Αρχείο ετικέτας συνέντευξη

Η τιμή είναι όλη δική μας, Κωνσταντίνα

Η τιμή είναι όλη δική μας, Κωνσταντίνα

Ήταν αμοιβαία η τιμή όλα αυτά τα χρόνια μεταξύ της Κωνσταντίνας Κούνεβα και ενός μεγάλου τμήματος της ελληνικής κοινωνίας, που, εκτός της αλληλεγγύης του, αντιστέκεται μονίμως στην τοξική και ταξική χυδαιότητα που η γυναίκα αυτή δέχτηκε, κυριολεκτικά και μεταφορικά, στο πρόσωπό της

πηγή: Αυγή

«Άνθρωποι από διάφορες περιοχές του κόσμου, που εδώ και χρόνια βρήκαμε στην Ελλάδα τη νέα φιλόξενη πατρίδα, σταθήκαμε ο ένας πλάι στον άλλο στον στενό χώρο του γραφείου, ανάμεσα σε ράφια με εκατοντάδες φακέλους. Υπογράψαμε το πρακτικό της ορκωμοσίας, ακούσαμε τον επικεφαλής της υπηρεσίας να εξηγεί τα επόμενα βήματα της αναπόφευκτης γραφειοκρατίας και να απαντά υπομονετικά στις τελευταίες ερωτήσεις μας. Ύστερα ακουμπήσαμε ο ένας το χέρι στον ώμο του άλλου, φτιάχνοντας μια μικρή ανθρώπινη αλυσίδα, και, επαναλαμβάνοντας τις 24 λέξεις του όρκου, ορκιστήκαμε καθένας στην τιμή του ή σε όποιον θεό και σύμβολο πιστεύει».

Με αυτά τα λόγια περιέγραψε η Κωνσταντίνα Κούνεβα την τελετή της πολιτογράφησής της καθώς χθες, μετά από πολλά χρόνια παραμονής στη χώρα μας, έγινε και επισήμως πλέον Ελληνίδα πολίτης. «Ορκίζομαι να φυλάττω πίστη στην πατρίδα, υπακοή στο σύνταγμα και τους νόμους του κράτους και να εκπληρώνω ευσυνείδητα τα καθήκοντά μου ως Έλληνας πολίτης» ήταν τα λόγια που μαζί με κάποιους ακόμη επανέλαβε στο γραφείο πολιτογράφησης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής στην οδό Υπατίας.

«Τα σημαντικά πράγματα στη ζωή συμβαίνουν ακόμη και στους πιο ταπεινούς χώρους» σημείωσε η γυναίκα που πριν από λίγα χρόνια, σε εκδήλωση που είχε γίνει προς τιμήν της στη Βουλγαρία, είχε πει δημοσίως πως «αυτό που έκαναν οι Έλληνες με μένα δείχνει ότι όλα είναι δυνατά στη ζωή, το γεγονός ότι έχω εκλεγεί ευρωβουλευτής αναδεικνύει ότι ένα μεγάλο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας δεν ανέχεται τη βία. Την πολεμά. Επιβραβεύει αυτούς που αντιστέκονται. Είμαι η μοναδική ευρωβουλευτής που εκλέχθηκε από μία χώρα στην οποία είχα μεταναστεύσει. Κι αυτό τιμά πρώτα απ’ όλα τους Έλληνες».

Ήταν αμοιβαία η τιμή όλα αυτά τα χρόνια μεταξύ της Κωνσταντίνας Κούνεβα και ενός μεγάλου τμήματος της ελληνικής κοινωνίας, που, εκτός της αλληλεγγύης του, αντιστέκεται μονίμως στην τοξική και ταξική χυδαιότητα που η γυναίκα αυτή δέχτηκε, κυριολεκτικά και μεταφορικά, στο πρόσωπό της.

Είναι γυναίκα. Ήταν μετανάστρια. Ήταν εργάτρια. Ήταν συνδικαλίστρια. Είναι αριστερή. Είναι όλα όσα μισούν. Είναι όλα όσα εμείς τιμούμε και αισθανόμαστε χρόνια τώρα. Τιμή μας να την αποκαλούμε συντρόφισσα και τώρα πια -όχι ότι έχει και μεγάλη σημασία- και συμπατριώτισσα. Η τιμή είναι όλη δική μας, Κωνσταντίνα.
tags: άρθρα, Κωνσταντίνα Κούνεβα

Πάνος Κατσιμίχας: Καλύτερα πρεζάκιας, παρά κριτής νέων παιδιών σε reality show

ΠΗΓΗ: ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ  ΑΥΓΗ Συνέντευξη  Μαντζάνας Θάνος Δημοσίευση: 10 Δεκεμβρίου 2018 

Όποια κι αν είναι η μόδα κάθε εποχής, όσο κι αν φαίνεται ότι το μόνο που εκφράζει την πλειοψηφία είναι το κραυγαλέο, το θορυβώδες και το χυδαίο, άλλο τόσο υπάρχει πάντα το αίτημα για το αληθινό τραγούδι, αυτό που αποτυπώνει τον σφυγμό της κοινωνίας, μας οδηγεί να βρούμε τον εαυτό μας και όχι να τον χάσουμε

Όταν είσαι το ήμισυ του διδύμου (κυριολεκτικά, αφού το συναποτελούσες με τον ομοζυγωτικό δίδυμο αδελφό σου!) που με το εμβληματικό ντεμπούτο του «Ζεστά ποτά» το 1985 έθεσε τις βάσεις της περιώνυμης «σχολής των τραγουδοποιών», δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να πάψεις ποτέ να έχεις να εκφράσεις και να πεις πολλά. Ο Πάνος Κατσιμίχας, ακόμα κι όταν ο αδελφός του Χάρης αποφάσισε να «χωρίσουν» μουσικά το ’98, δεν έπαψε ποτέ να ερμηνεύει και να μιλά, να μιλά και να ερμηνεύει, απλά πλέον το κάνει πολύ λιγότερο συχνά και μόνο όταν αληθινά νιώθει την ανάγκη να μιλήσει. Μία από αυτές τις περιπτώσεις είναι και οι εμφανίσεις του όλα τα Σάββατα του Δεκεμβρίου, μέχρι και τις 29 του μήνα, στη μουσική σκηνή Σφίγγα. Με αυτή την αφορμή, σε μία από τις σπάνιες συνεντεύξεις του, μας μίλησε με τον γνωστό έλλογο και απολύτως συγκροτημένο τρόπο του καθόλου νοσταλγικά για το χθες, απολύτως ρεαλιστικά για το σήμερα και με μια πεισματώδη «επιθετική» απαισιοδοξία για το αύριο.

