Αρχείο ετικέτας ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Τετραετή Επιχειρησιακά Προγράμματα – Ετήσια Προγράμματα Δράσης Δήμων

Άρθρο 175 – Νόμος 4555/2018

Άρθρο 175 – Νόμος 4555/2018 – Τετραετή Επιχειρησιακά Προγράμματα – Ετήσια Προγράμματα Δράσης Δήμων – Τροποποίηση άρθρου 266 του ν. 3852/2010

1. Η παρ. 1 του άρθρου 266 του ν. 3852/2010 αντικαθίσταται ως εξής:

Συνέχεια ανάγνωσης Τετραετή Επιχειρησιακά Προγράμματα – Ετήσια Προγράμματα Δράσης Δήμων

Η πόλη, ο σχεδιασμός και ο δημόσιος χώρος μέσα από την ιστορία

Γράφτηκε από τον  Ηλίας Μπιτσάνης

Eπί Τάπητος: Η πόλη, ο σχεδιασμός και ο δημόσιος χώρος μέσα από την ιστορία...

Τα “εάν” και τα “εφόσον” μεταφέρουν πολλές φορές στο παρελθόν, αλλά με έναν ορισμένο τρόπο συνδέονται και με το παρόν. Συζητώντας για την πόλη, οι δυο αυτές λέξεις μπορεί να μας δείξουν πόσο διαφορετική θα ήταν η Καλαμάτα με διαφορετικές αποφάσεις και άλλη διαχείριση σε κρίσιμες περιόδους.

Συνέχεια ανάγνωσης Η πόλη, ο σχεδιασμός και ο δημόσιος χώρος μέσα από την ιστορία

835 (επανα) δημοτικοποιήσεις δημόσιων υπηρεσιών

Για να ανακτήσουμε τις δημόσιες υπηρεσίες

MEDIA BRIEFING – ΙΟΥΝΙΟΣ 2017

Πώς πόλεις και πολίτες αναιρούν τις ιδιωτικοποιήσεις

Γιατί οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο διεκδικούν ξανά τις βασικές υπηρεσίες από τις ιδιωτικές εταιρείες για να τις επαναφέρουν στη δημόσια σφαίρα; Πίσω από τις πρωτοβουλίες επαναφοράς σε δημόσιο έλεγχο υπάρχουν πολλά κίνητρα: η προσπάθεια να μπει τέλος στις καταχρήσεις ή τις παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας από τον ιδιωτικό τομέα· η επιθυμία ανάκτησης του ελέγχου της τοπικής οικονομίας και των τοπικών πόρων· η επιθυμία να παρέχονται οικονομικά προσιτές υπηρεσίες· ή η πρόθεση να εφαρμοστούν φιλόδοξες στρατηγικές, για παράδειγμα σχετικά με την ενεργειακή μετάβαση ή το περιβάλλον.

Τα τελευταία χρόνια έχουν υπάρξει παγκοσμίως τουλάχιστον 835 περιπτώσεις επαναφοράς υπηρεσιών σε δημόσιο έλεγχο, οι οποίες αφορούσαν περισσότερες από 1600 πόλεις σε 45 χώρες. Η «(επανα)δημο- τικοποίηση»1 πραγματοποιείται σε μικρές πόλεις και πρωτεύουσες σε όλο τον κόσμο, ακολουθώντας διαφορετικά μοντέλα δημόσιας ιδιοκτησίας και διαφορετικά επίπεδα εμπλοκής πολιτών και εργαζόμενων. Εντούτοις, από την ποικιλία αυτή αναδύεται μια ενιαία εικόνα: είναι εφικτό να ανακτήσουμε ή να οικοδομήσουμε αποτελεσματικές, δημοκρατικές και φτηνές δημόσιες υπηρεσίες. Η διαρκής επιδείνωση της ποιότητας των υπηρεσιών και η διαρκής αύξηση των τιμών τους δεν είναι κάτι αναπόφευκτο. Ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι και δήμοι βάζουν τέλος στο κεφάλαιο της ιδιωτικοποίησης και επαναφέρουν τις βασικές υπηρεσίες σε δημόσιο έλεγχο.

Στην παρακάτω ηλεκτρονική διεύθυνση μπορείτε να βρείτε το βιβλίο στο οποίο εμπεριέχεται το σύνολο της μελέτηςwww.tni.org/reclaimingpublicservices

Από τις παραβιάσεις εργασιακών δικαιωμάτων σε καλύτερες δουλειές με οφέλη για τους εργαζόμενους στην καθαριότητα

Όσλο, Νορβηγία

Το 2017, ο δήμος του Όσλο κατάφερε να επαναφέρει στα χέρια του δημοσίου τις υπη- ρεσίες αποκομιδής απορριμμάτων, μετά από 20 χρόνια αναθέσεων μέσω διαγωνισμών. Η Veireno, ο τελευταίος ιδιωτικός πάροχος, έγινε σύντομα σύμβολο όσων μπορούνε να πάνε στραβά με τις αναθέσεις. Από τον Οκτώβριο του 2016 –όταν η Veireno κέρδισε τον μειοδοτικό διαγωνισμό– μέχρι το Φε- βρουάριο του 2017 ο δήμος δέχτηκε δεκά- δες χιλιάδες καταγγελίες από πολίτες των οποίων τα απορρίμματα δεν συλλέγονταν. Η νορβηγική Επιθεώρηση Εργασίας έκανε έλεγχο στην εταιρεία και διαπίστωσε ότι ορι- σμένοι εργαζόμενοι δούλευαν μέχρι και 90 ώρες την εβδομάδα. Το χαμηλό κόστος των υπηρεσιών αποκομιδής απορριμμάτων της Veireno εξασφαλιζόταν προφανώς εις βάρος των εργασιακών συνθηκών. Την 1η Ιανουαρίου 2017 η εταιρεία έκανε αίτηση για πτώχευση, καταφέρνοντας έτσι να απαλλα- γεί από όλες τις υποχρεώσεις της, συμπερι- λαμβανομένων των αποζημιώσεων των υπαλλήλων της. Το Φεβρουάριο του 2017, ο δήμος του Όσλο επαναδημοτικοποίησε τη συλλογή απορριμμάτων, πήρε στην κυριότη- τά του τους υλικούς πόρους της Veireno και προσέλαβε τα 170 άτομα που ήταν στο προ- σωπικό της. Η εξαγορά αναμένεται να είναι ακριβή, καθώς αρκετοί από τους υπαλλή- λους μερικής απασχόλησης της ιδιωτικής εταιρείας θα εργάζονται τώρα με πλήρη απασχόληση για το δήμο, με τα ανάλογα μισθολογικά  και  συνταξιοδοτικά  δικαιώματα.

Δελχί, Ινδία

Δημόσια φροντίδα υγείας, ο πιο σύντομος δρόμος για την παγκόσμια βασική φροντίδα υγείας

Το 2015, η κυβέρνηση του νεοεκλεγέντος κόμματος Άαμ Αάντμι (ΑΑΡ ή Κόμμα του Απλού Ανθρώπου) ξεκίνησε τη διαδικασία της εκπλήρωσης μίας από τις βασικές προε- κλογικές του υποσχέσεις –φτηνή πρωτοβάθ- μια φροντίδα υγείας– δημιουργώντας 1.000 κλινικές Μοχάλα (κοινοτικές) σε όλο το Δελχί. Νωρίτερα την ίδια χρονιά, η νέα κυ- βέρνηση είχε υποσχεθεί να διαθέσει 2,09 δις ρουπίες (31,4 εκατομμύρια δολάρια) για τις σχεδιαζόμενες 1.000 κλινικές. Το Φεβρουά- ριο του 2017, λειτουργούσαν περίπου 110 κλινικές σε κάποιες από τις φτωχότερες πε- ριοχές του Δελχί. Εξοπλίστηκαν από το Τμήμα Δημοσίων Έργων με κόστος περίπου 2 εκατομμύρια ρουπίες (30.000 δολάρια) η καθεμία. Χάρη στο μικρό τους μέγεθος και τη χρήση προκατασκευασμένων φορητών θαλάμων που μπορούν να στηθούν κυριολε- κτικά παντού, οι κλινικές είναι πολύ φτηνότε- ρες από τις παραδοσιακές κλινικές (που κο- στίζουν η καθεμία 450.000 δολάρια). Κάθε κλινική διαθέτει ένα γιατρό, ένα νοσηλευτή, ένα φαρμακοποιό και έναν τεχνικό εργαστη- ρίου. Η ιατρική εξέταση, τα φάρμακα και οι εργαστηριακές εξετάσεις παρέχονται εντε- λώς δωρεάν στους ασθενείς, ανεξάρτητα από την οικονομική τους κατάσταση. Από τότε που άρχισαν να λειτουργούν οι κλινικές, το δεύτερο εξάμηνο του 2015, η κυβέρνηση του Δελχί ισχυρίζεται ότι πάνω από 2,6 εκα- τομμύρια από τους φτωχότερους κατοίκους της πόλης έχουν λάβει δωρεάν και υψηλής ποιότητας υπηρεσίες υγείας. Μέχρι τότε, οι πιο φτωχοί κάτοικοι του Δελχί έπρεπε να

καταφεύγουν σε ακριβές ιδιωτικές κλινικές ή ακόμα και σε τσαρλατάνους. Η επιτυχία αυτών των πρώτων κλινικών φέρνει την κυ- βέρνηση του ΑΑΡ πιο κοντά στην υπόσχεσή της για δωρεάν πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας για όλους τους κατοίκους του Δελχί.

Γκρενόμπλ, Μπριανσόν, Νίκαια

Η επαναδημοτικοποίηση θριαμβεύει στις Γαλλικές Άλπεις

Η Γκρενόμπλ είναι μία από τις πόλεις που επι- διώκουν με επιμονή την επαναδημοτικοποίη- ση και την ανάπτυξη δημοκρατικών και βιώ- σιμων δημόσιων υπηρεσιών. Η πόλη ήταν πρωτοπόρα στην επαναδημοτικοποίηση του νερού στις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν έδωσε τέλος σε μια καταχρηστική σύμ- βαση με την πολυεθνική εταιρεία Suez. Στη θέση της, η Γκρενόμπλ δημιούργησε μια νέα δημόσια εταιρεία ύδρευσης που παρέχει κα- λύτερης ποιότητας νερό με χαμηλότερο κόστος και προβλέπει τη συμμετοχή των πο- λιτών για τη λειτουργία της υπηρεσίας. Ο δήμος επιδιώκει τώρα να ανακτήσει πλήρως τις τοπικές υπηρεσίες ενέργειας, μεταξύ των οποίων η κοινή κεντρική θέρμανση και ο δη- μόσιος φωτισμός, σε μια προσπάθεια κατα- πολέμησης της ενεργειακής φτώχειας και των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Για να γίνει αυτό, πρέπει οι μετοχές της πολυεθνι- κής εταιρείας ενέργειας Engie να αγορα- στούν από την τοπική εταιρεία ενέργειας, πράγμα που εγείρει και περίπλοκα νομικά ζη- τήματα. Ο δήμος έχει θέσει επίσης το φιλό- δοξο στόχο να εξασφαλίσει 100% ντόπιο, βιολογικής παραγωγής φαγητό για τα παιδιά στα σχολικά εστιατόρια. Όλες αυτές οι πολιτικές αναπτύσσονται σε ένα πλαίσιο δραματικά μειωμένων οικονομικών πόρων, λόγω των μέτρων λιτότητας που έχουν εφαρμοστεί  από  τη  γαλλική  κυβέρνηση.

Άλλες γαλλικές πόλεις, ιδίως στην περιοχή των Άλπεων, αναπτύσσουν επίσης τοπικές δημόσιες υπηρεσίες και επαναδημοτικοποιή- σεις σε διάφορους τομείς. Η Μπριανσόν έχει επαναδημοτικοποιήσει το νερό και τις υπη- ρεσίες ύδρευσης και έχει τώρα στόχο τα

«μηδενικά απορρίμματα». Ο δήμος ανα- πτύσσει επίσης τοπικό δημόσιο τομέα ενέρ- γειας. Στο νότιο άκρο των Γαλλικών Άλπεων, το συγκρότημα της Νίκαιας –παρά το γεγο- νός ότι διοικείται από τη συντηρητική παρά- ταξη– έχει επαναδημοτικοποιήσει την ύδρευ- ση, την αποχέτευση, τη δημόσια συγκοινω- νία και τα σχολικά εστιατόρια, καθώς κι ένα πολιτιστικό φεστιβάλ και μια αγορά.

Αμβούργο, Γερμανία

Νέα τοπική εταιρεία επαναφέρει στο δήμο το δίκτυο ηλεκτροδότησης

Στο γύρισμα του αιώνα, ο δήμος του Αμ- βούργου πούλησε σε ιδιώτες επενδυτές τις μετοχές που είχε στην εταιρεία ηλεκτροδό- τησης και θέρμανσης της περιοχής και στις εγκαταστάσεις αερίου. Το 2009, η τοπική κυ- βέρνηση Συντηρητικών-Πρασίνων δημιούρ- γησε μια νέα δημόσια εταιρεία με το όνομα Ενέργεια Αμβούργου με σκοπό να κατα- σκευάσει εγκαταστάσεις παραγωγής ανανε- ώσιμης ενέργειας και να πουλάει το παραγό- μενο ρεύμα. Όταν εγκαινιάστηκε, η εγκατά- σταση αυτή αποδείχτηκε πολύ αποτελεσμα- τική στην αύξηση του συνολικού ποσοστού ανανεώσιμης ενέργειας. Μέχρι το τέλος του 2015 είχαν εγκατασταθεί μονάδες παραγω- γής που αντιστοιχούσαν σε περισσότερο από 13 μεγαβάτ αιολικής ενέργειας και είχε ολοκληρωθεί ένα πρόγραμμα 10 μεγαβάτ ηλιακής ενέργειας στο οποίο συμμετείχαν πολίτες και τοπικές επιχειρήσεις ως συνεπεν- δυτές. Η εταιρεία προσέλκυσε πάνω από

100.000 πελάτες που επέλεξαν ανανεώσιμη και τοπικά παραγόμενη ενέργεια. Όταν η κυ- βέρνηση των Σοσιαλδημοκρατών πήρε την

εξουσία το 2011 δεν φάνηκε πρόθυμη να βάλει την επαναδημοτικοποίηση των δικτύ- ων στην ατζέντα, καθώς οι συμβάσεις παρα- χώρησης πλησίαζαν τη λήξη τους, σχηματί- στηκε ένας ευρύς λαϊκός συνασπισμός με στόχο να ωθήσει την κυβέρνηση στη σωστή κατεύθυνση. Ο συνασπισμός διοργάνωσε δημοψήφισμα για να δεσμεύσει νομικά την κυβέρνηση να ανακτήσει τα ενεργειακά δίκτυα (ηλεκτρισμό, περιφερειακή θέρμανση και αέριο) και να σχηματίσει μια εταιρεία που θα ανταποκρίνονταν στις κοινωνικές και οικολογικές απαιτήσεις. Το δημοψήφισμα του Αμβούργου πέτυχε τελικά, με μικρή πλει- οψηφία, το 2013. Το δίκτυο ηλεκτροδότη- σης αγοράστηκε ξανά το 2015, ενώ η επα- ναδημοτικοποίηση του δικτύου του αερίου θα ολοκληρωθεί το 2018-19. Παρά τους φόβους των συνδικαλιστικών ενώσεων, οι εργασιακές συνθήκες και οι αμοιβές δεν έχουν επιδεινωθεί, ενώ έχουν δημιουργηθεί και νέες θέσεις εργασίας.

