Αρχείο ετικέτας Πρόγραμμα

Η σύγκρουση των μοντέλων της εκτεταμένης και της συνεκτικής πόλης

Πηγή: Η σύγκρουση των μοντέλων της εκτεταμένης και της συνεκτικής πόλης

του Θοδωρή Καραουλάνη

Το τρέχον δίλημμα που υπάρχει σε όλα τα επίπεδα σχεδιασμού και εφαρμογής πολιτικής που έχουν σχέση με τη ρύθμιση του χώρου, τόσο εντός όσο και εκτός πόλεων, ανέδειξε ο καθηγητής του ΕΜΠ και Πρόεδρος Εταιρείας Διαχείρισης Πάρκου Αντώνης ΤρίτσηςΓιάννης Πολύζος, σε εκδήλωση που διοργανώθηκε στο αμφιθέατρο του ΤΕΕ στην Αθήνα από τη (νεοσύστατη, ενόψει εκλογών στην Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων, ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ) αριστερή παράταξη της Ριζοσπαστικής Συνεργασίας Αρχιτεκτόνων, που πρόσκειται στο κυβερνών κόμμα, με θέμα «Χωρικός Σχεδιασμός και Μεταφορές – Η πόλη χώρος συλλογικής έκφρασης».

Συνέχεια ανάγνωσης Η σύγκρουση των μοντέλων της εκτεταμένης και της συνεκτικής πόλης

835 (επανα) δημοτικοποιήσεις δημόσιων υπηρεσιών

Για να ανακτήσουμε τις δημόσιες υπηρεσίες

MEDIA BRIEFING – ΙΟΥΝΙΟΣ 2017

Πώς πόλεις και πολίτες αναιρούν τις ιδιωτικοποιήσεις

Γιατί οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο διεκδικούν ξανά τις βασικές υπηρεσίες από τις ιδιωτικές εταιρείες για να τις επαναφέρουν στη δημόσια σφαίρα; Πίσω από τις πρωτοβουλίες επαναφοράς σε δημόσιο έλεγχο υπάρχουν πολλά κίνητρα: η προσπάθεια να μπει τέλος στις καταχρήσεις ή τις παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας από τον ιδιωτικό τομέα· η επιθυμία ανάκτησης του ελέγχου της τοπικής οικονομίας και των τοπικών πόρων· η επιθυμία να παρέχονται οικονομικά προσιτές υπηρεσίες· ή η πρόθεση να εφαρμοστούν φιλόδοξες στρατηγικές, για παράδειγμα σχετικά με την ενεργειακή μετάβαση ή το περιβάλλον.

Τα τελευταία χρόνια έχουν υπάρξει παγκοσμίως τουλάχιστον 835 περιπτώσεις επαναφοράς υπηρεσιών σε δημόσιο έλεγχο, οι οποίες αφορούσαν περισσότερες από 1600 πόλεις σε 45 χώρες. Η «(επανα)δημο- τικοποίηση»1 πραγματοποιείται σε μικρές πόλεις και πρωτεύουσες σε όλο τον κόσμο, ακολουθώντας διαφορετικά μοντέλα δημόσιας ιδιοκτησίας και διαφορετικά επίπεδα εμπλοκής πολιτών και εργαζόμενων. Εντούτοις, από την ποικιλία αυτή αναδύεται μια ενιαία εικόνα: είναι εφικτό να ανακτήσουμε ή να οικοδομήσουμε αποτελεσματικές, δημοκρατικές και φτηνές δημόσιες υπηρεσίες. Η διαρκής επιδείνωση της ποιότητας των υπηρεσιών και η διαρκής αύξηση των τιμών τους δεν είναι κάτι αναπόφευκτο. Ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι και δήμοι βάζουν τέλος στο κεφάλαιο της ιδιωτικοποίησης και επαναφέρουν τις βασικές υπηρεσίες σε δημόσιο έλεγχο.

Στην παρακάτω ηλεκτρονική διεύθυνση μπορείτε να βρείτε το βιβλίο στο οποίο εμπεριέχεται το σύνολο της μελέτηςwww.tni.org/reclaimingpublicservices

Από τις παραβιάσεις εργασιακών δικαιωμάτων σε καλύτερες δουλειές με οφέλη για τους εργαζόμενους στην καθαριότητα

Όσλο, Νορβηγία

Το 2017, ο δήμος του Όσλο κατάφερε να επαναφέρει στα χέρια του δημοσίου τις υπη- ρεσίες αποκομιδής απορριμμάτων, μετά από 20 χρόνια αναθέσεων μέσω διαγωνισμών. Η Veireno, ο τελευταίος ιδιωτικός πάροχος, έγινε σύντομα σύμβολο όσων μπορούνε να πάνε στραβά με τις αναθέσεις. Από τον Οκτώβριο του 2016 –όταν η Veireno κέρδισε τον μειοδοτικό διαγωνισμό– μέχρι το Φε- βρουάριο του 2017 ο δήμος δέχτηκε δεκά- δες χιλιάδες καταγγελίες από πολίτες των οποίων τα απορρίμματα δεν συλλέγονταν. Η νορβηγική Επιθεώρηση Εργασίας έκανε έλεγχο στην εταιρεία και διαπίστωσε ότι ορι- σμένοι εργαζόμενοι δούλευαν μέχρι και 90 ώρες την εβδομάδα. Το χαμηλό κόστος των υπηρεσιών αποκομιδής απορριμμάτων της Veireno εξασφαλιζόταν προφανώς εις βάρος των εργασιακών συνθηκών. Την 1η Ιανουαρίου 2017 η εταιρεία έκανε αίτηση για πτώχευση, καταφέρνοντας έτσι να απαλλα- γεί από όλες τις υποχρεώσεις της, συμπερι- λαμβανομένων των αποζημιώσεων των υπαλλήλων της. Το Φεβρουάριο του 2017, ο δήμος του Όσλο επαναδημοτικοποίησε τη συλλογή απορριμμάτων, πήρε στην κυριότη- τά του τους υλικούς πόρους της Veireno και προσέλαβε τα 170 άτομα που ήταν στο προ- σωπικό της. Η εξαγορά αναμένεται να είναι ακριβή, καθώς αρκετοί από τους υπαλλή- λους μερικής απασχόλησης της ιδιωτικής εταιρείας θα εργάζονται τώρα με πλήρη απασχόληση για το δήμο, με τα ανάλογα μισθολογικά  και  συνταξιοδοτικά  δικαιώματα.

Δελχί, Ινδία

Δημόσια φροντίδα υγείας, ο πιο σύντομος δρόμος για την παγκόσμια βασική φροντίδα υγείας

Το 2015, η κυβέρνηση του νεοεκλεγέντος κόμματος Άαμ Αάντμι (ΑΑΡ ή Κόμμα του Απλού Ανθρώπου) ξεκίνησε τη διαδικασία της εκπλήρωσης μίας από τις βασικές προε- κλογικές του υποσχέσεις –φτηνή πρωτοβάθ- μια φροντίδα υγείας– δημιουργώντας 1.000 κλινικές Μοχάλα (κοινοτικές) σε όλο το Δελχί. Νωρίτερα την ίδια χρονιά, η νέα κυ- βέρνηση είχε υποσχεθεί να διαθέσει 2,09 δις ρουπίες (31,4 εκατομμύρια δολάρια) για τις σχεδιαζόμενες 1.000 κλινικές. Το Φεβρουά- ριο του 2017, λειτουργούσαν περίπου 110 κλινικές σε κάποιες από τις φτωχότερες πε- ριοχές του Δελχί. Εξοπλίστηκαν από το Τμήμα Δημοσίων Έργων με κόστος περίπου 2 εκατομμύρια ρουπίες (30.000 δολάρια) η καθεμία. Χάρη στο μικρό τους μέγεθος και τη χρήση προκατασκευασμένων φορητών θαλάμων που μπορούν να στηθούν κυριολε- κτικά παντού, οι κλινικές είναι πολύ φτηνότε- ρες από τις παραδοσιακές κλινικές (που κο- στίζουν η καθεμία 450.000 δολάρια). Κάθε κλινική διαθέτει ένα γιατρό, ένα νοσηλευτή, ένα φαρμακοποιό και έναν τεχνικό εργαστη- ρίου. Η ιατρική εξέταση, τα φάρμακα και οι εργαστηριακές εξετάσεις παρέχονται εντε- λώς δωρεάν στους ασθενείς, ανεξάρτητα από την οικονομική τους κατάσταση. Από τότε που άρχισαν να λειτουργούν οι κλινικές, το δεύτερο εξάμηνο του 2015, η κυβέρνηση του Δελχί ισχυρίζεται ότι πάνω από 2,6 εκα- τομμύρια από τους φτωχότερους κατοίκους της πόλης έχουν λάβει δωρεάν και υψηλής ποιότητας υπηρεσίες υγείας. Μέχρι τότε, οι πιο φτωχοί κάτοικοι του Δελχί έπρεπε να

καταφεύγουν σε ακριβές ιδιωτικές κλινικές ή ακόμα και σε τσαρλατάνους. Η επιτυχία αυτών των πρώτων κλινικών φέρνει την κυ- βέρνηση του ΑΑΡ πιο κοντά στην υπόσχεσή της για δωρεάν πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας για όλους τους κατοίκους του Δελχί.

Γκρενόμπλ, Μπριανσόν, Νίκαια

Η επαναδημοτικοποίηση θριαμβεύει στις Γαλλικές Άλπεις

Η Γκρενόμπλ είναι μία από τις πόλεις που επι- διώκουν με επιμονή την επαναδημοτικοποίη- ση και την ανάπτυξη δημοκρατικών και βιώ- σιμων δημόσιων υπηρεσιών. Η πόλη ήταν πρωτοπόρα στην επαναδημοτικοποίηση του νερού στις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν έδωσε τέλος σε μια καταχρηστική σύμ- βαση με την πολυεθνική εταιρεία Suez. Στη θέση της, η Γκρενόμπλ δημιούργησε μια νέα δημόσια εταιρεία ύδρευσης που παρέχει κα- λύτερης ποιότητας νερό με χαμηλότερο κόστος και προβλέπει τη συμμετοχή των πο- λιτών για τη λειτουργία της υπηρεσίας. Ο δήμος επιδιώκει τώρα να ανακτήσει πλήρως τις τοπικές υπηρεσίες ενέργειας, μεταξύ των οποίων η κοινή κεντρική θέρμανση και ο δη- μόσιος φωτισμός, σε μια προσπάθεια κατα- πολέμησης της ενεργειακής φτώχειας και των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Για να γίνει αυτό, πρέπει οι μετοχές της πολυεθνι- κής εταιρείας ενέργειας Engie να αγορα- στούν από την τοπική εταιρεία ενέργειας, πράγμα που εγείρει και περίπλοκα νομικά ζη- τήματα. Ο δήμος έχει θέσει επίσης το φιλό- δοξο στόχο να εξασφαλίσει 100% ντόπιο, βιολογικής παραγωγής φαγητό για τα παιδιά στα σχολικά εστιατόρια. Όλες αυτές οι πολιτικές αναπτύσσονται σε ένα πλαίσιο δραματικά μειωμένων οικονομικών πόρων, λόγω των μέτρων λιτότητας που έχουν εφαρμοστεί  από  τη  γαλλική  κυβέρνηση.

Άλλες γαλλικές πόλεις, ιδίως στην περιοχή των Άλπεων, αναπτύσσουν επίσης τοπικές δημόσιες υπηρεσίες και επαναδημοτικοποιή- σεις σε διάφορους τομείς. Η Μπριανσόν έχει επαναδημοτικοποιήσει το νερό και τις υπη- ρεσίες ύδρευσης και έχει τώρα στόχο τα

«μηδενικά απορρίμματα». Ο δήμος ανα- πτύσσει επίσης τοπικό δημόσιο τομέα ενέρ- γειας. Στο νότιο άκρο των Γαλλικών Άλπεων, το συγκρότημα της Νίκαιας –παρά το γεγο- νός ότι διοικείται από τη συντηρητική παρά- ταξη– έχει επαναδημοτικοποιήσει την ύδρευ- ση, την αποχέτευση, τη δημόσια συγκοινω- νία και τα σχολικά εστιατόρια, καθώς κι ένα πολιτιστικό φεστιβάλ και μια αγορά.

Αμβούργο, Γερμανία

Νέα τοπική εταιρεία επαναφέρει στο δήμο το δίκτυο ηλεκτροδότησης

Στο γύρισμα του αιώνα, ο δήμος του Αμ- βούργου πούλησε σε ιδιώτες επενδυτές τις μετοχές που είχε στην εταιρεία ηλεκτροδό- τησης και θέρμανσης της περιοχής και στις εγκαταστάσεις αερίου. Το 2009, η τοπική κυ- βέρνηση Συντηρητικών-Πρασίνων δημιούρ- γησε μια νέα δημόσια εταιρεία με το όνομα Ενέργεια Αμβούργου με σκοπό να κατα- σκευάσει εγκαταστάσεις παραγωγής ανανε- ώσιμης ενέργειας και να πουλάει το παραγό- μενο ρεύμα. Όταν εγκαινιάστηκε, η εγκατά- σταση αυτή αποδείχτηκε πολύ αποτελεσμα- τική στην αύξηση του συνολικού ποσοστού ανανεώσιμης ενέργειας. Μέχρι το τέλος του 2015 είχαν εγκατασταθεί μονάδες παραγω- γής που αντιστοιχούσαν σε περισσότερο από 13 μεγαβάτ αιολικής ενέργειας και είχε ολοκληρωθεί ένα πρόγραμμα 10 μεγαβάτ ηλιακής ενέργειας στο οποίο συμμετείχαν πολίτες και τοπικές επιχειρήσεις ως συνεπεν- δυτές. Η εταιρεία προσέλκυσε πάνω από

100.000 πελάτες που επέλεξαν ανανεώσιμη και τοπικά παραγόμενη ενέργεια. Όταν η κυ- βέρνηση των Σοσιαλδημοκρατών πήρε την

εξουσία το 2011 δεν φάνηκε πρόθυμη να βάλει την επαναδημοτικοποίηση των δικτύ- ων στην ατζέντα, καθώς οι συμβάσεις παρα- χώρησης πλησίαζαν τη λήξη τους, σχηματί- στηκε ένας ευρύς λαϊκός συνασπισμός με στόχο να ωθήσει την κυβέρνηση στη σωστή κατεύθυνση. Ο συνασπισμός διοργάνωσε δημοψήφισμα για να δεσμεύσει νομικά την κυβέρνηση να ανακτήσει τα ενεργειακά δίκτυα (ηλεκτρισμό, περιφερειακή θέρμανση και αέριο) και να σχηματίσει μια εταιρεία που θα ανταποκρίνονταν στις κοινωνικές και οικολογικές απαιτήσεις. Το δημοψήφισμα του Αμβούργου πέτυχε τελικά, με μικρή πλει- οψηφία, το 2013. Το δίκτυο ηλεκτροδότη- σης αγοράστηκε ξανά το 2015, ενώ η επα- ναδημοτικοποίηση του δικτύου του αερίου θα ολοκληρωθεί το 2018-19. Παρά τους φόβους των συνδικαλιστικών ενώσεων, οι εργασιακές συνθήκες και οι αμοιβές δεν έχουν επιδεινωθεί, ενώ έχουν δημιουργηθεί και νέες θέσεις εργασίας.

Αργεντινή

Το δημόσιο ταχυδρομείο ανώτερο σε ποιότητα, κάλυψη και τιμές από το ιδιωτικό

Το δημόσιο ταχυδρομείο της Αργεντινής, το Correo Argentino (CORASA) ήταν η πρώτη δημόσια υπηρεσία που απο-ιδιωτικοποιήθη- κε από την κυβέρνηση Κίρχνερ. Το CORASA ιδιωτικοποιήθηκε το 1997 και η αργεντίνικη επενδυτική εταιρεία Grupo Macri πήρε τον έλεγχο του τομέα και της εκχωρήθηκε το δικαίωμα παρόχου για διάστημα 30 ετών. Η σύμβαση προέβλεπε ότι η Grupo Μacri θα κατέβαλλε ένα εξαμηνιαίο τέλος στο κράτος για τη λειτουργία της επιχείρησης και ότι θα συνέχιζε να απασχολεί το υπάρχον εργατικό δυναμικό. Ως αντάλλαγμα, η κυβέρνηση θα συνέχιζε να παρέχει στην εταιρεία μια περι- φερειακή επιδότηση επειδή ήταν

αναγκασμένη να λειτουργεί με ζημία σε απο- μακρυσμένες περιοχές της χώρας. Το 1999, μόλις δύο χρόνια μετά την υπογραφή της εκχώρησης, η Grupo Macri σταμάτησε να πληρώνει δικαιώματα εκμετάλλευσης στην κυβέρνηση. Κατά τη διάρκεια της περιόδου της εκχώρησης οι υπηρεσίες ήταν χαμηλής ποιότητας, οι αγροτικές περιοχές δεν εξυπη- ρετούνταν καλά και οι τιμές είχαν αυξηθεί αρκετές φορές. Μετά από έξι χρόνια, η κυ- βέρνηση διέκοψε την εκχώρηση στην Grupo Macri και εθνικοποίησε ξανά το ταχυδρο- μείο. Μολονότι το ταχυδρομείο λειτουργού- σε με σημαντική ζημία κατά τη διάρκεια της ιδιωτικοποίησής του, η κυβέρνηση Κίρχνερ κατάφερε να βελτιώσει τις παρεχόμενες υπηρεσίες και να δώσει προτεραιότητα στη σύνδεση των αγροτικών περιοχών, που είχαν παραμεληθεί από την Grupo Macri. Επιπλέον, η κυβέρνηση μείωσε το κόστος του ταχυδρομείου και αύξησε τη λειτουργι- κή του αξιοπιστία και συνέπεια.

Βαρκελώνη,     Ισπανία

Βαρκελώνη,     Ισπανία Αναδιοργάνωση των δημόσιων υπηρεσιών προς όφελος των πολιτών

Από τότε που ο προοδευτικός συνασπισμός Barcelona en Comú πήρε την εξουσία στην καταλανική πρωτεύουσα, ο δήμος εγκαινία- σε μια ευρεία πολιτική επαναδημοτικοποίη- σης των υπηρεσιών που είχαν δοθεί σε εξω- τερική ανάθεση και δημιουργίας νέων δημό- σιων υπηρεσιών. Η Βαρκελώνη έχει ήδη επα- ναφέρει στο δήμο τις υπηρεσίες πρόληψης έμφυλης βίας και τρεις παιδικούς σταθμούς, ενώ έχει δημιουργήσει κι ένα νέο δημοτικό γραφείο τελετών. Τελευταία, ο δήμος δημι- ούργησε μια νέα εταιρεία ηλεκτροδότησης από μια ήδη υπάρχουσα δημοτική εταιρεία, η οποία θα παρέχει ενέργεια σε χαμηλή τιμή και με διαφάνεια, σε αντίθεση με τους ιδιώ- τες παρόχους οι οποίοι επιβάλλουν όλο και

υψηλότερες τιμές στους πελάτες τους. Και κυρίως, μετά από αίτημα του Δημοτικού Συμβουλίου το Δεκέμβριο του 2016, ο δήμος της Βαρκελώνης σκοπεύει επίσης να αναλάβει τις υπηρεσίες ύδρευσης. Αυτό ση- μαίνει ότι θα απαλλαγεί από την ιδιωτική εταιρεία Agbar (Aguas de Barcelona), θυγα- τρική της Suez, η οποία διαχειρίζεται την ύδρευση της πόλης από τον 19ο αιώνα. Ο δήμος έχει σχηματίσει μια ένωση για τη δη- μόσια ύδρευση με άλλες πόλεις της Καταλο- νίας που έχουν επαναδημοτικοποιήσει το νερό ή σκοπεύουν να το κάνουν. Με τη βοή- θεια της γαλλικής επαναδημοτικοποιημένης εταιρείας Eau de Paris, η Βαρκελώνη θα ετοιμάσει όλες τις απαραίτητες αναφορές για να περάσει η ύδρευση σε δημόσια δια- χείριση. Όπως κι άλλες πόλεις στην Καταλο- νία και την υπόλοιπη Ισπανία, η Βαρκελώνη προχωράει σε (επανα)δημοτικοποιήσεις παρά την έντονη αντίθεση της κεντρικής κυ- βέρνησης και μια σειρά εθνικών νόμων που επιβάλλουν μέτρα λιτότητας στους φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Χάμιλτον και Πορτ Χάρντι, Καναδάς

Περιβαλλοντικά και οικονομικά πλεονεκτήματα από την επαναφορά του νερού

Το 1994, το Χάμιλτον (Οντάριο) συμφώνησε σε μια δεκαετή συνεργασία με απευθείας ανάθεση για τη λειτουργία και τη συντήρηση των εγκαταστάσεων ύδρευσης και επεξερ- γασίας λυμάτων. Προβλήματα με την υπερ- χείλιση λυμάτων είχαν προκαλέσει συγκρού- σεις ανάμεσα στην ιδιωτική εταιρεία και το δήμο. Κατά την περίοδο της ιδιωτικής λει- τουργίας είχαν γίνει περικοπές προσωπικού και ο δήμος αντιμετώπιζε πρόστιμα για διαρ- ροές από την εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων, επειδή η διατύπωση στη σύμβαση

προστάτευε την ιδιωτική εταιρεία. Το 2003, καθώς πλησίαζε η λήξη της σύμβασης, το Χάμιλτον ξεκίνησε διαδικασία προσφορών για να βρει άλλη ιδιωτική εταιρεία. Ωστόσο, οι κινητοποιήσεις της κοινότητας σε συνδυα- σμό με την υπερτιμολογημένη προσφορά της RWE, θυγατρικής της American Waters, στάθηκαν αρκετές για μπλοκαριστεί η ανα- νέωση της σύμβασης. Το 2004, το Χάμιλτον απέσυρε την πρόσκλησή του για υποβολή νέων προσφορών και άρχισε να ξαναπαίρνει την υπόθεση στα χέρια του. Η επαναδημοτι- κοποίηση πρόσφερε στο Χάμιλτον σημαντι- κή εξοικονόμηση πόρων και υψηλότερα πε- ριβαλλοντικά στάνταρ. Ο περιορισμός του κόστους, η υψηλότερη ποιότητα και η εμπι- στοσύνη στις ικανότητες του προσωπικού των δήμων αποτελούν κοινά στοιχεία σε πιο πρόσφατες επαναδημοτικοποιήσεις υπηρε- σιών ύδρευσης και επεξεργασίας λυμάτων στον Καναδά. Άλλα παραδείγματα είναι οι δήμοι του Μπανφ στην Αλμπέρτα και του Σουκ και του Πορτ Χάρντι στη Βρετανική Κο- λομβία. Στο Μπανφ, μια έκθεση αξιολόγη- σης προέβλεπε ότι ο δήμος θα εξοικονομού- σε 350.000 δολάρια (235.000 ευρώ) κάθε χρόνο αν αναλάμβανε ο ίδιος τη λειτουργία των υπηρεσιών. Στο Σουκ, η απόφαση του Συμβουλίου να ξαναφέρει στο δήμο το σύ- στημα των λυμάτων βασίστηκε σε μια έκθεση αξιολόγησης που κατέληγε στο συ- μπέρασμα ότι η λειτουργία από τον ίδιο το δήμο θα εξοικονομούσε περίπου 225.000 δολάρια (150.000 ευρώ) ετησίως για την κοι- νότητα.