Συνέντευξη στον Θάνο Μαντζάνα

* Νοσταλγείς την εποχή που δίπλα στο όνομά σου υπήρχε πάντα και αυτό του Χάρη; Θεωρείς ότι το δίδυμο των αδελφών Κατσιμίχα έχει ολοκληρώσει τον κύκλο του ή όχι μόνο θέλεις αλλά και πιστεύεις ότι θα σας ξαναδούμε μαζί;

Φ

υσικά τη νοσταλγώ αυτή την εποχή και γι’ αυτόν τον λόγο υπάρχει πάντοτε και εκκρεμεί η περίπτωση να φτιάξουμε πάλι κάτι μαζί, έναν ολόκληρο δίσκο ή έστω κάποια τραγούδια. Εξάλλου, το έχουμε ήδη κάνει αρκετές φορές από το ’98 που σταμάτησε ο Χάρης, για παράδειγμα το «Beat Poetry», το οποίο κυκλοφόρησε πριν πέντε χρόνια και κάποια ξεκομμένα τραγούδια τα οποία έγραψα κυρίως εγώ με τη συμμετοχή του. Όσον αφορά όμως τις ζωντανές εμφανίσεις, δεν εξαρτάται καθόλου από εμένα αλλά από τον Χάρη και τη διάθεσή του να μου το ζητήσει αν κάποια στιγμή θέλει. Εγώ είμαι πάντα εδώ…

* Δεν είναι κολακεία και το γνωρίζεις πολύ καλά ότι εσείς, μαζί με δυο -τρία το πολύ άλλα ονόματα, θεμελιώσατε τη σκηνή αυτών που λέγονται τραγουδοποιοί- ερμηνευτές. Πώς κρίνεις τη μετέπειτα εξέλιξή της απαριθμώντας πλέον τρεις, αν όχι τέσσερις, διαδοχικές γενιές της μετά από εσάς;

Κοίταξε, εμείς κάναμε ό,τι κάναμε σε μια εποχή πολύ δύσκολη, τότε που η έννοια του τραγουδοποιού ήταν άγνωστη και στο κοινό, και κυρίως στις δισκογραφικές εταιρείες. Έπρεπε να πουλήσουν τα «Ζεστά ποτά» 100.000 αντίτυπα μέσα σε εννέα μήνες για να μας πάρουν στα σοβαρά. Μετά βέβαια μας «αγάπησαν». Από εκεί και πέρα, ακολούθησαν τρεις – τέσσερις γενιές, είμαστε ήδη στην τέταρτη μετά τη δική μας. Η σκηνή των τραγουδοποιών έδωσε και μετά από εμάς αρκετά καλά τραγούδια, ένα σ’ αυτόν τον δίσκο, ένα στον άλλο, κάτι εδώ, κάτι εκεί, ξεκομμένα και αποσπασματικά. Δεν έδωσε όμως ολοκληρωμένες δουλειές, όπως ήταν οι πρώτοι δίσκοι, για παράδειγμα, των Νικόλα Άσιμου, Βαγγέλη Γερμανού, ο δικός μας, των Active Member, του Σωκράτη Μάλαμα κ.ά. Αυτό που έλειπε φοβάμαι ότι ήταν το ισχυρό στίγμα του δημιουργού, δηλαδή η σαφής καλλιτεχνική ταυτότητα που καθιστούσε αδύνατο να μπερδέψεις τον έναν με τον άλλο αυτούς που προανέφερα. Μετά την ολίγαριθμη «πρώτη γενιά» των θεμελιωτών της σχολής των τραγουδοποιών ό,τι ακολούθησε όλο και κάτι μου θύμιζε, θέλεις στον στίχο, θέλεις μουσικά, θέλεις στην ερμηνεία, άρχισε ένα αναμάσημα. Έχω την εντύπωση ότι αυτή η μαζική και βιαστική παραγωγή που ακολούθησε θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί αν οι εταιρείες δεν μετέτρεπαν ένα πραγματικά ενδιαφέρον μουσικό κίνημα σε μόδα και εμπόριο του στιλ «τώρα που έχει πέραση, ό,τι προλάβουμε να αρπάξουμε». Μέχρι που ήρθε η κρίση και όλα τέλειωσαν κακήν κακώς για όλους…

* Μια προσωπική απορία: τόσο εσύ όσο και ο Χάρης συμφωνούσατε με τον όρο – χαρακτηρισμό «έντεχνη» που από πολύ νωρίς κάποιοι έβαλαν σε αυτή τη σκηνή ή όχι;

Κ

ατ’ αρχάς, ο όρος «έντεχνο» τραγούδι είναι αγραμματοσύνη και αφ’ εαυτής μία σκέτη ηλιθιότητα! Δεν κατάλαβα ποτέ ποιος είναι ο φωστήρας που τον επινόησε… Υπήρξε κάποτε ο όρος «έντεχνο λαϊκό τραγούδι» τον οποίο καθιέρωσε ο Μίκης Θεοδωράκης τη δεκαετία του ’60 αλλά πίσω από αυτόν υπήρχε ένα ολόκληρο σκεπτικό και ένα έργο το οποίο τον υποστήριζε. Το «σκέτο» έντεχνο δεν το κατάλαβα ποτέ. Συγχαρητήρια στον μπουρδολόγο που το ανακάλυψε και το καθιέρωσε! Επίσης, έχω να πω ότι μέχρι το ’98, που ήμασταν μαζί με τον Χάρη, δεν υπήρχε αυτός ο όρος, δεν θυμάμαι να μας είχαν ρωτήσει ποτέ περί «έντεχνου» και τα λοιπά, δεν βρίσκω ούτε μία συνέντευξη στην οποία να μας είχε υποβληθεί αυτό το ερώτημα. Αυτή η ανοησία εμφανίστηκε γύρω στο 2000 και έκτοτε μας ταλαιπωρεί χωρίς διακοπή…

