” στη νοτιοδυτική περιοχή της πλατείας της Υπαπαντής έρχεται επιτακτικά και πάλι στην επιφάνεια, μετά τη δημοσιοποίηση των παρεμβάσεων που σχεδιάζονται από τη Δημοτική Αρχή, στο χώρο αυτό.
Τα σημαντικότερα λείψανα της αρχαίας πόλης απέδωσε η ανασκαφή του Ν. Γιαλούρη, στην πλατεία μεταξύ της εκκλησίας της Υπαπαντής και του μητροπολιτικού μεγάρου, όπου βρέθηκαν θεμέλια δημοσίων οικοδομημάτων της Ελληνιστικής πόλης…
Στην ανάρτηση στην ιστοσελίδα του «Θάρρους» της είδησης για την πρόταση σχετικά με την ανάπλαση της πλατείας Υπαπαντής, υπάρχει ένα πολύ σοβαρό σχόλιο της Αρχαιολόγου κας Ελένης Μπόμπου – Πρωτοπαπά, το οποίο και αντιγράφω:
«Κάτω από την πλατεία υπάρχει θαμμένη η ιστορία της Καλαμάτας!
Μήπως ήρθε η στιγμή να γίνει μία αναφορά με την τοποθέτηση μιας πλάκας για τις αρχαιότητες που αποκαλύφθηκαν με τις ανασκαφές του 1960 (πολύ σημαντικό κτήριο) και που κάλυψε η προηγούμενη «ανάπλαση»;
Η τοπική αρχαιολογική υπηρεσία πρέπει να έχει καθοριστικό ρόλο!»
Σημειώνει δε, πως είχε την τιμή και τη χαρά να πάρει μέρος στην ανασκαφή εκείνη!
Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως πάγια άποψη του «Θ», η οποία και με άρθρα είχε υποστηριχτεί, είναι η ανάδειξη των τειχών των αρχαίων Φαρών. Προκειμένου δε, να μην παρεμποδίζεται η πρόσβαση στην πλατεία και στον Ιερό Ναό, θα μπορούσε στο επάνω μέρος να υπάρχει άθραυστο γυαλί ή πλεξιγκλάς  ώστε να είναι ορατά τα αρχαία τείχη.
Είναι απορίας άξιο πως στην πρόταση ανάπλασης δεν αναφέρεται καν αυτό το κομμάτι του ιστορικού παρελθόντος της πόλης!
Α.

Ανάπλαση Πλατείας Υπαπαντής η άτολμη παρέμβαση

Έτοιμη η πρόταση για την ανάπλαση της πλατείας Υπαπαντής

 Θάρρος Α. Πετρόγιαννης 24/11/2018 

Συνέχεια ανάγνωσης Ανάπλαση Πλατείας Υπαπαντής η άτολμη παρέμβαση

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΤΗΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ

υπαπαντη3Δευτέρα, 29 Νοεμβρίου 2010

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΤΗΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ

Η θρησκευτική εορτή μπορεί να συνδυαστεί

με πανηγύρι της πόλης και του πολιτισμού

και όχι της παραγκούπολης των μικροπωλητών

Η μέχρι σήμερα μορφή της εμποροπανήγυρης της Υπαπαντής είναι πανομοιότυπη με τα περισσότερα θρησκευτικά πανηγύρια αλλά και τακτικά παζάρια ανά την Ελλάδα όπου λίγο πολύ και τα πωλούμενα είδη και οι πωλητές είναι οι ίδιοι. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν το παζάρι στην Αγ. Τριάδα Καλαμάτας και το πανηγύρι της Μεσσήνης. Η εμποροπανήγυρη έχει τελείως παρεκκλίνει από το σκοπό της και απομακρυνθεί από τη θρησκευτική γιορτή. Κάθε άλλο παρά εξυπηρετεί το στόχο της επιβίωσης της θρησκευτικής και πολιτιστικής παράδοσης. Επίσης δεν συμβάλλει στην προβολή της Καλαμάτας ως εναλλακτικό και ποιοτικό προορισμό για τους επισκέπτες.

Στην πράξη εξελίσσεται κάθε χρόνο σε μια ευκαιρία εκποίησης κινέζικων και γενικά αλλοδαπών προϊόντων, καθώς και απομιμήσεων επώνυμων προϊόντων. Με άλλα λόγια έχει μετατραπεί σε ευκαιρία άσκησης παραεμπορίου. Ο τρόπος κάλυψης του χώρου, και ο τρόπος εγκατάστασης των αυτοσχέδιων παραγκών (φιάλες υγραερίου δίπλα σε κινητήρες παραγωγής ρεύματος, καλώδια στο έδαφος, υλικά εύφλεκτα πάνω στις παράγκες έλλειψη μέτρων πυρασφάλειας κ.ά.) δημιουργούν επικίνδυνες συνθήκες για την ασφάλεια των ίδιων των πλανόδιων, των επισκεπτών αλλά και των περιοίκων. Γενικά η λειτουργία της εμποροπανήγυρης ακροβατεί στα όρια της νομιμότητας. Ταυτόχρονα παρουσιάζει μια τριτοκοσμική εικόνα παραγκούπολης που προφανώς δεν μπορεί να είναι ελκυστική για τον επισκέπτη, μια εικόνα που σε τελευταία ανάλυση προσβάλλει την παράδοση της πόλης μας.

