Αρχείο ετικέτας οικονομία

Ευκλείδης Τσακαλώτος: Ισορροπήσαμε ανάμεσα σε μέτρα για την ανάπτυξη και τη στήριξη της κοινωνίας

Τη συνέντευξη πήρε η Άντα Ψαρρά

• «Ξέφυγα από τους καρχαρίες Και νίκησα τους τίγρεις Μ’ έφαγαν όμως Οι κοριοί», έγραφε στο ποίημά του «Επιτάφιος για τον Μ» ο Μπ. Μπρεχτ. Μήπως τελικά αυτό ταιριάζει με τη σημερινή φάση δύο μέρες μετά τη βαριά ήττα; Κι αν ναι, ποιοι είναι για σας οι κοριοί;

Αμέτρητοι οι κοριοί που είχαμε να αντιμετωπίσουμε μετά το 2015. Ενα κράτος χτισμένο πάνω σε πελατειακές σχέσεις και, άρα, στην άνιση πρόσβαση στην εξουσία, που εμείς έπρεπε να επινοήσουμε τα στοιχειώδη: την παρακολούθηση της πορείας αποπληρωμής ληξιπροθέσμων οφειλών ή την εκτέλεση του ΠΔΕ.

Εναν δημόσιο τομέα όπου τα ιδιωτικά συμφέροντα τον είχαν κάνει σπίτι τους και χρειάστηκε να κάνουμε τα πρώτα βήματα θωράκισής του: στις δημόσιες συμβάσεις, στην κατανομή των ΕΣΠΑ ή στη διαμόρφωση των τιμών των φαρμάκων.

Μια χώρα όπου η αναπτυξιακή πολιτική ήταν άγνωστη λέξη, χωρίς δομές συντονισμού και χωρίς ένα πλαίσιο όπου η κυβέρνηση θα μπορούσε να διαβουλευτεί με τις τοπικές κοινωνίες, τους κοινωνικούς εταίρους, με επιμελητήρια, με τα Πανεπιστήμια κ.λπ., όχι μόνο για να σχεδιάσει αλλά και να προβλέψει τις ευκαιρίες της οικονομίας και τα εμπόδια στην εκμετάλλευσή τους.

Για πρώτη φορά υπάρχει ένα τέτοιο αναπτυξιακό σχέδιο, που όλοι οι πολίτες μπορούν να το βρουν στο διαδίκτυο, μαζί με τους θεσμούς παρακολούθησης και επικαιροποίησης. Να μη συνεχίσω.

Μια αυστηρή κριτική σε μας λέει too little, too late, ειδικά σε κάποιους τομείς που έχουν επίδραση στην καθημερινότητα. Κυρίως δεν μπορεί να ειπωθεί ότι η δημόσια διοίκηση άλλαξε ριζικά τη σχέση με τον πολίτη. Αλλά βήματα έγιναν. Τεχνογνωσία δημιουργήθηκε. Παρακαταθήκη για το μέλλον υπάρχει.

• Η μεσαία τάξη (κυρίως μετά τα αποτελέσματα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη) στέλνει μήνυμα και προς εσάς με πιθανότερο και βασικότερο αντικείμενο την υπερφορολόγηση. Τι θα τους απαντήσετε τις επόμενες 30 ημέρες;

Εχουν δίκιο οι άνθρωποι που διαμαρτύρονται γιατί δεν καταφέραμε να βελτιώσουμε τις ζωές τους όσο θα θέλαμε, να τους πείσουμε ότι δεν αδιαφορήσαμε για την ποιότητα της ζωής των μεσαίων στρωμάτων. Ημασταν όμως αναγκασμένοι να κινηθούμε σε ένα ασφυκτικό δημοσιονομικό πλαίσιο με ανόητους καταναγκασμούς που μας επιβλήθηκαν.

Τα πρώτα χρόνια έπρεπε να αντιμετωπίσουμε την ανθρωπιστική κρίση, τη διάλυση του συστήματος υγείας και παιδείας, την προσφυγική κρίση και κυρίως την έξοδο από τα μνημόνια. Να κριθούμε με αντικειμενικότητα για τα πρώτα χρόνια και με αυστηρότητα για τις προτεραιότητές μας και τον τρόπο που τις υλοποιήσαμε με βάση τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο μετά την έξοδο τον Αύγουστο 2018.

Να κριθούμε για τη μείωση των εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών, του ΕΝΦΙΑ, το επίδομα στέγασης, την προστασία της πρώτης κατοικίας, τις 120 δόσεις, τη μείωση της φορολογίας στα τρόφιμα, την ενέργεια, τον επισιτισμό. Με αυτό το δείγμα γραφής θα καλέσουμε τους πολίτες να μας κρίνουν για το πρόγραμμά μας για την περίοδο 2019-2023. Μια ισορροπία ανάμεσα σε μέτρα για την ανάπτυξη και στήριξης της κοινωνίας.