* Θεωρείς απαραίτητο, έστω αναγκαίο στάδιο στο ξεκίνημά του για έναν Έλληνα τραγουδοποιό και ερμηνευτή να μελοποιήσει κάποια ποιήματα ή αντίθετα οφείλει να επικεντρωθεί στη δημιουργία μιας προσωπικής στιχουργίας και, αν το επιθυμεί, να μελοποιήσει ποίηση στη συνέχεια, αυτό δηλαδή που κάνατε εσείς;

Ό

ταν είσαι νέος και θέλεις να ασχοληθείς με την τραγουδοποιία, πρέπει, παράλληλα με τις μουσικές σπουδές, να διαβάσεις πολύ, πεζογραφία, λογοτεχνία γενικά και κυρίως ποίηση. Είναι θεμιτό και λογικό στο ξεκίνημά σου να μελοποιήσεις κάποια ποιήματα, αποκλειστικά όμως σαν σπουδή και όχι για να τα δημοσιοποιήσεις. Αυτή η σπουδή μπορεί να κρατήσει χρόνια, αλλά είναι αναγκαία. Η πραγματική όμως περιπέτεια αρχίζει μετά. Όταν πρέπει να διανύσεις μια ολόκληρη πορεία τραγουδώντας τα δικά σου λόγια, τους δικούς σου στίχους, να προσδιορίσεις δηλαδή το δικό σου στίγμα και, αν κάποια στιγμή θελήσεις να μελοποιήσεις ένα ποίημα που αγαπάς από παλιά, φυσικά και θα το κάνεις, δεν απαγορεύεται. Πρέπει όμως πρώτα να έχεις δώσει το προσωπικό σου στιχουργικό δείγμα γραφής και να έχεις αναλάβει τη δική σου ευθύνη, αλλιώς τραγουδοποιός δεν είσαι.

* Χωρίς περιστροφές, αν σε καλούσαν να συμμετάσχεις -όπως ουκ ολίγοι ομότεχνοί σου- στην κριτική επιτροπή ενός τηλεοπτικού reality show «νέων ταλέντων», μετά αμοιβής εννοείται, θα πήγαινες ή όχι; Σε αμφότερες τις περιπτώσεις γιατί;

Κ

ρατάω τρία σημεία της ερώτησης κριτική επιτροπή, τηλεοπτικό reality show «νέων ταλέντων» και επ’ αμοιβή. Απάντηση καλύτερα πρεζάκιας που έλεγε και ο αείμνηστος Τζίμης Πανούσης! Ποιος σου δίνει, αναρωτιέμαι, το δικαίωμα να παίζεις με τη ζωή και τα όνειρα νέων παιδιών και μάλιστα επί πληρωμή; Ποιος άραγε;

* Το αίτημα για ένα έλλογο (εκτός φυσικά από έμμουσο!) τραγούδι που να αποτυπώνει και να εκφράζει τον σφυγμό της κοινωνίας είναι το ίδιο, μεγαλύτερο ή μικρότερο από την εποχή κατά την οποία ξεκινούσατε;

Ό

ποια κι αν είναι η μόδα κάθε εποχής, όσο κι αν φαίνεται ότι το μόνο που εκφράζει την πλειοψηφία είναι το κραυγαλέο, το θορυβώδες και το χυδαίο, άλλο τόσο υπάρχει πάντα το αίτημα για το αληθινό τραγούδι, αυτό που αποτυπώνει τον σφυγμό της κοινωνίας, μας οδηγεί να βρούμε τον εαυτό μας και όχι να τον χάσουμε, να συναντήσουμε τους άλλους γύρω μας και όχι να τους ξεχάσουμε.

* Τι θα είχες να πεις συγκρίνοντας τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες όταν ξεκινούσατε με τις σημερινές; Ανεξάρτητα από αυτό, είσαι γενικά ικανοποιημένος από όσα συμβαίνουν σήμερα ή όχι;

Π

ώς να είμαι ικανοποιημένος και γιατί; Τίποτα δεν έχει αλλάξει από τότε που ξεκινούσαμε. Ο ίδιος νόμος της ζούγκλας και του ισχυρότερου, η ίδια αδικία, τα ίδια ψέματα, η ίδια μπάσταρδη αστική δημοκρατία. Τι να κάνουμε όμως; Είναι δυστυχώς ό,τι καλύτερο μπορούμε να έχουμε. Ας πορευτούμε μ’ αυτή κι ας κάνουμε ό,τι μπορούμε μήπως και γίνουμε εμείς καλύτεροι. Τότε ίσως, ίσως… Δεν μας μένει τίποτα άλλο.

* Είναι αρκετοί φαντάζομαι οι ομότεχνοί σου που θα ήθελαν να σε συντροφεύσουν σε αυτές τις -σπάνιες όπως πάντα για εσένα- εμφανίσεις στη Σφίγγα. Ποιοι είναι οι λόγοι λοιπόν που σε έκαναν να επιλέξεις τους συγκεκριμένους δύο, αρχίζοντας από τον, σχετικά έστω, μεγαλύτερο Κώστα Λειβαδά και συνεχίζοντας με τον Δημήτρη Καρρά;

Τ

ον Κώστα Λειβαδά τον διάλεξα ανάμεσα σε πολλούς γιατί θεωρώ ότι είναι ο καλύτερος της γενιάς του. Είναι ένας καλλιτέχνης που μου αρέσει, γιατί είναι πολύπλευρος και πολύχρωμος. Έχει ευρύ ορίζοντα, δεν περιορίζει τον εαυτό του σε αυτό ή εκείνο το στιλ και έχει γράψει πολλά και διαφορετικά μεταξύ τους πράγματα, από ευαίσθητες μπαλάντες και κοινωνικά «ροκ» τραγούδια μέχρι λαϊκά και τραγούδια που πατάνε σε παραδοσιακούς δρόμους, ενώ επίσης έχει μελοποιήσει ποίηση αλλά και έχει υπογράψει μεγάλες επιτυχίες τις οποίες ερμήνευσαν άλλοι και όχι ο ίδιος. Είναι με δυο λόγια «και του λιμανιού, και του σαλονιού» κι αυτό το εκτιμώ ιδιαίτερα. Πιο πολύ όμως εκτιμώ το ότι φέρει μέσα του όλη αυτή την πολυποικιλότητα χωρίς να κρατάει ούτε να διεκδικεί κάποια ταμπέλα. Τα περιέχει και τα αγαπάει όλα αυτά, παραμένοντας πάντα ο εαυτός του.