Αργεντινή

Το δημόσιο ταχυδρομείο ανώτερο σε ποιότητα, κάλυψη και τιμές από το ιδιωτικό

Το δημόσιο ταχυδρομείο της Αργεντινής, το Correo Argentino (CORASA) ήταν η πρώτη δημόσια υπηρεσία που απο-ιδιωτικοποιήθη- κε από την κυβέρνηση Κίρχνερ. Το CORASA ιδιωτικοποιήθηκε το 1997 και η αργεντίνικη επενδυτική εταιρεία Grupo Macri πήρε τον έλεγχο του τομέα και της εκχωρήθηκε το δικαίωμα παρόχου για διάστημα 30 ετών. Η σύμβαση προέβλεπε ότι η Grupo Μacri θα κατέβαλλε ένα εξαμηνιαίο τέλος στο κράτος για τη λειτουργία της επιχείρησης και ότι θα συνέχιζε να απασχολεί το υπάρχον εργατικό δυναμικό. Ως αντάλλαγμα, η κυβέρνηση θα συνέχιζε να παρέχει στην εταιρεία μια περι- φερειακή επιδότηση επειδή ήταν

αναγκασμένη να λειτουργεί με ζημία σε απο- μακρυσμένες περιοχές της χώρας. Το 1999, μόλις δύο χρόνια μετά την υπογραφή της εκχώρησης, η Grupo Macri σταμάτησε να πληρώνει δικαιώματα εκμετάλλευσης στην κυβέρνηση. Κατά τη διάρκεια της περιόδου της εκχώρησης οι υπηρεσίες ήταν χαμηλής ποιότητας, οι αγροτικές περιοχές δεν εξυπη- ρετούνταν καλά και οι τιμές είχαν αυξηθεί αρκετές φορές. Μετά από έξι χρόνια, η κυ- βέρνηση διέκοψε την εκχώρηση στην Grupo Macri και εθνικοποίησε ξανά το ταχυδρο- μείο. Μολονότι το ταχυδρομείο λειτουργού- σε με σημαντική ζημία κατά τη διάρκεια της ιδιωτικοποίησής του, η κυβέρνηση Κίρχνερ κατάφερε να βελτιώσει τις παρεχόμενες υπηρεσίες και να δώσει προτεραιότητα στη σύνδεση των αγροτικών περιοχών, που είχαν παραμεληθεί από την Grupo Macri. Επιπλέον, η κυβέρνηση μείωσε το κόστος του ταχυδρομείου και αύξησε τη λειτουργι- κή του αξιοπιστία και συνέπεια.

Βαρκελώνη,     Ισπανία

Βαρκελώνη,     Ισπανία Αναδιοργάνωση των δημόσιων υπηρεσιών προς όφελος των πολιτών

Από τότε που ο προοδευτικός συνασπισμός Barcelona en Comú πήρε την εξουσία στην καταλανική πρωτεύουσα, ο δήμος εγκαινία- σε μια ευρεία πολιτική επαναδημοτικοποίη- σης των υπηρεσιών που είχαν δοθεί σε εξω- τερική ανάθεση και δημιουργίας νέων δημό- σιων υπηρεσιών. Η Βαρκελώνη έχει ήδη επα- ναφέρει στο δήμο τις υπηρεσίες πρόληψης έμφυλης βίας και τρεις παιδικούς σταθμούς, ενώ έχει δημιουργήσει κι ένα νέο δημοτικό γραφείο τελετών. Τελευταία, ο δήμος δημι- ούργησε μια νέα εταιρεία ηλεκτροδότησης από μια ήδη υπάρχουσα δημοτική εταιρεία, η οποία θα παρέχει ενέργεια σε χαμηλή τιμή και με διαφάνεια, σε αντίθεση με τους ιδιώ- τες παρόχους οι οποίοι επιβάλλουν όλο και

υψηλότερες τιμές στους πελάτες τους. Και κυρίως, μετά από αίτημα του Δημοτικού Συμβουλίου το Δεκέμβριο του 2016, ο δήμος της Βαρκελώνης σκοπεύει επίσης να αναλάβει τις υπηρεσίες ύδρευσης. Αυτό ση- μαίνει ότι θα απαλλαγεί από την ιδιωτική εταιρεία Agbar (Aguas de Barcelona), θυγα- τρική της Suez, η οποία διαχειρίζεται την ύδρευση της πόλης από τον 19ο αιώνα. Ο δήμος έχει σχηματίσει μια ένωση για τη δη- μόσια ύδρευση με άλλες πόλεις της Καταλο- νίας που έχουν επαναδημοτικοποιήσει το νερό ή σκοπεύουν να το κάνουν. Με τη βοή- θεια της γαλλικής επαναδημοτικοποιημένης εταιρείας Eau de Paris, η Βαρκελώνη θα ετοιμάσει όλες τις απαραίτητες αναφορές για να περάσει η ύδρευση σε δημόσια δια- χείριση. Όπως κι άλλες πόλεις στην Καταλο- νία και την υπόλοιπη Ισπανία, η Βαρκελώνη προχωράει σε (επανα)δημοτικοποιήσεις παρά την έντονη αντίθεση της κεντρικής κυ- βέρνησης και μια σειρά εθνικών νόμων που επιβάλλουν μέτρα λιτότητας στους φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Χάμιλτον και Πορτ Χάρντι, Καναδάς

Περιβαλλοντικά και οικονομικά πλεονεκτήματα από την επαναφορά του νερού

Το 1994, το Χάμιλτον (Οντάριο) συμφώνησε σε μια δεκαετή συνεργασία με απευθείας ανάθεση για τη λειτουργία και τη συντήρηση των εγκαταστάσεων ύδρευσης και επεξερ- γασίας λυμάτων. Προβλήματα με την υπερ- χείλιση λυμάτων είχαν προκαλέσει συγκρού- σεις ανάμεσα στην ιδιωτική εταιρεία και το δήμο. Κατά την περίοδο της ιδιωτικής λει- τουργίας είχαν γίνει περικοπές προσωπικού και ο δήμος αντιμετώπιζε πρόστιμα για διαρ- ροές από την εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων, επειδή η διατύπωση στη σύμβαση

προστάτευε την ιδιωτική εταιρεία. Το 2003, καθώς πλησίαζε η λήξη της σύμβασης, το Χάμιλτον ξεκίνησε διαδικασία προσφορών για να βρει άλλη ιδιωτική εταιρεία. Ωστόσο, οι κινητοποιήσεις της κοινότητας σε συνδυα- σμό με την υπερτιμολογημένη προσφορά της RWE, θυγατρικής της American Waters, στάθηκαν αρκετές για μπλοκαριστεί η ανα- νέωση της σύμβασης. Το 2004, το Χάμιλτον απέσυρε την πρόσκλησή του για υποβολή νέων προσφορών και άρχισε να ξαναπαίρνει την υπόθεση στα χέρια του. Η επαναδημοτι- κοποίηση πρόσφερε στο Χάμιλτον σημαντι- κή εξοικονόμηση πόρων και υψηλότερα πε- ριβαλλοντικά στάνταρ. Ο περιορισμός του κόστους, η υψηλότερη ποιότητα και η εμπι- στοσύνη στις ικανότητες του προσωπικού των δήμων αποτελούν κοινά στοιχεία σε πιο πρόσφατες επαναδημοτικοποιήσεις υπηρε- σιών ύδρευσης και επεξεργασίας λυμάτων στον Καναδά. Άλλα παραδείγματα είναι οι δήμοι του Μπανφ στην Αλμπέρτα και του Σουκ και του Πορτ Χάρντι στη Βρετανική Κο- λομβία. Στο Μπανφ, μια έκθεση αξιολόγη- σης προέβλεπε ότι ο δήμος θα εξοικονομού- σε 350.000 δολάρια (235.000 ευρώ) κάθε χρόνο αν αναλάμβανε ο ίδιος τη λειτουργία των υπηρεσιών. Στο Σουκ, η απόφαση του Συμβουλίου να ξαναφέρει στο δήμο το σύ- στημα των λυμάτων βασίστηκε σε μια έκθεση αξιολόγησης που κατέληγε στο συ- μπέρασμα ότι η λειτουργία από τον ίδιο το δήμο θα εξοικονομούσε περίπου 225.000 δολάρια (150.000 ευρώ) ετησίως για την κοι- νότητα.

Διαβάστε περισσότερα:

Back in House Report (2016)

Νότιγχαμ, Λιντς και Μπρίστολ, Ηνωμένο Βασίλειο

Νέες δημοτικές εταιρείες ενέργειας ενώνουν τις δυνάμεις τους για να καταπολεμήσουν την ενεργειακή φτώχεια

Το δημοτικό συμβούλιο του Νότιγχαμ απο- φάσισε το 2015 να συστήσει μια νέα εται- ρεία ενέργειας, όταν διαπίστωσε ότι πολλές οικογένειες με χαμηλό εισόδημα δυσκολεύο- νταν να πληρώσουν τους λογαριασμούς του ηλεκτρικού. Η εταιρεία Robin Hood Energy παρέχει φτηνότερες υπηρεσίες, αφού δεν αποσπά μεγάλα κέρδη ούτε μπερδεύει τους πελάτες με περίπλοκα πακέτα χρέωσης. Η εταιρεία, που προσφέρει τις χαμηλότερες τιμές στο Ηνωμένο Βασίλειο, έχει το σύνθη- μα: «Χωρίς ιδιώτες μετόχους. Χωρίς διευθυ- ντικά μπόνους. Μόνο καθαρές και διάφανες τιμές». Η Robin Hood Energy έχει επίσης συ- νεταιριστεί με άλλους μεγάλους δήμους. Το 2016, ο δήμος του Λιντς δημιούργησε τη δη- μοτική εταιρεία White Rose Energy για να προωθήσει την απλή κοστολόγηση, χωρίς κέρδος, σε όλη την περιφέρεια του Γιορκ- σάιρ και το Χάμπερσαϊντ. Το 2017, οι δήμοι του Μπράντφορντ και του Ντονκάστερ συμ- φώνησαν να ενταχθούν στο συνεταιρισμό White Rose/Robin Hood. To 2015, ο δήμος του Μπρίστολ στα νότια δημιούργησε την Bristol Energy, τη δική του δημοτική εταιρεία ενέργειας, μαζί με ένα φιλόδοξο σχέδιο για την ενεργειακή επάρκεια των κατοίκων, ένα πρόγραμμα επενδύσεων για ανανεώσιμη ενέργεια, και την ενεργειακή επάρκεια των κτιρίων και των ακινήτων του ίδιου του δήμου. Τέλος, η καμπάνια Switched on London πιέζει το δήμο να ιδρύσει τη δική του μη κερδοσκοπική εταιρεία ενέργειας με ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών. Τα κίνη- τρα στις διαφορετικές αυτές πόλεις είναι

παρόμοια: οι νέες δημοτικές εταιρείες μπο- ρούν να χτυπήσουν την ενεργειακή φτώχεια και παράλληλα να παίξουν καθοριστικό ρόλο στη μετάβαση στη δίκαιη και ανανεώ- σιμη ενέργεια.

Βίλνιους, Λιθουανία

Η επαναδημοτικοποίηση της κεντρικής θέρμανσης οδηγεί σε ΕΔΕΚ (ISDS)

Το 2016, ο γαλλικός ενεργειακός γίγαντας Veolia μήνυσε την κυβέρνηση της Λιθουανί- ας όταν ο δήμος της Βίλνιους αποφάσισε να μην ανανεώσει τη 15ετή σύμβαση με τη θυ- γατρική του εταιρεία Vilniaus Energija, με σκοπό να επαναδημοτικοποιήσει την κεντρι- κή θέρμανση. Η πολυεθνική χρησιμοποίησε τη Διμερή Επενδυτική Συμφωνία (ΔΕΣ) Γαλλί- ας-Λιθουανίας για να ζητήσει διεθνή διαιτη- σία, καταθέτοντας αίτημα Επίλυσης Διαφο- ρών Επενδυτή-Κράτους (ISDS), λόγω της υποτιθέμενης «εκστρατείας παρενόχλησης» και της «απαλλοτρίωσης» των επενδύσεών της. Επιπλέον, σύμφωνα με τη Veolia, η θυ- γατρική της αναγκάστηκε να κλείσει ένα από τα εργοστάσιά της όταν η λιθουανική κυ- βέρνηση περιέκοψε τις επιδοτήσεις για την κατανάλωση αερίου. Σύμφωνα με την έρευνα της λιθουανικής ρυθμιστικής αρχής για την ενέργεια, η Vilniaus Energija ήταν υπεύθυνη για χειραγώγηση των τιμών καυ- σίμων θέρμανσης, αυξάνοντας έτσι σημαντι- κά το κόστος της ενέργειας για τα νοικοκυ- ριά και δημιουργώντας παράνομα επιπλέον κέρδη ύψους 24,3 εκατομμυρίων ευρώ στο διάστημα 2012-2014. Λόγω της αυξανόμε- νης πίεσης από το κοινό, των υποψιών για απάτη και της έλλειψης οικονομικής διαφά- νειας, ο δήμος της Βίλνιους αρνήθηκε να ανανεώσει τη σύμβαση με τη Vilniaus Energija, με αποτέλεσμα η Veolia να απαιτή- σει αποζημίωση 100 εκατομμυρίων ευρώ.