Διαβάστε περισσότερα:

Back in House Report (2016)

Νότιγχαμ, Λιντς και Μπρίστολ, Ηνωμένο Βασίλειο

Νέες δημοτικές εταιρείες ενέργειας ενώνουν τις δυνάμεις τους για να καταπολεμήσουν την ενεργειακή φτώχεια

Το δημοτικό συμβούλιο του Νότιγχαμ απο- φάσισε το 2015 να συστήσει μια νέα εται- ρεία ενέργειας, όταν διαπίστωσε ότι πολλές οικογένειες με χαμηλό εισόδημα δυσκολεύο- νταν να πληρώσουν τους λογαριασμούς του ηλεκτρικού. Η εταιρεία Robin Hood Energy παρέχει φτηνότερες υπηρεσίες, αφού δεν αποσπά μεγάλα κέρδη ούτε μπερδεύει τους πελάτες με περίπλοκα πακέτα χρέωσης. Η εταιρεία, που προσφέρει τις χαμηλότερες τιμές στο Ηνωμένο Βασίλειο, έχει το σύνθη- μα: «Χωρίς ιδιώτες μετόχους. Χωρίς διευθυ- ντικά μπόνους. Μόνο καθαρές και διάφανες τιμές». Η Robin Hood Energy έχει επίσης συ- νεταιριστεί με άλλους μεγάλους δήμους. Το 2016, ο δήμος του Λιντς δημιούργησε τη δη- μοτική εταιρεία White Rose Energy για να προωθήσει την απλή κοστολόγηση, χωρίς κέρδος, σε όλη την περιφέρεια του Γιορκ- σάιρ και το Χάμπερσαϊντ. Το 2017, οι δήμοι του Μπράντφορντ και του Ντονκάστερ συμ- φώνησαν να ενταχθούν στο συνεταιρισμό White Rose/Robin Hood. To 2015, ο δήμος του Μπρίστολ στα νότια δημιούργησε την Bristol Energy, τη δική του δημοτική εταιρεία ενέργειας, μαζί με ένα φιλόδοξο σχέδιο για την ενεργειακή επάρκεια των κατοίκων, ένα πρόγραμμα επενδύσεων για ανανεώσιμη ενέργεια, και την ενεργειακή επάρκεια των κτιρίων και των ακινήτων του ίδιου του δήμου. Τέλος, η καμπάνια Switched on London πιέζει το δήμο να ιδρύσει τη δική του μη κερδοσκοπική εταιρεία ενέργειας με ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών. Τα κίνη- τρα στις διαφορετικές αυτές πόλεις είναι

παρόμοια: οι νέες δημοτικές εταιρείες μπο- ρούν να χτυπήσουν την ενεργειακή φτώχεια και παράλληλα να παίξουν καθοριστικό ρόλο στη μετάβαση στη δίκαιη και ανανεώ- σιμη ενέργεια.

Βίλνιους, Λιθουανία

Η επαναδημοτικοποίηση της κεντρικής θέρμανσης οδηγεί σε ΕΔΕΚ (ISDS)

Το 2016, ο γαλλικός ενεργειακός γίγαντας Veolia μήνυσε την κυβέρνηση της Λιθουανί- ας όταν ο δήμος της Βίλνιους αποφάσισε να μην ανανεώσει τη 15ετή σύμβαση με τη θυ- γατρική του εταιρεία Vilniaus Energija, με σκοπό να επαναδημοτικοποιήσει την κεντρι- κή θέρμανση. Η πολυεθνική χρησιμοποίησε τη Διμερή Επενδυτική Συμφωνία (ΔΕΣ) Γαλλί- ας-Λιθουανίας για να ζητήσει διεθνή διαιτη- σία, καταθέτοντας αίτημα Επίλυσης Διαφο- ρών Επενδυτή-Κράτους (ISDS), λόγω της υποτιθέμενης «εκστρατείας παρενόχλησης» και της «απαλλοτρίωσης» των επενδύσεών της. Επιπλέον, σύμφωνα με τη Veolia, η θυ- γατρική της αναγκάστηκε να κλείσει ένα από τα εργοστάσιά της όταν η λιθουανική κυ- βέρνηση περιέκοψε τις επιδοτήσεις για την κατανάλωση αερίου. Σύμφωνα με την έρευνα της λιθουανικής ρυθμιστικής αρχής για την ενέργεια, η Vilniaus Energija ήταν υπεύθυνη για χειραγώγηση των τιμών καυ- σίμων θέρμανσης, αυξάνοντας έτσι σημαντι- κά το κόστος της ενέργειας για τα νοικοκυ- ριά και δημιουργώντας παράνομα επιπλέον κέρδη ύψους 24,3 εκατομμυρίων ευρώ στο διάστημα 2012-2014. Λόγω της αυξανόμε- νης πίεσης από το κοινό, των υποψιών για απάτη και της έλλειψης οικονομικής διαφά- νειας, ο δήμος της Βίλνιους αρνήθηκε να ανανεώσει τη σύμβαση με τη Vilniaus Energija, με αποτέλεσμα η Veolia να απαιτή- σει αποζημίωση 100 εκατομμυρίων ευρώ.

Η επίθεση μέσω ISDS θα μπορούσε να έχει αναγκάσει τη Βίλνιους να αναθεωρήσει την απόφασή της και να διατηρήσει τη σύμβα- ση. Ωστόσο, το 2017 η τοπική αυτοδιοίκηση ολοκλήρωσε την επαναφορά της θέρμαν- σης της περιοχής στα χέρια του δημοσίου. Η προσφυγή σε ISDS βρίσκεται ακόμα σε εκ- κρεμότητα.

Νησί Καουάι και Μπόουλντερ, ΗΠΑ

Απο-ιδιωτικοποιήσεις εφαρμόζουν στην πράξη την ενεργειακή δημοκρατία

Λόγω του κόστους εισαγωγής άνθρακα, αερίου και άλλων καυσίμων, το νησί Καουάι της Χαβάης έχει αντιμετωπίσει μεγάλες δυσκολίες στην εξεύρεση εναλλακτικών πηγών ενέργειας. Το 2002, ο Συνεταιρισμός Κοινής Ωφέλειας Νησιού Καουάι (KIUC) αγόρασε μια ιδιωτική εταιρεία ενέργειας-τηλεπικοινω- νιών με έδρα στο Κονέκτικατ, η οποία που- λούσε το τμήμα ηλεκτρικής ενέργειας για να στραφεί αποκλειστικά στις τηλεπικοινωνίες. Έτσι, ο KIUC έγινε ο πρώτος μη κερδοσκοπι- κός συνεταιρισμός παραγωγής, μετάδοσης και διανομής ενέργειας, που ανήκε και ελεγ- χόταν από τα μέλη του. Αυτή εταιρεία κοινής ωφέλειας, που ανήκει στους κατοίκους της περιοχής και διοικείται δημοκρατικά, παρέ- χει αξιόπιστη, χαμηλού κόστους ηλεκτροδό- τηση, με στόχο την εξασφάλιση κατά 50% ανανεώσιμης ενέργειας μέχρι το 2023. Το 2016 ο KIUC είχε ήδη φτάσει στο 38% ανα- νεώσιμης ενέργειας. Στις ηπειρωτικές ΗΠΑ, ο δήμος της πόλης Μπόουλντερ αγωνιζόταν για την ενεργειακή δημοκρατία από το 2010. Αρχικά, μετά από πιέσεις των κατοίκων, ο δήμος προσπάθησε να πιέσει την ιδιωτική εταιρεία Xcel Energy να αποδεχτεί μια ριζική μετάβαση προς την ενέργεια με χαμηλή χρήση άνθρακα. Τελικά, τα προσκόμματα που έφερνε η Xcel οδήγησαν το 2014 το Μπόουλντερ στην ψήφιση ενός διατάγμα- τος για τη δημιουργία δημοτικής υπηρεσίας ηλεκτροδότησης. Παρά τις νομικές δυσκολί- ες και τις εκστρατείες παραπληροφόρησης της Xcel, ο δήμος προχωράει στη δημιουρ- γία της υπηρεσίας ηλεκτροδότησης κοινής ωφέλειας, ενώ οι πολίτες τον υποστηρίζουν με δυναμικές καμπάνιες. Μελέτες δείχνουν ότι το να ανήκει η εταιρεία στο δήμο μπορεί να εξαλείψει την εξάρτηση από τον άνθρα- κα, να διπλασιάσει την παραγωγή από ανα- νεώσιμες πηγές ενέργειας και να περιορίσει στο μισό τις εκπομπές. Οι δήμοι των ΗΠΑ δείχνουν πως το γεγονός ότι ο Τραμπ εγκα- τέλειψε τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα δεν εμποδίζει τις πόλεις και τους πολί- τες να προχωράνε μπροστά.

Υπάρχουν καλύτερες λύσεις από τη διαρκώς αυξανόμενη ιδιωτικοποίηση και τη διαρκώς αυξανόμενη λιτότητα με χαμηλότερες προσδοκίες

Χιλιάδες πολιτικοί, δημόσιοι υπάλληλοι, εργαζόμενοι και σωματεία, καθώς και κοινωνικά κινήματα αγωνίζονται για την ανάκτηση ή τη δημιουργία αποτελεσματικών δημόσιων υπηρεσιών. Η προσπάθεια αυτή γίνεται κυρίως σε τοπικό επίπεδο. Η έρευνά μας δείχνει ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχουν τουλάχιστον 835 παραδείγματα (επανα)δη- μοτικοποίησης δημόσιων υπηρεσιών σε όλο τον κόσμο, που αφορούν πάνω από 1.600 πόλεις σε 45 χώρες. Σε αντίθεση με την επικρατούσα αφήγηση που υποστηρίζει ότι οι δημόσιες υπηρεσίες είναι υπερβολικά ακρι- βές, η τοπική αυτοδιοίκηση και ομάδες πολι- τών δείχνουν ότι η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο εξυπηρετεί τις βασικές ανάγκες των ανθρώπων, καθώς και τις ευρύτερες κοινω- νικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις που έχουμε να αντιμετωπίσουμε.

Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο είναι κάτι πολύ πιο συνηθισμένο απ’ ό,τι νομίζουμε, και αποδίδει

Η ενέργεια (311 περιπτώσεις) και η ύδρευση (267 περιπτώσεις) είναι οι τομείς με τα περισ- σότερα παραδείγματα επαναφοράς σε δη- μόσιο έλεγχο. Σχεδόν το 90% των (επανα) δημοτικοποιήσεων στον τομέα της ενέργει- ας έγιναν στη Γερμανία (284 περιπτώσεις), τη χώρα που είναι διάσημη για τη φιλόδοξη πολιτική τής Energiewende. Επαναδημοτικο- ποιήσεις του νερού έχουν γίνει κυρίως στη Γαλλία (106 περιπτώσεις), τη χώρα με τη μεγαλύτερη ιστορία ιδιωτικοποίησης του νερού και πατρίδα των ηγετικών πολυεθνι- κών ύδρευσης Suez και Veolia. Διάφορες τοπικές δημόσιες υπηρεσίες όπως πισίνες, τροφοδοσία σχολείων, συντήρηση δημόσιων χώρων, υπηρεσίες στέγασης, καθαριότητας και ασφάλειας έχουν επιστρέψει στους δήμους στον Καναδά, την Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες χώρες. Στους τομείς της υγείας και των κοινωνικών υπηρεσιών πάνω από τις μισές περιπτώσεις προέρχονται από τη Νορβηγία και άλλες σκανδιναβικές χώρες. Η έρευνά μας καλύπτει ενέργειες επαναφοράς σε δημόσιο έλεγχο από το 2000 μέχρι τον Ιανουάριο του 2017.

σε δημόσιο έλεγχο είναι πάντα έντονα πολιτικοποιημένη ούτε πως είναι πεδίο της μίας πλευράς του πολιτικού φάσματος. Στην πραγματικότητα, βλέπουμε ότι πραγματοποιούνται επαναφορές σε δημόσιο έλεγχο από πολιτικούς όλων των αποχρώσεων και συχνά το έναυσμα είναι η τοπική διακομματική συναίνεση. Συχνά η σχετική πολιτική διαφοροποίηση δεν είναι ανάμεσα στα κόμμα- τα, αλλά ανάμεσα στο τοπικό επίπεδο, όπου πολιτικοί και αξιωματούχοι βρίσκονται αντιμέτωποι με τις καθημερινές ανάγκες των ανθρώπων, και το εθνικό και το ευρωπαϊκό επίπεδο, από όπου ξεκινάει η πίεση για λιτότητα και περικοπές.

Στο πρώτο μισό αυτής της περιόδου (2000–2008) καταμετρήθηκαν 137 περιπτώσεις, ενώ στο δεύτερο μισό (2009–2017) πραγματοποιήθηκαν 693. Αυτό σημαίνει ότι στη δεύτερη περίοδο της μελέτης μας έγιναν πέντε φορές περισσότερες (επανα)δημοτικοποιήσεις. Η κορυφαία χρονιά ήταν το 2012, με 97 περιπτώσεις, και από τότε ο αριθμός παραμένει υψηλός.

Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο είναι μια τοπική αντίδραση στη λιτότητα

Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο είναι ιδιαί- τερα δυναμική στην Ευρώπη, με παραδείγματα σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες και όλους τους τομείς. Για παράδειγμα, υπάρ- χουν 347 περιπτώσεις στη Γερμανία, 152 στη Γαλλία, 64 στο Ηνωμένο Βασίλειο και 56 στην Ισπανία. Το κίνημα της επαναφοράς σε δημόσιο έλεγχο στην Ευρώπη μπορεί να εκληφθεί σαν αντίδραση στις πολιτικές λιτότητας· μια αντίδραση απέναντι στις υπερβολές της απορρύθμισης και της υπαγωγής βασικών υπηρεσιών σε εταιρικό έλεγχο. Αυτό ωστόσο δεν σημαίνει ότι η επαναφορά

Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο είναι μια καίρια στρατηγική για την ενεργειακή μετάβαση και την ενεργειακή δημοκρατία

Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο δεν αφορά μόνο τοπικά ζητήματα· συχνά έχει να κάνει με την εξεύρεση τοπικών λύσεων σε παγκόσμιες προκλήσεις όπως η κλιματική αλλαγή. Ο ενεργειακός τομέας, ιδίως στη Γερμανία, φανερώνει αυτή την τάση: από σύνολο 284 περιπτώσεων επαναφοράς της ενέργειας σε δημόσιο έλεγχο, 166 συμβάσεις παραχώρησης δικτύων ηλεκτροδότη- σης ή αερίου σε ιδιώτες και 9 άδειες παρόχου ηλεκτρικού ρεύματος διακόπηκαν και δόθηκαν ξανά στους δήμους. Παράλληλα, δημιουργήθηκαν 109 νέες δημοτικές εταιρείες (93 δικτύου ηλεκτρισμού/αερίου και 16 παροχής). Από την εποχή της απελευθέρωσης της ενέργειας στη δεκαετία του 1980, στη γερμανική αγορά ενέργειας κυριαρχούσαν οι «Τέσσερις Μεγάλες» εταιρείες ενέργειας. Όταν αυτοί οι ενεργειακοί γίγαντες δεν ανταποκρίθηκαν στο δημόσιο αίτημα για μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, νέες και επαναδημοτικοποιημένες τοπικές δημόσιες εταιρείες και συνεταιρισμοί πολι- τών ανέλαβαν να πρωτοστατήσουν στην ενεργειακή μετάβαση. Το κίνημα αυτό, που περιλαμβάνει και το αίτημα της ολικής κα- τάργησης της πυρηνικής ενέργειας, έχει αποκτήσει μεγάλη δυναμική και έχει πετύχει πολλές νίκες στο πεδίο της μετάβασης σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Νέες ιστορίες γράφονται επίσης και στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου στην αγορά ενέργειας κυριαρ- χούν οι «Έξι Μεγάλοι». Τέσσερις νεοϊδρυθεί- σες δημοτικές εταιρείες ενέργειας παρέχουν φτηνό ηλεκτρικό ρεύμα σε κοινότητες και ιδίως σε οικογένειες με χαμηλό εισόδημα, που δυσκολεύονται να πληρώσουν τους λο- γαριασμούς του ηλεκτρικού. Όπως και με τη Robin Hood Energy στο Νότιγχαμ, το κύριο ενδιαφέρον της White Rose Energy στο Λιντς είναι να παρέχει δίκαιες υπηρεσίες σε μη κερδοσκοπικές τιμές και να βάζει τους πελάτες της στο επίκεντρο κάθε πράγματος που κάνει. Αντίστοιχα η Our Power στη Γλα- σκόβη γεννήθηκε από τη σύμπραξη ενώσε- ων για τη δημόσια στέγαση με την κυβέρνη- ση της Σκοτίας με στόχο την παροχή υπηρε- σιών χαμηλού κόστους.

Η επιστροφή των υπηρεσιών στον δημόσιο έλεγχο είναι τελικά πιο οικονομική για την τοπική αυτοδιοίκηση

Ένα από τα βασικά επιχειρήματα που προ- βάλλουν οι υπέρμαχοι των ιδιωτικοποιήσεων και των Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) είναι ότι οι λύσεις τους είναι, υποτίθεται, φτηνότερες και πιο αποδοτικές από τη δημόσια διαχείριση. Εντούτοις, η εμπειρία έχει διαψεύσει επανειλημμένως τον ισχυρισμό αυτό. Η σύμβαση με ιδιωτική εταιρεία για να παρέχει κάποια υπηρεσία περιλαμβάνει επιπλέον κόστος λόγω της άμεσης μεταφοράς χρημάτων  στις  μητρικές  εταιρείες και τους μετόχους. Στον τομέα των υποδομών, οι ΣΔΙΤ συνεπάγονται υψηλό επίπεδο πολυπλοκότητας, πράγμα που είναι  επικερδές για τους δικηγόρους και τους  ελεγκτές, αλλά δεν είναι ιδιαίτερα αποδοτικό για τους πολίτες. Η εμπειρία από πολλές πόλεις έχει καταρρίψει το μύθο ότι οι δημοτικές υπηρε- σίες κοστίζουν ακριβότερα. Όταν το Παρίσι επαναδημοτικοποίησε το νερό το  2010,  η νέα εταιρεία μπόρεσε να περικόψει αμέσως το κόστος κατά 40 εκατομμύρια ευρώ – το ποσό που αποσπούσαν κάθε χρόνο οι μητρικές εταιρείες της ιδιωτικής επιχείρησης. Στο Νιουκάσλ, ο εκσυγχρονισμός  του  συστήματος οδικής σηματοδότησης και οπτικών ινών πραγματοποιήθηκε από μια νέα ομάδα του δήμου με κόστος περίπου 11 εκατομμύρια λίρες (12,4 εκατομμύρια ευρώ), ενώ θα είχε κοστίσει περίπου 24 εκατομμύρια λίρες (27 εκατομμύρια ευρώ) αν είχε γίνει από ιδιωτική εταιρεία. Στο Μπέργκεν (Νορβηγία) όπου δύο κέντρα φροντίδας ηλικιωμένων επέ- στρεψαν στο δήμο, δημιουργήθηκε πλεόνα- σμα 500.000 ευρώ, ενώ το αναμενόμενο ήταν ζημιά ενός εκατομμυρίου ευρώ. Στην Τσικλάνα της Ισπανίας, 200 εργαζόμενοι σε τρεις υπηρεσίες της τοπικής κυβέρνησης επέστρεψαν στις δημοτικές υπηρεσίες· ο δήμος, ωστόσο, υπολογίζει ότι θα εξοικονο- μήσει από 16% ως 21% του προϋπολογι- σμού του. Στη Λεόν της Ισπανίας, το κόστος της αποκομιδής των απορριμμάτων και των υπηρεσιών καθαριότητας μειώθηκε από τα 19,5 εκατομμύρια ευρώ στα 10,5 με την επα- ναδημοτικοποίηση, ενώ 224 εργαζόμενοι απέκτησαν συμβάσεις του δημοσίου. Με λίγα λόγια, η κατάργηση της ροής  χρημά- των προς ιδιώτες μετόχους επιτρέπει να χρησιμοποιούνται αποτελεσματικότερα τα χρήματα των φορολογουμένων για δημόσι- ες υπηρεσίες υψηλής ποιότητας.

Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο δημιουργεί καλύτερες, πιο δημοκρατικές δημόσιες υπηρεσίες. Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο σπάνια αφορά απλώς την αλλαγή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος από ιδιωτικό σε δημόσιο. Αφορά ουσιωδώς την (ανα)δημιουργία καλύτερων δημόσιων υπηρεσιών που δουλεύουν για όλους. Αυτό περιλαμβάνει την αποκατάσταση του δημόσιου ήθους, πρόσβαση για όλους, προσιτό κόστος και τη διασφάλιση διαφάνειας και λογοδοσίας απέναντι σε εκλεγμένους λειτουργούς και πολίτες, σε αντίθεση με την επικέντρωση μόνο στα πιο επικερδή τμήματα της παρεχόμενης υπηρε- σίας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πολλές βρετανικές πόλεις έχουν δημιουργή- σει νέες δημοτικές εταιρείες ενέργειας: για να απαλλαγούν από τους ιδιώτες μετόχους, τα μερίσματα και τα μπόνους και να στρέ- ψουν την προσοχή τους στη δυνατότητα των πιο φτωχών νοικοκυριών να έχουν πρό- σβαση στην ενέργεια. Οι επαναδημοτικοποι- ημένες δημόσιες υπηρεσίες περιλαμβάνουν συχνά νέες μορφές συμμετοχής για τους ερ- γαζόμενους και τους πολίτες. Για παράδειγ- μα, οι νέες επιχειρήσεις ύδρευσης στο Παρίσι, τη Γκρενόμπλ και το Μονπελιέ παίρ- νουν μαζί με τους πολίτες τις αποφάσεις σχετικά με τη μεταρρύθμιση και τη λειτουρ- γία των υπηρεσιών ύδρευσης. Στη Νορβη- γία, η τριμερής συνεργασία μεταξύ σωματεί- ων, δήμου και πολιτικών της περιφέρειας για την επίλυση εργασιακών προβλημάτων έχει αποδεδειγμένα βελτιώσει τις δημόσιες υπη- ρεσίες. Ο εκδημοκρατισμός των δημόσιων υπηρεσιών αποτελεί επίσης τον πυρήνα του κινήματος για την επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο στην Ισπανία, το οποίο γεννήθηκε στον απόηχο της παγκόσμιας χρηματοπι- στωτικής κρίσης μέσα από την αντίσταση

στις εξώσεις και τις διακοπές παροχής νερού και ηλεκτρικού. Τέλος, η επαναφορά σε δη- μόσιο έλεγχο είναι συχνά το πρώτο βήμα για να δημιουργηθούν οι δημόσιες υπηρεσίες του μέλλοντος: βιώσιμες και εδραιωμένες στην τοπική οικονομία. Πηγή έμπνευσης μπορούν να αποτελέσουν οι ευρωπαϊκές πόλεις και χωριά των οποίων οι επαναδημοτικοποιημένες υπηρεσίες καθαριότητας έχουν στόχο τα «μηδενικά απορρίμματα» ή όσες παρέχουν 100% τοπικά, βιολογικά τρόφιμα στα επαναδημοτικοποιημένα σχολικά τους  εστιατόρια.

Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο προσφέρει 835 ακόμα λόγους να αγωνιστούμε ενάντια στις συμφωνίες εμπορίου και επενδύσεων

Οι 835 πρόσφατες περιπτώσεις επαναφο- ράς σε δημόσιο έλεγχο μας δίνουν 835 ακόμα λόγους να μην επικυρώσουμε τη Πε- ριεκτική Οικονομική και Εμπορική Συμφωνία (CETA) ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Καναδά ή οποιαδήποτε άλλη παρεμφε- ρή συμφωνία εμπορίου και επενδύσεων. Η προστασία των επενδύσεων που προβλέ- πουν οι περισσότερες τέτοιες συμφωνίες, γνωστή και ως Επίλυση Διαφορών Επενδυ- τή-Κράτους (ISDS) κάνει πολύ ακριβή την απο-ιδιωτικοποίηση και την επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο, καθώς οι διεθνείς αυτές συμφωνίες έχουν βασικό στόχο να προστα- τεύουν τα κέρδη των ιδιωτικών ξένων επεν- δυτών. Η περίπτωση της Λιθουανίας που προαναφέρθηκε δείχνει πώς η απόφαση ενός δήμου να επαναδημοτικοποιήσει τη θέρμανση της περιφέρειάς του πυροδότησε την ενεργοποίηση ISDS. Το ιστορικό της προστασίας των επενδύσεων δείχνει ότι πολλές χώρες δέχτηκαν μηνύσεις και πρόστιμα εκατομμυρίων δολαρίων όταν αποφάσισαν να διακόψουν προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων για να προστατέψουν το δημόσιο συμφέρον. Στη Βουλγαρία, η απειλή και μόνο της προστασίας των επεν- δυτών στάθηκε αρκετή για να ανατρέψει το σχέδιο της κυβέρνησης να διεξαγάγει δημο- ψήφισμα σχετικά με τις υπηρεσίες ύδρευ- σης στη Σόφια. Όταν ένα αίτημα για ISDS επιδικάζεται στον επενδυτή, καλύπτεται από τους φορολογούμενους με δημόσιο χρήμα, πράγμα που μπορεί να αυξήσει το κόστος των δημόσιων υπηρεσιών και να καθυστερή- σει τις τόσο απαραίτητες επενδύσεις. Η μελέτη μας αποκάλυψε ότι οι αποφάσεις για απο-ιδιωτικοποίηση των δημόσιων υπηρεσι- ών προκάλεσαν τουλάχιστον 20 περιπτώσεις διεθνούς διαιτησίας (δέκα στον τομέα της ύδρευσης, τρεις στην ενέργεια, τρεις στις μεταφορές και τέσσερις στις τηλεπικοινωνί- ες). Οι δήμοι συνειδητοποιούν ολοένα και πε- ρισσότερο ότι το υπάρχον καθεστώς εμπο- ρίου και επενδύσεων –και ιδίως στοιχεία όπως το ISDS– περιορίζουν σημαντικά τα πε- ριθώρια των τοπικών κυβερνήσεων να (ξανα)πάρουν τον έλεγχο των δημόσιων πόρων και υπηρεσιών. Με κάθε νέα περίπτω- ση επαναφοράς σε δημόσιο έλεγχο, ένας ακόμα λόγος προστίθεται στους 835 που έχουμε ήδη για να αντισταθούμε στις ISDS.

Τι έχουμε μάθει: οι ιδιωτικοποιήσεις είναι κακή ιδέα εξαρχής

Ο αυξημένος αριθμός περιπτώσεων επανα- φοράς σε δημόσιο έλεγχο αντανακλά το γε- γονός ότι πολλά προγράμματα ιδιωτικοποιή- σεων και Συμπράξεων Δημόσιου-Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) δεν έχουν τα αποτελέσματα που υπόσχονταν. Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο είναι συνήθως η συλλογική αντίδρα- ση της τοπικής αυτοδιοίκησης και των

πολιτών στις ανεπάρκειες της ιδιωτικοποίη- σης και των ΣΔΙΤ. Στο Κεφάλαιο 7, το Ευρω- παϊκό Δίκτυο για το Χρέος και την Ανάπτυξη (Eurodad) προειδοποιεί για τις ψεύτικες οικο- νομικές επαγγελίες των ΣΔΙΤ. Οι συμβάσεις αυτές παρουσιάζονται στις τοπικές και τις εθνικές αρχές, όπως οι κυβερνήσεις του πα- γκόσμιου νότου, σαν εύκολος τρόπος να χρηματοδοτηθούν οι δημόσιες υποδομές χωρίς να χρειάζεται δανεισμός ή επιβάρυν- ση των κρατικών ταμείων για τις αναγκαίες επενδύσεις κεφαλαίων. Οι συγγραφείς δεί- χνουν ότι οι ΣΔΙΤ είναι στην πραγματικότητα μια κρυφή μορφή χρέους και ότι μακροπρό- θεσμα αποδεικνύονται πιο δαπανηρές για το δημόσιο. Οι ΣΔΙΤ είναι σχεδιασμένες ώστε να δημιουργούν την ψευδαίσθηση της φτηνής λύσης και να αποκρύπτουν τα τελικά πραγματικά κόστη και μειονεκτήματα, κάνο- ντας έτσι πιο εύκολο το να πειστούν οι αρμό- διοι να ξεκινήσουν μεγάλης κλίμακας προ- γράμματα τα οποία δεν ανταποκρίνονται υποχρεωτικά στις ανάγκες του πληθυσμού. Αντίστροφα, το πρόγραμμα των δημόσιων κλινικών στο Δελχί που περιγράψαμε παρα- πάνω δείχνει ότι είναι εφικτό να διασφαλι- στεί η πρόσβαση για όλους στη θεμελιώδη υγειονομική περίθαλψη. Ένα άλλο βασικό μάθημα από τη διεθνή εμπειρία είναι ότι οι ιδιωτικές συμβάσεις είναι συχνά σχεδόν αδύνατο να τροποποιηθούν ή να λυθούν. Όταν η σύμβαση έχει πια υπογραφεί, οι ιδιώ- τες πάροχοι είναι σε θέση να κλειδώσουν τους όρους της σύμβασης και κάθε μεταγε- νέστερη αλλαγή έχει τεράστιο κόστος για το δημόσιο. Εάν τυχόν οι τοπικές ή οι εθνικές αρχές θέλουν να διακόψουν μια σύμβαση ή ακόμα και να μην ανανεώσουν κάποια που έχει λήξει, έχουν συχνά να δώσουν έναν δα- πανηρό και δύσκολο αγώνα.

Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο δημιουργεί ευκαιρίες για ένα νέο, διαφοροποιημένο, δημοκρατικό και δημόσιο ιδιοκτησιακό καθεστώς

Οι δημόσιες υπηρεσίες δεν είναι τέλειες απλώς επειδή είναι δημόσιες. Οι δημόσιες υπηρεσίες πρέπει κι αυτές να βελτιώνονται διαρκώς και να ανανεώνουν τη δέσμευσή τους απέναντι στην κοινωνία. Εάν διευρύνουμε τον ορισμό μας για το «δημόσιο» καλύπτουμε ένα ευρύτερο φάσμα πρωτοβουλιών απο-ιδωτικοποίησης. Πολλές περιπτώ- σεις επαναφοράς σε δημόσιο έλεγχο και δη- μιουργίας νέων δημόσιων εταιρειών δίνουν την ευκαιρία να ανανεωθεί η δέσμευση προς το κοινό και να δημιουργηθεί το περιθώριο ώστε πολλοί φορείς να μπορούν να συνδια- χειρίζονται την παροχή δημόσιων υπηρεσι- ών. Αυτό υπερβαίνει την κλασική ιδιοκτησία από το δημόσιο και συμπεριλαμβάνει πολλά νέα μοντέλα: δημοτικές εταιρείες ενέργειας που συνεργάζονται για την κοινοτική ενέρ- γεια (όπως στο Αμβούργο και το Μπρίστολ), διαδημοτικοί οργανισμοί και δίκτυα (π.χ. οι υπηρεσίες ύδρευσης στη Γαλλία και την Ισπανία), τοπικές εταιρείες δημόσιων υπηρε- σιών που ανήκουν εν μέρει στους εργαζόμε- νους (π.χ. η εταιρεία ύδρευσης στο Μπουέ- νος Άιρες) και συνεταιρισμοί χρηστών (το αιολικό πάρκο Middelgrunden στην Κοπεγ- χάγη), συνεταιρισμοί πολιτών με πλήρη άδεια παροχής υπηρεσιών (νησί Καουάι και Μινεσότα στις ΗΠΑ), συνεταιρισμοί με την τοπική αυτοδιοίκηση (Γλασκόβη, Σκοτία) και ούτω καθεξής. Όλα αυτά είναι υποδείγματα για το πώς θα μπορούσε να είναι η επόμενη γενιά δημόσιας ιδιοκτησίας. Η ισχυρή τάση προς την επαναφορά στον δημόσιο έλεγχο στην Καταλονία βασίζεται επίσης σε ένα κίνημα όπου πλατφόρμες πολιτών δεν θέλουν απλώς να πετύχουν την επιστροφή στη δημόσια διαχείριση ως αυτοσκοπό, αλλά τη βλέπουν σαν πρώτο βήμα προς τη δημοκρατική διαχείριση των δημόσιων υπη- ρεσιών με βάση τη διαρκή συμμετοχή των πολιτών. Ο δήμος της Τεράσα ανέκτησε των έλεγχο των υπηρεσιών ύδρευσης το 2016 και η πλατφόρμα των πολιτών εξακολουθεί να συμμετέχει στο σχεδιασμό της νέας δη- μόσιας υπηρεσίας ύδρευσης. Η πλατφόρμα των πολιτών και κάποιοι δημοτικοί σύμβου- λοι συγκάλεσαν το Κοινοβούλιο Πολιτών της Τεράσα, το οποίο ενέκρινε δύο προτάσεις προς υποβολή στο Δημοτικό Συμβούλιο με τις οποίες διασφαλίζεται ότι η ανάκτηση της δημόσιας ύδρευσης στην Τεράσα είναι επίσης ένα βήμα προς τη διαχείριση του νερού ως κοινού αγαθού. Η επιτυχία της επαναδημοτικοποίησης στην Τεράσα και η εφαρμογή ενός νέου μοντέλου διαχείρισης με πραγματική συμμετοχή των πολιτών θα παίξει σημαντικό ρόλο ως αιχμή του δόρα- τος για πολλές ακόμα πόλεις της Καταλονίας και της Ισπανίας.

Οι δήμοι και οι ομάδες πολιτών με δράση στην επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο συνεργάζονται και δημιουργούν δίκτυα

Η επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο δείχνει επίσης ότι οι δήμοι και οι τοπικές ομάδες δεν είναι οι μόνοι που θέλουν τη δημιουργία αποτελεσματικών, προοδευτικών, δημοκρατικών δημόσιων υπηρεσιών. Οι επιτυχημένες εμπειρίες επαναφοράς σε δημόσιο έλεγχο εμπνέουν και ενδυναμώνουν κι άλλους φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης να ακολου- θήσουν το ίδιο παράδειγμα. Βλέπουμε δήμους και ομάδες να ενώνουν τις δυνάμεις τους σε κάθε τομέα, σε κάθε χώρα, σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο: προσπαθώντας να εξισορροπήσουν την επιρροή και τα προσκόμματα που θέτουν οι μεγάλες εται- ρείες και οι εθνικές κυβερνήσεις. Οι διαφορετικές μορφές συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών δημόσιων φορέων (Public Public Partnerships) πολλαπλασιάζονται. Το βλέπουμε αυτό στον τρόπο με τον οποίο έχουν ενώσει τις δυνάμεις τους δήμοι και πο- λίτες στη Γερμανία και αλλού προκειμένου να πιέσουν για ουσιαστική ενεργειακή μετάβαση. Η νέα δημοτική εταιρεία ενέργειας στο Νότιγχαμ πυροδότησε παρόμοιες κινή- σεις και σε άλλες πόλεις, οδηγώντας τελικά σε συνεργασία. Τα δίκτυα των δημόσιων εταιρειών ύδρευσης στη Γαλλία και την Κα- ταλονία ενώνουν τις δυνάμεις τους σε πόρους και γνώσεις και συνεργάζονται για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της επα- ναφοράς στον δημόσιο έλεγχο. Πάνω από 200 δήμοι στη Νορβηγία εφαρμόζουν τοπικές τριμερείς συνεργασίες με τα σωματεία των εργαζομένων για να κάνουν τις δημόσιες υπηρεσίες αποτελεσματικές και δημοκρα- τικές. Πάνω από 2.300 δήμοι σε όλη την Ευρώπη έχουν ενωθεί για να αντιταχθούν στη συμφωνία ΤΤΙΡ για το ελεύθερο εμπόριο μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ, καθώς και σε παρόμοιες συμφωνίες που βασίζονται σε πολιτικές απελευθέρωσης και ιδιωτικοποιήσεων. Ο προοδευτικός συνασπισμός Barcelona en Comú και πολλοί άλλοι συναφείς συνασπισμοί στην Ισπανία έχουν εκφράσει ένα παγκόσμιο «δη- μοτιστικό» όραμα, στο πλαίσιο του οποίου εφαρμόζουν μορφές άμεσης συμμετοχικής δημοκρατίας και εργάζονται με πραγματι- σμό για να πετύχουν λύσεις σε παγκόσμια προβλήματα. Η αναζωπύρωση της τάσης για επαναφορά σε δημόσιο έλεγχο προσφέ- ρει μια σημαντική ευκαιρία στους πολίτες και τους εργαζόμενους να ανακτήσουν τον δημοκρατικό έλεγχο που έχει διαβρωθεί από την ιδιωτικοποίηση τις τελευταίες δεκαετίες. Υπάρχουν όλο και περισσότερα στοιχεία ότι οι άνθρωποι μπορούν να ξαναπάρουν στα χέρια τους τις δημόσιες υπηρεσίες και να εισαγάγουν μια νέα γενιά δημόσιας ιδιοκτη- σίας. Ευτυχώς η δυναμική αυξάνεται, καθώς διαφορετικά κινήματα και υποκείμενα ενώ- νουν τις δυνάμεις τους για να επιφέρουν μια θετική αλλαγή στις κοινότητές μας.

1 Χρησιμοποιούμε τον όρο επαναδημοτικοποίηση για να αναφερθούμε στην επαναφορά ιδιωτικών ή ιδιωτικοποιημένων υπηρεσιών σε δημόσιο έλεγχο και τη διαχείρισή τους σε τοπικό επίπεδο. Γνωρίζουμε ότι ο όρος δεν είναι πάντα εντελώς κατάλληλος, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις οι ανακτημένες υπηρεσίες βρίσκονταν πάντα στα χέρια ιδιωτών ή πρωτύτερα δεν υπήρχαν. Στις περιπτώσεις αυτές, ο όρος «δημοτικοποίηση» θα ήταν καταλληλότερος. Η εκδοχή (επανα)δημοτικοποίηση καλύπτει και τις δύο περιπτώσεις. Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις δημόσιων υπηρεσιών που απο-ιδιωτικοποιήθηκαν σε εθνικό επίπεδο. Διαχωρίζουμε αυτές τις «επανεθνικοποιήσεις», αφενός για να εστιάσουμε στις τοπικές δράσεις, αλλά και επειδή κάποιες μορφές επανεθνικοποίησης (όταν αφορούν τη συγκεντροποίηση της εξουσίας ή την προσωρινή διάσωση ιδιωτικών εταιρειών που καταρρέουν) δεν εμπίπτουν στο πεδίο της έρευνάς μας. Τέλος, υπάρχουν πολυάριθμα παραδείγματα πολιτών και χρηστών που παίρνουν την πρωτοβουλία να αποσπάσουν βασικές υπηρεσίες από εμπορικές εταιρείες για να τις θέσουν σε λειτουργία για την κοινότητά τους σε μη κερδοσκοπική βάση. Για μας, οι περιπτώσεις αυτές ανήκουν επίσης στην επανα- φορά σε δημόσιο έλεγχο, στο βαθμό που είναι στραμμένες στις αξίες των δημόσιων υπηρεσιών και σε μη εμπορικούς στόχους. Συνεπώς, η απο-ιδιωτικοποίηση χρησιμεύει σαν όρος που καλύπτει την (επανα) δημοτικοποίηση, την επανεθνικοποίηση και την ανάκτηση δημόσιων υπηρεσιών με πρωτοβουλία των πολιτών, που όλες τους είναι προσανατολισμένες στην καταπολέμηση των δεινών της ιδιωτικοποίησης.

Το Transnational Institute (TNI) έχει ως στόχο την έρευνα και τεκμηρίωση σε διεθνές επίπεδο προκειμένου να συμβάλλει στη δημιουργία ενός δίκαιου, δημοκρατικού και βιώσιμου κόσμου. Για περισσότερα από 40 χρόνια το ΤΝΙ έχει λειτουργήσει ως ένας πολύτιμος κόμβος συντονισμού ανάμεσα σε κοινωνικά κινήματα, πανεπιστημιακούς ερευνητές και διαμορφωτές επεξεργασμένων πολιτικών.

Transnational Institute (TNI): Satoko Kashimoto satoko@tni.org

Το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς (ΙΝΠ) ιδρύθηκε το 1997 αποσκοπώντας στην καλλιέργεια των αξιών της Αριστεράς και στη συστηματική ανάπτυξη του προβληματισμού σχετικά με επίκαιρα κοινωνικά, οικολογικά, πολιτικά και πολιτιστικά θέματα. Στους στόχους του περιλαμβάνονται η συμβολή στη διαμόρφωση της στρατηγικής της Αριστεράς, η επιμόρφωση των στελεχών της, η επεξεργασία εφαρμοσμένων πολιτικών και η σχετική έρευνα και τεκμηρίωση.

Η απόδοση στα ελληνικά, η εκτύπωση και η διανομή έγιναν με την υποστήριξη του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζας.