Ο Δημήτρης Καρράς ανήκει στην μετά τον Λειβαδά γενιά, δηλαδή της τωρινής δεκαετίας. Είναι ένας πολυμήχανος τραγουδοποιός, έχει κι αυτός γράψει πολλά και διαφορετικά μεταξύ τους πράγματα και είναι απλά θέμα χρόνου το να γίνει γνωστός στο ευρύ κοινό. Επίσης, είναι πολύ καλός τραγουδιστής και performer. Γι’ αυτό τον λόγο ερμηνεύει εκπληκτικά στην παράσταση τραγούδια δημιουργών της δικής μου γενιάς, ανθρώπων που εκτιμώ και θέλω να υπάρχουν, ειδικά σε μια παράσταση που έχει τίτλο «30 χρόνια τραγούδια, τρεις γενιές τραγουδοποιών», δηλαδή Μάλαμα, Αγγελάκα, Active Member και κάποια «περίεργα» παλιά hip – hop, όπως για παράδειγμα των Βαβυλώνα κ.λπ.

* Τι σε έκανε να έχεις αυτή τη φορά μια ερμηνεύτρια για να σε συνοδεύει στη σκηνή, κάτι που αν δεν κάνω λάθος, συμβαίνει για πρώτη φορά, ενώ αντίθετα μια άλλη ανδρική φωνή, του Χάρη, συνδυαζόταν φυσικά άψογα για πολλά χρόνια με τη δική σου και γιατί επέλεξες συγκεκριμένα τη Νατάσα Καμπαστάνα;

Η

 Νατάσα Καμπαστάνα είναι η μικρότερη σε ηλικία της παρέας, μικρότερη και από τον Καρρά που μου τη γνώρισε. Είναι η καλύτερη γυναικεία φωνή που άκουσα τα τελευταία είκοσι χρόνια, αλλά επίσης και υπέροχη μουσικός, απόφοιτος μουσικού Λυκείου και βιρτουόζος στο κανονάκι. Δεν συνοδεύει τόσο εμένα όσο τους άλλους δύο, που αμφότεροι έχουν γράψει πολλά τραγούδια για γυναικείες φωνές, όπως των Ελένης Τσαλιγοπούλου, Ελεωνόρας Ζουγανέλη, Νατάσσας Μποφίλιου, Γιώτας Νέγκα, Αρετής Κετιμέ και άλλων.

* Ποιο είναι κατά βάση το ρεπερτόριό σου σε αυτές τις εμφανίσεις; Το σχήμα που σε συνοδεύει είναι μια, κατά κάποιον τρόπο, μόνιμη μπάντα ή ένα πολύ καλό σύνολο συγκεκριμένα γι’ αυτές τις συναυλίες;

Ε

ρμηνεύω τα πάντα, από τον πρώτο δίσκο που κάναμε με τον Χάρη μέχρι και τον τελευταίο προσωπικό μου. Όταν δε είμαι σε ιδιαίτερα κέφια, λέω και κάνα – δύο τραγούδια των δασκάλων μου, της γενιάς του ’70. Η μπάντα που με συνοδεύει είναι η ίδια που έχω μαζί μου τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια με μία -δύο προσθήκες «νέου αίματος».

* Και η συνέχεια, αμέσως μετά τη Σφίγγα αλλά και λίγο πιο μακροπρόθεσμα;

Δεν έχω προς το παρόν σχεδιάσει τίποτα γιατί μετά τη Σφίγγα, θέλω να μπω στο στούντιο για να τελειώσω κάποια τραγούδια που ξεκίνησα πέρυσι και έχουν μείνει στη μέση. Θα κάνω όμως μερικές εμφανίσεις την άνοιξη στην Αθήνα και φυσικά, όπως πάντα, το καλοκαίρι την «πατροπαράδοτη» μίνι περιοδεία μου σε όλη την Ελλάδα.
 

«Πατροπαράδοτη»; Λέξη που δύσκολα συνδυάζεις με έναν διαρκή «επαναστάτη με πολλές και πολύ σοβαρές αιτίες» όπως ο Πάνος Κατσιμίχας…

πανος κατσιμιχας Μαντζάνας Θάνος

Ο Χάρης και ο Πάνος Κατσιμίχας, γνωστοί και ως αδελφοί Κατσιμίχα ή Κατσιμιχαίοι (Αθήνα, 19 Οκτωβρίου 1952) είναι Έλληνες τραγουδοποιοί, οι οποίοι, στο μεγαλύτερο μέρος της μουσικής τους σταδιοδρομίας, αποτέλεσαν μουσικό δίδυμο. Οι αδελφοί Κατσιμίχα είναι δίδυμα αδέλφια. Γεννήθηκαν στην Αθήνα και μεγάλωσαν στον Άγιο Δημήτριο, στη Λευκωσία και την Νέα Σμύρνη ενώ έζησαν τη νεότητα τους εργαζόμενοι στη Δυτική Γερμανία. Αρχικά έγιναν γνωστοί με τη συμμετοχή τους στους Μουσικούς Αγώνες της Κέρκυρας, που διοργάνωσε ο Μάνος Χατζιδάκις το 1982, όπου και βραβεύτηκαν για το τραγούδι “Μια βραδιά στο λούκι”. Ο πρώτος δίσκος τους με τίτλο “Ζεστά Ποτά” κυκλοφόρησε το 1985 σε παραγωγή του Μανώλη Ρασούλη. Έκτοτε, και μέχρι σήμερα, 2018, κυκλοφορούν μαζί δίσκους, όπου γράφουν και ερμηνεύουν οι ίδιοι τα τραγούδια τους. Παράλληλα, εμφανίζονται ζωντανά σε μουσικές σκηνές και συναυλίες μόνοι τους ή σε συνεργασία με άλλους μουσικούς. Συμμετέχουν ακόμη και σε πολλές δισκογραφικές δουλειές άλλων καλλιτεχνών.