Η επίθεση μέσω ISDS θα μπορούσε να έχει αναγκάσει τη Βίλνιους να αναθεωρήσει την απόφασή της και να διατηρήσει τη σύμβα- ση. Ωστόσο, το 2017 η τοπική αυτοδιοίκηση ολοκλήρωσε την επαναφορά της θέρμαν- σης της περιοχής στα χέρια του δημοσίου. Η προσφυγή σε ISDS βρίσκεται ακόμα σε εκ- κρεμότητα.

Νησί Καουάι και Μπόουλντερ, ΗΠΑ

Απο-ιδιωτικοποιήσεις εφαρμόζουν στην πράξη την ενεργειακή δημοκρατία

Λόγω του κόστους εισαγωγής άνθρακα, αερίου και άλλων καυσίμων, το νησί Καουάι της Χαβάης έχει αντιμετωπίσει μεγάλες δυσκολίες στην εξεύρεση εναλλακτικών πηγών ενέργειας. Το 2002, ο Συνεταιρισμός Κοινής Ωφέλειας Νησιού Καουάι (KIUC) αγόρασε μια ιδιωτική εταιρεία ενέργειας-τηλεπικοινω- νιών με έδρα στο Κονέκτικατ, η οποία που- λούσε το τμήμα ηλεκτρικής ενέργειας για να στραφεί αποκλειστικά στις τηλεπικοινωνίες. Έτσι, ο KIUC έγινε ο πρώτος μη κερδοσκοπι- κός συνεταιρισμός παραγωγής, μετάδοσης και διανομής ενέργειας, που ανήκε και ελεγ- χόταν από τα μέλη του. Αυτή εταιρεία κοινής ωφέλειας, που ανήκει στους κατοίκους της περιοχής και διοικείται δημοκρατικά, παρέ- χει αξιόπιστη, χαμηλού κόστους ηλεκτροδό- τηση, με στόχο την εξασφάλιση κατά 50% ανανεώσιμης ενέργειας μέχρι το 2023. Το 2016 ο KIUC είχε ήδη φτάσει στο 38% ανα- νεώσιμης ενέργειας. Στις ηπειρωτικές ΗΠΑ, ο δήμος της πόλης Μπόουλντερ αγωνιζόταν για την ενεργειακή δημοκρατία από το 2010. Αρχικά, μετά από πιέσεις των κατοίκων, ο δήμος προσπάθησε να πιέσει την ιδιωτική εταιρεία Xcel Energy να αποδεχτεί μια ριζική μετάβαση προς την ενέργεια με χαμηλή χρήση άνθρακα. Τελικά, τα προσκόμματα που έφερνε η Xcel οδήγησαν το 2014 το Μπόουλντερ στην ψήφιση ενός διατάγμα- τος για τη δημιουργία δημοτικής υπηρεσίας ηλεκτροδότησης. Παρά τις νομικές δυσκολί- ες και τις εκστρατείες παραπληροφόρησης της Xcel, ο δήμος προχωράει στη δημιουρ- γία της υπηρεσίας ηλεκτροδότησης κοινής ωφέλειας, ενώ οι πολίτες τον υποστηρίζουν με δυναμικές καμπάνιες. Μελέτες δείχνουν ότι το να ανήκει η εταιρεία στο δήμο μπορεί να εξαλείψει την εξάρτηση από τον άνθρα- κα, να διπλασιάσει την παραγωγή από ανα- νεώσιμες πηγές ενέργειας και να περιορίσει στο μισό τις εκπομπές. Οι δήμοι των ΗΠΑ δείχνουν πως το γεγονός ότι ο Τραμπ εγκα- τέλειψε τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα δεν εμποδίζει τις πόλεις και τους πολί- τες να προχωράνε μπροστά.

Υπάρχουν καλύτερες λύσεις από τη διαρκώς αυξανόμενη ιδιωτικοποίηση και τη διαρκώς αυξανόμενη λιτότητα με χαμηλότερες προσδοκίες

Χιλιάδες πολιτικοί, δημόσιοι υπάλληλοι, εργαζόμενοι και σωματεία, καθώς και κοινωνικά κινήματα αγωνίζονται για την ανάκτηση ή τη δημιουργία αποτελεσματικών δημόσιων υπηρεσιών. Η προσπάθεια αυτή γίνεται κυρίως σε τοπικό επίπεδο. Η έρευνά μας δείχνει ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχουν τουλάχιστον 835 παραδείγματα (επανα)δη- μοτικοποίησης δημόσιων υπηρεσιών σε όλο τον κόσμο, που αφορούν πάνω από 1.600 πόλεις σε 45 χώρες. Σε αντίθεση με την επικρατούσα αφήγηση που υποστηρίζει ότι οι δημόσιες υπηρεσίες είναι υπερβολικά ακρι- βές, η τοπική αυτοδιοίκηση και ομάδες πολι- τών δείχνουν ότι η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο εξυπηρετεί τις βασικές ανάγκες των ανθρώπων, καθώς και τις ευρύτερες κοινω- νικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις που έχουμε να αντιμετωπίσουμε.

Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο είναι κάτι πολύ πιο συνηθισμένο απ’ ό,τι νομίζουμε, και αποδίδει

Η ενέργεια (311 περιπτώσεις) και η ύδρευση (267 περιπτώσεις) είναι οι τομείς με τα περισ- σότερα παραδείγματα επαναφοράς σε δη- μόσιο έλεγχο. Σχεδόν το 90% των (επανα) δημοτικοποιήσεων στον τομέα της ενέργει- ας έγιναν στη Γερμανία (284 περιπτώσεις), τη χώρα που είναι διάσημη για τη φιλόδοξη πολιτική τής Energiewende. Επαναδημοτικο- ποιήσεις του νερού έχουν γίνει κυρίως στη Γαλλία (106 περιπτώσεις), τη χώρα με τη μεγαλύτερη ιστορία ιδιωτικοποίησης του νερού και πατρίδα των ηγετικών πολυεθνι- κών ύδρευσης Suez και Veolia. Διάφορες τοπικές δημόσιες υπηρεσίες όπως πισίνες, τροφοδοσία σχολείων, συντήρηση δημόσιων χώρων, υπηρεσίες στέγασης, καθαριότητας και ασφάλειας έχουν επιστρέψει στους δήμους στον Καναδά, την Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες χώρες. Στους τομείς της υγείας και των κοινωνικών υπηρεσιών πάνω από τις μισές περιπτώσεις προέρχονται από τη Νορβηγία και άλλες σκανδιναβικές χώρες. Η έρευνά μας καλύπτει ενέργειες επαναφοράς σε δημόσιο έλεγχο από το 2000 μέχρι τον Ιανουάριο του 2017.

σε δημόσιο έλεγχο είναι πάντα έντονα πολιτικοποιημένη ούτε πως είναι πεδίο της μίας πλευράς του πολιτικού φάσματος. Στην πραγματικότητα, βλέπουμε ότι πραγματοποιούνται επαναφορές σε δημόσιο έλεγχο από πολιτικούς όλων των αποχρώσεων και συχνά το έναυσμα είναι η τοπική διακομματική συναίνεση. Συχνά η σχετική πολιτική διαφοροποίηση δεν είναι ανάμεσα στα κόμμα- τα, αλλά ανάμεσα στο τοπικό επίπεδο, όπου πολιτικοί και αξιωματούχοι βρίσκονται αντιμέτωποι με τις καθημερινές ανάγκες των ανθρώπων, και το εθνικό και το ευρωπαϊκό επίπεδο, από όπου ξεκινάει η πίεση για λιτότητα και περικοπές.

Στο πρώτο μισό αυτής της περιόδου (2000–2008) καταμετρήθηκαν 137 περιπτώσεις, ενώ στο δεύτερο μισό (2009–2017) πραγματοποιήθηκαν 693. Αυτό σημαίνει ότι στη δεύτερη περίοδο της μελέτης μας έγιναν πέντε φορές περισσότερες (επανα)δημοτικοποιήσεις. Η κορυφαία χρονιά ήταν το 2012, με 97 περιπτώσεις, και από τότε ο αριθμός παραμένει υψηλός.

Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο είναι μια τοπική αντίδραση στη λιτότητα

Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο είναι ιδιαί- τερα δυναμική στην Ευρώπη, με παραδείγματα σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες και όλους τους τομείς. Για παράδειγμα, υπάρ- χουν 347 περιπτώσεις στη Γερμανία, 152 στη Γαλλία, 64 στο Ηνωμένο Βασίλειο και 56 στην Ισπανία. Το κίνημα της επαναφοράς σε δημόσιο έλεγχο στην Ευρώπη μπορεί να εκληφθεί σαν αντίδραση στις πολιτικές λιτότητας· μια αντίδραση απέναντι στις υπερβολές της απορρύθμισης και της υπαγωγής βασικών υπηρεσιών σε εταιρικό έλεγχο. Αυτό ωστόσο δεν σημαίνει ότι η επαναφορά

Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο είναι μια καίρια στρατηγική για την ενεργειακή μετάβαση και την ενεργειακή δημοκρατία

Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο δεν αφορά μόνο τοπικά ζητήματα· συχνά έχει να κάνει με την εξεύρεση τοπικών λύσεων σε παγκόσμιες προκλήσεις όπως η κλιματική αλλαγή. Ο ενεργειακός τομέας, ιδίως στη Γερμανία, φανερώνει αυτή την τάση: από σύνολο 284 περιπτώσεων επαναφοράς της ενέργειας σε δημόσιο έλεγχο, 166 συμβάσεις παραχώρησης δικτύων ηλεκτροδότη- σης ή αερίου σε ιδιώτες και 9 άδειες παρόχου ηλεκτρικού ρεύματος διακόπηκαν και δόθηκαν ξανά στους δήμους. Παράλληλα, δημιουργήθηκαν 109 νέες δημοτικές εταιρείες (93 δικτύου ηλεκτρισμού/αερίου και 16 παροχής). Από την εποχή της απελευθέρωσης της ενέργειας στη δεκαετία του 1980, στη γερμανική αγορά ενέργειας κυριαρχούσαν οι «Τέσσερις Μεγάλες» εταιρείες ενέργειας. Όταν αυτοί οι ενεργειακοί γίγαντες δεν ανταποκρίθηκαν στο δημόσιο αίτημα για μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, νέες και επαναδημοτικοποιημένες τοπικές δημόσιες εταιρείες και συνεταιρισμοί πολι- τών ανέλαβαν να πρωτοστατήσουν στην ενεργειακή μετάβαση. Το κίνημα αυτό, που περιλαμβάνει και το αίτημα της ολικής κα- τάργησης της πυρηνικής ενέργειας, έχει αποκτήσει μεγάλη δυναμική και έχει πετύχει πολλές νίκες στο πεδίο της μετάβασης σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Νέες ιστορίες γράφονται επίσης και στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου στην αγορά ενέργειας κυριαρ- χούν οι «Έξι Μεγάλοι». Τέσσερις νεοϊδρυθεί- σες δημοτικές εταιρείες ενέργειας παρέχουν φτηνό ηλεκτρικό ρεύμα σε κοινότητες και ιδίως σε οικογένειες με χαμηλό εισόδημα, που δυσκολεύονται να πληρώσουν τους λο- γαριασμούς του ηλεκτρικού. Όπως και με τη Robin Hood Energy στο Νότιγχαμ, το κύριο ενδιαφέρον της White Rose Energy στο Λιντς είναι να παρέχει δίκαιες υπηρεσίες σε μη κερδοσκοπικές τιμές και να βάζει τους πελάτες της στο επίκεντρο κάθε πράγματος που κάνει. Αντίστοιχα η Our Power στη Γλα- σκόβη γεννήθηκε από τη σύμπραξη ενώσε- ων για τη δημόσια στέγαση με την κυβέρνη- ση της Σκοτίας με στόχο την παροχή υπηρε- σιών χαμηλού κόστους.

Η επιστροφή των υπηρεσιών στον δημόσιο έλεγχο είναι τελικά πιο οικονομική για την τοπική αυτοδιοίκηση

Ένα από τα βασικά επιχειρήματα που προ- βάλλουν οι υπέρμαχοι των ιδιωτικοποιήσεων και των Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) είναι ότι οι λύσεις τους είναι, υποτίθεται, φτηνότερες και πιο αποδοτικές από τη δημόσια διαχείριση. Εντούτοις, η εμπειρία έχει διαψεύσει επανειλημμένως τον ισχυρισμό αυτό. Η σύμβαση με ιδιωτική εταιρεία για να παρέχει κάποια υπηρεσία περιλαμβάνει επιπλέον κόστος λόγω της άμεσης μεταφοράς χρημάτων  στις  μητρικές  εταιρείες και τους μετόχους. Στον τομέα των υποδομών, οι ΣΔΙΤ συνεπάγονται υψηλό επίπεδο πολυπλοκότητας, πράγμα που είναι  επικερδές για τους δικηγόρους και τους  ελεγκτές, αλλά δεν είναι ιδιαίτερα αποδοτικό για τους πολίτες. Η εμπειρία από πολλές πόλεις έχει καταρρίψει το μύθο ότι οι δημοτικές υπηρε- σίες κοστίζουν ακριβότερα. Όταν το Παρίσι επαναδημοτικοποίησε το νερό το  2010,  η νέα εταιρεία μπόρεσε να περικόψει αμέσως το κόστος κατά 40 εκατομμύρια ευρώ – το ποσό που αποσπούσαν κάθε χρόνο οι μητρικές εταιρείες της ιδιωτικής επιχείρησης. Στο Νιουκάσλ, ο εκσυγχρονισμός  του  συστήματος οδικής σηματοδότησης και οπτικών ινών πραγματοποιήθηκε από μια νέα ομάδα του δήμου με κόστος περίπου 11 εκατομμύρια λίρες (12,4 εκατομμύρια ευρώ), ενώ θα είχε κοστίσει περίπου 24 εκατομμύρια λίρες (27 εκατομμύρια ευρώ) αν είχε γίνει από ιδιωτική εταιρεία. Στο Μπέργκεν (Νορβηγία) όπου δύο κέντρα φροντίδας ηλικιωμένων επέ- στρεψαν στο δήμο, δημιουργήθηκε πλεόνα- σμα 500.000 ευρώ, ενώ το αναμενόμενο ήταν ζημιά ενός εκατομμυρίου ευρώ. Στην Τσικλάνα της Ισπανίας, 200 εργαζόμενοι σε τρεις υπηρεσίες της τοπικής κυβέρνησης επέστρεψαν στις δημοτικές υπηρεσίες· ο δήμος, ωστόσο, υπολογίζει ότι θα εξοικονο- μήσει από 16% ως 21% του προϋπολογι- σμού του. Στη Λεόν της Ισπανίας, το κόστος της αποκομιδής των απορριμμάτων και των υπηρεσιών καθαριότητας μειώθηκε από τα 19,5 εκατομμύρια ευρώ στα 10,5 με την επα- ναδημοτικοποίηση, ενώ 224 εργαζόμενοι απέκτησαν συμβάσεις του δημοσίου. Με λίγα λόγια, η κατάργηση της ροής  χρημά- των προς ιδιώτες μετόχους επιτρέπει να χρησιμοποιούνται αποτελεσματικότερα τα χρήματα των φορολογουμένων για δημόσι- ες υπηρεσίες υψηλής ποιότητας.

Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο δημιουργεί καλύτερες, πιο δημοκρατικές δημόσιες υπηρεσίες. Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο σπάνια αφορά απλώς την αλλαγή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος από ιδιωτικό σε δημόσιο. Αφορά ουσιωδώς την (ανα)δημιουργία καλύτερων δημόσιων υπηρεσιών που δουλεύουν για όλους. Αυτό περιλαμβάνει την αποκατάσταση του δημόσιου ήθους, πρόσβαση για όλους, προσιτό κόστος και τη διασφάλιση διαφάνειας και λογοδοσίας απέναντι σε εκλεγμένους λειτουργούς και πολίτες, σε αντίθεση με την επικέντρωση μόνο στα πιο επικερδή τμήματα της παρεχόμενης υπηρε- σίας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πολλές βρετανικές πόλεις έχουν δημιουργή- σει νέες δημοτικές εταιρείες ενέργειας: για να απαλλαγούν από τους ιδιώτες μετόχους, τα μερίσματα και τα μπόνους και να στρέ- ψουν την προσοχή τους στη δυνατότητα των πιο φτωχών νοικοκυριών να έχουν πρό- σβαση στην ενέργεια. Οι επαναδημοτικοποι- ημένες δημόσιες υπηρεσίες περιλαμβάνουν συχνά νέες μορφές συμμετοχής για τους ερ- γαζόμενους και τους πολίτες. Για παράδειγ- μα, οι νέες επιχειρήσεις ύδρευσης στο Παρίσι, τη Γκρενόμπλ και το Μονπελιέ παίρ- νουν μαζί με τους πολίτες τις αποφάσεις σχετικά με τη μεταρρύθμιση και τη λειτουρ- γία των υπηρεσιών ύδρευσης. Στη Νορβη- γία, η τριμερής συνεργασία μεταξύ σωματεί- ων, δήμου και πολιτικών της περιφέρειας για την επίλυση εργασιακών προβλημάτων έχει αποδεδειγμένα βελτιώσει τις δημόσιες υπη- ρεσίες. Ο εκδημοκρατισμός των δημόσιων υπηρεσιών αποτελεί επίσης τον πυρήνα του κινήματος για την επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο στην Ισπανία, το οποίο γεννήθηκε στον απόηχο της παγκόσμιας χρηματοπι- στωτικής κρίσης μέσα από την αντίσταση

στις εξώσεις και τις διακοπές παροχής νερού και ηλεκτρικού. Τέλος, η επαναφορά σε δη- μόσιο έλεγχο είναι συχνά το πρώτο βήμα για να δημιουργηθούν οι δημόσιες υπηρεσίες του μέλλοντος: βιώσιμες και εδραιωμένες στην τοπική οικονομία. Πηγή έμπνευσης μπορούν να αποτελέσουν οι ευρωπαϊκές πόλεις και χωριά των οποίων οι επαναδημοτικοποιημένες υπηρεσίες καθαριότητας έχουν στόχο τα «μηδενικά απορρίμματα» ή όσες παρέχουν 100% τοπικά, βιολογικά τρόφιμα στα επαναδημοτικοποιημένα σχολικά τους  εστιατόρια.

Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο προσφέρει 835 ακόμα λόγους να αγωνιστούμε ενάντια στις συμφωνίες εμπορίου και επενδύσεων

Οι 835 πρόσφατες περιπτώσεις επαναφο- ράς σε δημόσιο έλεγχο μας δίνουν 835 ακόμα λόγους να μην επικυρώσουμε τη Πε- ριεκτική Οικονομική και Εμπορική Συμφωνία (CETA) ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Καναδά ή οποιαδήποτε άλλη παρεμφε- ρή συμφωνία εμπορίου και επενδύσεων. Η προστασία των επενδύσεων που προβλέ- πουν οι περισσότερες τέτοιες συμφωνίες, γνωστή και ως Επίλυση Διαφορών Επενδυ- τή-Κράτους (ISDS) κάνει πολύ ακριβή την απο-ιδιωτικοποίηση και την επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο, καθώς οι διεθνείς αυτές συμφωνίες έχουν βασικό στόχο να προστα- τεύουν τα κέρδη των ιδιωτικών ξένων επεν- δυτών. Η περίπτωση της Λιθουανίας που προαναφέρθηκε δείχνει πώς η απόφαση ενός δήμου να επαναδημοτικοποιήσει τη θέρμανση της περιφέρειάς του πυροδότησε την ενεργοποίηση ISDS. Το ιστορικό της προστασίας των επενδύσεων δείχνει ότι πολλές χώρες δέχτηκαν μηνύσεις και πρόστιμα εκατομμυρίων δολαρίων όταν αποφάσισαν να διακόψουν προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων για να προστατέψουν το δημόσιο συμφέρον. Στη Βουλγαρία, η απειλή και μόνο της προστασίας των επεν- δυτών στάθηκε αρκετή για να ανατρέψει το σχέδιο της κυβέρνησης να διεξαγάγει δημο- ψήφισμα σχετικά με τις υπηρεσίες ύδρευ- σης στη Σόφια. Όταν ένα αίτημα για ISDS επιδικάζεται στον επενδυτή, καλύπτεται από τους φορολογούμενους με δημόσιο χρήμα, πράγμα που μπορεί να αυξήσει το κόστος των δημόσιων υπηρεσιών και να καθυστερή- σει τις τόσο απαραίτητες επενδύσεις. Η μελέτη μας αποκάλυψε ότι οι αποφάσεις για απο-ιδιωτικοποίηση των δημόσιων υπηρεσι- ών προκάλεσαν τουλάχιστον 20 περιπτώσεις διεθνούς διαιτησίας (δέκα στον τομέα της ύδρευσης, τρεις στην ενέργεια, τρεις στις μεταφορές και τέσσερις στις τηλεπικοινωνί- ες). Οι δήμοι συνειδητοποιούν ολοένα και πε- ρισσότερο ότι το υπάρχον καθεστώς εμπο- ρίου και επενδύσεων –και ιδίως στοιχεία όπως το ISDS– περιορίζουν σημαντικά τα πε- ριθώρια των τοπικών κυβερνήσεων να (ξανα)πάρουν τον έλεγχο των δημόσιων πόρων και υπηρεσιών. Με κάθε νέα περίπτω- ση επαναφοράς σε δημόσιο έλεγχο, ένας ακόμα λόγος προστίθεται στους 835 που έχουμε ήδη για να αντισταθούμε στις ISDS.

Τι έχουμε μάθει: οι ιδιωτικοποιήσεις είναι κακή ιδέα εξαρχής

Ο αυξημένος αριθμός περιπτώσεων επανα- φοράς σε δημόσιο έλεγχο αντανακλά το γε- γονός ότι πολλά προγράμματα ιδιωτικοποιή- σεων και Συμπράξεων Δημόσιου-Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) δεν έχουν τα αποτελέσματα που υπόσχονταν. Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο είναι συνήθως η συλλογική αντίδρα- ση της τοπικής αυτοδιοίκησης και των

πολιτών στις ανεπάρκειες της ιδιωτικοποίη- σης και των ΣΔΙΤ. Στο Κεφάλαιο 7, το Ευρω- παϊκό Δίκτυο για το Χρέος και την Ανάπτυξη (Eurodad) προειδοποιεί για τις ψεύτικες οικο- νομικές επαγγελίες των ΣΔΙΤ. Οι συμβάσεις αυτές παρουσιάζονται στις τοπικές και τις εθνικές αρχές, όπως οι κυβερνήσεις του πα- γκόσμιου νότου, σαν εύκολος τρόπος να χρηματοδοτηθούν οι δημόσιες υποδομές χωρίς να χρειάζεται δανεισμός ή επιβάρυν- ση των κρατικών ταμείων για τις αναγκαίες επενδύσεις κεφαλαίων. Οι συγγραφείς δεί- χνουν ότι οι ΣΔΙΤ είναι στην πραγματικότητα μια κρυφή μορφή χρέους και ότι μακροπρό- θεσμα αποδεικνύονται πιο δαπανηρές για το δημόσιο. Οι ΣΔΙΤ είναι σχεδιασμένες ώστε να δημιουργούν την ψευδαίσθηση της φτηνής λύσης και να αποκρύπτουν τα τελικά πραγματικά κόστη και μειονεκτήματα, κάνο- ντας έτσι πιο εύκολο το να πειστούν οι αρμό- διοι να ξεκινήσουν μεγάλης κλίμακας προ- γράμματα τα οποία δεν ανταποκρίνονται υποχρεωτικά στις ανάγκες του πληθυσμού. Αντίστροφα, το πρόγραμμα των δημόσιων κλινικών στο Δελχί που περιγράψαμε παρα- πάνω δείχνει ότι είναι εφικτό να διασφαλι- στεί η πρόσβαση για όλους στη θεμελιώδη υγειονομική περίθαλψη. Ένα άλλο βασικό μάθημα από τη διεθνή εμπειρία είναι ότι οι ιδιωτικές συμβάσεις είναι συχνά σχεδόν αδύνατο να τροποποιηθούν ή να λυθούν. Όταν η σύμβαση έχει πια υπογραφεί, οι ιδιώ- τες πάροχοι είναι σε θέση να κλειδώσουν τους όρους της σύμβασης και κάθε μεταγε- νέστερη αλλαγή έχει τεράστιο κόστος για το δημόσιο. Εάν τυχόν οι τοπικές ή οι εθνικές αρχές θέλουν να διακόψουν μια σύμβαση ή ακόμα και να μην ανανεώσουν κάποια που έχει λήξει, έχουν συχνά να δώσουν έναν δα- πανηρό και δύσκολο αγώνα.

Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο δημιουργεί ευκαιρίες για ένα νέο, διαφοροποιημένο, δημοκρατικό και δημόσιο ιδιοκτησιακό καθεστώς

Οι δημόσιες υπηρεσίες δεν είναι τέλειες απλώς επειδή είναι δημόσιες. Οι δημόσιες υπηρεσίες πρέπει κι αυτές να βελτιώνονται διαρκώς και να ανανεώνουν τη δέσμευσή τους απέναντι στην κοινωνία. Εάν διευρύνουμε τον ορισμό μας για το «δημόσιο» καλύπτουμε ένα ευρύτερο φάσμα πρωτοβουλιών απο-ιδωτικοποίησης. Πολλές περιπτώ- σεις επαναφοράς σε δημόσιο έλεγχο και δη- μιουργίας νέων δημόσιων εταιρειών δίνουν την ευκαιρία να ανανεωθεί η δέσμευση προς το κοινό και να δημιουργηθεί το περιθώριο ώστε πολλοί φορείς να μπορούν να συνδια- χειρίζονται την παροχή δημόσιων υπηρεσι- ών. Αυτό υπερβαίνει την κλασική ιδιοκτησία από το δημόσιο και συμπεριλαμβάνει πολλά νέα μοντέλα: δημοτικές εταιρείες ενέργειας που συνεργάζονται για την κοινοτική ενέρ- γεια (όπως στο Αμβούργο και το Μπρίστολ), διαδημοτικοί οργανισμοί και δίκτυα (π.χ. οι υπηρεσίες ύδρευσης στη Γαλλία και την Ισπανία), τοπικές εταιρείες δημόσιων υπηρε- σιών που ανήκουν εν μέρει στους εργαζόμε- νους (π.χ. η εταιρεία ύδρευσης στο Μπουέ- νος Άιρες) και συνεταιρισμοί χρηστών (το αιολικό πάρκο Middelgrunden στην Κοπεγ- χάγη), συνεταιρισμοί πολιτών με πλήρη άδεια παροχής υπηρεσιών (νησί Καουάι και Μινεσότα στις ΗΠΑ), συνεταιρισμοί με την τοπική αυτοδιοίκηση (Γλασκόβη, Σκοτία) και ούτω καθεξής. Όλα αυτά είναι υποδείγματα για το πώς θα μπορούσε να είναι η επόμενη γενιά δημόσιας ιδιοκτησίας. Η ισχυρή τάση προς την επαναφορά στον δημόσιο έλεγχο στην Καταλονία βασίζεται επίσης σε ένα κίνημα όπου πλατφόρμες πολιτών δεν θέλουν απλώς να πετύχουν την επιστροφή στη δημόσια διαχείριση ως αυτοσκοπό, αλλά τη βλέπουν σαν πρώτο βήμα προς τη δημοκρατική διαχείριση των δημόσιων υπη- ρεσιών με βάση τη διαρκή συμμετοχή των πολιτών. Ο δήμος της Τεράσα ανέκτησε των έλεγχο των υπηρεσιών ύδρευσης το 2016 και η πλατφόρμα των πολιτών εξακολουθεί να συμμετέχει στο σχεδιασμό της νέας δη- μόσιας υπηρεσίας ύδρευσης. Η πλατφόρμα των πολιτών και κάποιοι δημοτικοί σύμβου- λοι συγκάλεσαν το Κοινοβούλιο Πολιτών της Τεράσα, το οποίο ενέκρινε δύο προτάσεις προς υποβολή στο Δημοτικό Συμβούλιο με τις οποίες διασφαλίζεται ότι η ανάκτηση της δημόσιας ύδρευσης στην Τεράσα είναι επίσης ένα βήμα προς τη διαχείριση του νερού ως κοινού αγαθού. Η επιτυχία της επαναδημοτικοποίησης στην Τεράσα και η εφαρμογή ενός νέου μοντέλου διαχείρισης με πραγματική συμμετοχή των πολιτών θα παίξει σημαντικό ρόλο ως αιχμή του δόρα- τος για πολλές ακόμα πόλεις της Καταλονίας και της Ισπανίας.