Υπεύθυνη έκδοσης: Δώρα Κοτσακά Μετάφραση: Μιχάλης Λαλιώτης

info@poulantzas.gr

Προγραμματικό κείμενο του ΣΥΡΙΖΑ για την τοπική αυτοδιοίκηση Προς διαβούλευση

  1. Θέσεις για το Θεσμικό Πλαίσιο του Α’ Βαθμού Αυτοδιοίκησης (Δήμος) Α. Εισαγωγικές επισημάνσεις
  1. Θέσεις για το Θεσμικό Πλαίσιο του Α’ Βαθμού Αυτοδιοίκησης (Δήμος) Α. Εισαγωγικές επισημάνσεις

Οι συνέπειες του «Καλλικράτη» στο θεσμό της τοπικής αυτοδιοίκησης του πρώτο βαθμού (Δήμος), όχι μόνο σε οικονομικό, αλλά και σε θεσμικό, δημοκρατικό και συμμετοχικό επίπεδο, είναι ήδη περισσότερο από ορατές. Βασικά χαρακτηριστικά του «Καλλικράτη» αποτελούν : το γραφειοκρατικό, περίπλοκο και αντιδημοκρατικό θεσμικό πλαίσιο, οι δραστικές περικοπές πόρων, οι απολύσεις εργαζομένων, το κλείσιμο δομών, ιδίως σχετιζόμενων με την άσκηση κοινωνικής πολιτικής, ο συγκεντρωτικός και χωρίς κριτήρια χωροταξικός σχεδιασμός, που δυσχεραίνει την επαφή των πολιτών με τα τεκταινόμενα στους Δήμους. Πρόκειται, με δύο λόγια, για την εφαρμογή όλων των νεοφιλελεύθερων πολιτικών και στοχεύσεων στο χώρο της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης, γεγονός που έχει επιδράσει διαλυτικά στο θεσμό αυτό.

Η αυτοδιοίκηση του πρώτου βαθμού έχει «φορτωθεί», μέσω των κυβερνητικών σχεδιασμών, μεγάλο μέρος της κοινωνικής δυσαρέσκειας, λόγω της κατάρρευσης σημαντικών κοινωνικών δράσεων των Δήμων (παιδικοί σταθμοί, πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι» κ.λπ.), ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη μία εκστρατεία κατασυκοφάντησης του θεσμού, ότι δήθεν οι ελληνικοί ΟΤΑ είναι οι πλέον χρεωμένοι, διεφθαρμένοι και κακοδιοικούμενοι.

Β. Βασική κριτική στο πλαίσιο του «Καλλικράτη για την αυτοδιοίκηση α’ βαθμού

Η βασική κριτική μας στον «Καλλικράτη» σε σχέση με το Δήμο (α’ βαθμό αυτοδιοίκησης) εντοπίζεται στα εξής :

(α) την αντιδημοκρατική και συγκεντρωτική λειτουργία του (υπερπλειοψηφικό εκλογικό σύστημα, δημαρχοκεντρικός χαρακτήρας),

(β) την πολυπλοκότητα του θεσμικού πλαισίου (ταλαιπωρία των πολιτών, γραφειοκρατία, σύγχυση αρμοδιοτήτων μεταξύ Δήμου και Περιφέρειας, αδιέξοδες ρυθμίσεις για τον Συμπαραστάτη του Δημότη κ.λπ.),

(γ) την αδιαφανή λειτουργία του και την ελλιπή δημόσια λογοδοσία των δημοτικών αρχών,

(δ) τον πρόχειρο, άνευ λειτουργικών κριτηρίων χωροταξικό σχεδιασμό, που είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μεγάλων διαστάσεων Δήμων, χωρίς τις απαραίτητες υποδομές και χωρίς την απαιτούμενη εσωτερική οικονομική, συγκοινωνιακή, κοινωνική, ιστορική και πολιτισμική συνοχή, και την απομάκρυνση των πολιτών από το θεσμό,

(ε) την απουσία θεσμών ουσιαστικής κοινωνικής συμμετοχής (απουσία ρυθμίσεων για κοινωνική εκπροσώπηση, συμμετοχή φορέων, τοπικά δημοψηφίσματα, συμμετοχικό προϋπολογισμό, διαστρέβλωση και υποβάθμιση του ρόλου που θα μπορούσαν να διαδραματίσουν τα συμβούλια των τοπικών και δημοτικών κοινοτήτων κ.λπ.) και

(στ) τον ασφυκτικό έλεγχο επί των ΟΤΑ, ο οποίος προσκρούει στην πραγματικότητα στη συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτοτέλειά τους (πολύπλοκοι και αλλεπάλληλοι έλεγχοι που στραγγαλίζουν την ελεύθερη δράση τους, οικονομική επιτροπεία με το Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας ΟΤΑ κ.λπ.).

Γ. Εναλλακτική πρόταση

Η Αριστερά, βάσει όλων των ανωτέρω, πρέπει να διαμορφώσει την εναλλακτική της πρόταση, δείχνοντας κατ’ αρχήν εμπιστοσύνη προς τον θεσμό, ενισχύοντας το χαρακτήρα των Δήμων ως οργανισμών της κοινωνίας των πολιτών και διαμορφώνοντας για το θεσμό της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης ένα   θεσμικό   πλαίσιο δημοκρατίας, αυτοτέλειας, διαφάνειας και   κοινωνικής συμμετοχής. Θέλουμε έναν Δήμο ανοιχτό και δημοκρατικό, έναν Δήμο πρωτεργάτη της κοινωνικής αλληλεγγύης, έναν Δήμο κοιτίδα της τοπικής πολιτικής έκφρασης και δράσης.

Ειδικότερα ως προς τη χωροταξική κατανομή των ΟΤΑ α’ βαθμού, μέριμνα της Αριστεράς είναι αφ’ ενός μεν η μέγιστη δυνατή εγγύτητα του θεσμού προς τους πολίτες, αφ’ ετέρου δε η δημιουργία βιώσιμων από κάθε άποψη Δήμων. Μία τέτοια προσέγγιση δεν γίνεται κατ’ ανάγκη με ποσοτικά/πληθυσμιακά κριτήρια μόνο, αφού οι γεωμορφολογικές, κοινωνικές, οικονομικές, συγκοινωνιακές και ιστορικές ιδιαιτερότητες δεν επιτρέπουν να ορίσουμε έναν ιδανικό πληθυσμό για κάθε Δήμο και να αρχίσουμε την κατανομή. Αντίθετα, η συζήτηση για τη χωροταξική διάρθρωση της τοπικής αυτοδιοίκησης, εάν και εφόσον ανοιχθεί, θα πρέπει να διεξαχθεί στη βάση τριών λειτουργικών κριτηρίων/προϋποθέσεων βιωσιμότητας ενός Δήμου : (1) τη διευκόλυνση της ουσιαστικής συμμετοχής των πολιτών στα δημοτικά δρώμενα, (2) την οικονομική ευρωστία και την επιχειρησιακή ικανότητα του Δήμου, (3) το σεβασμό σε πολιτιστικές/ιστορικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής και (4) τις γεωμορφολογικές συνθήκες κάθε περιοχής (ιδίως νησιωτικότητα, ορεινότητα κ.λπ.).

Αναλυτικότερα, προτείνουμε τις εξής ρυθμίσεις :

1. Εκλογικό σύστημα του α’ βαθμού Τ.Α.

  1. Οι δημοτικές εκλογές γίνονται κάθε 4 ή 5 χρόνια (υπάρχουν ισοδύναμα επιχειρήματα υπέρ και των δύο εκδοχών), τη δεύτερη Κυριακή του Νοεμβρίου, ταυτόχρονα και στους δύο βαθμούς της Τ.Α., και η εγκατάσταση των νέων αρχών γίνεται την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους.
  2. Τα υπάρχοντα κωλύματα υποψηφιότητας για τους δημόσιους υπαλλήλους καταργούνται.
  3. Προβλέπεται ρητά ότι ο αριθμός των δημοτικών συμβούλων καθορίζεται με βάση τα επίσημα στοιχεία της τελευταίας απογραφής, σύμφωνα με τον νόμιμο πληθυσμό.
  4. Καταργείται το άρθρο 32 του νόμου 3852/2010, που κατανέμει τις έδρες, δίνοντας τα 3/5 στον επιτυχόντα συνδυασμό και τα υπόλοιπα 2/5 στους επιλαχόντες.
  5. Η εκλογή των δημοτικών συμβούλων γίνεται με βάση το εκλογικό σύστημα της αναλογικής των υπολοίπων (χωρίς το +1 που έχει το υπάρχον εκλογικό σύστημα) και με βάση τα αποτελέσματα της πρώτης Κυριακής.
  6. Γίνονται επαναληπτικές εκλογές (β’ γύρος) την επόμενη Κυριακή, μόνο για την εκλογή του Δημάρχου, ανάμεσα στους δύο πρώτους συνδυασμούς, εάν κανένας συνδυασμός δεν συγκέντρωσε την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των εγκύρων ψηφοδελτίων.
  7. Προβλέπεται για τους Δημάρχους όριο δύο μόνο διαδοχικών θητειών, με τη δυνατότητα να πραγματοποιούν άλλη μία θητεία, με την πάροδο μίας αυτοδιοικητικής περιόδου.

2. Χωροταξία των ΟΤΑ α’ βαθμού

Στα πλαίσια των υφιστάμενων «καλλικρατικών» Δήμων, προτείνουμε :

  1. Την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για τις Τοπικές και Δημοτικές Κοινότητες :
  • Δημιουργία Δημοτικών Ενοτήτων σε όλους τους Δήμους (είτε προέκυψαν από συγχώνευση

«καποδιστριακών» ΟΤΑ είτε όχι) στην κατεύθυνση της ενδοδημοτικής αποκέντρωσης και σύνδεση του θεσμού με τη συμμετοχή των πολιτών.

  • Αλλαγή του τρόπου εκλογής και λειτουργίας των Συμβουλίων των Δημοτικών Ενοτήτων σε δημοκρατική, πλουραλιστική και συμμετοχική κατεύθυνση.
  • Διαμόρφωση των ορίων των Δημοτικών Ενοτήτων από τους ίδιους τους Δήμους, με βάση τις ιδιαίτερες κοινωνικές, οικονομικές, πολιτισμικές κ.λπ. συνθήκες κάθε γειτονιάς/περιοχής.
  • Εκχώρηση ουσιαστικών αρμοδιοτήτων στα Συμβούλια των Δημοτικών Ενοτήτων.
  • Δέσμευση ενός ποσοστού του δημοτικού προϋπολογισμού υπέρ των Δημοτικών Ενοτήτων.
  1. Πρόβλεψη προθεσμίας για τη νέα χωροταξία (επαναφορά στα προγενέστερα διοικητικά όρια του

«Καποδίστρια» ή των Συμβουλίων Περιοχής) των Δήμων που πληρούν τα εθνικά, κοινοτικά και διεθνή κριτήρια περί νησιωτικότητας και ορεινότητας, όπου έχει διαπιστωθεί το μεγαλύτερο πρόβλημα, λόγω της χωροταξίας του «Καλλικράτη».

3. Αρμοδιότητες

  1. Ανάληψη από τους Δήμους των αρμοδιοτήτων που προκύπτουν εκ του ρόλου τους (πολιτική έκφραση/εκπροσώπηση, κοινωνική αλληλεγγύη, εξασφάλιση βασικών υποδομών, πολιτιστική αναπαραγωγή, αντιμετώπιση έκτακτων περιστάσεων, αναπτυξιακός σχεδιασμός).
  2. Επιπλέον ανάληψη από τους Δήμους εκείνων των κρατικών αρμοδιοτήτων που αφορούν την καθημερινότητα των πολιτών και αποσκοπούν στην καλύτερη δυνατή εξυπηρέτησή τους.
  3. Αποφασιστικός διαχωρισμός αρμοδιότητας μεταξύ Κεντρικής Διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με βάση τον κύκλο των δημόσιων πολιτικών.
  4. Οι ΟΤΑ αναλαμβάνουν στο χωρικό τους επίπεδο, αφενός την υλοποίηση των εθνικών δημόσιων πολιτικών, στα πλαίσια του δημοκρατικού προγραμματισμού, και αφετέρου την ανάπτυξη (σχεδιασμό, υλοποίηση και έλεγχο) τοπικών δημόσιων πολιτικών.

4. Σύστημα Διακυβέρνησης των ΟΤΑ α’ βαθμού

  1. Απλοποίηση του Συστήματος Διακυβέρνησης των Δήμων, με τρία βασικά όργανα :
  • Δημοτικό Συμβούλιο : εκλέγεται με αναλογικό τρόπο (βλ. παραπάνω) και αποτελεί το όργανο λήψης των αποφάσεων στρατηγικού χαρακτήρα,
  • Δημοτική Επιτροπή Διοίκησης : εκλέγεται από το σύνολο του Δημοτικού Συμβουλίου και αποτελεί όργανο λήψης των αποφάσεων επιχειρησιακού επιπέδου,
  • Δήμαρχος : εκλέγεται άμεσα (βλ. παραπάνω) και αποτελεί τον προϊστάμενο του διοικητικού μηχανισμού του Δήμου.
  1. Παράλληλα, λειτουργία Οικονομικής Επιτροπής, αντίστοιχης με τη σημερινή.
  2. Δυνατότητα κάθε Δημοτικού Συμβουλίου να συγκροτεί άλλα όργανα (επιτροπές κ.λπ.), ανάλογα με τις ανάγκες του.
  3. Σαφής οριοθέτηση των αρμοδιοτήτων και ευθυνών μεταξύ των αιρετών συμβούλων και των επαγγελματιών/υπαλλήλων του Δήμου και επίβλεψη της εφαρμογής της συγκεκριμένης αρχής από ένα Υπηρεσιακό Συμβούλιο σε επίπεδο Περιφέρειας.
  4. Κατάργηση του μέτρου της διαθεσιμότητας/των απολύσεων εργαζομένων στους ΟΤΑ.
  5. Λειτουργία των ΟΤΑ με όρους στρατηγικής διοίκησης – Μακροπρόθεσμα και επιχειρησιακά προγράμματα, στοχοθεσία-μετρήσεις, λογοδοσία.
  6. Κατάργηση του Παρατηρητηρίου Οικονομικής Αυτοτέλειας των ΟΤΑ.
  7. Υποχρεωτική λειτουργία και αναβάθμιση των οργάνων, θεσμών και μηχανισμών συμμετοχής των πολιτών και δέσμευση των Δημοτικών Αρχών από τις αποφάσεις τους (βλ. αναλυτικά παρακάτω).
  8. Αναδιάρθρωση και απλοποίηση των μηχανισμών εποπτείας επί των ΟΤΑ – Διασφάλιση ότι πραγματοποιείται αυστηρά και μόνο έλεγχος νομιμότητας και όχι σκοπιμότητας (όπως συχνά συμβαίνει με τους ελέγχους των Γ.Γ. των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου) – Θέσπιση διαδικασιών εσωτερικού ελέγχου.

5. Μέτρα για την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών

  1. Καθιέρωση θεσμών και η προώθηση νέων πρακτικών μέσω των οποίων οι πολίτες θα βιώσουν άμεσα την δημοκρατία.
  2. Θέσπιση άμεσων μηχανισμών παρέμβασης των πολιτών στις αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή τους.
  3. Οι αστικές – τοπικές πολιτικές (κοινωνικές, οικονομικές, πολεοδομικές, περιβαλλοντικές, πολιτιστικές, κλπ) να αποφασίζονται και να εφαρμόζονται με τη μέγιστη δυνατή συμμετοχή του πληθυσμού.
  4. Επιδίωξη με κάθε πρόσφορο τρόπο της πλήρους ενημέρωσης και της συμμετοχής των πολιτών στις διαδικασίες.
  5. Υποχρεωτικότητα (κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις) των αποφάσεων των συμμετοχικών θεσμών για τη Δημοτική Αρχή – Υποχρεωτική σε ορισμένες κατηγορίες θεμάτων για την τοπική Αρχή η προσφυγή στην ετυμηγορία των πολιτών – Ασφαλιστικές δικλίδες για τον έλεγχο από τους πολίτες σε περίπτωση που δεν υλοποιηθούν οι αποφάσεις τους.
  6. Σύστημα εποπτείας του συνολικού προγραμματισμού της Δημοτικής Αρχής ώστε αποφάσεις και σχεδιασμοί να διορθώνονται στην πορεία και παραλείψεις να αναπληρώνονται στο ίδιο διάστημα.
  7. Διαμόρφωση/θεσμοθέτηση των εξής σχημάτων συμμετοχής (ενδεικτικά) :
    • Συνέλευση γειτονιάς με συμμετοχή των κατοίκων :
      • Οι αποφάσεις της είναι δεσμευτικές εφ’ όσον συμμετέχει το 20% των πολιτών
        • Τη Συνέλευση μπορεί να προκαλέσει η Τοπική Αρχή ή το 10% των πολιτών με συλλογή υπογραφών
      • Προγραμματισμός – ετήσιος Προϋπολογισμός & Τεχνικό Πρόγραμμα :
        • Διαμόρφωση πρότασης μέσα από συνελεύσεις, με προηγούμενη πλήρη ενημέρωση πάνω στην πρόταση της Τοπικής Αρχής
      • Η απόφαση είναι δεσμευτική εφ’ όσον συμμετέχει το 20% των πολιτών
      • Καθορισμός παράλληλα προτεραιοτήτων υλοποίησης του σχεδιασμού
      • Έλεγχος κατά τη διάρκεια του έτους
    • Δημοψηφίσματα με κάλπη – ηλεκτρονικά δημοψηφίσματα :
      • Υποχρεωτικά για θέματα όπως: εντάξεις στο σχέδιο πόλης, μεγάλες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, έργα που αλλάζουν τη μορφή και τους ρυθμούς της πόλης
      • Προαιρετικά για κάθε θέμα που θα κριθεί σοβαρό από την Τοπική Αρχή ή το 1/10 των πολιτών
    • Αξιολόγηση όλων των δημόσιων υπηρεσιών που λειτουργούν στο Δήμο από τους πολίτες :
      • Δημοτικές Υπηρεσίες, εκπαίδευση, αστυνομικές αρχές, υγειονομικές αρχές, εφορίες, ασφαλιστικοί οργανισμοί)
      • Η αξιολόγηση των πολιτών θα είναι μέρος της συνολικής αξιολόγησης όλων των δημοσίων υπαλλήλων
    • Έλεγχος και αξιολόγηση όλων των ανταποδοτικών υπηρεσιών των Δήμων
    • Στήριξη δημιουργίας συλλογικών σχημάτων αλληλεγγύης
  8. Απαραίτητη προϋπόθεση για ευρεία συμμετοχή είναι η πλήρης ενημέρωση των πολιτών όχι μόνο για τα πεπραγμένα της Τοπικής Αρχής (ετήσιος απολογισμός ή δημοσίευση των ήδη ειλημμένων αποφάσεων) αλλά κυρίως για τους σχεδιασμούς πάνω σε κάθε τοπικό ή οικονομικό θέμα.
  9. Καθορισμός των όρων συμμετοχής, του κρίσιμου ποσοστού συμμετοχής ώστε οι αποφάσεις να είναι υποχρεωτικές για κάθε Αρχή, των θεμάτων για τα οποία είναι υποχρεωτική η προσφυγή στην ετυμηγορία των πολιτών, καθώς και των μηχανισμών ελέγχου στις περιπτώσεις καταστρατήγησης των λαϊκών αποφάσεων.

Δ. Συμπερασματικά – Κωδικοποίηση/σχηματοποίηση της εναλλακτικής πρότασής μας

ΑΜΕΣΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

Διατήρηση των γεωγραφικών/ διοικητικών ορίων των Δήμων που έθεσε ο «Καλλικράτης» Πρόβλεψη προθεσμίας εντός της οποίας οι μεγάλοι νησιωτικοί και ορεινοί Δήμοι μπορούν να επανέλθουν με απόφαση των Δημοτικών τους Συμβουλίων στα προγενέστερα διοικητικά τους όρια («Καποδίστριας» ή Συμβούλια Περιοχής).

Επανεξέταση της χωροταξικής διάρθρωσης των ΟΤΑ α’ βαθμού Ενίσχυση των θεσμών/μηχανισμών τοπικής συμμετοχής

Τέσσερα λειτουργικά κριτήρια (ουσιαστική συμμετοχή, οικονομική ευρωστία και επιχειρησιακή ικανότητα, σεβασμός πολιτιστικών και ιστορικών δεδομένων και γεωμορφολογικές ιδιαιτερότητες). Ενδοδημοτική αποκέντρωση, μέσω της γενίκευσης και της εμβάθυνσης/ εκδημοκρατισμού του θεσμού των Τοπικών Συμβουλίων (πόροι, αρμοδιότητες, τρόπος εκλογής και λειτουργίας κ.λπ.) Δημοκρατικός τρόπος συζήτησης/ διαβούλευσης με τις τοπικές κοινωνίες

Ισχύς της νέας χωροταξικής δομής από τις μεθεπόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές

2. Θέσεις για το Θεσμικό Πλαίσιο του Β’ Βαθμού Αυτοδιοίκησης (Αιρετή Περιφέρεια) Α. Εισαγωγικές επισημάνσεις

Όπως έχουμε ήδη επισημάνει ως ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ, το θεσμικό πλαίσιο που δημιούργησε ο

«Καλλικράτης» για την αιρετή Περιφέρεια είναι ασφυκτικό και απολύτως προσαρμοσμένο στη στόχευση της εφαρμογής των νεοφιλελεύθερων πολιτικών στο χώρο της Αυτοδιοίκησης. Όπως έχει αποδειχθεί στο σύνολο των νεοφιλελεύθερων πειραμάτων σε όλο τον κόσμο, η εφαρμογή σκληρών αντικοινωνικών πολιτικών δεν μπορεί να επιβληθεί και να λειτουργήσει μέσα σε συνθήκες πραγματικής δημοκρατίας. Εξάλλου, ο «Καλλικράτης» δεν αποτελεί μεμονωμένο παράδειγμα, που εγγράφεται απλώς στο πλαίσιο του «Μνημονίου», αλλά αποτελεί εφαρμογή των κατευθύνσεων της Στρατηγικής της Λισαβόνας και της Λευκής Βίβλου για την Πολυεπίπεδη Διακυβέρνηση. Στο πλαίσιο αυτό λοιπόν είναι ανάγκη να δούμε τον «Καλλικράτη» και, επομένως, να αντιληφθούμε την ανατροπή του ως μία ριζική αλλαγή κατεύθυνσης στο χώρο της Αυτοδιοίκησης, η οποία σχετίζεται με τη γενικότερη μάχη που δίνει η Αριστερά σε όλη την Ευρώπη κατά του νεοφιλελευθερισμού και των επιπτώσεών του στο πεδίο των δημοκρατικών θεσμών.