Το μεγάλο ΣΤΟΊΧΗΜΑ είναι ο ΣΥΡΙΖΑ να ΕΜΠΝΕΎΣΕΙ ξανά

Συνέντευξη με τον Μιχάλη Σπουρδαλάκη, κοσμήτορα της Σχολής οικονομικών και πολιτικών επιστημών του ΕΚΠΑ

Τη συνέντευξη πήραν
οι Μπάμπης Γεωργούλας
και Παύλος Κλαυδιανός

<br>Μιχάλης Σπουρδαλάκης / Συνέντευξη

  Το μεγάλο στοίχημα είναι ο ΣΥΡΙΖΑ να εμπνεύσει ξανά

Συνέχεια ανάγνωσης Το μεγάλο ΣΤΟΊΧΗΜΑ είναι ο ΣΥΡΙΖΑ να ΕΜΠΝΕΎΣΕΙ ξανά

Συζήτηση με τη Βάλια Αρανίτου για τη μεσαία τάξη

http://www.avgi.gr/article/10976/9199121/to-meteoro-bema-tes-mesaias-taxes-sten-epoche-ton-mnemonion#

με αφορμή την έκδοση του βιβλίου της ‘Η μεσαία τάξη στην Ελλάδα την εποχή των μνημονίων’ (Θεμέλιο, 2018).

Χρ. Παπαδόπουλος: Η Συνταγματική Αναθεώρηση ως κατοχύρωση και διεύρυνση των κοινωνικών δικαιωμάτων


Χρ. Παπαδόπουλος: Η Συνταγματική Αναθεώρηση ως κατοχύρωση και διεύρυνση των κοινωνικών δικαιωμάτων

Η δική μου τοποθέτηση θα προσπαθήσει να κάνει έναν διάλογο με προηγούμενες τοποθετήσεις για συμπτώσεις και αποκλίσεις.  Άκουσα χθες προσεκτικά την τοποθέτηση του κ. Γκιόκα, όπως και διάβασα στα Πρακτικά την προχθεσινή ομιλία του κ. Δελή. Σε πολλά σημεία συμφωνώ και με τους δύο. Αναρωτιέμαι, όμως, για ποιον λόγο υιοθετείται ένα πολεμικό ύφος με έναν καταγγελτικό τρόπο, ιδιαίτερα για ζητήματα που στον πυρήνα τους έχουμε κοινές απόψεις, που λίγο πολύ προτείνονται και στην Αναθεώρηση του Συντάγματος.

Κατανοώ τον κομματικό ανταγωνισμό, δεν τον συμμερίζομαι, όμως, όταν τα διακυβεύματα αφορούν ζητήματα μεγάλης σημασίας για τη ζωή και την προοπτική του κόσμου της εργασίας. Και αυτά τα διακυβεύματα είναι πολύ σαφές ότι και αυτή την περίοδο, αλλά και ως πολιτική βούληση στην αναθεώρηση του Συντάγματος αφορούν τη διεύρυνση και την κατοχύρωση των κοινωνικών δικαιωμάτων, την υπεράσπιση του δημόσιου πανεπιστήμιου και την προστασία των κοινών και δημόσιων αγαθών.

Φυσικά, δεν μπορούμε να αγνοούμε ότι την ίδια περίοδο καταβάλλουμε από κοινού αγώνες και προσπάθειες για την αναχαίτιση του εθνικισμού, του ρατσισμού και της ακροδεξιάς απειλής ή ακόμα και ότι συμφωνούμε στην αλλαγή του νόμου περί ευθύνης Υπουργών.

Γνωρίζω, βεβαίως, ότι δεν έχουμε ακριβώς τα ίδια θεωρητικά εργαλεία για την ανάλυση της πραγματικότητας με τους φίλους του ΚΚΕ. Για παράδειγμα, εκείνοι υιοθετούν ότι στο θεσμικό πλαίσιο του Συντάγματος και των νόμων υπάρχει μόνο η επιβολή και η δύναμη των από πάνω, δεν κατανοούν ότι την ίδια στιγμή εγγράφονται στους θεσμούς και οι αγώνες των από κάτω. Αυτή τη διαπίστωση που έκαναν οι μαρξιστές του 20ου αιώνα, ο δικός μας ο Πουλαντζάς, ο Αλτουσέρ και άλλοι, είναι ακριβώς και η δικαιολόγηση –αν θέλετε- ή η εξήγηση πώς παρ’ όλη την επιβολή των από πάνω έχουμε σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, δημόσιο σύστημα υγείας και τόσες άλλες κατακτήσεις των αγώνων των από κάτω, παρ’ όλη τη δικτατορία, όπως λένε οι φίλοι μας, της αστικής τάξης.

Με άλλα λόγια, αν δεν υπήρχε αυτό το στοιχείο και η σημερινή μας συζήτηση θα ήταν άσκοπη, θα ήταν μόνο διακηρυκτική, ενώ εμείς φιλοδοξούμε να έχει καινά αποτελέσματα, θεσμική δηλαδή κατάληξη με την οποία να εκφράζονται συμφέροντα κοινωνικών κατηγοριών.

Χθες ο κ. Χατζηδάκης και ο κ. Βενιζέλος ισχυρίστηκαν ότι δεν χρειάζεται αναθεώρηση του Συντάγματος στο κεφάλαιο των δικαιωμάτων, γιατί αυτά προστατεύονται επαρκώς από το σημερινό μας Σύνταγμα και από τις διεθνείς συμβάσεις. Είναι προφανές ότι σβήνουν από τον χάρτη του συνυπολογισμού τα οκτώ χρόνια του μνημονίου. Ξεχνούν, δηλαδή, εκθέσεις και διεθνών οργανισμών με αφορμή κυρίως την Ελλάδα, οι οποίες μιλούν για το καθεστώς της εξαίρεσης.

Συγκεκριμένα, τον Δεκέμβριο του 2014 κοινοποιήθηκε, δημοσιοποιήθηκε η έκθεση της Διεθνούς Ομοσπονδίας για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Σας θυμίζω ότι αυτή η Διεθνής Ομοσπονδία ήταν εκείνη η οποία είχε δώσει στην έκθεσή της τις παραβιάσεις των δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια της χούντας των συνταγματαρχών.