Οι δήμοι και οι ομάδες πολιτών με δράση στην επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο συνεργάζονται και δημιουργούν δίκτυα

Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο δείχνει επίσης ότι οι δήμοι και οι τοπικές ομάδες δεν είναι οι μόνοι που θέλουν τη δημιουργία αποτελεσματικών, προοδευτικών, δημοκρατικών δημόσιων υπηρεσιών. Οι επιτυχημένες εμπειρίες επαναφοράς σε δημόσιο έλεγχο εμπνέουν και ενδυναμώνουν κι άλλους φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης να ακολου- θήσουν το ίδιο παράδειγμα. Βλέπουμε δήμους και ομάδες να ενώνουν τις δυνάμεις τους σε κάθε τομέα, σε κάθε χώρα, σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο: προσπαθώντας να εξισορροπήσουν την επιρροή και τα προσκόμματα που θέτουν οι μεγάλες εται- ρείες και οι εθνικές κυβερνήσεις. Οι διαφορετικές μορφές συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών δημόσιων φορέων (Public Public Partnerships) πολλαπλασιάζονται. Το βλέπουμε αυτό στον τρόπο με τον οποίο έχουν ενώσει τις δυνάμεις τους δήμοι και πο- λίτες στη Γερμανία και αλλού προκειμένου να πιέσουν για ουσιαστική ενεργειακή μετάβαση. Η νέα δημοτική εταιρεία ενέργειας στο Νότιγχαμ πυροδότησε παρόμοιες κινή- σεις και σε άλλες πόλεις, οδηγώντας τελικά σε συνεργασία. Τα δίκτυα των δημόσιων εταιρειών ύδρευσης στη Γαλλία και την Κα- ταλονία ενώνουν τις δυνάμεις τους σε πόρους και γνώσεις και συνεργάζονται για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της επα- ναφοράς στον δημόσιο έλεγχο. Πάνω από 200 δήμοι στη Νορβηγία εφαρμόζουν τοπικές τριμερείς συνεργασίες με τα σωματεία των εργαζομένων για να κάνουν τις δημόσιες υπηρεσίες αποτελεσματικές και δημοκρα- τικές. Πάνω από 2.300 δήμοι σε όλη την Ευρώπη έχουν ενωθεί για να αντιταχθούν στη συμφωνία ΤΤΙΡ για το ελεύθερο εμπόριο μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ, καθώς και σε παρόμοιες συμφωνίες που βασίζονται σε πολιτικές απελευθέρωσης και ιδιωτικοποιήσεων. Ο προοδευτικός συνασπισμός Barcelona en Comú και πολλοί άλλοι συναφείς συνασπισμοί στην Ισπανία έχουν εκφράσει ένα παγκόσμιο «δη- μοτιστικό» όραμα, στο πλαίσιο του οποίου εφαρμόζουν μορφές άμεσης συμμετοχικής δημοκρατίας και εργάζονται με πραγματι- σμό για να πετύχουν λύσεις σε παγκόσμια προβλήματα. Η αναζωπύρωση της τάσης για επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο προσφέ- ρει μια σημαντική ευκαιρία στους πολίτες και τους εργαζόμενους να ανακτήσουν τον δημοκρατικό έλεγχο που έχει διαβρωθεί από την ιδιωτικοποίηση τις τελευταίες δεκαετίες. Υπάρχουν όλο και περισσότερα στοιχεία ότι οι άνθρωποι μπορούν να ξαναπάρουν στα χέρια τους τις δημόσιες υπηρεσίες και να εισαγάγουν μια νέα γενιά δημόσιας ιδιοκτη- σίας. Ευτυχώς η δυναμική αυξάνεται, καθώς διαφορετικά κινήματα και υποκείμενα ενώ- νουν τις δυνάμεις τους για να επιφέρουν μια θετική αλλαγή στις κοινότητές μας.

1 Χρησιμοποιούμε τον όρο επαναδημοτικοποίηση για να αναφερθούμε στην επαναφορά ιδιωτικών ή ιδιωτικοποιημένων υπηρεσιών σε δημόσιο έλεγχο και τη διαχείρισή τους σε τοπικό επίπεδο. Γνωρίζουμε ότι ο όρος δεν είναι πάντα εντελώς κατάλληλος, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις οι ανακτημένες υπηρεσίες βρίσκονταν πάντα στα χέρια ιδιωτών ή πρωτύτερα δεν υπήρχαν. Στις περιπτώσεις αυτές, ο όρος «δημοτικοποίηση» θα ήταν καταλληλότερος. Η εκδοχή (επανα)δημοτικοποίηση καλύπτει και τις δύο περιπτώσεις. Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις δημόσιων υπηρεσιών που απο-ιδιωτικοποιήθηκαν σε εθνικό επίπεδο. Διαχωρίζουμε αυτές τις «επανεθνικοποιήσεις», αφενός για να εστιάσουμε στις τοπικές δράσεις, αλλά και επειδή κάποιες μορφές επανεθνικοποίησης (όταν αφορούν τη συγκεντροποίηση της εξουσίας ή την προσωρινή διάσωση ιδιωτικών εταιρειών που καταρρέουν) δεν εμπίπτουν στο πεδίο της έρευνάς μας. Τέλος, υπάρχουν πολυάριθμα παραδείγματα πολιτών και χρηστών που παίρνουν την πρωτοβουλία να αποσπάσουν βασικές υπηρεσίες από εμπορικές εταιρείες για να τις θέσουν σε λειτουργία για την κοινότητά τους σε μη κερδοσκοπική βάση. Για μας, οι περιπτώσεις αυτές ανήκουν επίσης στην επανα- φορά σε δημόσιο έλεγχο, στο βαθμό που είναι στραμμένες στις αξίες των δημόσιων υπηρεσιών και σε μη εμπορικούς στόχους. Συνεπώς, η απο-ιδιωτικοποίηση χρησιμεύει σαν όρος που καλύπτει την (επανα) δημοτικοποίηση, την επανεθνικοποίηση και την ανάκτηση δημόσιων υπηρεσιών με πρωτοβουλία των πολιτών, που όλες τους είναι προσανατολισμένες στην καταπολέμηση των δεινών της ιδιωτικοποίησης.

Το Transnational Institute (TNI) έχει ως στόχο την έρευνα και τεκμηρίωση σε διεθνές επίπεδο προκειμένου να συμβάλλει στη δημιουργία ενός δίκαιου, δημοκρατικού και βιώσιμου κόσμου. Για περισσότερα από 40 χρόνια το ΤΝΙ έχει λειτουργήσει ως ένας πολύτιμος κόμβος συντονισμού ανάμεσα σε κοινωνικά κινήματα, πανεπιστημιακούς ερευνητές και διαμορφωτές επεξεργασμένων πολιτικών.

Transnational Institute (TNI): Satoko Kashimoto satoko@tni.org

Το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς (ΙΝΠ) ιδρύθηκε το 1997 αποσκοπώντας στην καλλιέργεια των αξιών της Αριστεράς και στη συστηματική ανάπτυξη του προβληματισμού σχετικά με επίκαιρα κοινωνικά, οικολογικά, πολιτικά και πολιτιστικά θέματα. Στους στόχους του περιλαμβάνονται η συμβολή στη διαμόρφωση της στρατηγικής της Αριστεράς, η επιμόρφωση των στελεχών της, η επεξεργασία εφαρμοσμένων πολιτικών και η σχετική έρευνα και τεκμηρίωση.

Η απόδοση στα ελληνικά, η εκτύπωση και η διανομή έγιναν με την υποστήριξη του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζας.

Υπεύθυνη έκδοσης: Δώρα Κοτσακά Μετάφραση: Μιχάλης Λαλιώτης

info@poulantzas.gr

Ποιο είναι το μέλλον της Καλαμάτας;

Ενα ερώτημα που αιωρείται ασφαλώς όχι ξεχωριστά από εκείνο που αφορά τη χώρα, πλην όμως με μια αυτοτέλεια σε σχέση με αυτό. Το ειδικό συναρτάται από την τύχη του γενικού, αλλά επηρεάζεται και από ειδικούς παράγοντες που μπορεί να το κάνουν καλύτερο ή χειρότερο.

Είναι μια συζήτηση η οποία δεν γίνεται. Στο βουλευόμενο όργανο της πόλης και της ευρύτερης περιοχής, το Δημοτικό Συμβούλιο δηλαδή, η συζήτηση αναλώνεται σε αντιπαραθέσεις για την καθημερινότητα. Στο γήπεδο της απραξίας δηλαδή που βολεύει αφάνταστα τη δημοτική ηγεσία, της οποίας το όραμα φτάνει μέχρι τη διαχείριση των τραπεζοκαθισμάτων. Δεν κρύβει πως δεν έχει όραμα και μάλιστα θεωρητικοποιεί την απουσία του ως στοιχείο ρεαλισμού. Και δεν μπορεί και δεν θέλει να πάει παραπέρα, καθώς η συγκυρία σπρώχνει τα πράγματα μόνη της και καλύπτει τη γύμνια σχεδιασμού σε σχέση με το μέλλον. Ο δρόμος έγινε χωρίς να νοιαστεί καθόλου γι’ αυτό, ακόμη και όταν το έργο είχε κολλήσει. Το αεροδρόμιο για το οποίο ουδέποτε έχει ουσιαστικά ενδιαφερθεί, πάει μόνο του (μια ολόκληρη συζήτηση το γιατί). Γενικώς, κόσμος πάει και έρχεται και ουκ ολίγοι έχουν πεισθεί πως είναι ζήτημα χρόνου το μπιγκ μπανγκ στην τοπική οικονομία με τον τουρισμό και την αυξημένη προβολή της περιοχής (χωρίς επίσης να έχουν κουνήσει δαχτυλάκι). Θα έλεγα ότι μάλλον δεν έχουν αντιληφθεί ότι ορισμένα πράγματα εξαντλούνται και ήδη πιάνουν τα όριά τους, καθώς απουσιάζουν το πραγματικό ενδιαφέρον και οι υποδομές που θα μπορούσαν να υποδεχθούν ακόμη και ενδεχόμενη αύξηση της ζήτησης. Η οποία φυσικά δεν μπορεί να εκτιμηθεί με βάση την πληρότητα των τριημέρων που δίνουν ανάσες, όχι όμως και λύσεις στην τοπική οικονομία. Η έκφραση “βούλιαξε από κόσμο” χρησιμοποιείται πολύ συχνά, δεν έχει όμως ανάλογο αντίκρισμα στα… ταμεία εκείνων που έχουν επενδύσει όνειρα στον τουρισμό.

Η απουσία συνεκτικού εναλλακτικού σχεδίου από τις δυνάμεις που δραστηριοποιούνται στο δήμο, διευκολύνει το παιχνίδι στο γήπεδο που ορίζει η δημοτική ηγεσία και το κερδίζει χωρίς δυσκολία. Οι μεμονωμένες παρεμβάσεις όση αξία και αν έχουν, όσο σωστές και αν είναι, δεν μπορούν να αλλάξουν τη ροή των πραγμάτων. Και ως εκ τούτου παραμένει ζητούμενο η πειστική εναλλακτική πρόταση τοπικής διακυβέρνησης. Ζητούμενο με προσωπικές, κοινωνικές και πολιτικές παραμέτρους καθώς αυτή δεν μπορεί να υλοποιηθεί με “χαρτιά” αλλά από ανθρώπους και οργανωμένες δυνάμεις που μπορούν να εμπνεύσουν και να κινητοποιήσουν τον πολίτη. Κοντά σε αυτά θα πρέπει να προστεθεί και το γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι που θα μπορούσαν και θα έπρεπε να έχουν λόγο για τα όσα συμβαίνουν στην πόλη, σιωπούν εκκωφαντικά. Οι παρεμβάσεις αυτοδικαίωσης μπορεί να ικανοποιούν τους προσωπικούς εγωισμούς, απέχουν πολύ όμως από το να αποτελούν ενέργειες οι οποίες σε τελευταία ανάλυση μπορεί να ενδιαφέρουν τους πολίτες. Θα τολμούσα να πω μάλιστα ότι κάποιοι στο μυαλό τους έχουν την υστεροφημία και αποφεύγουν να βάλουν το χέρι στη φωτιά όταν χρειάζεται. Θεωρούν ότι αν μιλήσουν γίνονται “μέρος του προβλήματος” όπως χαρακτηρίζουν πλέον στο παρασκήνιο την περί τις δημοτικές υποθέσεις αντιπαράθεση. Ετσι ξεμένουν λίγοι δεξιά – αριστερά που ξιφουλκούν, ματαίως τις περισσότερες φορές, προσπαθώντας να θέσουν επί τάπητος ζητήματα για τα οποία θα έπρεπε να γίνεται ζωηρή συζήτηση. Και τα οποία υποκύπτουν στη λογική του “ενός ανδρός αρχή”.

Και αν έτσι έχουν τα πράγματα με το παλιό πολιτικό προσωπικό που έδωσε στον εαυτό του φύλλο πορείας για αποστρατεία από τη συζήτηση για το μέλλον της πόλης, δεν φαίνεται να υπάρχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τους νέους ανθρώπους. Αν οι μεγαλύτεροι έχουμε υποχρέωση να συνδράμουμε με τις απόψεις μας (και μόνον) στις υποθέσεις της πόλης, οι νεότεροι έχουν κάθε λόγο όχι μόνον να ανοίγουν τη συζήτηση αλλά και να οργανώνουν την παρέμβασή τους για τα θέματα αυτά. Γιατί είναι ζητήματα που αφορούν πρωτίστως τους ίδιους και τη ζωή τους, τη ζωή των παιδιών τους. Θα είχε ενδιαφέρον να ερευνήσει κάποιος τους λόγους για τους οποίους συμβαίνει αυτό. Σε μια πρώτη προσέγγιση θα τολμούσα να γράψω ότι κρίσιμος παράγοντας είναι η απογοήτευση από τις πρακτικές και η απαξία του θεσμού της αυτοδιοίκησης. Κάποιες φορές αυτό είναι πρόσχημα, τις περισσότερες όμως γεννάει φόβο και μάλιστα σε γενιές που παρακολουθούν την πολιτική ως παρατηρητές χωρίς να συμμετέχουν ή να συμβάλουν στη διαμόρφωσή της. Παράγοντες που μπορούν να καταγραφούν ακόμη είναι οι επαγγελματικές δυσκολίες, η εξάρτηση αυτών πολλές φορές από μηχανισμούς εξουσίας, η προσπάθεια του σημερινού πολιτικού προσωπικού να ενσωματώσει ή να αποθαρρύνει από τη συμμετοχή νέους ανθρώπους. Από την εμπειρία της καθημερινότητας στην πόλη, εκτιμώ ότι η πλειοψηφία των νέων ανθρώπων που έχουν και άποψη για την πόλη και τη ζωή της, προτιμά στην καλύτερη περίπτωση να δραστηριοποιείται σε έναν συγκεκριμένο τομέα, μακριά από τριβές με την τοπική εξουσία και τη φθορά που προκαλείται.