Β. Βασική κριτική στο πλαίσιο του «Καλλικράτη για την αιρετή Περιφέρεια

Η βασική κριτική μας στον «Καλλικράτη» σε σχέση με την αιρετή Περιφέρεια εστιάζεται σε επτά σημεία :

(α) την αντιδημοκρατική λειτουργία της (πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα, περιφερειαρχοκεντρικός χαρακτήρας, ασφυκτικός κανονισμός λειτουργίας του Περιφερειακού Συμβουλίου κ.ά.),

(β) την αναποτελεσματικότητά της (γραφειοκρατία, σύγχυση αρμοδιοτήτων μεταξύ Δήμου, Περιφέρειας, Αποκεντρωμένης Διοίκησης και Υπουργείων, αδιέξοδες ρυθμίσεις για τον Περιφερειακό Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης και την Περιφερειακή Επιτροπή Διαβούλευσης),

(γ) την αδιαφανή λειτουργία της και την ελλιπή δημόσια λογοδοσία,

(δ) τη μη καλλιέργεια περιφερειακής συνείδησης και τη διαιώνιση των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων (διατήρηση των Νομών ως δομικών μονάδων των Περιφερειών)

(ε) την απουσία κοινωνικής συμμετοχής (απουσία ρυθμίσεων για κοινωνική εκπροσώπηση, συμμετοχή φορέων, τοπικά δημοψηφίσματα, συμμετοχικό προϋπολογισμό κ.λπ.)

(στ) τον μη κατ’ ουσίαν αυτοδιοικητικό χαρακτήρα της (κυρίως τεχνικές, διαχειριστικές και απλώς διεκπεραιωτικές των κεντρικών κατευθύνσεων λειτουργίες) και

(ζ) την αντιαναπτυξιακή προσέγγισή της (απουσία δημοκρατικού αναπτυξιακού σχεδιασμού ανά Περιφέρεια, τεχνοκρατική προσέγγιση της διαχείρισης του ΕΣΠΑ, Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας ΟΤΑ κ.λπ.).

Γ. Εναλλακτική πρόταση

Στη βάση των ανωτέρω, διαμορφώνεται η εναλλακτική πρότασή μας, η οποία στηρίζεται στο τετράπτυχο : (1) Ενίσχυση της αυτονομίας και του ουσιαστικού αυτοδιοικητικού χαρακτήρα, (2) Δημοκρατία – Διαφάνεια – Συμμετοχή, (3) Ανάπτυξη – Κοινωνική Δικαιοσύνη και (4) Καλλιέργεια ενιαίας περιφερειακής συνείδησης – Άρση των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων.

Αναλυτικότερα, οι προτάσεις μας εστιάζουν στις εξής αλλαγές :

1.  Γενικές επιλογές

  1. Κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων.
  2. Κωδικοποίηση του συνόλου της νομοθεσίας που αφορά την Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση.
  • Ως προς την εσωτερική γεωγραφική διαίρεση κάθε Περιφέρειας, διατηρούνται ως έχουν οι Περιφερειακές Ενότητες (πρώην Νομοί), για ένα μεταβατικό στάδιο. Στόχος, η τελική κατάργησή τους.
  1. Πραγματική εφαρμογή του τεκμηρίου της αρμοδιότητας των αιρετών Περιφερειών για τις περιφερειακές υποθέσεις της οικείας περιοχής.
  2. Μεταβίβαση στις Περιφέρειες συνόλου των σχετικών με περιφερειακά ζητήματα αρμοδιοτήτων (των κρατικών συμπεριλαμβανομένων) που αυτές μπορούν να ασκήσουν.
  3. Υποχρεωτική γνωμοδότηση των Περιφερειών για κάθε σημαντικό κρατικό μέτρο/απόφαση που αφορά την περιοχή ευθύνης τους.
  • Διεύρυνση της προβλεπόμενης συνεργασίας των περιφερειακών αρχών με τους προϊσταμένους των αποκεντρωμένων στην αντίστοιχη περιφέρεια υπηρεσιών κάθε υπουργείου (λ.χ. με τους Περιφερειακούς Διευθυντές Εκπαίδευσης, τους Διευθυντές των Υγειονομικών Περιφερειών κ.λπ.).
  • Αλλαγή του εκλογικού συστήματος της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης, ως εξής :
    1. Οι περιφερειακές εκλογές γίνονται κάθε 4 ή 5 χρόνια (υπάρχουν ισοδύναμα επιχειρήματα υπέρ και των δύο εκδοχών), τη δεύτερη Κυριακή του Νοεμβρίου, ταυτόχρονα και στους δύο βαθμούς της Τ.Α., και η εγκατάσταση των νέων αρχών γίνεται την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους.
    2. Τα υπάρχοντα κωλύματα υποψηφιότητας για τους δημόσιους υπαλλήλους καταργούνται.
    3. Προβλέπεται ρητά ότι ο αριθμός των περιφερειακών συμβούλων καθορίζεται με βάση τα επίσημα στοιχεία της τελευταίας απογραφής, σύμφωνα με τον μόνιμο πληθυσμό.
    4. Καταργείται το άρθρο 129 του 3852/2010, που ορίζει ότι στις περιφερειακές εκλογές εκτυπώνονται χωριστά ψηφοδέλτια για κάθε εκλογική περιφέρεια (νομό). Οι εκλογές διενεργούνται με βάση ενιαίο ψηφοδέλτιο, όπου αναγράφονται ξεχωριστά οι υποψήφιοι περιφερειακοί σύμβουλοι ανά εκλογική περιφέρεια (νομό).
    5. Ο εκλογέας κάθε εκλογικής περιφέρειας (νομού) δύναται να βάζει έως ένα σταυρό σε υποψήφιο/-α άλλης εκλογικής περιφέρειας (νομού), με στόχο τη σταδιακή κατάργηση της διάκρισης σε νομούς, την εκλογή των Περιφερειακών Συμβούλων στο σύνολο της Περιφέρειας και τη δημιουργία ενιαίας περιφερειακής συνείδησης (θα πρέπει να ακολουθήσει μία παράλληλη κίνηση στο επίπεδο των εθνικών εκλογών).
    6. Καταργείται το άρθρο 138 του νόμου 3852/2010, που κατανέμει τις έδρες, δίνοντας τα 3/5 στον επιτυχόντα συνδυασμό και τα υπόλοιπα 2/5 στους επιλαχόντες.
    7. Η εκλογή των περιφερειακών συμβούλων γίνεται με βάση το εκλογικό σύστημα της αναλογικής των υπολοίπων (χωρίς το +1 που έχει το υπάρχον εκλογικό σύστημα) και με βάση τα αποτελέσματα της πρώτης Κυριακής.
    8. Γίνονται επαναληπτικές εκλογές (β’ γύρος) την επόμενη Κυριακή, μόνο για την εκλογή του Περιφερειάρχη, ανάμεσα στους δύο πρώτους συνδυασμούς, εάν κανένας συνδυασμός δεν συγκέντρωσε την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των εγκύρων ψηφοδελτίων.
    9. Προβλέπεται για τους Περιφερειάρχες όριο δύο μόνο διαδοχικών θητειών, με τη δυνατότητα να πραγματοποιούν άλλη μία φορά θητεία, με την πάροδο μίας αυτοδιοικητικής περιόδου.

2.  Όργανα της Περιφέρειας

  1. Περιφερειακό Συμβούλιο. Είναι το ανώτατο όργανο, κατέχει το τεκμήριο της αρμοδιότητας και συγκροτείται από τους αναλογικά εκλεγόμενους περιφερειακούς συμβούλους.
  2. Περιφερειάρχης. Εκλέγεται άμεσα. Προτείνει τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής, στην οποία και προεδρεύει. Οι αρμοδιότητές του περιορίζονται προς όφελος της Εκτελεστικής Επιτροπής και του Περιφερειακού Συμβουλίου.
  • Εκτελεστική Επιτροπή. Εκλέγεται από το Περιφερειακό Συμβούλιο, στη βάση σχετικής

πρότασης του Περιφερειάρχη, στην οποία μπορεί να αντιτεθεί, προβάλλοντας ως προς συγκεκριμένο πρόσωπο βέτο, ένα ορισμένο ποσοστό Περιφερειακών Συμβούλων. Έχει την ευθύνη του συνόλου της τρέχουσας διαχείρισης της Περιφέρειας μεταξύ των συνεδριάσεων του Π.Σ. και αναλαμβάνει τις αρμοδιότητες της σημερινής Εκτελεστικής Επιτροπής, καθώς και ένα μέρος των σημερινών αρμοδιοτήτων του Περιφερειάρχη. Μπορεί να ανακληθεί εν όλω ή ως προς συγκεκριμένο μέλος της, κατόπιν πρότασης μομφής από το Περιφερειακό Συμβούλιο. Τα μέλη της αναλαμβάνουν το καθένα αρμοδιότητες ανά θεματικό πεδίο και όχι ανά χωρική ενότητα (κατά τα πρότυπα του Υπουργικού Συμβουλίου).

  1. Οικονομική Επιτροπή. Έχει αρμοδιότητες αντίστοιχες με τη σημερινή Οικονομική Επιτροπή (κατάρτιση και εκτέλεση προϋπολογισμού, ισολογισμού, απολογισμού, έγκριση τευχών δημοπράτησης και διαγωνισμών κ.λπ.). Συγκροτείται αναλογικά από μέλη του Περιφερειακού Συμβουλίου.
  2. Μόνιμη Περιφερειακή Κοινωνική Επιτροπή. Συγκροτείται από εκπροσώπους όλων των κοινωνικών φορέων της Περιφέρειας, καθώς και της οικείας Περιφερειακής Ένωσης Δήμων και έχει γνωμοδοτικό χαρακτήρα. Γνωμοδοτεί υποχρεωτικά για κάθε θέμα που αφορά άμεσα ή έμμεσα οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα της περιφέρειας, ιδίως για το επιχειρησιακό πρόγραμμα της Περιφέρειας, τον προϋπολογισμό κ.λπ., ενώ μπορεί να προτείνει και με δική της πρωτοβουλία θέματα που εμπίπτουν στο πεδίο της αρμοδιότητάς της, για συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο.
  3. Λοιπές (Θεματικές) Επιτροπές του Π.Σ. Διακρίνονται σε : (α) αυτές που έχουν αποφασιστικό χαρακτήρα, οι οποίες συγκροτούνται αποκλειστικά από μέλη του Π.Σ., ανάλογα με το ποσοστό κάθε περιφερειακής παράταξης (αντίστοιχες με τις κοινοβουλευτικές επιτροπές) και (β) αυτές που έχουν γνωμοδοτικό/συμβουλευτικό χαρακτήρα (ομάδες εργασίας), στις οποίες οι παρατάξεις εκπροσωπούνται πάλι ανάλογα με το ποσοστό τους, όχι όμως υποχρεωτικά από εκλεγμένους περιφερειακούς συμβούλους, αλλά και από απλά μέλη τους, ενώ σε αυτές μπορούν να συμμετέχουν και υπηρεσιακοί παράγοντες, επιστήμονες, εμπειρογνώμονες κ.λπ.. Και τα δύο είδη επιτροπών συγκροτούνται ελεύθερα με απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου.
  • Περιφερειακός Συνήγορος του Πολίτη. Δεν είναι πλέον όργανο της Περιφέρειας, αλλά προβλέπεται ως αποκεντρωμένη υπηρεσία του Συνηγόρου του Πολίτη. Απαιτείται επομένως μεταρρύθμιση και του νομοθετικού πλαισίου που αφορά την οργάνωση και λειτουργία του Συνηγόρου του Πολίτη.

3.  Μέτρα για την εμβάθυνση της δημοκρατικής λειτουργίας

  1. Συγκρότηση όλων των περιφερειακών επιτροπών και λοιπών οργάνων (πλην της Εκτελεστικής Επιτροπής) στη βάση της αναλογικής εκπροσώπησης όλων των παρατάξεων ανάλογα με το ποσοστό τους.
  2. Εσωτερική ανακατανομή των αρμοδιοτήτων προς όφελος του Περιφερειακού Συμβουλίου και των επιμέρους συλλογικών οργάνων και εις βάρος του Περιφερειάρχη.
  • Αλλαγή του κανονισμού του Περιφερειακού Συμβουλίου στην κατεύθυνση της ενίσχυσης της συμμετοχής των περιφερειακών συμβούλων στις συζητήσεις, της ενίσχυσης του δικαιώματος πρωτοβουλίας ως προς την ημερήσια διάταξη κ.λπ. για τη μειοψηφία, της θέσπισης του δικαιώματος μομφής προς το προεδρείο κ.λπ.
  1. Υποχρεωτική ακρόαση των ενδιαφερόμενων πολιτών ή φορέων ή εκείνων που προτείνονται από τους περιφερειακούς συμβούλους στις συνεδριάσεις των επιτροπών.
  2. Αναγνώριση και προαγωγή του ρόλου των περιφερειακών παρατάξεων και της συλλογικής λειτουργίας τους. Ενίσχυση του έργου των περιφερειακών παρατάξεων.

4.  Μέτρα για τη διαφάνεια και τη δημόσια λογοδοσία

  1. Διεύρυνση της δυνατότητας ελέγχου των Περιφερειακών Αρχών από τις Περιφερειακές Παρατάξεις.
  1. Αναμετάδοση των συνεδριάσεων του Π.Σ. και όλων των συλλογικών οργάνων της Περιφέρειας μέσω της ιστοσελίδας της Περιφέρειας.
  • Θέσπιση έννομων συνεπειών για τη μη πραγματοποίηση της ετήσιας απολογιστικής συνεδρίασης και για τη μη ανάρτηση των αποφάσεων στο διαδίκτυο.

5.    Μέτρα για την άρση των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων και την καλλιέργεια ενιαίας περιφερειακής συνείδησης

  1. Συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου εκτός της έδρας της Περιφέρειας σε τακτά προβλεπόμενα διαστήματα, υποχρεωτικά δε όταν συζητά κρίσιμα για μία Περιφερειακή Ενότητα (Νομό) θέματα.
  2. Αλλαγή των οργανισμών των Περιφερειών και συγκρότηση των Υπηρεσιών τους σε θεματική και όχι σε γεωγραφική βάση, με εγκατάσταση ανάλογα με την ειδικότερη θεματική τους (λ.χ. εγκατάσταση του Γραφείου Αλιείας ή του Γραφείου Τουρισμού στην παραθαλάσσια Περιφερειακή Ενότητα κ.ο.κ.). Δημιουργία περιφερειακών γραφείων εξυπηρέτησης των πολιτών σε όλες τις έδρες, αλλά και στις έδρες των Δήμων των Περιφερειακών Ενοτήτων. Της κάθε υπηρεσίας προΐσταται πολιτικά το αντίστοιχο θεματικά μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής. Αναδιάρθρωση των υπηρεσιών της Περιφέρειάς και κατανομή και εγκατάστασή τους με βάση γεωγραφικά, συγκοινωνιακά και άλλα κριτήρια.
  • Δημιουργία ειδικής αυτοτελούς υπηρεσίας που θα παρακολουθεί και θα καταγράφει τη διαχρονική εξέλιξη των βασικών δημογραφικών, οικονομικών και κοινωνικών μεγεθών της Περιφέρειας.

6.  Μέτρα για την ενίσχυση της κοινωνικής συμμετοχής

  1. Κατάργηση της Επιτροπής Διαβούλευσης και αντικατάστασή της με τη Μόνιμη Κοινωνική Επιτροπή (βλ. ανωτέρω υπό 2.)
  2. Θέσπιση και ενίσχυση του θεσμού του τοπικού δημοψηφίσματος. Πρωτοβουλία για τη διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος με τρεις τρόπους : (α) κατόπιν πρότασης του Περιφερειάρχη και απόφασης (με απλή πλειοψηφία του συνόλου) του Περιφερειακού Συμβουλίου, (β) κατόπιν πρότασης ορισμένου αριθμού Περιφερειακών Συμβούλων και απόφασης (με αυξημένη πλειοψηφία) του Περιφερειακού Συμβουλίου και (γ) κατόπιν πρότασης (συλλογή υπογραφών) ορισμένου ποσοστού (λ.χ. ενδεικτικά του 1%) του εκλογικού σώματος της Περιφέρειας (ή της Περιφερειακής Ενότητας, αν πρόκειται για θέμα που αφορά αποκλειστικά έναν νομό και το δημοψήφισμα πρόκειται να διεξαχθεί μόνο εκεί). Πρόβλεψη υποχρεωτικής διεξαγωγής δημοψηφίσματος για ορισμένα σημαντικά για κάθε Περιφέρεια ζητήματα. Πρόβλεψη συγκεκριμένων περιπτώσεων όπου το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος θα είναι δεσμευτικό για την Περιφερειακή Αρχή.

3.  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ : ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΔΟΜΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

Η ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ακόμα και τώρα, παρά της αλλεπάλληλες ήττες, είναι το ανάχωμα στην διάλυση του κοινωνικού κράτους. Είναι ο βασικός μοχλός κοινωνικής αλληλεγγύης και συνοχής, με κοινωνικές δράσεις διαχρονικές και απότοκες της οικονομικής κρίσης. Είναι αυτή που σηκώνει αποκλειστικά το βάρος της κοινωνικής πολιτικής του κράτους, έχοντας οργανώσει ένα εκτεταμένο δίκτυο κοινωνικών υπηρεσιών, που απευθύνεται στο σύνολο των πολιτών και ιδιαίτερα στους φτωχούς, τους ανέργους και τους οικονομικά ασθενέστερους.

Οι Παιδικοί Σταθμοί, οι Βρεφονηπιακοί Σταθμοί, τα ΚΑΠΗ, το πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι», τα ΚΔΑΠ, τα κοινωνικά παντοπωλεία, τα Κέντρα Αλληλεγγύης για την ενίσχυση φτωχών, αστέγων, η παροχή συσσιτίων, ρούχων, φαρμάκων και άλλα είναι κάποιες από της δομές που αναγκαστικά θα κλείσουν και κατ’ επέκταση θα λείψουν από της συμπολίτες μας που τόσο έχουν

ανάγκη με την εφαρμογή των πολιτικών της μνημονιακής κυβέρνησης.

Χρειάζονται συνεπώς άμεσα μέτρα για τη στήριξη της κοινωνικής πολιτικής της αυτοδιοίκησης. Περαιτέρω είναι αναγκαία η διαμόρφωση ενός εθνικού αποκεντρωμένου πλαισίου άσκησης κοινωνικής πολιτικής από την Αυτοδιοίκηση, μέσω πιστοποιημένων δομών, με θεσμικά κατοχυρωμένη λειτουργία και διασφαλισμένους πόρους.

Το πλαίσιο διεκδικήσεων της Τ.Α για ουσιαστική συνεισφορά της στην αντιμετώπιση της κρίσης σε γενικές γραμμές συνοψίζεται:

  • Στην κατ’ αρχήν απόδοση των οφειλομένων από το κράτος και άρνηση οποιασδήποτε αρμοδιότητας που δεν εξασφαλίζει εκ των προτέρων τους αναγκαίους πόρους και το απαραίτητο προσωπικό.
  • Στη γενναία αύξηση του προγράμματος Δημόσιων Επενδύσεων, ως κεντρικού μοχλού της περιφερειακής ανάπτυξης.
  • Αναπροσαρμογή στόχων του ΕΣΠΑ με προτεραιότητα στην κοινωνική συνοχή και την απασχόληση.
  • Αξιοποίηση του προγράμματος Α.Κ.Σ.Ι.Α για τη διεκδίκηση ειδικού προγράμματος στήριξης της απασχόλησης.
  • εξασφάλιση συνέχειας και βιωσιμότητας των κοινωνικών δομών, που προαναφέραμε αλλά και ίδρυση νέων. Δομές που διασφαλίζουν χιλιάδες θέσεις εργασίας (νέων, γυναικών κυρίως) επιστημονικού και εξειδικευμένου προσωπικού και εξυπηρέτηση ζωής σε δεκάδες χιλιάδες συμπολίτες μας

Η ανθρωπιστική κρίση έχει δημιουργήσει νέες μαζικές ανάγκες στους βασικούς τομείς της τροφής, της κατοικίας και της περίθαλψης και σε σχετικές αλλά ανεπαρκείς δράσεις των δήμων. Ταυτόχρονα έχει οδηγήσει σε νέους κοινωνικούς θεσμούς αλληλεγγύης, οι οποίοι διαρκώς πολλαπλασιάζονται.