Λέει μεταξύ των άλλων η έκθεση, τα συμπεράσματα της έκθεσης είναι τα εξής:

«Κυβερνήσεις και διεθνή ιδρύματα κατέβαλαν ελάχιστη προσπάθεια για να συμμορφωθούν και να ενσωματώσουν τα ανθρώπινα δικαιώματα στις στρατηγικές και τα προγράμματα για τη διαχείριση της κρίσης. Η κρίση είχε σοβαρές και μακροχρόνιες επιπτώσεις στα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα, μεταξύ άλλων, καλπάζουσα ανεργία, η οποία, όμως, στην Ελλάδα έφθασε σε πρωτοφανή επίπεδα, ειδικά στις νεότερες γενιές, υποβάθμιση της προστασίας του εργατικού δυναμικού, της ασφάλειας και της υγείας στις συνθήκες εργασίας, καθώς και της συλλογικής διαπραγμάτευσης, σοβαρές περικοπές στις δημόσιες υπηρεσίες, στην κοινωνική ασφάλιση και την κοινωνική προστασία, φορολογικές μεταρρυθμίσεις που εντείνουν τη φτώχεια και τον αποκλεισμό, πτώση του βιοτικού επιπέδου -συνήθως κάτω από το επίπεδο που θεωρείται επαρκές, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο- αύξηση του αριθμού των αστέγων, περιορισμοί στο δικαίωμα στην εκπαίδευση λόγω των περικοπών στον προϋπολογισμό για την παιδεία και το διδακτικό προσωπικό, περικοπές στη δαπάνη για την υγεία.»

Αυτά είναι πράγματα τα οποία τα γνωρίζουμε. Γνωρίζουμε και τα νούμερα για την πτώση του επιπέδου, γνωρίζουμε και για τις απολύσεις στο Δημόσιο. Είναι μια σειρά πραγμάτων τα οποία γνωρίζουμε. Όμως, αυτά είναι πια και αντικείμενο μελέτης.

Την προηγούμενη βδομάδα ήρθε στα χέρια μου μια έκθεση της «διαΝΕΟσις» του κ. Δασκαλόπουλου, με επιμελητή μάλιστα της έρευνας τον κ. Ματσαγγάνη, οι οποίοι δεν μπορεί να θεωρηθούν άνθρωποι του περιβάλλοντος του ΣΥΡΙΖΑ. Απομονώνω δυο στοιχεία που περιγράφουν πιο γλαφυρά το πρόβλημα που εντοπίζει η έκθεση. Όσον αφορά τα προγράμματα στήριξης ανέργων, το 2010 τα προγράμματα στήριξης ανέργων αφορούσαν το 35% των ανέργων. Το 2014 αφορούσαν το 9%.Άλλο στοιχείο: Από το 2009 ως το 2012 χάθηκαν εξακόσιες τέσσερις χιλιάδες θέσεις εργασίας. Το συνταρακτικό ξέρετε ποιο είναι; Ότι από αυτές τις θέσεις οι διακόσιες είκοσι δύο –το 1/3 και παραπάνω- αφορούσαν θέσεις εργασίας στην υγεία και στην παιδεία. Δηλαδή, αυτό που λέμε «κατεδάφιση του κοινωνικού κράτους» λίγο πολύ εμφανίζεται με τα στοιχεία.

Σε όλα αυτά τα πράγματα είχαμε να αντιμετωπίσουμε ως Κυβέρνηση και ένα καθεστώς απουσίας οποιασδήποτε πρόνοιας για τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα. Όλη μας η προσπάθεια αυτά τα τρία, τέσσερα χρόνια είναι να προστατεύσουμε τους αποκλεισμένους, τους φτωχούς, εκείνους που δεν είχαν δικαιώματα.

Ξέρετε, ένα από τα επιχειρήματα, που ήταν πραγματικό επιχείρημα, με το οποίο καταφέραμε και διασώσαμε τις συντάξεις απέναντι στο ΔΝΤ, είναι ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει πρόνοια, δεν υπάρχουν κοινωνικά επιδόματα και με αυτή την έννοια η σύνταξη καλύπτει όλη την οικογένεια και όλους τους αδύνατους συγγενείς που δεν έχουν άλλη δυνατότητα και άλλο πόρο εκτός από τη σύνταξη. Και αυτό ήταν το επιχείρημα -και τα στοιχεία, φυσικά, που το αποδείκνυαν- που ήταν αρκετά πειστικό, ώστε να εξασφαλίσουμε και να μην περικοπούν οι συντάξεις και να μην περάσουν τα μέτρα του ΔΝΤ.

Όσον αφορά αυτό το ζήτημα, ο κ. Βενιζέλος έβαλε δύο παραμέτρους για το πώς μπορεί να υπάρχει ένα σύστημα κοινωνικής προστασίας και κοινωνικής ασφάλισης. Επικαλέστηκε το δημοσιονομικό πλαίσιο και τη συνομιλία με τη νομολογία. Ξέρετε, κανείς δεν θέλει να εκτροχιάζεται ο προϋπολογισμός. Μόνο που το επιχείρημα ότι, αν έχουμε λεφτά, έχουμε κοινωνική πολιτική, αν δεν έχουμε λεφτά, συρρικνώνουμε αποκλειστικά την προστασία των ευάλωτων κοινωνικών κατηγοριών και της εργασίας, χρησιμοποιήθηκε στη νέα περίοδο και ειδικά από τον χώρο της σοσιαλδημοκρατίας από τον Μπλερ και τους Νέους Εργατικούς. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να συρρικνωθεί το κοινωνικό κράτος σε ένα δίχτυ προστασίας μόνο για τους ευάλωτους και να μείνουν έξω από την προστασία εκείνες οι κοινωνικές κατηγορίες, που μπορεί να μην ήταν εξαθλιωμένες, αλλά είχαν ανάγκη κοινωνικής προστασίας, και με αυτήν την έννοια και να μεγαλώσουν οι ανισότητες και να πάψει να υπάρχει η έννοια -που εμείς προτείνουμε με έμφαση- της καθολικότητας απέναντι κυρίως στα κοινωνικά δικαιώματα.