Η πρότασή μας

Σαν Δίκτυο Ενεργών Πολιτών πιστεύουμε ότι η πόλη της Καλαμάτας πρέπει να διεκδικήσει να γίνει για τους επισκέπτες ένας προορισμός που θα προσφέρει υψηλή αισθητική, ποιότητα υπηρεσιών και πο­λιτισμό. Η εικόνα της εκτεταμένης παραγκούπολης που παρουσιάζει η πόλη στη γιορτή της Υπαπαντής είναι εντελώς ασύμβατη με μια τέτοια επιδίωξη. Πα­ράλληλα πιστεύουμε ότι ιστορική μνήμη για την πόλη αποτελεί η ατμόσφαιρα θρησκευτικής κατάνυξης, η επιστροφή των Καλαματιανών για λίγες ημέρες στον τόπο τους και η συμμετοχή επισκεπτών από διάφορες περιοχές της χώρας. Αυτό το κλίμα κινδυνεύει να χαθεί με την κυριαρχία της παραγκούπολης των μικροπωλητών.
Προτείνουμε λοιπόν την αναμόρφωση της εμποροπανήγυρης της Υπαπαντής ώστε να αποκτήσει χαρακτήρα συμβατό με τις στρατηγικές επιδιώξεις μας για την πόλη του πολιτισμού, της υψηλής αισθητικής και ποιότητας ζωής. Στη διαμόρφωση της πρότασής μας λάβαμε υπόψη τις απόψεις και τις προτάσεις που έχουν κατά καιρούς δημοσιοποιήσει συλλογικοί φορείς και συμπολίτες μας.

Οι προτάσεις μας για την τροποποίηση του Κανονισμού της Εμποροπανήγυρης και γενικά για τη διοργάνωσή της έχουν ως εξής:

  • Η χωροθέτηση των εκδηλώσεων της εορτής θα πρέπει έμπρακτα να στοχεύει στην αξιοποίηση και ανάδειξη του Ιστορικού Κέντρου και της παλιάς Καλαμάτας (πλατείες 23ης Μαρτίου, Όθωνος, Αγ. Αποστόλων, Αγ. Νικολάου, Παπλωματάδικα, πεζόδρομοι κ.λπ.).
  • Δημιουργία πολλών μικρών καλαίσθητων εκθετηρίων – σημείων πώλησης σε πλατείες και πεζόδρομους που θα ενοικιάζουν συνεταιρισμοί, ομάδες παραγωγών, μεσσήνιοι παραγωγοί και τυποποιητές. Τα είδη προς πώληση θα πρέπει να περιορίζονται σε προϊόντα λαϊκής και θρησκευτικής τέχνης, ξυλόγλυπτα, παλαιά έπιπλα, σκεύη και βιβλία, παραδοσιακά μεσσηνιακά προϊόντα, προϊόντα πρώτης μεταποίησης μεσσηνιακών αγροτικών προϊόντων, προϊόντα χειροτεχνίας – οικοτεχνίας.
  • Προβολή και προώθηση τοπικών αγροτικών και άλλων προϊόντων από τους Μεσσήνιους τυποποιητές και τις οικοτεχνίες με εκδηλώσεις γευσιγνωσίας, παρουσιάσεις προϊόντων, επισκέψεις σε λιοτρίβια, οινοποιία, ποτοποιία, παστελοποιία και άλλες παραγωγικές ή τυποποιητικές μονάδες της περιοχής όπου οι επισκέπτες θα μπορούν να γνωρίσουν τη διαδικασία παραγωγής αλλά και να αγοράσουν προϊόντα από… την πηγή κ.λ.π.
  • Το διήμερο της εορτής να καθιερωθεί, ως περίοδος προσφορών των εμπορικών επιχειρήσεων της πόλη σε συνεργασία του Δήμου Καλαμάτας, της Ομοσπονδίας Επαγγελματικών Βιοτεχνικών και Εμπορικών Συλλόγων Μεσσηνίας, του Εμπορικού Συλλόγου Καλαμάτας, της Ένωσης Ξενοδόχων Μεσσηνίας και άλλων επαγγελμάτων  φορέων.
  • Ο Δήμος να εξασφαλίσει την οργάνωση παράλληλων πολιτιστικών, θρησκευτικών και άλλων εκδηλώσεων, με σκοπό την προσέλκυση θεματικού τουρισμού (θρησκευτικός, πολιτιστικός, σχολικός). Μπορεί να αξιοποιηθεί και να προβληθεί η πολιτιστική ερασιτεχνική δημιουργία από ολόκληρη τη Μεσσηνία. Επίσης μπορεί να οργανώνεται έκθεση έργων αγιογραφίας των μαθητών και καθηγητών του αντίστοιχου τμήματος της σχολής εικαστικών του «ΦΑΡΙΣ».
  • Προβολή παραδοσιακών δραστηριοτήτων της Καλαμάτας (π.χ. μεταξουργία) ή παραδοσιακών επαγγελμάτων που έχουν εξαφανιστεί ή τελούν υπό εξαφάνιση (αμαξάς, αργαλειός-υφάντρες, βαρελάς, γανωματής, γλυκατζήδες, επιπλάς, καλαθάς, καρεκλάς, καπελού, καρβουνιάρης, κηροπλάστης, κουλουράς, κυτιοποιός, κωδωνοκρούστης, λατερνατζής, λουκουματζής, λούστρος, παλιατζής, παστελάς, σαμαρτζής, ταχυδακτυλουργός, φαρνατζής, φυστικάς, φωτογράφος, ψαθάς κ.ά.) με τη μορφή υπαίθριας έκθεσης φωτογραφίας στο Ιστορικό Κέντρο ή και ζωντανά, όπου αυτό είναι εφικτό, προκειμένου ο παραδοσιακός τεχνίτης να επιδεικνύει τον τρόπο δουλειάς του.
  • Πανελλήνια προβολή της εορτής και του πανηγυριού μέσω διαφημιστικής καμπάνιας σε συνεργασία με τις τουριστικές επιχειρήσεις και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης για την προσέλκυση επισκεπτών.