Ασφαλώς δεν θεωρώ πως η Καλαμάτα είναι η εξαίρεση, ανάλογα φαινόμενα υπάρχουν και στις άλλες πόλεις ως απότοκα και της γενικής κατάστασης αλλά και μια αντίληψης “ανάθεσης” σε άλλους της διαχείρισης των υποθέσεων που μας αφορούν. Η αντιστροφή αυτής της εικόνας είναι απαραίτητη για την κοινωνία και την πόλη του μέλλοντος. Οι δρόμοι που ανοίγονται δεν είναι πολλοί και εκ των πραγμάτων βρισκόμαστε σε σταυροδρόμι για πολλούς λόγους αλλά και έναν ειδικότερο: Με την ολοκλήρωση της θητείας (αν όχι και νωρίτερα σε ενδεχόμενο πολιτικών εξελίξεων) εκ των πραγμάτων ολοκληρώνεται και ο κύκλος του δημάρχου Παν. Νίκα στη θέση αυτή. Κρατά στο χέρι του το κλειδί των εξελίξεων και από τον τρόπο που θα το διαχειριστεί, θα εξαρτηθούν πολλά πράγματα για το μέλλον. Σε κάθε περίπτωση, στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση θα κριθεί αν η αυτοδιοίκηση και ο δήμος θα αποτελούν την απόληξη των κομματικών βραχιόνων με επένδυση προσωπικών φιλοδοξιών ή χώρους στους οποίους θα παράγεται τοπική πολιτική με όραμα για το μέλλον. Πολλές φορές στο παρελθόν έχω αποσαφηνίσει ότι τα κόμματα έχουν λόγο στην αυτοδιοίκηση αλλά αυτός θα πρέπει να περιοριστεί στην παραγωγή πολιτικής (είδος εν ανεπαρκεία στους σημερινούς μηχανισμούς) και την ανάδειξη τοπικών στελεχών μέσα από αυτή τη διαδικασία. Αυτός ο ρόλος γίνεται καταστροφικός όταν απλώς επωάζουν στους κόλπους τους τις φιλοδοξίες ανθρώπων πρόθυμων να μετατρέψουν το θεσμό της αυτοδιοίκησης σε παράρτημα του κόμματος, αρκεί να καταλάβουν τις θέσεις εξουσίας.

Η πόλη χρειάζεται ανθρώπους με όραμα γι’ αυτήν και την κοινωνία, που θα βάζουν το “εμείς” πάνω από το “εγώ” και δεν θα διστάζουν να συγκρουσθούν με αντιλήψεις και επαγγελματικά λόμπι για να προστατεύσουν το δημόσιο συμφέρον. Χρειάζεται την ενεργοποίηση των δυνάμεων που περιθωριοποιούνται από τη δράση των μηχανισμών εξουσίας, την ενεργοποίηση των νέων ανθρώπων που μπορούν να βλέπουν το δικό τους μέλλον συνδεδεμένο με το μέλλον του τόπου και όχι ως άθροισμα “ευκαιριών” σε περίοδο βαθύτατης οικονομικής και κοινωνικής κρίσης. Χρειάζεται αλλαγή της αντίληψης για τη διαχείριση των δημόσιων πραγμάτων. Πρόκληση για παλιούς και νέους…

Τοπική Οικονοµική Ανάπτυξη και Απασχόληση

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Καλαμάτας

Ο Στρατηγικός Σχεδιασμός του Δήμου θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη του:

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα δήμου Καλαμάτας 2015 – 2019
B’ Φάση – Επιχειρησιακός Προγραμματισμός

  • Την αναπτυξιακή στρατηγική της Ε.Ε. ” Ευρώπη 2020″ και την ενσωμάτωση της στρατηγικής αυτής στο Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων
  • Το ΕΣΠΑ για την περίοδο 2014-2020
  • Την στρατηγική του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος (ΠΕΠ) Πελοποννήσου
  • Την στρατηγική του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας 2014-2020
  • Την στρατηγική του Επιχειρησιακού Προγράμματος Αλιείας 2014-2020
  • Την στρατηγική και τα προγράμματα του Πράσινου Ταμείου
  • Τις προτεραιότητες του Μεσομακροπρόθεσμου Προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής της χώρας

2.6 Άξονες Προτεραιότητας – Μέτρα – Δράσεις

Οι άξονες του Στρατηγικού Σχεδίου γύρω από τους οποίους διαμορφώνεται η αναπτυξιακή στρατηγική με στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη του Δήμου, όπως έχει εγκριθεί από την Εκτελεστική Επιτροπή του Δήμου με την υπ’ αρ. 2/2015 Απόφασή της, είναι τέσσερις:

  • Άξονας 1ος «Τοπική Οικονομική Ανάπτυξη και Απασχόληση»
  • Άξονας 2ος «Κοινωνική Πολιτική. Υγεία. Παιδεία. Πολιτισμός και Αθλητισμός»
  • Άξονας 3ος «Προστασία του περιβάλλοντος και βελτίωση της ποιότητας ζωής»
  • Άξονας 4ος «Βελτίωση Διοικητικής Ικανότητας και Οικονομικής Κατάστασης του Δήμου»

Οι άξονες, τα μέτρα, οι στόχοι και οι δράσεις, όπως προέκυψαν από όλη τη παραπάνω διαδικασία και εγκρίθηκαν από το Δημοτικό Συμβούλιο στην Α’ φάση του Επιχειρησιακού Προγράμματος είναι:

ΑΞΟΝΑΣ 1
Τοπική Οικονοµική Ανάπτυξη και Απασχόληση

ΑΞΟΝΑΣ 1Τοπική Οικονομική Ανάπτυξη και Απασχόληση
Γενικός Στόχος 1.1Ανάπτυξη συνεργασιών για την εκτέλεση έργων και την τόνωση της τοπικής οικονομίας
ΜΕΤΡΑΔΡΑΣΕΙΣ
Μέτρο 1.1.4 Ψηφιακές Υπηρεσίες προς τον Πολίτη1.1.4.1Βελτίωση συστήματος διαχείρισης αιτημάτων και παραπόνων πολιτών.
1.1.4.2Υποστήριξη Κοινωνικών Υπηρεσιών του Δήμου, μέσω Ψηφιακών Εργαλείων
1.1.4.3Συστήματα συμμετοχικής διακυβέρνησης σε ΟΤΑ
1.1.4.4Ενημέρωση για θέματα ασφάλειας των χρηστών, από τους παρόχους ηλεκτρονικών υπηρεσιών
1.1.4.5Βελτίωση ηλεκτρονικών μέσων για άμεση έκδοση πιστοποιητικών από δημότες
1.1.4.6Δημιουργία Ηλεκτρονικής Πύλης Γνώσης και Επιμόρφωσης
1.1.4.7Προώθηση της ηλεκτρονικής αδειοδότησης επιχειρήσεων (π.χ. καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος)
1.1.4.8Δημιουργία Ηλεκτρονικής Πύλης Πολιτισμού
1.1.4.9Διαχείριση - ανάπτυξη - αξιοποίηση δημόσιων δικτύων υπολογιστών
1.1.4.10Υλοποίηση έργων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης
1.1.4.11Συντήρηση - υποστήριξη διαδικτυακών πυλών και συστημάτων ενημέρωσης του πολίτη
1.1.4.12Διαχείριση - διάθεση γεωχωρικής πληροφορίας
Μέτρο 1.1.5 Προώθηση τουρισμού1.1.5.1Τουριστική προβολή
1.1.5.2Υποστηρικτικές ενέργειες τουρισμού

Το πρόγραμμα του Διαζώματος για τη βιώσιμη αστική ανάπλαση της Καλαμάτας

Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΠΕΝΟΣ ΣΤΗΝ KALAMATA JOURNAL 


Είναι ένα ολιστικό πρόγραμμα που συνδέει το πλούσιο περιβαλλοντικό και πολιτιστικό απόθεμα της Καλαμάτας με την πραγματική ζωή. Έτσι περιγράφει ο επικεφαλής του Διαζώματος, Σταύρος Μπένος, το πρόγραμμα που ετοίμασε το Σωματείο για τη βιώσιμη αστική ανάπλαση της Καλαμάτας. Ένα πρόγραμμα που προσθέτει ότι ανταποκρίνεται απολύτως στη νέα φιλοσοφία του ΕΣΠΑ για ένα ποιοτικό άλμα από τις υποδομές στην ανάπτυξη. Το πρόγραμμα αυτό παρουσιάστηκε στην πανεπιστημιακή σχολή της Καλαμάτας πριν από δύο μήνες ακριβώς, έχει υποβληθεί στη δημοτική αρχή, η οποία όμως δείχνει να μην ενδιαφέρεται…

Επανειλημμένως τους τελευταίους μήνες ο δήμαρχος Καλαμάτας, Παναγιώτης Νίκας, τονίζει ότι ο Δήμος διεκδικεί από το ΕΣΠΑ ένα και μόνο έργο ανάπλασης. Ένα έργο 10.000.000 ευρώ για το παραλιακό μέτωπο της πόλης. Μάλιστα ο δήμαρχος επαναλαμβάνει ότι για το έργο αυτό έχει εξασφαλιστεί η θετική γνώμη τόσο του περιφερειάρχη Πελοποννήσου, Πέτρου Τατούλη όσο και του υφυπουργού Οικονομίας, αρμόδιου για το ΕΣΠΑ, Αλέξη Χαρίτση.
Ας δούμε όμως τι προτείνει και το Διάζωμα, όπως το περιέγραψε ο επικεφαλής του, Σταύρος Μπένος, με τις δηλώσεις του στην Kalamata Journal:

«Η πόλη μας τα έχει όλα. Κατ’ αρχήν είναι όλη ένα μουσείο, με το υπέροχο Ιστορικό της Κέντρο και τα νεοκλασικά της, με την ιστορικότητά της. Και έχει καταπληκτικούς θύλακες που αναφέρονται σε μνημεία τόσο πολιτιστικά όσο και περιβαλλοντικά, όπως είναι η παραλιακή ζώνη. Αλλά έχει και ένα σπουδαίο κεκτημένο στο σύγχρονο πολιτισμό, που είναι και η πιο διακριτή δράση της πόλης μας παγκοσμίως, είναι η ταυτότητά της πια, είναι το Μέγαρο Χορού. Πάνω λοιπόν σε αυτά τα συγκριτικά πλεονεκτήματα το Διάζωμα έχτισε ένα πρόγραμμα, το οποίο αναφέρεται στις σχετικές εγκυκλίους για το ΕΣΠΑ ως βιώσιμη αστική ανάπλαση».
Το τρίπτυχο που πρέπει να καλύπτεται μέσα από ένα πρόγραμμα βιώσιμης αστικής ανάπτυξης, τόνισε ο επικεφαλής του Διαζώματος, είναι «το περιβαλλοντικό και πολιτιστικό απόθεμα της πόλης, η επιχειρηματικότητα, δηλαδή οι δυνάμεις της παραγωγής και της οικονομίας που πρέπει να εμπλακούν δυναμικά στο σχέδιο αυτό και το τρίτο σκέλος είναι η κοινωνική συνοχή».
Επιπλέον, το κρίσιμο ζήτημα, σύμφωνα με τον Σταύρο Μπένο, στο νέο ΕΣΠΑ, είναι δημιουργηθούν προγράμματα τα οποία θα επιτύχουν «ένα ποιοτικό άλμα, ένα λυτρωτικό ταξίδι, από τις υποδομές στην ανάπτυξη. Οι Έλληνες πολιτικοί ταυτίζουν τις υποδομές με την ανάπτυξη. Όμως οι υποδομές είναι προϋπόθεση για την ανάπτυξη, δεν είναι ανάπτυξη. Δεν σημαίνει ότι όταν θα κάνεις μια μεγάλη υποδομή αυτομάτως κατέκτησες και την ανάπτυξη. Ένα κορυφαίο παράδειγμα είναι τα Ολυμπιακά έργα. Ξοδέψαμε τόσα χρήματα αλλά επειδή δεν φροντίσαμε να τα ενσωματώσουμε λειτουργικά στην οικονομία της χώρας και στη λειτουργία της πόλης, γίνανε κουφάρια. Έρχεται λοιπόν το νέο ΕΣΠΑ και λέει ότι θέλουμε να συνδέσετε όλο το απόθεμα, το περιβαλλοντικό και το πολιτιστικό με την πραγματική οικονομία, με την πραγματική ζωή, για να φέρετε τα μνημεία της φύσης και του πολιτισμού στο κέντρο της αειφορίας και της βιώσιμης ανάπτυξης της χώρας και του κάθε τόπου ξεχωριστά».
Η πρόταση του Διαζώματος για τη βιώσιμη αστική ανάπλαση της Καλαμάτας ανταποκρίνεται απολύτως σε αυτή την επιταγή του νέου ΕΣΠΑ, διαβεβαιώνει ο Σταύρος Μπένος και σημειώνει σχετικά με την προσπάθεια της δημοτικής αρχής για την ανάπλαση του παραλιακού μετώπου: «Ο δήμαρχος έχει προτάξει -και σωστά- την παραλιακή ζώνη. Όμως την παραλιακή ζώνη ως έργο υποδομής θα δυσκολευτεί πολύ να τη βάλει στο ΕΣΠΑ, ενώ μέσα από αυτό το πρόγραμμα θα ήταν πολύ απλούστερο. Οι Ευρωπαίοι θέλουν να τους αποδείξουμε πια ότι όλες οι υποδομές που θα κάνουμε θα είναι χρήσιμες και θα αποδώσουν στην πραγματική ζωή και στην πραγματική οικονομία. Όλη η πόλη, όλο το δυναμικό της πόλης, θα ήταν σε ένα πάρτυ με αυτό το πρόγραμμα. Και το δυναμικό του Δήμου και το πολιτισμικό δυναμικό, το δυναμικό των μνημείων και το δυναμικό των επιχειρηματιών. Έχουμε βεβαίως και τα προγράμματα κοινωνικής συνοχής, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο από το οποίο θα μπορούσαν να γίνουν πολύ ωραία πράγματα, ιδιαίτερα για τους θύλακες της φτώχειας και της ανεργίας».  
Ο επικεφαλής του Διαζώματος σημείωσε ότι το πρόγραμμα αυτό μπορεί να φαίνεται κάπως σύνθετο, ωστόσο τόνισε ότι δεν πρόκειται για κάτι δύσκολο αλλά για κάτι που απαιτεί «αλλαγή νοοτροπίας, να καθίσουμε να δουλέψουμε όλοι μαζί, γιατί αυτό έχει πολλούς παίχτες, δεν είναι ο δήμαρχος μόνος του. Δηλαδή εγώ στους σεισμούς αν ήμουν μόνος μου δεν θα έκανα τίποτα για την πόλη. Ο Δήμος, που διαχειρίστηκε το πρόγραμμα -και να ξέρεις ιστορικά δεν διαχειρίστηκε ποτέ άλλοτε Δήμος πρόγραμμα σεισμών- ήταν με όλους εκεί. Ήταν το κράτος, ήταν η ΕΟΚ, ήταν το Συμβούλιο της Ευρώπης, ήταν όλοι οι εθελοντικοί οργανισμοί από όλο τον κόσμο. Ήταν αυτό που λέμε ολιστικό πρόγραμμα».
Ανάλογο πρόγραμμα βιώσιμης αστικής ανάπλασης έχει ετοιμάσει το Διάζωμα για τον Ορχομενό της Βοιωτίας όπου, όπως ανέφερε ο κ. Μπένος, έχουν τελειώσει όλες οι μελέτες «και ήδη έχει προκηρυχθεί και αυτό στο ΕΣΠΑ. Εμείς στο Διάζωμα κάναμε αυτά τα δύο πιλοτικά προγράμματα για να δείξουμε στη χώρα μας πως μπορούν να γίνουν τα πράγματα».
Κλείνοντας ο Σταύρος Μπένος σημείωσε ότι μετά την παρουσίαση του προγράμματος του Διαζώματος για τη βιώσιμη αστική ανάπλαση της Καλαμάτας, που έγινε πριν από δύο μήνες στην Πανεπιστημιακή Σχολή της πόλης, δεν είχε καμία άλλη επαφή με το Δήμο, «εγώ έκανα την παρουσίαση θεσμικά ενώπιον του δημάρχου. Εμένα μου αρέσει να λειτουργώ θεσμικά. Από εκεί και πέρα βεβαίως το λόγο τον έχει ο δήμαρχος, εγώ δεν είχα έκτοτε καμία επαφή».
Στ.Μ.