Πολλή κουβέντα έγινε για τον νεοφιλελευθερισμό. Ο κ. Τζαβάρας ισχυρίστηκε ότι ο νεοφιλελευθερισμός είναι μια έννοια του 1932, όταν οι πρώτοι θεωρητικοί προσπάθησαν να τον θεμελιώσουν. Ξεχνάει, όμως, τον έμπρακτο νεοφιλελευθερισμό, που ξεκινάει ιστορικά στη νέα περίοδο από το 1976 με την πετρελαϊκή κρίση -στην Ελλάδα έρχεται λίγο αργότερα, το 1985-, που έχει ορισμένα συστατικά. Αυτό το νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα ονομάστηκε «Η συναίνεση της Ουάσιγκτον», γιατί την ίδια περίοδο από την ευρωπαϊκή μεριά ήταν η Θάτσερ και από την αμερικανική ο Ρίγκαν που υλοποιούσαν αυτό το πρόγραμμα σε όλη του την έκταση.

Τι περιελάμβανε ο νεοφιλελευθερισμός; Κατ’ αρχάς την παράδοση όλων των πεδίων της κοινωνικής αναπαραγωγής -παιδεία, υγεία- στα ιδιωτικά κεφάλαια, δεύτερον, υποβάθμιση της προστασίας της εργασίας, κατοχύρωση ελαστικών εργασιακών σχέσεων, της επισφάλειας, της μερικής, τριγωνικής απασχόλησης –εργασία μέσω υπηρεσιών, εξωτερίκευση, δηλαδή, της εργασίας- και μια σειρά από ζητήματα, που αν τα διαβάσουμε σήμερα και τα συγκρίνουμε, δεν ξέρω πόσο απέχει το πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας από τον κανόνα του νεοφιλελευθερισμού και δεν ξέρω πόσο διατεθειμένο είναι το ΚΙΝΑΛ να αποστασιοποιηθεί από μια τέτοια πολιτική διάσταση, που τουλάχιστον στα χρόνια της Συγκυβέρνησης τα έδωσε διά παραδειγματικής κυβερνητικής πράξης.

Κλείνοντας, θα ήθελα να πω ότι η σημερινή μας κουβέντα πρέπει να έχει ως τελική κατάληξη τη σύμπτωση και τη σύγκλιση σε εκείνα τα πεδία που θεωρούνται ώριμα για να μπορούμε να δημιουργήσουμε συναινέσεις. Την ίδια στιγμή, όμως, πρέπει να έχει και έναν παιδαγωγικό χαρακτήρα, να μην κρύβουμε, δηλαδή, ποια είναι η πραγματικότητα, από πού ξεκινάει, ποια είναι η αφετηρία του καθενός και της καθεμιάς για να προτείνει συγκεκριμένες λύσεις.

Ρένα Δούρου : «Η ‘απεχθής κανονικότητα’ της Νέας Δεξιάς»

Πηγή; Άρθρο της  στην εφημερίδα «Νέα Σελίδα»

«Η κανονικότητα του νέου φασισμού είναι πλέον παρούσα», παρατηρεί η Περιφερειάρχης Αττικής, Ρένα Δούρου σε άρθρο της στην εφημερίδα «Νέα Σελίδα» με τίτλο «Η ‘ισπανική υποχώρηση’ στο φασισμό και η απεχθής ‘κανονικότητα’ στην Ευρώπη».

Στο άρθρο της η Περιφερειάρχης τονίζει ότι εντείνονται τα εθνικιστικά αντανακλαστικά των κοινωνιών, ενώ παράλληλα επανέρχονται πατριαρχικά και οπισθοδρομικά στερεότυπα και πολλαπλασιάζονται τα φαινόμενα ωμής βίας κατά ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.

«Η σύγχρονη ακροδεξιά δεν είναι αυτοφυής», παρατηρεί η Περιφερειάρχης. «Βρήκε πρόσφορο έδαφος στις πολιτικές λιτότητας και δημοσιονομικής πειθαρχίας, στο όνομα μιας νέας οικονομικής ορθοδοξίας που σχετίζεται με τον αυταρχικό και βίαιο χαρακτήρα του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού και την παράλληλη υποχώρηση της Δημοκρατίας», προσθέτει η ίδια.

Η Περιφερειάρχης τονίζει επίσης την ανάγκη νέας ταξικότητας μέσω συλλογικοτήτων που θα αποτρέψουν τη σημερινή διαδικασία «εκφασισμού των κρατών – εθνών» και θα λειτουργήσουν ως αναχώματα απέναντι στη σύγχρονη ύβρη κατά του Ανθρωπισμού.

Ακολουθούν σημεία από το άρθρο της Περιφερειάρχη:

• «Η είδηση έκανε αμέσως το γύρο του κόσμου επιβεβαιώνοντας κάτι που θα ήταν αδιανόητο μόλις πριν από λίγα χρόνια. Η ακροδεξιά, ο αντισημιτισμός, ο εξοστρακισμός του Άλλου, του Ξένου, η απόρριψη της ανοχής, επιστρέφουν (και) στην Ισπανία. Στην Ανδαλουσία οι 12 νεοεκλεγέντες βουλευτές του ακροδεξιού κόμματος Vox σηματοδότησαν έτσι το τέλος της ισπανικής ‘εξαίρεσης’: για πρώτη φορά μετά από τον θάνατο του Φράνκο, το 1975, ακροδεξιό κόμμα εισέρχεται σε Περιφερειακό Κοινοβούλιο. Πλέον η Ισπανία εισήλθε σε αυτό που αποτελεί τη «μαύρη» κανονικότητα της Γηραιάς Ηπείρου.

Μια απεχθή κανονικότητα που κερδίζει το «μυαλό και την καρδιά» των πολιτών χάρη στη χρήση των νέων, ψηφιακών τεχνολογιών, των social media και τη διάδοση των fake news.

Μια απεχθή κανονικότητα που κερδίζει το «μυαλό και την καρδιά» των πολιτών χάρη στη χρήση των νέων, ψηφιακών τεχνολογιών, των social media και τη διάδοση των fake news. Η κανονικότητα του νέου φασισμού είναι πλέον παρούσα. Από την Ελλάδα και την Ιταλία ως την Αυστρία και την Ουγγαρία. Με ισχυρή παρουσία στη Γαλλία και τη Γερμανία. Εξαπλώνεται σαν γάγγραινα σε όλη την Ευρώπη.