Το θέμα της σίτισης αντιμετωπίζεται με τη μείωση ΦΠΑ στα είδη πρώτης ανάγκης, από το κίνημα

«Χωρίς Μεσάζοντες» (μείωση κόστους κατά 50-60%), από Κοινωνικά Παντοπωλεία, με τη σίτιση σε δήμους, σε σχολεία, και σε συλλογικές κουζίνες εθελοντών. Για το θέμα της στέγασης υπάρχουν σήμερα ελάχιστες υποδομές, με αποτέλεσμα να πολλαπλασιάζονται οι άστεγοι και να κινδυνεύουν χιλιάδες δανειολήπτες.

Προτάσεις:

  • Σίτιση: Προσφορά έτοιμου φαγητού (κόστος 1,5 € ανά μερίδα) και εβδομαδιαία ενίσχυση νοικοκυριών σε τρόφιμα (κοινωνικά παντοπωλεία), μέσω δήμων, κοινωνικών δικτύων αλληλεγγύης ή/και σε συνεργασία μεταξύ τους.
  • Στέγαση: Πρόληψη : α. Εφαρμογή του προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ για πάγωμα ή διαγραφή των στεγαστικών δανείων β. Απαλλαγή των μη ενοικιασμένων, χαμηλού κόστους κατοικιών από φόρους και χαράτσια και διάθεσή τους, μέσω των δήμων, σε ευπαθείς ομάδες, με κρατική επιδότηση των μικροιδιοκτητών (2€/τ.μ.). Ενδεικτική τιμή για ενοικίαση από το κράτος 000 κατοικιών 30-50-70 τ.μ. : 22.700.000€ ανά έτος γ. Για τους ήδη άστεγους, πλην των παραπάνω, προτείνεται ενοικίαση ξενοδοχείων (κόστος ανά κλίνη ημερησίως 10€ με προσφορά καθαριότητας και πρωινού). Επίσης, προτείνονται Νυχτερινά Καταφύγια και συναφείς υπηρεσίες (παράδειγμα ΜΚΟ Κλίμακα).
  • Φορείς όλων των παραπάνω θα είναι υπάρχουσες ή νεοσύστατες δημοτικές υπηρεσίες αλλά και τα δίκτυα κοινωνικής αλληλεγγύης που θα ενισχυθούν και θα λειτουργούν αυτόνομα ή σε συνεργασία με τους δήμους.

4.  Ο ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Τα θέματα της Αυτοδιοίκησης, της Περιφερειακής Πολιτικής και της Αποκέντρωσης, πρέπει να αποτελούν ένα μέσο-εργαλείο εδαφικής και κοινωνικής συνοχής και οικονομικής αλληλεγγύης, με στόχο να μειώνει τη διαφορά εισοδήματος και πλούτου μεταξύ των Περιφερειών και να εξασφαλίζει στους πολίτες τις απαραίτητες υποδομές και τον κοινωνικό εξοπλισμό για την

αναβάθμιση της ποιότητας της ζωής τους.

Γι αυτό είναι αναγκαία η ενίσχυση των αυτοδιοικητικών θεσμών και η μεταφορά αρμοδιοτήτων και πόρων σε τοπικό και Περιφερειακό επίπεδο.

Στη δική μας αντίληψη είναι μία ισχυρή Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, που θα προγραμματίζει δημοκρατικά και θα υπηρετεί μαζί με την Τοπική Αυτοδιοίκηση μία ολοκληρωμένη και βιώσιμη αναπτυξιακή διαδικασία.

Στα θέματα της Περιφερειακής Ανάπτυξης, χρειαζόμαστε μια Διοικητική Μεταρρύθμιση, όπου η Αυτοδιοίκηση – Τοπική και Περιφερειακή – θα υπερβαίνει τη λογική της διαχείρισης και της λειτουργίας της ως διοικητικού θεσμού και θα χαράσσει και υλοποιεί τις πολιτικές της με τη συμμετοχή και την αποφασιστική γνώμη του πολίτη, και όπου θα υπάρξει μία ουσιαστική ανακατανομή των δημόσιων πόρων και δαπανών, που θα βρίσκεται σε πλήρη αντιστοιχία προς την αναγκαία ανακατανομή ρόλων, έργων και αρμοδιοτήτων μεταξύ κράτους και Αυτοδιοίκησης.

Για τον ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ η αναστροφή αυτής της λογικής είναι προαπαιτούμενο για μια εναλλακτική Ριζοσπαστική πολιτική για την ανόρθωση της   Οικονομίας.

Προς αυτή τη κατεύθυνση απαιτείται:

  • Mία μεγάλη διοικητική αλλαγή που είναι ο περιορισμός του κεντρικού κράτους στον επιτελικό του ρόλο, που είναι η ουσιαστική αποκέντρωση εξουσιών στην Περιφέρεια, στην Αυτοδιοίκηση, σε ισχυρούς ΟΤΑ , με ενίσχυση των Πόρων.
  • Μία στρατηγική ενδυνάμωσης της αναπτυξιακής διαδικασίας στα πλαίσια του εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού και ανασυγκρότησης των διαδικασιών Δημοκρατικού Προγραμματισμού, με τη θεσμική δηλαδή κατοχύρωση της συμμετοχής των εκπροσώπων της τοπικής κοινωνίας, με ρόλο τον σχεδιασμό, την παρακολούθηση και στήριξη της περιφερειακής πολιτικής και ανάπτυξης,
  • Αλλαγή στον τρόπο σχεδιασμού του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ), που πρέπει να βασίζεται στον δημοκρατικό προγραμματισμό και να δρα συμπληρωματικά στα κοινοτικά προγράμματα.
  • Το ΠΔΕ θα πρέπει να αποκτήσει αυτόνομο χαρακτήρα και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, για την κάλυψη των αναγκών της χώρας, ενώ ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις δεν θα πρέπει να υποκαθιστούν τις εθνικές δημόσιες επενδύσεις, αλλά να λειτουργούν προσθετικά σε αυτές.
  • Το ΠΔΕ θα πρέπει να ενισχυθεί για να καλυφθούν τόσο οι αναπτυξιακές απαιτήσεις, όσο και οι δαπάνες στις υποδομές, ιδιαίτερα στο σκέλος των μικρών και μεσαίων έργων της Περιφέρειας, και των Τοπικών Αυτοδιοικήσεων, που επιλύουν χρόνια προβλήματα καθημερινότητας, κοινωνικού εξοπλισμού , προστασίας του περιβάλλοντος και χωροταξικού σχεδιασμού, οι δαπάνες για την κοινωνική πρόνοια, τη λαϊκή κατοικία, την αντιμετώπιση της ανεργίας.

Η Αναπτυξιακή στρατηγική μας χρειάζεται ολοκληρωμένο χωροταξικό σχεδιασμό του αστικού και αγροτικού χώρου, να αλλάξει ριζικά το στρεβλό πρότυπο της μέχρι σήμερα αναπτυξιακής διαδικασίας, να ενισχυθούν τα αιρετά όργανα και να έχουν τη δυνατότητα να παράξουν αναπτυξιακή πολιτική για την περιοχή τους ,που πρέπει να βασίζεται στη διαφάνεια , στη πάταξη της γραφειοκρατίας και της διαφθοράς ιδιαίτερα στη διαχείριση των Κοινοτικών Προγραμμάτων που μείωσε την απορρόφησή και να χάνονται πολύτιμοι δημόσιοι πόροι.

Ως προς τους πόρους και τα οικονομικά, βασική μας αρχή είναι ότι πρέπει να υπάρξει μια ανακατανομή των δημοσίων πόρων και δαπανών που να βρίσκεται σε πλήρη αντιστοιχία προς μια ανακατανομή ρόλων, έργων, αρμοδιοτήτων μεταξύ κράτους και Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Ανακατανομή που θα συνοδεύεται από μία γενναία και δημοκρατική φορολογική μεταρρύθμιση. Να επανασχεδιαστεί ένα νέο πρόγραμμα υποστήριξης τεχνικών έργων προς την Αυτοδιοίκηση τύπου «ΘΗΣΕΑΣ η ΕΛΑΔΑ» που θα απαντά στις παραπάνω διαρθρωτικές ανάγκες.

Το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ έχει τέσσερις διαστάσεις α) Πρόγραμμα για την Ευρωπαϊκή Πολιτική β) Πρόγραμμα για την Εθνική Πολιτική γ) Πρόγραμμα για κάθε Περιφέρεια δ) Πρόγραμμα για κάθε Δήμο.

Αυτό που ενδιαφέρει άμεσα μέσα από τις περιφερειακές συσκέψεις είναι να μελετηθεί και να υπάρξει ένα περιφερειακό και τοπικό Πρόγραμμα. Να καταρτίσουμε ένα σχέδιο άμεσων μικρών και

μεσαίων έργων που θα βελτιώνουν την περιοχή θα δίνουν μια οικονομική ανάκαμψη και επίλυση προβλημάτων που θα βελτιώνουν τη ζωή των ανθρώπων.

Μια δέσμη Αναπτυξιακών προτάσεων με δυνατότητα εξαγγελίας και υλοποίησης από τον ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ ανά περιφέρεια που θα τις παρουσιάσει ο Πρόεδρος Αλέξης Τσίπρας επισκεπτόμενος την κάθε περιφέρεια .

Το πρόγραμμα πρέπει να αποτελεί το πλαίσιο για τις Εθνικές εκλογές καθώς και για τις Δημοτικές και περιφερειακές εκλογές του 2014 και οφείλει να είναι ρεαλιστικό και αυτό σηµαίνει ότι θα µπορεί να εφαρμοστεί και αριστερό που σηµαίνει ότι θα αναφέρεται στις κοινωνικές τάξεις και στις κοινωνικές συµµαχίες που επιδιώκει ο ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ, να υπηρετεί τις ιστορικές αξίες της αριστεράς.

5.  Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΌΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΌΣ

Η ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου της νέας αυτοδιοίκησης καθορίζει και τον οικονομικό σχεδιασμό. Ωστόσο μια κυβέρνηση της Αριστεράς θα κρατήσει όρθια την αυτοδιοίκηση από την αναμενόμενη κατάρρευση της με τη λήψη άμεσων μέτρων και την πιστή τήρηση των θεσμοθετημένων πόρων μέχρι την όποια αλλαγή τους. Συνεπώς θα μεριμνήσει:

  • Να διασφαλίσει την ουσιαστική συμμετοχή της Τ.Α. στην αναπτυξιακή διαδικασία , βάση της αρχής της επικουρικότητας, μέσω του δημοκρατικού προγραμματισμού
  • Να επιταχύνει την απλοποίηση και ουσιαστικοποίηση των διαδικασιών ελέγχου νομιμότητας και όχι σκοπιμότητας, παράλληλα με την κατανομή των πόρων σύμφωνα με τις συνταγματικές επιταγές.
  • Να διασφαλίσει την απρόσκοπτη απόδοση των προβλεπομένων από τους υφιστάμενους νόμους και την αποκατάσταση θεσμικών αναιρέσεων και υφαρπαγών (ΠΟΕ, Τέλος Παρεπιδημούντων κ.λ.π.)
  • Να καταργήσει το κατ΄ επίφαση “Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας των Οργανισμών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης”, που επιβάλλει την πλήρη επιτροπεία των Δήμων και έρχεται σε κατάφωρη αντίθεση με τις Συνταγματικές διατάξεις για τη Διοικητική και Οικονομική Αυτοτέλεια των ΟΤΑ
  • Να διαγράψει άμεσα τις πολιτικές διαθεσιμότητας – απόλυσης των εργαζομένων. και να επαναφέρουμε το ισχύον πλαίσιο για τις μετακινήσεις που θα απαιτηθούν σε μερίδα των ΟΤΑ.
  • Να λάβει άμεσα μέτρα στους πρώτους μήνες για την στήριξη των Δήμων και της κοινωνίας όπως:
    • Συμψηφίζοντας άμεσα τα χρέη των δήμων προς το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (με δραστική μείωση των επιτοκίων και μετατροπή του σε Επενδυτική Τράπεζα της Αυτοδιοίκησης)
  • Με το   νομοθετημένο υπόλοιπο κατ΄αρχήν (περίπου 200.000 € ) των περίφημων

«υπεξαιρεθέντων»

  • Με νομοθετική ρύθμιση, στα πλαίσια δημοσίου ελέγχου της ανακεφαλαίωσης των τραπεζών, διακανονισμού των υπολοίπων χρεών.
  • υλοποίηση της δέσμευσης για κατά προτεραιότητα απόδοση των ληξιπρόθεσμων οφειλών στους Δήμους.
  • Μεταφορά πόρων από τα λιμνάζοντα του ΕΣΠΑ στις κοινωνικές υπηρεσίες, ώστε να καταστούν βιώσιμες οι τόσο απαραίτητες σήμερα , κοινωνικές δομές.
  • Τη χρηματοδότηση με επιπλέον 25 εκ. ευρώ των σχολείων και των παιδικών σταθμών για την κάλυψη της αύξησης της τιμής πετρελαίου θέρμανσης. και την καθιέρωση κοινωνικού τιμολογίου σε σχολεία και κοινωνικές υποδομές
  • Να δώσει άλλο προσανατολισμό στους πόρους που υπολείπονται στο ΕΣΠΑ και στους πόρους της νέας προγραμματικής περιόδου, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας και άλλων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων.

αποκεντρωμένα έργα που θα εντάσσονται σε ένα μεγάλο διαπεριφερειακό πρόγραμμα κατασκευής και ανακατασκευής υποδομών (δικτύων, κοινωνικών, περιβαλλοντικών, ενεργειακών, τουριστικών κ.λ.π.).

  • Το παραπάνω πρόγραμμα ύψους 000.000.000€ εξασφαλίζει 25.000 θέσεις εργασίας άμεσα και 5.000 έμμεσα για 5 χρόνια.

6.  Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ

Βιώσιμη και δίκαιη οικονομικά και οικολογικά λύση

Εκκινούμε από την αρχή ότι η οικολογική και η οικονομική κρίση συνδέονται και αλληλοτροφοδοτούνται: Η ληστρική εκμετάλλευση κοινωνίας και φύσης, που επιβάλλει ο καπιταλισμός, εντείνεται σε συνθήκες κρίσης, με την όξυνση των ανταγωνισμών και την επιβολή ακραίου νεοφιλελευθερισμού. Ενώ, ταυτόχρονα η περιβαλλοντική υποβάθμιση ναρκοθετεί τις μελλοντικές συνθήκες παραγωγής και σωρεύει τεράστιο κοινωνικό και περιβαλλοντικό κόστος.Η περιβαλλοντική νομοθεσία και οι μηχανισμοί εφαρμογής της στην Ελλάδα ήταν πάντα ανεπαρκείς και παραγκωνίζονταν πλήρως όταν επρόκειτο για την διευκόλυνση των πάσης φύσεως μεγαλο- επενδυτών. Στην περίοδο που προηγήθηκε περάσαμε γρήγορα από τις “χάρτινες” διακηρύξεις της

«πράσινης ανάπτυξης» στην πλήρη απαξίωση κάθε περιβαλλοντικού μέτρου και ελέγχου. Η ιδιωτικοποίηση βασικών κοινωνικών αγαθών και υπηρεσιών που ξεκίνησε τα τελευταία χρόνια, επιταχύνεται με τα μνημόνια και τους εφαρμοστικούς νόμους και οδηγεί όχι μόνο σε μια δραματική κλιμάκωση της περιβαλλοντικής καταστροφής αλλά και στην απώλεια δημόσιας περιουσίας και φυσικών πόρων απαραίτητων για την επιβίωση και την παραγωγή (παρέμβαση Θεματικής Περιβάλλοντος στη Συνδιάσκεψη).

Οι πολιτικές και τα σχέδια διαχείρισης στερεών αποβλήτων εξυπηρέτησαν την εκμετάλλευση των κοινοτικών κονδυλίων προς όφελος εργολαβικών συμφερόντων και την εκχώρηση των δημόσιων υποδομών και πόρων στα επιχειρηματικά συμφέροντα .

Σήμερα, η τρικομματική συγκυβέρνηση με τη συνεργασία αυτοδιοικητικών, υιοθετόντας παρωχημένους σχεδιασμούς δεκαετίας, προωθεί σε εθνικό επίπεδο τις ΣΔΙΤ με τη διαδικασία του ανταγωνιστικού διαλόγου για τη εγκατάσταση εισαγόμενης τεχνολογίας μονάδων μεγάλης κλίμακας για την επεξεργασία σύμμεικτων απορριμμάτων με σκοπό την παραγωγή ενέργειας, ανοίγοντας δρόμο στη καύση. Η επιλογή αυτή αποκλείει σε βάθος εικοσιπενταετίας την ουσιαστική, με ήπιες τεχνολογίες διαλογής στην πηγή, ανακύκλωση χρήσιμων υλικών περιλαμβανομένων και των οργανικών και συντηρεί την επιμόλυνση των οικιακών με επικίνδυνα απόβλητα. Πρόκειται για μια μεθόδευση που όχι μόνο θα επιφέρει αδικαιολόγητη περιβαλλοντική επιβάρυνση αλλά ταυτόχρονα θα απομυζήσει τεράστια κεφάλαια για την εγκατάσταση και θα επαυξήσει υπέρμετρα το κόστος διαχείρισης.

Στον “ανταγωνιστικό διάλογο” κάποιοι ελάχιστοι (άραγε ποιοι;) διαπραγματεύονται με τους επιχειρηματίες, τους τραπεζίτες και την τρόϊκα επ΄ονόματι όλων, των πολιτών αλλά ακόμη και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, κάθε πτυχή της διαχείρισης απορριμμάτων, ακριβώς για να είναι κερδοφόρες οι τεράστιες επενδύσεις που θα υποχρεωθούμε να πληρώσουμε για την κατασκευή, λειτουργία και εκμετάλλευση των έργων. Με αυτό το τρόπο, ο θεσμικός και κοινωνικός ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ακυρώνεται, μετατρέπεται σε εργαλείο εφαρμογής της μνημονιακής πολιτικής και εισπρακτικό μηχανισμό στην υπηρεσία των επιχειρηματικών συμφερόντων, που ετοιμάζονται να λεηλατήσουν το δημόσιο πλούτο και τα λαϊκά εισοδήματα και με τη διαχείριση των απορριμμάτων, εκτοξεύοντας στα ύψη τα δημοτικά τέλη.

Απέναντι στην ανάπτυξη που βασίζεται στη λεηλασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης εργασίας, που οδηγεί ταυτόχρονα σε περιβαλλοντική καταστροφή και σε μισθούς πείνας – κατάργηση εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων, ο ΣΥΡΙΖΑ -ΕΚΜ αντιπαραθέτει ένα ριζικά διαφορετικό παραγωγικό, κοινωνικό και οικολογικό σχέδιο ανάπτυξης. Το σχέδιο αυτό στηρίζεται στις τοπικές παραγωγικές δυνάμεις και τους πόρους κάθε περιοχής, επιδιώκει την ισορροπία και τη συνέργεια μεταξύ των τριών τομέων παραγωγής, διαφυλάσσει το περιβάλλον και επιτρέπει τη διανομή της παραγόμενης αξίας στο σύνολο του πληθυσμού (διώτη-παρουσίαση προεκλογικού

προγράμματος για το περιβάλλον).

Στα παρωχημένα σχέδια διαχείρισης απορριμμάτων με ΣΔΙΤ που υπόσχονται επενδύσεις και ανάπτυξη πάνω στα ερείπια της κοινωνίας και της φύσης ο ΣΥΡΙΖΑ -ΕΚΜ αντιπαραθέτει την πρόταση για Βιώσιμη και δίκαιη οικονομικά και οικολογικά διαχείριση των απορριμμάτων.

Η Πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ για τη ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ

Σήμερα, περισσότερο από ποτέ άλλοτε, η διαφύλαξη του περιβαλλοντικού πλούτου και των φυσικών πόρων, σε συνδυασμό με την εξορθολογισμένη διαχείρισή τους και με κύριο άξονα τον αναντικατάστατο ρόλο του Δημόσιου Τομέα, μπορεί να είναι ο βασικότερος παράγοντας για αναπτυξιακά μέτρα και να αποτελεί την ραχοκοκαλιά μιας βιώσιμης ανάπτυξης και το πλαίσιο αναφοράς μιας ανθρωποκεντρικής οικονομίας.

Απορρίπτουμε τις μέχρι τώρα πολιτικές και πρακτικές και προτείνουμε πολιτική διαχείρισης στερεών αποβλήτων που στηρίζεται στην πρόληψη και στην ελαχιστοποίηση της παραγωγής αποβλήτων προς επεξεργασία και τελική διάθεση.

Ο σχεδιασμός και η εφαρμογή ολοκληρωμένων προγραμμάτων διαχείρισης, που λαμβάνουν υπόψη τους και αξιοποιούν τα ιδιαίτερα κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, που αναγνωρίζουν ρόλο και λόγο στις τοπικές κοινωνίες, δημιουργούν προϋποθέσεις ανάπτυξης επ΄ ωφελεία του κοινωνικού συνόλου, δημιουργούν θέσεις εργασίας και δεν συνεπάγονται πρόσθετα οικονομικά βάρη στον πολίτη, αποτελεί μονόδρομο στις σημερινές οικονομικές συνθήκες της χώρας.

Τι προτείνουμε

Προτείνουμε ένα μοντέλο διαχείρισης σύγχρονο και φιλικό στο περιβάλλον, με άξονες προτεραιότητας την αποκέντρωση των δραστηριοτήτων, τη μικρή κλίμακα, την ενθάρρυνση της κοινωνικής συμμετοχής, την αξιοποίηση του εγχώριου παραγωγικού δυναμικού και την διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα στη διαχείριση των απορριμμάτων.