Στρατηγικού Σχεδιασμού Ανάπτυξης στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή των Περιφερειών της Βουλής

29 Jan 2016αυτοδιοικηση
 

«Bασικός μας άξονας από την αρχή και βασικό μας όραμα ήταν να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις μιας πράσινης περιφέρειας, μιας περιφέρειας της αειφορίας, μιας περιφέρειας που θα στηρίζεται κυρίως στην εξωστρέφεια και που μπορεί να ενεργοποιεί τις δικές της δυνάμεις προκειμένου να αντιμετωπίζει τα προβλήματα» δήλωσε ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου κ. Πέτρος Τατούλης στη συνεδρίαση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής των Περιφερειών της Βουλής των Ελλήνων την Πέμπτη 28 Ιανουαρίου 2016, όπου παρουσίασε το στρατηγικό σχεδιασμό της Περιφέρειας Πελοποννήσου 2015 – 2019, συνοδευόμενος από τη Θεματική Αντιπεριφερειάρχη κα Κωνσταντίνα Νικολάκου και τον Πρόεδρο του Περιφερειακού Συμβουλίου κ. Χαράλαμπο Σκούρο.

Απευθυνόμενος στον πρόεδρο της Επιτροπής κ. Δημήτριο Γάκη, ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου χαρακτήρισε τη λειτουργία της συγκεκριμένης επιτροπής «γέφυρα του Ελληνικού Κοινοβουλίου με τις περιφέρειες, καθότι συνθέτει το μεγάλο πολιτικό ζήτημα της χώρας».

Μοναδικός Αναπτυξιακός θεσμός οι αιρετές Περιφέρειες

Σύμφωνα με τον Περιφερειάρχη, η κεντρική Κυβέρνηση έχει να αντιμετωπίσει τα μεγάλα προβλήματα της δημοσιονομικής εξυγίανσης και της δημοσιονομικής ισορροπίας στη χώρα και θα ασχολείται με αυτά τα κεντρικά θέματα πολιτικής, για πολλά χρόνια. Οι περιφέρειες απ’ την άλλη πλευρά αποτελούν αυτή τη στιγμή το σημαντικότερο εργαλείο, τον μοναδικό θεσμό, που θα μπορεί να πάρει επάνω του το βάρος αλλά και το κύρος μίας εμπεριστατωμένης συμφιλιωτικής πολιτικής μεταξύ κυβέρνησης και περιφέρειας προκειμένου να βρεθεί ένας δρόμος για την ανάπτυξη «γιατί, δυστυχώς, αποδείχτηκε στην πράξη ότι οι πολιτικές της ανάπτυξης δεν στέκουν μέσα σε ιδεολογίες και ιδεοληψίες, στα ακραία τους όρια, αλλά αποτελούν ένα λόγο σύνεσης συνεννόησης και πολιτικής συμφωνίας».

Ο κ. Τατούλης τόνισε ότι οι περιφέρειες θα είναι αυτές που θα οδηγήσουν την χώρα στην αναπτυξιακή της διάσταση, που είναι απολύτως αναγκαία, «γιατί χωρίς την δημιουργία του παραγωγικού ιστού και της παραγωγικής ικανότητας της χώρας, αυτή τη στιγμή, δεν μπορούμε να μιλάμε για καμία επιπλέον πολιτική είτε στο επίπεδο της κοινωνικής της διάστασης είτε στο επίπεδο της αμιγώς αναπτυξιακής της διάστασης».

Αναφερόμενος στην προσπάθεια της Περιφέρειας Πελοποννήσου, ο κ. Τατούλης σημείωσε ότι ήταν μία περιφέρεια που επιχείρησε σε αυτό το δύσκολο χρονικό διάστημα να δημιουργήσει διαφορετικές προϋποθέσεις, να δώσει πολιτικό περιεχόμενο στις δράσεις της, να δώσει πολιτικό στίγμα στο σχεδιασμό της και πάνω από όλα, βέβαια, να αναπτύξει συγκροτημένες συγκεκριμένες και μελετημένες στρατηγικές για όλα τα προβλήματα που την απασχολούσαν.

Ο Καλλικράτης έσωσε την ύπαρξη των αυτοδιοικητικών θεσμών

Σε ότι αφορά το θεσμική μεταρρύθμιση του Καλλικράτη ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου δήλωσε ότι «η δημοσιονομική προσαρμογή του καινούργιου θεσμού έσωσε την ύπαρξη των αυτοδιοικητικών θεσμών, καθότι τα οφέλη από την εφαρμογή αυτού του θεσμού, στον πρώτο χρόνο, ήταν ένα κέρδος για την εθνική οικονομία γύρω στα 4 δις ευρώ. Σε ετήσια βάση δε, η δημοσιονομική εξυπηρέτηση από τη λειτουργία του θεσμού ξεπερνά το 1,5 δις ευρώ».

Σημαντικό αναπτυξιακό αποτέλεσμα η αξιοποίηση του ΕΣΠΑ για την Πελοπόννησο

«Η Περιφέρεια Πελοποννήσου, όταν εμείς την παραλάβαμε, είχε μόνο και μόνο ένα εργαλείο χρηματοδοτικό για να δουλέψει, το γνωστό ΕΣΠΑ» συνέχισε ο κ. Τατούλης, «και η συγκυρία ήταν εξαιρετικά τραγική, η χώρα είχε μπει σε μία βαθιά ύφεση, σε μία βαθιά οικονομική κρίση, οι προηγούμενοι θεσμοί που είχαν την ευθύνη οργάνωση διοίκησης και υλοποίησης του ΕΣΠΑ δεν είχαν την δυνατότητα και την ικανότητα να επωφεληθούν από αυτά τα εργαλεία. Με το σχέδιό μας, ωστόσο, την εργατικότητά μας και την εμπειρία μας πετύχαμε ένα σημαντικό αναπτυξιακό αποτέλεσμα».

Έτοιμη η Περιφέρεια Πελοποννήσου για την υλοποίηση έργων στη νέα προγραμματική περίοδο

«Η Περιφέρεια Πελοποννήσου, αυτή τη στιγμή, έχει κερδίσει πολλά πράγματα στις υποδομές, πολλά πράγματα στη συγκρότηση μίας οργανωμένης προσπάθειας για την αντιμετώπιση των προβλημάτων και των νέων ζητημάτων που βάζει η καινούργια περίοδος, η οποία έχει εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά από την προηγούμενη περίοδο» ανέφερε ακόμη ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου και εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι η Περιφερειακή αρχή είναι απολύτως προετοιμασμένη, αφού αντιμετώπισε τα θέματα των αιρεσιμοτήτων, για να λειτουργήσει το καινούργιο πρόγραμμα με μία σωρεία έργων έτοιμων, «και παρόλο που βρισκόμαστε στην αρχή, μπορώ να πω απερίφραστα ότι μπορούμε να υπερκαλύψουμε τις ανάγκες του καινούργιου προγράμματος».

Ο κ. Τατούλης χαρακτήρισε επιτυχία της Περιφέρειας Πελοποννήσου το ότι επωφελήθηκε, λόγω της εξαιρετικής δεξιότητας που έδειξε, των δυνατοτήτων να εντάξει πολλά έργα και στα τομεακά προγράμματα. «Ήδη, από το ΕΠΠΕΡΑΑ εξασφαλίσαμε περίπου 100 εκατ., για να καλύψουμε τις ανάγκες της ολοκληρωμένης διαχείρισης των αστικών αποβλήτων αλλά και την αποκατάσταση των ΧΑΔΑ, που είναι μία βαθύτατη πληγή για την Περιφέρεια Πελοποννήσου».

Καινοτόμο και πράσινο το έργο διαχείρισης απορριμμάτων της Περιφέρειας Πελοποννήσου

«Ο ΦΟΣΔΑ, ζήτησε η αρμοδιότητα να μεταφερθεί αλλού, επειδή δεν μπορούσε ο ίδιος ο φορέας να εξυπηρετήσει αυτή την απαραίτητη ανάγκη» δήλωσε ακολούθως ο Περιφερειάρχης για την ολοκληρωμένη διαχείριση απορριμμάτων και πρόσθεσε ότι η Περιφέρεια Πελοποννήσου προσφέρθηκε να αναλάβει αυτή την αρμοδιότητα.

«Μέσα σε χρόνο ρεκόρ ολοκληρώσαμε ένα διεθνή διαγωνισμό, καινοτόμο για τη χώρα. Θα ήθελα να τονίσω ιδιαιτέρως, ότι η ΑΕΠΟ στη διαχείριση, αλλά και στην προστασία την περιβαλλοντική για το μοντέλο της Πελοποννήσου, έχει επιπρόσθετους περιβαλλοντικούς όρους που δεν προβλέπονται ούτε από την εθνική νομοθεσία ούτε από τις ευρωπαϊκές οδηγίες» τόνισε ο κ. Τατούλης, «απόδειξη αυτού είναι οι τρεις αποφάσεις του ΣτΕ και οι δύο αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου».

Σε αμφισβήτηση οι θεσμικές λειτουργίες από τις διαπραγματεύσεις της Κυβέρνησης με την εταιρεία

Αναφορικά με την υπογραφή της σύμβασης ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου σημείωσε ότι πολύ σύντομα θα προχωρήσει, γιατί η διαδικασία έχει ολοκληρωθεί σε όλα τα επίπεδα. «Οποιαδήποτε αντίληψη περί αλλαγής της συμβάσεως ή περί της συζήτησης μεταξύ Κυβέρνησης και αναδόχου εταιρίας είναι επικίνδυνη διαδικασία, είναι ένας επικίνδυνος δρόμος που βάζει τις θεσμικές λειτουργίες σε αμφισβήτηση αλλά και σε επικινδυνότητα. Μετά από μια απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου δεν μπορεί να αλλάξει μια σύμβαση. Ευελπιστώ ότι πολύ σύντομα θα ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία των απαραίτητων κυβερνητικών πρωτοβουλιών, ώστε όλοι μαζί να προχωρήσουμε στην υλοποίηση αυτού του έργου».

«Οι Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα συνιστούν ένα μοντέλο που θεωρώ ότι θα πρέπει να άρει τις επιφυλάξεις κάποιων πολιτικών παραγόντων και πολιτικών απόψεων» υπογράμμισε ακολούθως ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου «εφόσον και η ενσωμάτωση συμπεριφορών ευθύνης μεταξύ του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα αποτελεί ένα σημαντικό μοντέλο αξιόπιστο, αξιοπρεπές αλλά και χρήσιμο για την αξιολόγηση, αλλά και ουσιαστικά για να συμβάλλει στην αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας».

Συγκριτικό πλεονέκτημα της Πελοποννήσου το οδικό της δίκτυο

Το οδικό δίκτυο της Περιφέρειας Πελοποννήσου βρίσκεται σε μια πολύ καλή κατάσταση, πρόσθεσε ο κ. Τατούλης και εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι την επόμενη περίοδο θα καλυφθούν σχεδόν όλες οι ανάγκες του οδικού δικτύου, βελτιώνοντας πάρα πολύ τα θέματα οδικής κυκλοφορίας και ασφάλειας. «Μια από τις προσπάθειες που κάναμε είναι ότι στην καινούργια περίοδο έχουμε προβλέψει τέτοιο Κωδικό προκειμένου, να κάνουμε επενδύσεις επάνω στην ασφάλεια του οδικού συστήματος».