• Κυβερνήσεις κλείνουν τα σύνορα των χωρών τους, υποβαθμίζεται η πολυμερής διπλωματία του ΟΗΕ – της σημαντικότερης κατάκτησης στο διεθνές στερέωμα μετά από τον εφιάλτη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Πλέον μια σειρά από χώρες όπως οι ΗΠΑ, το Ισραήλ, η Αυστρία, η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, η Πολωνία, η Τσεχία, η Ιταλία ή η Αυστραλία δηλώνουν περιφρονητικά ότι δεν υπογράφουν το Παγκόσμιο Σύμφωνο για την Ασφαλή, Ομαλή και Τακτική Μετανάστευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, με σαφώς ρατσιστικά επιχειρήματα και απόρριψη της ετερότητας που θυμίζουν αναχρονιστικές όσο και αντιεπιστημονικές φυλετικές θεωρίες.

Οι αρμοί των αξιών της Γαλλικής Επανάστασης και του Διαφωτισμού μοιάζουν να υποχωρούν μπροστά στα προτάγματα περί «τάξης και ασφάλειας», «εθνικής ομοιογένειας» της Νέας Δεξιάς

Δεν πρόκειται για μεμονωμένα, ασύνδετα, μεταξύ τους, γεγονότα αλλά και για εκφάνσεις του ίδιου φαινομένου. Με εργαλείο έναν καλπάζοντα λαϊκισμό και μανιχαϊστικές προσεγγίσεις σύνθετων ζητημάτων, ακροδεξιά κόμματα και κινήματα, που κάποτε φυτοζωούσαν στο περιθώριο του πολιτικό-κοινωνικού φάσματος, σηκώνουν ξανά κεφάλι, διεκδικώντας όχι μια απλή νομιμοποίηση μέσω της κάλπης αλλά πλέον τη διαμόρφωση της πολιτικής και κοινωνικής ατζέντας. Διεκδικούν την εξουσία.

• Ενώ την ίδια στιγμή οι αρμοί των αξιών της Γαλλικής Επανάστασης και του Διαφωτισμού μοιάζουν να υποχωρούν μπροστά στα προτάγματα περί «τάξης και ασφάλειας», «εθνικής ομοιογένειας» της Νέας Δεξιάς.

Αυτό δεν είναι κάτι καινούργιο στην ευρωπαϊκή ιστορία του 20ού αιώνα. Τηρουμένων των αναλογιών και των ιδιαιτεροτήτων της συγκυρίας, το παράδειγμα της Βαϊμάρης παραπέμπει στις συνέπειες της αποδόμησης της Δημοκρατίας και την τραγωδία που ακολούθησε.

Οι επερχόμενες ευρωεκλογές δεν αποτελούν σημειακή εκλογική διαδικασία αλλά σύγκρουση δύο διαφορετικών κοσμοθεωριών

• Σήμερα 70 χρόνια μετά, οι όροι της αντιμετώπισης της νεοφασιστικής απειλής σχετίζονται με την αναζήτηση μίας νέας ταξικότητας με όρους εκείνων των συλλογικοτήτων που θα μπορέσουν να λειτουργήσουν ως τα νέα, απαραίτητα για τη Δημοκρατία, την Ισότητα, την Ελευθερία, υποκείμενα που θα αποτρέψουν τη διαδικασία εκφασισμού των κρατών – εθνών. Ως τα νέα αναχώματα στη σύγχρονη ύβρη του Ανθρωπισμού.

Δεν είναι τυχαίο ότι σήμερα οι αρνητές του Ολοκαυτώματος των Εβραίων υψώνουν τις φωνές τους. Δεν είναι τυχαίες οι βεβηλώσεις των μνημείων τους – των συμβόλων της ευρωπαϊκής μνήμης.

• Υπό αυτό το πρίσμα, οι επερχόμενες ευρωεκλογές δεν αποτελούν σημειακή εκλογική διαδικασία αλλά σύγκρουση δύο διαφορετικών κοσμοθεωριών.

Κεν Λόουτς: Η πρόκληση είναι να κατανοήσουμε την αναγκαιότητα της ταξικής πάλης

http://epohi.gr/ken-loouts-h-proklhsh-einai-na-katanohsoume-thn-anagaiothta-ths-taxikhs-palhs/


Ο βρετανός σκηνοθέτης Κέν Λόουτς είναι μια από τις πιο γνωστές κινηματογραφικές φωνές της εποχής μας. Ένας βαθιά αφοσιωμένος καλλιτέχνης, βραβευμένος δύο φορές με Χρυσό Φοίνικα, που συχνά παίρνει θέση πάνω σε καίρια κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα. Κινηματογραφικά έχει ασχοληθεί με τον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο (Γη και ελευθερία), την απεργία καθαριστριών στο Λος Άντζελες (Ψωμί και τριαντάφυλλα), τον πόλεμο στο Ιράκ (Ιρλανδέζικος δρόμος), τον πόλεμο για ανεξαρτησία της Ιρλανδίας (Ο άνεμος χορεύει το κριθάρι), την απουσία του κράτους πρόνοιας (Εγώ, ο Ντάνιελ Μπλέικ). Ενώ η αποκαλούμενη «λαϊκίστικη εξέγερση» πυροδότησε πολλή συζήτηση για το ρόλο των οικονομικών ανισοτήτων και τον κοινωνικό αποκλεισμό, ο Κεν Λόουτς αποδείχτηκε ένας από τους μεγαλύτερους αφηγητές της εργατικής συνείδησης και των μετασχηματισμών της μέσα από το νεοφιλελευθερισμό. Ο ιταλός συγγραφέας και πολιτικός ακτιβιστής, Λορέντζο Μαρσίλι, συζητά με τον Λόουτς για το ρόλο της τέχνης σε στιγμές πολιτικού μετασχηματισμού, την εξέλιξη της εργατικής τάξης, τη σημασία του ταξικού αγώνα σήμερα και τις αποτυχίες της αριστεράς να εμπνεύσει ριζοσπαστικές αλλαγές.
Η συνέντευξη είναι μέρος του ντοκιμαντέρ του Λορέντζο Μαρσίλι “Demos”, στο οποίο ερευνάται η διεθνής αλληλεγγύη, δέκα χρόνια μετά το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης.
Τη συνέντευξη πήρε ο Λορέντζο Μαρσίλι

Πηγή: Κεν Λόουτς: Η πρόκληση είναι να κατανοήσουμε την αναγκαιότητα της ταξικής πάλης – Αρχική