Η πρόταση μας για ένα νέο σύστημα διαχείρισης των απορριμμάτων συντίθεται από:

  1. Την απαίτηση για ένα ριζικά νέο σχεδιασμό διαχείρισης απορριμμάτων
  • Διαμόρφωση πολιτικών και σχεδίων για την πρόληψη δημιουργίας & μείωση της παραγωγής αποβλήτων, την ανάκτηση και επαναχρησιμοποίηση υλικών, και τον διαχωρισμό των επικινδύνων αποβλήτων, με υιοθέτηση οικονομικών και κοινωνικών εργαλείων και ενσωμάτωσή τους στις τομεακές πολιτικές.
  • Κατάρτιση και Εφαρμογή Σχεδίων σε τοπικό-περιφερειακό επίπεδο με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής αναφοράς και συγκεκριμένους ποσοτικούς στόχους.
  • Άμεση Θεσμοθέτηση διαδικασιών συντονισμού-αξιολόγησης του συστήματος διαχείρισης σε κάθε επίπεδο (δημιουργία ενιαίας βάσης δεδομένων, έλεγχος και παρακολούθηση της αποδοτικότητας όλων των επί μέρους δράσεων ιδιωτικών και δημόσιων, στο πλαίσιο του συστήματος), διορθωτικές παρεμβάσεις και ανάπτυξη δημόσιου ελεγκτικού μηχανισμού με συντονισμό σε κάθε επίπεδο.
    1. Την προτεραιότητα στις δράσεις σε επίπεδο δήμου, γειτονιάς, χώρων εργασίας και κατοικίας, με ανάπτυξη τοπικών διαχειριστικών σχεδίων που εντάσσονται στο ευρύτερο περιφερειακό σχέδιο, με σκοπό:

την επαναχρησιμοποίηση και την ανάκτηση υλικών,     μέσω της διαλογής στη πηγή, της ανακύκλωσης, της κομποστοποίησης μικρής κλίμακας και της ανάπτυξης δικτύου συλλογής ειδικών ρευμάτων αποβλήτων (π.χ. επικίνδυνα). Στην κατεύθυνση αυτή προβλέπεται η ανάπτυξη: Κάθετων   δράσεων :

  • Ανάπτυξη της κομποστοποίησης σε οικιακό, επιχειρησιακό και δημοτικό επίπεδο.
  • Επέκταση των Προγραμμάτων ΔσΠ (χαρτί, αλουμίνιο, γυαλί) με υποχρεωτική συμμετοχή υπηρεσιών, σχολείων, επιχειρήσεων) και πλήρη ανάπτυξη του συστήματος των 4 κάδων .
  • Ριζική αναθεώρηση του συστήματος εναλλακτικής διαχείρισης , με ενσωμάτωση των δράσεων και των πόρων της ΕΕΑΑ στο σύστημα διαλογής στην πηγή των ΟΤΑ.
  • Επέκταση των σημείων συλλογής των Συστημάτων Εναλλακτικής Διαχείρισης , ώστε να είναι εύκολα προσβάσιμα στους πολίτες.
  • Δημιουργία Πράσινων Σημείων συγκέντρωσης υλικών προς επαναχρησιμοποίηση – ανακύκλωση.
  • Προγράμματα χωριστής συλλογής ειδικών αποβλήτων με υποχρεωτική συμμετοχή των επιχειρήσεων.

Οριζόντιων δράσεων:

  • Ενημέρωση, προβολή και   παροχή εξοπλισμού οικιακής κομποστοποίησης.
  • Κοινωνικές δράσεις και επιλογή τιμολογιακών μέτρων για την προώθηση προϊόντων που παράγουν λιγότερα απόβλητα.
  • Κίνητρα προς τον πολίτη για την συμμετοχή στα συστήματα διαλογής στην πηγή (ΔσΠ) και εναλλακτικής διαχείρισης.
  • Οικονομική και θεσμική ενίσχυση δραστηριοτήτων στον τομέα «επαναχρησιμοποίηση υλικών- ανάκτηση υλικών».
  1. Ένα σύστημα αποκεντρωμένων εγκαταστάσεων διαχείρισης απορριμμάτων, σε επίπεδο μεγάλων δήμων ή ομάδων δήμων, ενταγμένων οργανικά και λειτουργικά στο ευρύτερο περιφερειακό σχέδιο.

Στις εγκαταστάσεις αυτές προβλέπεται η ανάπτυξη:

  • Κέντρων συγκέντρωσης μεταφοράς προδιαλεγμένων, ανακτήσιμων και ανακυκλώσιμων υλικών, συνδεδεμένων με δίκτυα εμπορικής τους διάθεσης ή και συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης.
  • Δίκτυο ΣΜΑ πολλαπλών λειτουργιών σε συνεργασία με ΚΔΑΥ και ΣΕΔ.
  • Μονάδων επεξεργασίας, προσανατολισμένων στην περαιτέρω ανάκτηση και την κομποστοποίηση, των οποίων σημαντικό μέρος της πρώτης ύλης τους θα αποτελούν τα προδιαλεγμένα οργανικά και
    • Εγκαταστάσεων   εναλλακτικής διαχείρισης και τοπικής αξιοποίησης αδρανών υλικών.

Οι εγκαταστάσεις αυτές πρέπει να είναι μικρού ή μεσαίου μεγέθους, χαμηλής όχλησης, απλού μηχανολογικού εξοπλισμού, να εξασφαλίζουν θέσεις εργασίας και αξιοποίηση του εγχώριου παραγωγικού δυναμικού, εύκολα διαχειρίσιμες από τις υπηρεσίες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ανοικτές στον έλεγχο των πολιτών.

Μπορούν, κατά περίπτωση, να γίνουν σε χώρους που βρίσκονται σήμερα αμαξοστάσια ή σε προβλεπόμενους χώρους για ΣΜΑ ή σε κλειστούς χώρους εγκαταλειμμένων εργοστασίων κλπ και να έχουν πολλές παράπλευρες λειτουργίες όπως : συγκέντρωση ανακυκλώσιμων – ανάκτηση – διάθεση, επεξεργασία σύμμεικτων απορριμμάτων, παραγωγή κομπόστ , αξιοποίηση αδρανών, επισκευή – διάθεση επαναχρησιμοποιήσιμων υλικών και ανταλλακτικών.

Οι εγκαταστάσεις αυτές ασφαλώς δεν περιλαμβάνουν μονάδες καύσης, ούτε παραγωγής δευτερογενών καυσίμων.

Στο πλαίσιο αυτής της αντίληψης πρέπει να επανασχεδιαστούν, για καλύτερη αξιοποίηση και τα δίκτυα των υπαρχόντων ή των σχεδιαζόμενων νέων σταθμών μεταφόρτωσης.

  1. Τις εγκαταστάσεις διαχείρισης σε επίπεδο περιφέρειας ή μεγάλων ομάδων δήμων, με μονάδα ΧΥΤΥ – μη επικινδύνων αποβλήτων ή /και εγκατάσταση διαχωρισμού-επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων.
  2. Τις εγκαταστάσεις, διαπεριφερειακού επιπέδου, προσωρινής αποθήκευσης, επεξεργασίας και τελικής διάθεσης των επικινδύνων και νοσοκομειακών απορριμμάτων.

Οι εγκαταστάσεις αυτές, μη διαθέσιμες σήμερα, θα πρέπει να δημιουργηθούν με ευθύνη της κεντρικής διοίκησης, να είναι μακριά από αστικό ιστό και να σηματοδοτούνται ως ειδικοί βιομηχανικοί χώροι υψηλής ασφάλειας.

  1. Τις ειδικότερες, επί πλέον των παραπάνω γενικών,   θέσεις για την Αττική.
    • Αναθεώρηση και ριζική αλλαγή του ΠΕΣΔΑ.
    • Απόσυρση του σχεδίου για την κατασκευή των 4 μονάδων επεξεργασίας σύμμεικτων

απορριμμάτων που, εκτός των άλλων, είναι διαστασιολογημένα με τέτοιο τρόπο, ώστε να δέχονται το σύνολο, σχεδόν, των σύμμεικτων απορριμμάτων, υπονομεύοντας κάθε προσπάθεια εναλλακτικής διαχείρισης, ανακύκλωσης-κομποστοποίησης κλπ.

  • Απορρίπτουμε το συγκεντρωτικό μοντέλο των μεγάλων κεντρικών εγκαταστάσεων επεξεργασίας σύμμεικτων για ενεργειακή αξιοποίηση και των εγκαταστάσεων ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ, που για την Αττική περιλαμβάνει:
  1. Τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις στην ΟΕΔΑ Φυλής
    • Μηχανικής Επεξεργασίας Σύμμεικτων (ΕΜΑΚ   Ι),   δυναμικότητας ,   περίπου 000t/έτος.
  • Αποτεφρωτήρας νοσοκομειακών αποβλήτων
  • Το τελευταίο κύτταρο του ΧΥΤΑ Φυλής.
  1. Τις νέες εγκαταστάσεις, που είναι :
    • δεύτερη Μονάδα Μηχανικής Επεξεργασίας Σύμμεικτων (ΕΜΑΚ ΙΙ), στη Φυλή, δυναμικότητας000 t/έτος.
  • Μονάδα Βιολογικής Ξήρανσης, στη Φυλή, δυναμικότητας000 t/έτος.
  • ΧΥΤΑ και Μονάδα επεξεργασίας σύμμεικτων στο Γραμματικό, δυναμικότητας

127.500 t/έτος, στην οποία περιλαμβάνεται η βιολογική ξήρανση.

  • αντίστοιχη μονάδα στην Κερατέα με την ίδια δυναμικότητα
  • Μονάδα κομποστοποίησης προδιαλεγμένου υλικού, στη Φυλή, δυναμικότητας

80.000 t/έτος

  • Δύο Μονάδες κομποστοποίησης προδιαλεγμένου υλικού, των 000 t/έτος (μία στο Γραμματικό και μία στην Κερατέα)
  • Η εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών χωρών (π.χ. Αγγλία) έχει αποδείξει πως, μπορούν να δημιουργηθούν μικρές, αποκεντρωμένες και άρτια οργανωμένες μονάδες που θα δέχονται για υγειονομική ταφή μικρές ποσότητες υπολειμμάτων και οι οποίες θα αλλάξουν όλη την εικόνα που έχουμε ως σήμερα στη χώρα μας για τις εγκαταστάσεις απορριμμάτων…..
  • Ειδικότερα για τις εγκαταστάσεις διαχείρισης απορριμμάτων στην Αττική, πιστεύουμε πως πρέπει απαραιτήτως να υπάρξουν ανώτατα όρια στην ημερήσια αποδοχή απορριμμάτων και δέσμευση για τη διάρκεια ζωής. Π.χ. το όριο των 000 τόνων/ημέρα για την υποδοχή απορριμμάτων σε μονάδες διαχωρισμού –επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων και για εγκαταστάσεις τελικής διάθεσης ΧΥΤΥ, 20 έτη διάρκεια ζωής και ανώτατο όριο υποδοχής 300 τόνοι /ημέρα .
  • Να μην εγκατασταθούν στην ΟΕΔΑ Φυλής νέες μονάδες επεξεργασίας (βιοξήρανσης, δεύτερου ΕΜΑΚ, κομποστοποίησης προδιαλεγμένου υλικού και αεριοποίησης).
  • Συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για το οριστικό κλείσιμο του ΧΥΤΑ Φυλής. Το χρονοδιάγραμμα θα πρέπει να περιλαμβάνει και κλίμακα μείωσης του όγκου των απορριμμάτων που θα πηγαίνουν για ταφή για όσο διάστημα λειτουργεί η εγκατάσταση σαν χώρος τελικής διάθεσης.
  • Επανεξέταση και επανασχεδιασμός της λειτουργίας του υφιστάμενου ΕΜΑΚ Ι.
  • Μεταφορά της μονάδας καύσης των νοσοκομειακών εκτός αστικού ιστού.
  • Ένταξη της ΟΕΔΑ Φυλής και της ευρύτερης περιοχής σε άμεσο πρόγραμμα περιβαλλοντικής αξιολόγησης-αποκατάστασης.
  1. Παρεμβάσεις Άμεσης προτεραιότητας Στο νομοθετικό επίπεδο
  • Τροποποίηση του νόμου για την οργάνωση και λειτουργία των ΦοΔΣΑ με στόχο τη προαγωγή της διαφάνειας και της ευρείας συμμετοχής στη λήψη των αποφάσεων, τη θέσπιση του κοινωνικού ελέγχου της λειτουργίας των εγκαταστάσεων διαχείρισης απορριμμάτων, τη θέσπιση της υποχρέωσης εκπόνησης τοπικών σχεδίων διαχείρισης και την οργανική ένταξη των τοπικών δράσεων, αρμοδιότητας των ΟΤΑ, στα περιφερειακά σχέδια διαχείρισης .
  • Θεσμοθέτηση των διαδικασιών για το συντονισμό -αξιολόγηση του συστήματος διαχείρισης σε κάθε επίπεδο (δημιουργία ενιαίας βάσης δεδομένων, έλεγχος και παρακολούθηση της αποδοτικότητας όλων των επί μέρους δράσεων ιδιωτικών και δημόσιων, στο πλαίσιο του συστήματος), την ανάληψη διορθωτικών παρεμβάσεων και την ανάπτυξη δημόσιου ελεγκτικού μηχανισμού με συντονισμό σε κάθε επίπεδο.
  • Η επανεξέταση της νομοθεσίας για τα εναλλακτικά συστήματα διαχείρισης, ιδιαίτερα αυτά που διαχειρίζονται δημόσιους πόρους για την ανάπτυξη και ανατροφοδότηση δράσεων διαλογής στην πηγή, ανακύκλωσης και ανάκτησης.
    • Επανεξέταση της νομοθεσίας για την λειτουργία και τον έλεγχο λειτουργίας των ΚΔΑΥ .
    • Τροποποίηση του νόμου για τη .μεταφορά της οδηγίας 2008/98/ΕΚ στην εθνική νομοθεσία Στο επίπεδο της διοίκησης
    • Αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης-αξιολόγιση δεδομένων.
  • Δημιουργία Βάσης δεδομένων ανά ΟΤΑ Περιφέρειας για την παραγωγή, διακίνηση, ανάκτηση, ανακύκλωση, επεξεργασία, διάθεση και αξιοποίηση επικινδύνων και μη επικινδύνων στερεών αποβλήτων.
  • Διαχειριστικός έλεγχος στην ΕΕΑΑ, δημοσιοποίηση του επιχειρησιακού σχεδίου διαχείρισης και επανεξέταση από μηδενική βάση των συμβάσεων που έχει συνάψει με επιχειρήσεις και δήμους.
  • Αξιολόγιση συμβάσεων και επαναδιαπραγμάτευση των όρων συνεργασίας ιδιωτικού – δημόσιου τομέα στη διαχείριση απορριμμάτων.
  • Η ταχεία εκπόνηση του εθνικού σχεδιασμού και του εθνικού στρατηγικού σχεδίου πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων.
  • Η ολοκλήρωση της αναθεώρησης των ΠΕΣΔΑ με επαναξιολόγιση στόχων και προτεραιτότητων ώστε να λαμβάνουν υπόψη τους και αξιοποιούν τα ιδιαίτερα κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.
  • Διερεύνηση των εναλλακτικών λύσεων ενόψη της εξάντλησης του χώρου διάθεσης απορριμμάτων στη Φυλή.
  • Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση για το Πρόγραμμα Επεξεργασίας απορριμμάτων Αττικής .
  • Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για την ποιότητα του περιβάλλοντος στην ευρύτερη περιοχή της ΟΕΔΑ Φυλής και Εκπόνηση Πρόγραμματος Αποκατάστασης.
    • Η άμεση συγκρότηση των περιφερειακών ΦοΔΣΑ.
  • Στο πλαίσιο αναθεώρησης των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ, η ενίσχυση/αναθεώρηση του άξονα 4 του επιχειρησιακού προγράμματος «περιβάλλον – αειφόρος ανάπτυξη», για χρηματοδότηση έργων διαχείρισης στερεών αποβλήτων, με πρόβλεψη αναλογικής χρηματοδότησης α) για αποκεντρωμένες εγκαταστάσεις (δυνατότητα άμεσης εφαρμογής για τις αγροτικές περιφέρειες), β)για δράσεις σε επίπεδο κατοικίας , γειτονιάς και δήμου (δυνατότητα πιλοτικής εφαρμογής για τα αστικά κέντρα) και γ) αποκατάστασης ΧΑΔΑ με δυνατότητα δημιουργίας υποδομών ασφαλούς διάθεσης αποβλήτων .

Το πρόγραμμά του για την Αθήνα παρουσίασε ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης

2014/03/17
Το πρόγραμμά του για την Αθήνα παρουσίασε ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης | tanea.gr

Ο υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων Γαβριήλ Σακελλαρίδης TANEA Team 17 Μαρτίου 2014 | 20:03

Με κεντρικό σύνθημα «Την Άνοιξη η Αθήνα αλλάζει εποχή!», ο υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων Γαβριήλ Σακελλαρίδης παρουσίασε το πρόγραμμά του για την Αθήνα  στο αμφιθέατρο του 9,84, στο Γκάζι 

Στην εκδήλωση είχαν προσκληθεί και παραβρέθηκαν εκπρόσωποι κοινωνικών φορέων και οργανώσεων και άνθρωποι από χώρους της εργασίας, του πολιτισμού και της επιστήμης.

Η ομιλία του Γαβριήλ Σακελλαρίδη είχε ως εξής:

Συνέχεια ανάγνωσης Το πρόγραμμά του για την Αθήνα παρουσίασε ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης

Νοέμβριος 2010 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ

Ο Δήμος Καλαμάτας στα νέα διευρυμένα όριά του όπως προβλέπονται από το σχέδιο «Καλλικράτης», αποκτάει νέα χαρακτηριστικά. Συνενωμένος με τους πρώην Δήμους Θουρίας, Άριος και Αρφαρών περιλαμβάνει στην περιφέρειά του νέα οικιστικά συγκροτήματα, πεδινές εκτάσεις γεωργικής γης και σημαντικές πηγές υδάτινου δυναμικού. Ταυτόχρονα η αναμενόμενη ολοκλήρωση των οδικών αξόνων προς Τρίπολη και Ιόνια οδό δημιουργεί νέα δεδομένα για την ανάπτυξη του Δήμου Καλαμάτας σε μια Πελοπόννησο που ο χάρτης της «αλλάζει». Τέλος οι νέες αρμοδιότητες των Δήμων στο νέο διοικητικό πλαίσιο της χώρας όπως προβλέπεται από το σχέδιο «Καλλικράτης» δίνουν δυνατότητες και ευκαιρίες, εφ’ όσον αξιοποιηθούν με σχέδιο και γνώση. Σε διαφορετική περίπτωση εύκολα μπορεί να γίνουν αιτία μαρασμού και οπισθοχώρησης με δυσάρεστες επιπτώσεις σε όλους μας.

Σε αυτές τις συνθήκες νέα προβλήματα εμφανίζονται αλλά και τα υφιστάμενα αποκτούν άλλες διαστάσεις και δυναμική. Για παράδειγμα το ζήτημα της συγκοινωνιακής σύνδεσης του κέντρου της Καλαμάτας με τα άλλα οικιστικά συγκροτήματα παίρνει τώρα νέες διαστάσεις αλλά δίνονται και νέες δυνατότητες αντιμετώπισής του.

Οραματιζόμαστε για το νέο Δήμο Καλαμάτας ένα μέλλον ήπιας, πολυδιάστατης, ανθρώπινης ανάπτυξης, με σεβασμό και αναβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος. Ανάπτυξη που θα συμβάλει στην αντιμετώπιση της οικονομικής παρακμής και της ανεργίας που μεγεθύνονται από την οικονομική κρίση και την ακολουθούμενη οικονομική πολιτική. Έχουμε την πεποίθηση ότι η Καλαμάτα μπορεί να γίνει ισχυρό περιφερειακό κέντρο, διεκδικώντας τις αναγκαίες υποδομές και εφαρμόζοντας κατάλληλη πολιτική που προτείνουμε και ονομάζουμε Στρατηγικό Σχέδιο Τοπικής Ανάπτυξης της Καλαμάτας.

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΣΣΤΑ)  ΔΗΜΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

  1. 1.   
    ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

Η αναβάθμιση της πόλης και της γεωστρατηγικής της θέσης ως το νοτιότερο  λιμάνι – κόμβο της ηπειρωτικής Ελλάδας προς την Κρήτη και την Ανατολική Μεσόγειο προϋποθέτει την ολοκλήρωση των οδικών αξόνων και ειδικά της Ιόνιας Οδού που θα συνδέσει την Καλαμάτα με την Ηγουμενίτσα και την Εγνατία Οδό. Τότε η ακτοπλοϊκή σύνδεση με την Κρήτη αποκτάει άλλη βαρύτητα. Ως δημοτική αρχή πρέπει να διεκδικήσουμε πιο αποφασιστικά, προβάλλοντας τα οφέλη για το σύνολο της Πελοποννήσου, τα παρακάτω:

  • Ολοκλήρωση της Ιόνιας Οδού μέχρι την Τσακώνα.
  • Ολοκλήρωση της ανακαίνισης της σιδηροδρομικής γραμμής και επαναλειτουργία της σιδηροδρομικής σύνδεσης με την Αθήνα.
  • Επαναξιολόγηση της ακτοπλοικής σύνδεσης με την Κρήτη αξιοποιώντας και τη συμμετοχή της στην ΑΝΕΝ.
  • Διατήρηση και ενίσχυση του διπλού χαρακτήρα του λιμανιού, ως τουριστικού για τα μεγάλα τουριστικά σκάφη και τα κρουαζιερόπλοια, αλλά και ως εμπορικού για την εξυπηρέτηση των οικονομικών δραστηριοτήτων της περιοχής. Ιδιαίτερα για την αγροτική παραγωγή και τις μεταποιητικές επιχειρήσεις η γειτνίαση με το λιμάνι αποτελεί ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που δεν πρέπει να χαθεί.
  • Αναβάθμιση και επέκταση του αεροδρομίου ώστε να ανταποκριθεί στην αυξανόμενη κίνηση.