Δημιουργούμε δίκτυο λιμενικών υποδομών για την αξιοποίηση του θαλάσσιου τουρισμού

«Η Πελοπόννησος είναι ένα νησί. Η μη αξιοποίηση των θαλάσσιων παράκτιων ζωνών της, ήταν ένα από τα σημαντικά προβλήματα» ανέφερε ο Περιφερειάρχης, «αυτή τη στιγμή έχουμε δημιουργήσει λιμενικές υποδομές. Το λιμάνι του Γυθείου που είναι, σχεδόν, έτοιμο και θα παραδοθεί το πρώτο εξάμηνο του 2016, θα είναι ένα σύγχρονο λιμάνι, το οποίο θα ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες, τόσο του εμπορικού στόλου και των εμπορικών μεταφορών, όσο και της κρουαζιέρας. Από την άλλη πλευρά το λιμάνι του Άστρους και τα αλιευτικά μας καταφύγια αποτελούν, πλέον, ένα καινούργιο δίκτυο για να μπορέσουμε να παρέμβουμε στην αξιοποίηση του θαλάσσιου τουρισμού, βελτιώνοντας ταυτόχρονα και πάρα πολύ τους χώρους των παραδοσιακών αλιευτικών καταφυγίων. Αυτή τη στιγμή ετοιμάζουμε επίσης το ΣΔΙΤ της μαρίνας του Ναυπλίου. Είναι και αυτό μια μεγάλη καινοτομία, η οποία θα δώσει καινούργιες χρηματοδοτικές δυνατότητες, προκειμένου να προχωρήσουμε στην αξιοποίηση των εξαιρετικών δυνατοτήτων που μας δίνει η παράκτια ζώνη της Πελοποννήσου».

Πόλος έλξης το αεροδρόμιο της Καλαμάτας

Για το θέμα των αεροδρομίων ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου δήλωσε «ήδη, αυτή την στιγμή, νομίζω ότι όλοι είστε γνωστές για τη μεγάλη ανάπτυξη του Διεθνούς Αεροδρομίου της Καλαμάτας. Είναι ένα αεροδρόμιο που σήμερα συνδέει την Πελοπόννησο με τακτικές πτήσεις των μεγαλύτερων αεροπορικών εταιρειών και είναι γνωστό ότι, από τα μέσα Φεβρουαρίου αρχίζουν οι πτήσεις της «British Airways» με την απευθείας σχέση και σύνδεση με το αεροδρόμιο της Καλαμάτας. Αυτή τη στιγμή, οι πτήσεις πυκνώνουν συνεχώς, όπως και τα αιτήματα που υπάρχουν, και δημιουργούν πλέον ένα αδιαχώρητο στη λειτουργία εξυπηρέτησης του αεροδρόμιου της Καλαμάτας».

Πρώτο περιφερειακό αεροδρόμιο με ΣΔΙΤ το αεροδρόμιο της Τρίπολης

Στο στρατηγικό στόχο της προηγούμενης περιόδου, αλλά και της νέας, είναι η ανάπτυξη του αεροδρομίου της Τρίπολης, πρόσθεσε ο κ. Τατούλης. «Έχουμε πάρει την έγκριση από το Υπουργείο Ανάπτυξης και έχει μεταφερθεί από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας η αρμοδιότητα, ώστε να είναι μικτό αεροδρόμιο και στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας. Περιμένουμε την έκδοση της απόφασης, όπου η ευθύνη για τη δημιουργία του νέου αεροδρομίου θα περιέλθει στην Περιφέρεια. Θα είναι η πρώτη φορά που η Περιφέρεια θα αναλαμβάνει την ευθύνη για να αξιοποιήσει ένα αεροδρόμιο. Το λέω αυτό, γιατί γνωρίζετε πολύ καλά ότι μέσα στις μνημόνιακες υποχρεώσεις της χώρας, υπάρχει και αυτή η άποψη, ότι κανένα καινούργιο αεροδρόμιο δεν μπορεί, πλέον, να δημιουργηθεί στη χώρα».

«Μια απάντηση απέναντι σε οποιαδήποτε λογική  ιδιωτικοποίησης των αεροδρομίων μιας και το δικό μας το μοντέλο είναι ένα μοντέλο που αυστηρά επιμένει η περιφερειακή αρχή στην Πελοπόννησο, μέσω των συμπράξεων δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. Δίνει καλύτερα αποτελέσματα, εξορθολογίζει τις ανισορροπίες στην εξέλιξη της ιδιωτικής οικονομίας και βάζει καινούργιους κανόνες και νόμους, οι οποίοι με αυστηρότητα θα πρέπει να τηρούνται από όλες τις συμμετέχουσες μεριές».

Το Περιφερειακό Ταμείο Στήριξης Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων πυλώνας διάσωσης της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας

«Το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης ουσιαστικά θα βοηθήσει στη διάσωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων» δήλωσε ο Περιφερειάρχης και έκανε λόγο για ένα  κυκλικό ταμείο, το οποίο θα ενισχύει κυκλικά, ανά τριετία και τετραετία και θα δίνει ρευστότητα, αλλά και εγγυήσεις στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. «Γιατί κυρίες και κύριοι Βουλευτές, εάν δεν μπορέσουμε να σώσουμε τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, τότε ο πόνος και ο οδυρμός στη χώρα μας θα είναι τεράστιος».

Το πιο δυναμικό brand η «Μυθική Πελοπόννησος»

Σε ότι αφορά τον τομέα του τουρισμού, ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου ανέφερε ότι η Πελοπόννησος πανελλαδικά πλέον έχει να παρουσιάσει μια καλή εμπειρία. «Παραλάβαμε την Περιφέρεια Πελοποννήσου ανώνυμη τουριστικά, χωρίς να έχει καμία σχέση με τις τουριστικές αγορές, εννοώ συντεταγμένα χωρίς να έχει καμία σχέση με τις τουριστικές αγορές. Δημιουργήσαμε ένα brand, το brand name «Μυθική Πελοπόννησος». Είναι κάτι πλέον που τρέχει με μεγάλη ταχύτητα σε όλον τον κόσμο. Για να το εξασφαλίσουμε αυτό στο επίπεδο της πολιτικής προώθησης του τουριστικού προϊόντος δημιουργήσαμε εξ αρχής κάτι που δεν το πίστευε κανένας.

Εντάξαμε το έργο προώθησης του τουρισμού μέσα στο προηγούμενο ΕΣΠΑ, παίρνοντας την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κάτι που δεν πίστευε κανένας, αλλά το πείσμα μας και η ολοκληρωμένη μας προσέγγιση ήταν αυτή που βοήθησε στο τελικό αποτέλεσμα. Σήμερα η Περιφέρεια Πελοποννήσου έχει μια διακριτή θέση κοντά στις άλλες μεγάλες δυνάμεις του τουρισμού στην χώρα, αποκτά καινούργιες αγορές και υπάρχει μεγάλο επενδυτικό ενδιαφέρον».

Ανάγκη νέων χρηματοδοτικών εργαλείων για τον τομέα της ενέργειας

Στο θέμα της ενέργειας ο κ. Τατούλης δήλωσε ότι αυτή τη στιγμή είναι σε εκκρεμότητα επενδυτικά έργα για την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ύψους 1.300.000.000 και όλα αυτά έχουν να κάνουν με την αδυναμία της Δ.Ε.Η. να διευρύνει και να βελτιώσει τα δίκτυα μεταφοράς. Εδώ θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν διαφορετικά χρηματοδοτικά μοντέλα».

«Ακούγεται μια πρόταση περί αλλαγής του καλλικρατικού νόμου» συνέχισε στην τοποθέτησή του ο Περιφερειάρχης, υπογραμμίζοντας ότι χρειάζονται κάποιες βελτιώσεις, αλλά θεωρώ ότι το κέρδος που έχουμε μέχρι τώρα από την λειτουργία του θεσμού είναι πολύ μεγαλύτερο από οποιαδήποτε λογική που μπορεί να οδηγήσει σε ατυχήματα».

Απαράδεκτη η προσπάθεια Υπουργών «απ’ το παράθυρο» να ξαναπάρουν πίσω προγράμματα των Περιφερειών

«Το πρόγραμμά μας είναι πολύτομεακό, είναι πολυταμειακό και «αγκαλιάζει» πλέον, πολλές πλευρές του γενικότερου, συνολικού πολιτικού ζητήματος. Είναι κάποια προγράμματα τα οποία έχουν εκχωρηθεί αλλά υπάρχει μια τάση των Υπουργών τελευταία, οι οποίοι θέλουν από το «παράθυρο» να ξαναπάρουν από τις Περιφέρειες την ευθύνη διοίκησης των προγραμμάτων. Είναι θέματα, όμως, τα οποία τα έχουμε συμφωνήσει με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Έχουμε αυτή τη στιγμή το κοινωνικό Πρόγραμμα, ένα παράδειγμα και μόνο θέλω να σας πω. Έρχεται η κυρία Υπουργός και ζητάει την ευθύνη για ένα πρόγραμμα το οποίο έχει εγκριθεί για την Περιφέρεια Πελοποννήσου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, να την αναλάβει η ίδια. Το κοινωνικό πρόγραμμα το πήραμε μετά από πρωτοβουλία στον τότε Επίτροπο Κοινωνικής Πολιτικής, στον τότε Επίτροπο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το πήραμε βάζοντας για πρώτη φορά ως Περιφέρεια τον όρο «απειλή κατά της ζωής», ότι η οικονομική κρίση δεν είναι μια τυχαία κρίση που μπορεί να συμβεί ανά περίοδο σε όλες τις χώρες. Είναι μια κρίση η οποία απειλεί τη ζωή των Ελλήνων πολιτών και κατ’ αντιστοιχία των ευρωπαίων πολιτών.

Μέσα σε αυτή την λογική, κύριε Πρόεδρε, εγκρίθηκε η μεταφορά του προγράμματος σε εμάς. Εμείς έχουμε μια κύρια στόχευση: Να μειώσουμε τους πόρους που διατίθενται σε παρελκόμενους και να πάνε οι πόροι, κυρίως, στους ωφελούμενους. Έχουμε κάνει καταγραφή όλων των δομών μας, έχουμε κοστολογήσει στο 50% από την κοστολόγηση που κάνει σήμερα η πολιτική ηγεσία, και είναι ένα θέμα το οποίο δεν αντιμετωπίζεται με οριζόντιες πολιτικές. Η κάθε Περιφέρεια στα θέματα κοινωνικής πολιτικής έχει τα δικά της ζητήματα, τα δικά της προβλήματα. Εμείς προσπαθούμε να εξασφαλίσουμε την μακροχρόνια εξυπηρέτηση μέσα στα πλαίσια της προγραμματικής περιόδου, την βιωσιμότητα των κοινωνικών δομών μας για να άρουμε τα θέματα κοινωνικής συνοχής όσο μπορούμε περισσότερο και καλύτερα».

Απαραίτητη η διοικητική ενοποίηση της Πελοποννήσου

Ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου επανέλαβε το γεγονός ότι η Πελοπόννησος, είναι ενιαία οικονομικά, ιστορικά, πολιτικά, γεωγραφικά, και ότι δεν μπορεί να είναι διασπασμένη σε δύο περιφέρειες. «Δεν μπορεί, π.χ., η Τροιζηνία να είναι στην Αττική. Δεν μπορεί σε καμία περίπτωση τα Κύθηρα να είναι στην Αττική. Δεν μπορεί ακόμα και τα μεγάλα νησιά Πόρος, Ύδρα, Σπέτσες. Είναι ιστορικά σε ενιαίο χώρο και σε ενιαίο οικονομικό χώρο. Θα ήθελα ιδιαιτέρως να τονίσω αυτή την αναγκαιότητα στην ενοποίηση της Πελοποννήσου».

Επιμένουμε στην αναγκαιότητα υλοποίησης του συνόλου της Ολυμπίας Οδού

Σχετικά με την Ολυμπία Οδό ο κ. Τατούλης δήλωσε ότι ο κατακερματισμός που έγινε ήταν λαθεμένος, του δρόμου Πάτρα- Πύργος και ασφαλώς δεν έχει ενεργοποιηθεί ακόμα η προηγούμενη δέσμευση της απόφασης ότι το Καλό Νερό Τσακώνα, θα έπρεπε να έχει ενταχθεί στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Είχε ενταχθεί στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων απεντάχθηκε για τον καινούργιο χρόνο. Είναι, όμως, από τα σημαντικότερα θέματα τα οποία θέτουμε, γιατί η ολοκλήρωση αυτού του άξονα ενοποιεί οικονομικά και κοινωνικά όλη την Πελοπόννησο. «Επιμένουμε, λοιπόν, σε αυτή την πρωτοβουλία, επιμένουμε σε αυτή την αναγκαιότητα και τη στηρίζουμε. Αυτό το έργο είναι διευρωπαϊκό δίκτυο. Αν δεν ολοκληρωθεί μέχρι το Καλό Νερό, μέχρι την Τσακώνα, τότε υπάρχει ο κίνδυνος να ζητηθούν να επιστραφούν όλα τα χρήματα του άξονα Κόρινθος- Πάτρα- Πύργος- Τσακώνα και το λέω αυτό για να έχουμε απόλυτη γνώση».

Αναγκαία η νομοθετική πρωτοβουλία των Περιφερειών

Ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου στο κλείσιμο της τοποθέτησής του τόνισε ότι «στην καινούργια συνταγματική αναθεώρηση ένα σημαντικό θέμα που πρέπει να απασχολήσει το Ελληνικό Κοινοβούλιο, αλλά και την κεντρική πολιτική ζωή του τόπου, είναι ότι πλέον, οι περιφέρειες, ως περιφερειακός θεσμός με την δική του θεσμική ιδιότητα, πρέπει να έχουν τη δυνατότητα και νομοθετικών πρωτοβουλιών».

Ο κ. Τατούλης πρότεινε τέλος στον πρόεδρο και τα μέλη της Επιτροπής η Περιφέρεια Πελοποννήσου να αποτελέσει την αφετηρία απ’ όπου η Επιτροπή θα ξεκινήσει τις επισκέψεις της σε κάθε Περιφέρεια, προκειμένου να γνωρίσουν την κάθε περιοχή καλύτερα.

Η συνεδρίαση της επιτροπής θα μεταδοθεί τηλεοπτικά από το Κανάλι της Βουλής την  Παρασκευή 29 Ιανουαρίου 2016, μετά την ολοκλήρωση της μετάδοσης της Ολομέλειας της Βουλής.