Φυσικά οι προτάσεις μπορούν να εμπλουτιστούν μετά από μια δημόσια συζήτηση. Πιστεύουμε όμως ότι με την αλλαγή της μορφής του πανηγυριού σε αυτή την κατεύθυνση συμβάλλουμε στη διατήρηση και διάδοση της θρησκευτικής παράδοσης, του ιστορικού παρελθόντος και της παραδοσιακής παραγωγής της πόλης και της περιοχής μας. Ταυτόχρονα ενισχύουμε την τοπική οικονομία και κοινωνία. Είμαστε βέβαιοι ότι η πόλη μας μπορεί να γίνει ελκυστική μόνο όταν οι παρεμβάσεις μας τη διαφοροποιούν και της προσδίδουν συγκριτικά πλεονεκτήματα.

 

Κράτα το

Πλατεία Υπαπαντής


Πλατεία Υπαπαντής

Η περιοχή γύρω από τη σημερινή πλατεία Υπαπαντής  στα νότια του κάστρου στην Καλαμάτα, ήταν η πρώτη εκτός κάστρου περιοχή που κατοικήθηκε στην πόλη. Στο σημείο είχαν αποκαλυφθεί παλαιότερα και θεμέλια μεγάλου κτηρίου της αρχαιότητας.

Στην πλατεία Υπαπαντής  δεσπόζει ο μεγαλοπρεπής Μητροπολιτικός ναός της Υπαπαντής του Σωτήρος, με τα διπλά κωδωνοστάσια και τους ασημένιους τρούλους. Νοτιοανατολικά του σημερινού ναού, στον προαύλιο χώρο, βρίσκεται υψωμένος, μέσα σε κιγκλίδωμα στην πλατεία Υπαπαντής, ένας πέτρινος σταυρός, που θυμίζει ότι στο σημείο αυτό υπήρχε πιθανότατα ο ναός της Υπαπαντής που καταστράφηκε 1770 στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε από τους κατακτητές ως στάβλος. Εκεί βρέθηκε, ύστερα από όνειρο που, κατά την παράδοση, είδε ο προύχοντας της Καλαμάτας Π. Τζάνες, μισοκαμμένη η ιερή εικόνα της Παναγίας.

Στη βορειοδυτική πλευρά της πλατείας Υπαπαντής έχουν τοποθετηθεί προτομές αποβιωσάντων Μητροπολιτών Μεσσηνίας, έργα σπουδαίων γλυπτών.

Βόρεια του ναού και της πλατεία Υπαπαντής βρίσκεται το Δημοτικό Ωδείο Καλαμάτας, που στεγάζεται σε ένα παραδοσιακό κτίριο του 19ου αιώνα. Ακριβώς απέναντι από τον ναό βρίσκεται και το Στρατιωτικό Μουσείο Καλαμάτας, με αξιόλογα εκθέματα από το 1821 και μετά, ενώ πολύ κοντά, στην οδό Αγίου Ιωάννου μπορείτε να επισκεφθείτε το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Καλαμάτας.