Τα ζητήματα αυτά στην πλειοψηφία τους δεν απασχόλησαν καθόλου τις προηγούμενες δημοτικές αρχές που χωρίς μακροπρόθεσμες στοχεύσεις παρακολουθούσαν συνήθως άπρακτες τις εξελίξεις χωρίς παρέμβαση προς την κεντρική εξουσία. Ετσι οι ρυθμοί υλοποίησης των σημαντικών αυτών υποδομών είναι απελπιστικά αργοί έως στάσιμοι.

2. ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Ο νέος Δήμος Καλαμάτας περιλαμβάνει περιοχές που έχουν τη δυνατότητα για ανάπτυξη τουριστικών δραστηριοτήτων. Ολόκληρο το παραθαλάσσιο μέτωπο, η πόλη της Καλαμάτας και η ορεινή περιοχή του Ταυγέτου αποτελούν προνομιακές περιοχές που επιτρέπουν την ανάπτυξη τουριστικής δραστηριότητας όλες τις εποχές του χρόνου. Η Καλαμάτα είναι φυσικό να παίξει κεντροβαρικό ρόλο στην τουριστική ανάπτυξη όλης της Μεσσηνίας.

Δυστυχώς παρόλο τις ευνοϊκές προϋποθέσεις η περιοχή δεν έχει έως σήμερα βρεί τη θέση που της αξίζει σαν τουριστικός προορισμός. Η τοπική διοίκηση (Νομαρχιακή και Δημοτική) για άλλη μια φορά δεν έχουν καταφέρει να χαράξουν σταθερή πολιτική και να παρέμβουν στοχευμένα για να εξασφαλίσουν την τουριστική ανάπτυξη που σε κάθε ευκαιρία επαγγέλονταν και μάλιστα ως πανάκεια. Σαν κοινωνία δεν έχουμε ούτε καν απαντήσει συγκροτημένα στο ερώτημα τι είδους τουρισμό επιθυμούμε.

Εμείς υποστηρίζουμε την ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού και οικοτουρισμού που θα σέβεται και θα αναδεικνύει το φυσικό και ανθρώπινο περιβάλλον της περιοχής. Μια τουριστική ανάπτυξη συμβατή και συμπληρωματική με τις άλλες δραστηριότητες και κυρίως την αγροτική παραγωγή. Μονο έτσι ο τουρισμός μπορεί να συμβάλλει στην πολύπλευρη και ισόρροπη ανάπτυξη ώστε τα οφέλη να διαχέονται σε όλη την κοινωνία και να μην γίνονται πηγή πλουτισμού για λίγους.

Στο Δήμος Καλαμάτας άμεσα θα δημιουργήσουμε ειδικό επιτελικό γραφείο για την τουριστική ανάπτυξη που να συντονίσει – κινητοποιήσει όλους τους φορείς του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα σε επίπεδο Μεσσηνίας τουλάχιστον. Σκοπός ο σχεδιασμός και η υλοποίηση συγκεκριμένων δράσεων:

  • για την εκπόνηση μεσομακροπρόθεσμου σχεδίου προβολής της περιοχής σε επιλεγμένες ομάδες στόχους (target groups)
  • στόχευση στον σχολικό – εκπαιδευτικό τουρισμό που διευρύνει την τουριστική περίοδο βελτιώνοντας την ανταγωνιστικότητα τουριστικών επενδύσεων και αυξάνοντας την περίοδο απασχόλησης των εποχικώς απασχολούμενων εργαζόμενων. Η ευρύτερη περιοχή μαζί με τους γειτονικούς δήμους έχει όλες τις προυποθέσεις (αρχαιολογικούς – ιστορικούς χώρους, μνημεία, μουσεία, εκπαιδευτικά κέντρα αλλά και χώρους ψυχαγωγίας) ώστε να γίνει γρήγορα ο πρώτος προορισμός σχολικού τουρισμού.
  • Προώθηση του πολιτιστικού, αθλητικού και θρησκευτικού τουρισμού αξιοποιώντας υπάρχοντα γεγονότα, γιορτές και θεσμούς όπως το διεθνές φεστιβαλ χορού, φεστιβαλ βιντεο τέχνης, Παπαφλέσσεια, μήτινγκ ρυθμικής, γιορτή Υπαπαντής, επέτειος 23ης Μαρτίου κ.λ.π. Οι θεσμοί αυτοί θα πρέπει να ενισχυθούν και όχι μόνο για τουριστικούς λόγους.
  • Προώθηση του αγροτουρισμού – οικοτουρισμού με έμφαση στα χωριά του Ταυγέτου αλλά και στα πεδινά διαμερίσματα. Στις προθέσεις μας είναι η ανάδειξη και προβολή πεζοπορικών διαδρομών στον Ταύγετο ταυτόχρονα με τα μνημεία της φύσης και ιστορικών κατασκευών όπως νερόμυλοι, γεφύρια κ.λ.π. Επίσης στα πεδινά διαμερίσματα οι παραδοσιακές καλλιέργειες μπορούν να συνδυαστούν με εναλλακτικό τουρισμό. Τόσο ο Μεσσηνιακός ελαιώνας όσο και ο αμπελώνας μπορούν να γίνουν πόλος τουριστικού ενδιαφέροντος. Η αγροτική και αγροτοτουριστική ανάπτυξη συμπληρωματικά ενισχύουν την ύπαιθρο και βελτιώνουν το εισόδημα των κατοίκων της αντιστρέφοντας τον προδιαγεγραμμένο μαρασμό.
  • Ανάδειξη της πόλης της Καλαμάτας ως πόλο έλξης αστικού τουρισμού με την ολοκλήρωση της ανάδειξης του ιστορικού κέντρου, την ενοποίησή του με το κάστρο και την ανάδειξη της παραλιακής ζώνης.
  • Αξιοποίηση της μαρίνας σε συνεργασία με την ιδιωτική εταιρεία που τη διαχειρίζεται. Η μαρίνα αποτελεί σημαντικότατη τουριστική υποδομή του Δήμου που όμως έως σήμερα η διαχείρισή της δεν αποφέρει τα αναμενόμενα οφέλη. Χρειάζεται η εκπόνηση σχεδίου προβολής της, αναβάθμισης του περιβάλλοντος χώρου, των προσφερόμενων υπηρεσιών και η διασύνδεσή της με άλλες μαρίνες της Μεσογείου.
  • Αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών του διαδικτύου όπως και της τηλεξενάγησης.

Οι προηγούμενες δράσεις μπορούν να αρχίσουν να υλοποιούνται άμεσα μια και ορισμένες είναι χαμηλού κόστους ενώ υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης σε χρηματοδοτήσεις από ευρωπαικά προγράμματα. Τα αποτελέσματα επίσης μπορούν να έρθουν γρήγορα με προφανές το όφελος για την τοπική οικονομία και κοινωνία ιδιαίτερα στις σημερινές συνθήκες.

3. ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Η γεωγραφική επέκταση του Δήμου σε περιοχές με αγροτικό χαρακτήρα και η αύξηση του ποσοστού των δημοτών που ασχολούνται στον πρωτογεννή τομέα, του δίνουν νέα χαρακτηριστικά. Ο πρωτογεννής τομέας της οικονομίας αποκτάει αξιοσημείωτο βάρος για το Δήμο και επιβάλλει αντίστοιχη πολιτική για τη στήριξή του. Η αγροτική ανάπτυξη έχει μέλλον στην περιοχή αν αξιοποιήσει τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του τόπου, έρθει σε επαφή με την επιστημονική γνώση και συνδεθεί αρμονικά με την τουριστική ανάπτυξη.

Στο Δήμος Καλαμάτας θα δημιουργήσουμε Γραφείο Αγροτικής Ανάπτυξης με έδρα στην περιφέρεια, αξιοποιώντας και το ειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό που συγκεντρώνει με τις συνενώσεις. Σκοπός του γραφείου αυτού θα είναι η μελέτη των τάσεων στον αγροτικό τομέα, η εκπόνηση μελετών, η ενημέρωση των καλλιεργητών, η παροχή συμβουλών και η εκπαίδευση. Βασική επιδίωξή του θα είναι να φέρει σε επαφή τους καλλιεργητές και τις επιχειρήσεις πρώτης μεταποίησης των αγροτικών προϊόντων με φορείς όπως τη Σχολή Γεωπονίας του ΤΕΙ και το Ινστιτούτο Ελαίας και Οπωροκηπευτικών για τη σύνδεση της πρωτογενούς παραγωγής με την επιστημονική κοινότητα και την έρευνα. Επίσης θα επιδιώκει την ενσωμάτωση καλλιεργητικών τεχνικών φιλικών προς το περιβάλλον και τον άνθρωπο. Προς την κατεύθυνση αυτή ο Δήμος Καλαμάτας χρησιμοποιώντας τα μέσα και τις υποδομές που διαθέτει επιβάλλεται άμεσα να οργανώσει σύστημα συλλογής υπολειμμάτων και συσκευασιών αγροχημικών σκευασμάτων καθώς και άχρηστων υλικών όπως νάυλον, σωλήνες κ.λ.π. προς ανακύκλωση.

Για την καλύτερη διάθεση των αγροτικών προιόντων προς τους καταναλωτές ο Δήμος χρειάζεται να αναβαθμίσει την κεντρική λαική αγορά προς όφελος κυρίως των τοπικών παραγωγών.

4. ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΗ – ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Ο Δήμος διαθέτει υποδομές που μπορούν να δώσουν ώθηση στην οικονομική ανάπτυξη της περιοχής αν χρησιμοποιηθούν κατάλληλα. Εως σήμερα το Βιοτεχνικό Πάρκο αντιμετωπίζεται απλά κα μόνο ως πηγή είσπραξης ενοικίων, ενώ το Ανατολικό και το Δυτικό Εμπορικό Κέντρο απαξιώνονται και περιουσιακά στοιχεία του Δήμου υποβαθμίζονται.

Σύμφωνα με τη δική μας αντίληψη το Βιοτεχνικό Πάρκο δεν έχει σκοπό μόνο τη χωρική συγκέντρωση βιοτεχνικών δραστηριοτήτων αλλά κυρίως τη επίτευξη συνεργειών για τις επιχειρήσεις. Η Δημοτική παρέμβαση οφείλει να προωθεί κοινές δράσεις των επιχειρήσεων, την δημιουργία συσπειρώσεων (clusters), την είσοδο στη βιομηχανική υπεργολαβία, τη σύνδεση με φορείς καινοτομίας, την από κοινού συμμετοχή σε εκθέσεις κ.λ.π.

Το Δυτικό Εμπορικό Κέντρο που γειτνιάζει με τις εργατικές κατοικίες επιβάλλεται να ανακαινιστεί και να επαναχρησιμοποιηθεί ως περιφερειακό εμπορικό κέντρο που θα εξυπηρετήσει και θα δώσει «αξία» σε όλη τη δυτική περιφέρεια της πόλης της Καλαμάτας. Επίσης θα παίξει συνδετικό ρόλο για την άρση της απομόνωσης των οικισμών των εργατικών κατοικιών.

Η Βιομηχανική Περιοχή (ΒΙ.ΠΕ.) της Σπερχογείας που διαχειρίζεται από τραπεζικό ίδρυμα είναι επίσης μια υποδομή που πέρασε από πολλές περιπέτειες και γνώρισε την απαξίωση για πολλά χρόνια με ευθύνη των αυτοδιοικητικών αρχών α’ και β’ βαθμού. Σήμερα έχει αποκατασταθεί ο χαρακτήρας της αλλά χρειάζονται να γίνουν πολλά έργα υποδομής ώστε να διασφαλίζονται οι συνθήκες και οι προυποθέσεις ασφαλούς λειτουργίας των επιχειρήσεων και η προστασία του περιβάλλοντος. Ασφαλώς και ο Δήμος πρέπει να έχει συνεχή συνεργασία με τη διαχειρίστρια τράπεζα παρεμβαίνοντας προς την κατεύθυνση αυτή. Ενδεικτικά απαιτούνται βιολογικός καθαρισμός, σιδηροδρομικός κόμβος, πυροσβεστικός σταθμός, δεντροφύτευση κ.α.

Ταυτόχρονα ο Δήμος οφείλει να επιδιώξει, ασκώντας επιρροή στους αρμόδιους φορείς, την επέκταση των ορίων της ΒΙ.ΠΕ. ώστε να περιλάβει και τις επιχειρήσεις που έχουν εγκατασταθεί στη γύρω περιοχή. Έτσι θα διασφαλιστεί με αποτελεσματικότερο τρόπο η προστασία του περιβάλλοντος σε μια πολύ ευαίσθητη και ταλαιπωρημένη περιοχή που γειτνιάζει με κατοικημένες περιοχές.

Επίσης θα πρέπει να καθοριστούν οι τομείς δραστηριότητας που θα επιτρέπονται για εγκατάσταση με έμφαση στις επιχειρήσεις επεξεργασίας αγροτοκτηνοτροφικών προιόντων και επιχειρήσεις μικρής και μεσαίας όχλησης.

5. ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ – ΕΡΕΥΝΑ

Η λειτουργία του ΤΕΙ και του παραρτήματος του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου στο Δήμο μας επηρεάζει καθοριστικά την οικονομική, κοινωνική και πολιτισμική ζωή του τόπου.

Είναι ήδη γνωστοί οι σχεδιασμοί της κυβέρνησης για «Καλλικράτη» στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Εξαγγέλθηκε επίσημα πλέον από τον πρωθυπουργό και την υπουργό παιδείας. Ανακοινώθηκε η εισαγωγή των φοιτητών σε σχολές και όχι τμήματα όπως γίνεται σήμερα. Από χωροταξικής πλευράς, περιλαμβάνει καταργήσεις και συγχωνεύσεις τμημάτων σχολών ακόμα και ολόκληρων ΤΕΙ και ΑΕΙ. Ετοιμάζεται συρρίκνωση και σε ορισμένες περιπτώσεις κλείσιμο περιφερειακών ΤΕΙ και ΑΕΙ.

Με τα δεδομένα αυτά, στην Καλαμάτα, τόσο το ΤΕΙ όσο και η Πανεπιστημιακή σχολή μπαίνουν σε νέες δοκιμασίες. Οι συνέπειες τέτοιων αποφάσεων θα οδηγήσουν σε ακόμη μεγαλύτερο μαρασμό οικονομικό, κοινωνικό, πνευματικό, πολιτιστικό. Επίσης κάνει πιο δυσβάσταχτο το κόστος των σπουδών των παιδιών από την περιφέρεια. Είναι προφανές ότι το θέμα αφορά άμεσα την κοινωνία μας και πρέπει όλοι να πάρουμε θέσεις.

Σαν Δίκτυο Ενεργών Πολιτών του Δήμου Καλαμάτας δεν διακατεχόμαστε από ανούσιους τοπικισμούς ούτε αρνούμαστε την ανάγκη αναδιάρθρωσης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Είμαστε όμως αντίθετοι στο να γίνει εις βάρος της Ελληνικής περιφέρειας οδηγώντας σε ακόμα μεγαλύτερο υδροκεφαλισμό του εκπαιδευτικού συστήματος γιγαντώνοντας περισσότερο τα ΤΕΙ και ΑΕΙ της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Άλλωστε αυτός ο γιγαντισμός των κεντρικών ιδρυμάτων, υποβαθμίζει την ποιότητα των σπουδών.

Προτείνουμε η αναγκαία αναδιάρθρωση (και χωροταξική) των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων να γίνει προς όφελος της αποκέντρωσης με ενίσχυση περιφερειακών σχολών και συρρίκνωση σχολών του κέντρου. Αντί να καταργηθούν περιφερειακά τμήματα είναι από κάθε άποψη προτιμότερο να καταργηθούν ομοειδή τμήματα στα υδροκέφαλα δυσλειτουργικά πανεπιστήμια και ΤΕΙ του κέντρου.

Οι φορείς της τοπικής κοινωνίας με πρώτο το Δήμο οφείλουν να είναι σε συνεχή επαφή με τις δύο πανεπιστημιακές κοινότητες της πόλης και να στηρίζουν έμπρακτα την ανάπτυξη των δύο ιδρυμάτων σε σύνδεση με τις ανάγκες της τοπικής οικονομίας και κοινωνίας.

Σε συνεννόηση με το ΤΕΙ πρέπει άμεσα η σχολή γεωπονίας να συνδεθεί με το Ινστιτούτο ελαίας και με την αγροτική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής δίνοντας πρακτικές λύσεις σε προβλήματα του αγροτικού κόσμου. Ρόλο καταλύτη σε αυτό μπορεί να παίξει η πρότασή μας για ίδρυση γραφείου αγροτικής ανάπτυξης από το Δήμο.

Επίσης πρέπει να προωθηθούν οι προτάσεις της διοίκησης του ΤΕΙ για δημιουργία νέων τμημάτων στη σχολή επαγγελμάτων υγείας που δεν έχουν γίνει δεκτές από το υπουργείο παιδείας μέχρι σήμερα.

Γενικότερα υποστηρίζουμε τη δημιουργία νέων σχολών τόσο στο ΤΕΙ όσο και στο Πανεπιστήμιο και καλωσορίζουμε την πρόσφατη πρόταση ακαδημαϊκών που κινείται σ’ αυτή την κατεύθυνση.

6. ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Προώθηση ενός ενιαίου σχεδίου χωροταξικής οργάνωσης του νέου δήμου

• Με άμεση έγκριση από την Περιφέρεια του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου του καποδιστριακού δήμου Καλαμάτας, ώστε να προχωρήσει η προστασία των ευαίσθητων περιοχών, ο καθορισμός των χρήσεων γης και οι επεκτάσεις του σχεδίου πόλης. Όχι άλλος χρόνος αδράνειας από τη δημοτική αρχή. Από τον Δεκέμβριο του 2009 εκκρεμεί στην Περιφέρεια.

• Με προώθηση του ενιαίου χωροταξικού σχεδιασμού και στον χώρο των πρώην δήμων Θουρίας, Άριος και Αρφαρών.

Μέτρα πολεοδομικού σχεδιασμού:

F  Οριοθέτηση όλων των οικισμών του νέου δήμου.

F  Πολεοδόμηση των οικισμών Αντικαλάμου, Σπερχογείας και Λαιίκων.

F  Αντιμετώπιση του προβλήματος που έχει δημιουργηθεί – με την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για τα «τυφλά οικόπεδα» – με τον καθορισμό του δικτύου κοινόχρηστων δρόμων με γενικές «μελέτες πολεοδομικής οργάνωσης».

F  Πολεοδομική, αρχιτεκτονική διαμόρφωση και ανάδειξη των κεντρικών ζωνών της πόλης της Καλαμάτας, παραλιακή ζώνη και ζώνη Νέδοντα, ζώνη επαφής του αστικού ιστού με το φαράγγι του Νέδοντα – προστατευόμενη περιοχή NATURA 2000.

F  Μέτρα για την αναβάθμιση και ανάπλαση υποβαθμισμένων συνοικιών της Καλαμάτας: Αγ. Παρασκευή, Αγ. Σίδερης, Ράχη, Φραγκοπήγαδο κ.ά.

F  Ξεμπλοκάρισμα της πολυετούς καθυστέρησης στη σύνταξη των πράξεων εφαρμογής στη Βέργα και το Ασπρόχωμα και την επερχόμενη πολεοδομική μελέτη της Μικρής Μαντίνειας. Εξασφαλίζοντας τη χρηματοδότησή τους με ενεργοποίηση της διαδικασίας «προείσπραξης εισφοράς χρήματος». Δηλαδή με προκαταβολή ποσού, που ούτως ή άλλως θα καταβάλλουν οι ιδιοκτήτες προκειμένου να αποκτήσουν οικόπεδα άρτια και οικοδομήσιμα. Έτσι αφ’ ενός θα απελευθερωθούν από την ομηρία οι κάτοικοι αυτών των περιοχών και αφ’ ετέρου θα τονωθεί και η οικοδομική δραστηριότητα, πράγμα πολύ σημαντικό στις σημερινές δύσκολες συνθήκες.

F  Ολοκλήρωση της περιβαλλοντικής μελέτης για τις προστατευμένες περιοχές Ταϋγέτου  NATURA 2000 και δημιουργία φορέα προστασίας και διαχείρισης.

F  Διεκδίκηση της ολοκλήρωσης του αστικού και δασικού κτηματολογίου στα όρια του νέου δήμου.

F  Ενεργοποίηση του προγράμματος «Μολυβιάτη» για τις καμένες περιοχές του Ταυγέτου.

Μ.Παπαγιαννάκης :”Η νέα πόλη στο πλαίσιο της Ευρώπης”

Τρίτη, 12 Οκτωβρίου 2010  δημοσιεύσαμε την τοποθέτηση της Τ.Λαγουδάκη στην εκδήλωση του ΙΣΤΑΜΕ τον Μάιο του 2006 με θέμα “Η νέα πόλη στο πλαίσιο της Ευρώπης”. Δημοσιεύουμε σήμερα την τοποθέτηση του αείμνηστου Μιχάλη Παπαγιαννάκη κορυφαίου διανοούμενου και πολιτικού ,της μεταρρυθμιστικής Αριστεράς  στη χώρα μας.

Συνέχεια ανάγνωσης Μ.Παπαγιαννάκης :”Η νέα πόλη στο πλαίσιο της Ευρώπης”