• Μήπως το μαξιλάρι του υπερπλεονάσματος και της οικονομικής ασφάλειας άδειασε αναγκαστικά το απόθεμα της αλληλεγγύης πολιτών που θέλουν ύστερα από 10 χρόνια μια καλύτερη ανταμοιβή;

Καταφέραμε να μειώσουμε τους δημοσιονομικούς στόχους σε σχέση με εκείνα που είχε συμφωνήσει η προηγούμενη κυβέρνηση. Παρ’ όλα αυτά, για λόγους που έχω εξηγήσει και πρόσφατα παραδέχθηκε και το ΔΝΤ, οδηγηθήκαμε σε υπεραπόδοση. Από εκεί και πέρα διαχειριστήκαμε τα υπερπλεονάσματα άμεσα και στρατηγικά.

Αμεσα με τη διανομή κοινωνικού μερίσματος επί 3 συνεχή χρόνια, το 2019 ενισχύοντας την οικονομία και την κοινωνία με μόνιμα μέτρα εκ των προτέρων και όχι εκ των υστέρων και στρατηγικά με το να δημιουργήσουμε ένα «μαξιλάρι» ασφαλείας 31 δισ. ευρώ το οποίο να μας προστατεύει από τα επικίνδυνα ρεύματα της διεθνούς οικονομίας. Βλέπετε, ζούμε σε έναν επικίνδυνο κόσμο, ο οικονομικός ανταγωνισμός φτάνει στα όρια του εμπορικού πολέμου που δημιουργεί απρόβλεπτες καταστάσεις στο πεδίο της Ε.Ε.

Δημιουργήσαμε έναν ασφαλή διάδρομο έτσι ώστε το οικονομικό χρέος της χώρας να μη γίνει μια νέα «θηλιά» τουλάχιστον για τα επόμενα 17 χρόνια και την ίδια στιγμή έναν μηχανισμό που να μας απεμπλέκει από την ασφυκτική επιτήρηση. Ολα αυτά είναι πράγματα που θα επικοινωνήσουμε στους πολίτες το αμέσως επόμενο διάστημα.

• Εχετε και εσείς προσωπικά κερδίσει τη συμπάθεια και την αποδοχή των πολιτών. Το μήνυμα όμως δεν αφήνει περιθώρια και αφορά προφανώς όχι μόνο μια αίσθηση αλαζονείας αλλά και την όλο και μεγαλύτερη απόσταση που χωρίζει τους κυβερνητικούς παράγοντες από τους πολίτες και ειδικά την Αριστερά. Πώς μπορεί αυτό να αντιστραφεί μέσα σε λίγες ημέρες;

Κατανοώ πώς και γιατί μπορεί να δόθηκε η εντύπωση ότι δεν ήμασταν αρκετά κοντά στην κοινωνία για να αφουγκραστούμε τις ανάγκες της, αλλά και για να βλέπουμε τον πραγματικό αντίκτυπο της πολιτικής μας στις ζωές των ανθρώπων. Η αλήθεια είναι ότι πράγματι δεν είχαμε φανταστεί τις δυσκολίες του εγχειρήματος να στήσεις στα πόδια της μια γκρεμισμένη οικονομία, μια καθημαγμένη κοινωνία, μια δύσκαμπτη δημόσια διοίκηση.

Προσωπικά μπορώ να σας εξομολογηθώ ότι πολλές φορές αναρωτιόμουν αν ο ρόλος ενός πολιτικού είναι να περνά άπειρες ώρες διαπραγματευόμενος με τους θεσμούς για τα μνημόνια και τις αξιολογήσεις, τα ατέλειωτα ταξίδια προετοιμασίας, αντί να γυρνάω την Ελλάδα και να επικοινωνώ με τους ανθρώπους. Σας διαβεβαιώνω ότι αισθάνομαι ευτυχισμένος με το δεύτερο και όχι με τις «δουλείες» των υποχρεώσεων του υπουργού.

Το ίδιο αισθάνονται και οι άλλοι σύντροφοι και συντρόφισσες που εργάζονται στο πλαίσιο της κυβέρνησης. Την τελευταία περίοδο μας δόθηκε η ευκαιρία να γυρίσουμε πόλεις και χωριά με επικεφαλής τον Αλέξη Τσίπρα και να αισθανθούμε τη ζεστασιά του κόσμου και το αναντικατάστατο της διά ζώσης επικοινωνίας. Σας βεβαιώνω ότι αυτό θα κάνουμε και την επόμενη περίοδο.

• Οι δαπάνες, η αδιαφάνεια, η διαφθορά και οι σπατάλες περιορίστηκαν και όλοι το είδαν αυτό. Μήπως όμως δόθηκε υπερβολική έμφαση στην ανάγκη να οδηγηθούν οι πρωταγωνιστές στη Δικαιοσύνη -που στο κάτω κάτω αυτό αφορά την ίδια τη Δικαιοσύνη- παρά στις μεθόδους αποτροπής στην επανάληψη παρόμοιων φαινόμενων;

Προσωπικά δεν υιοθέτησα ποτέ τον «δικαστικό δρόμο για τον σοσιαλισμό», αντίθετα δήλωσα τις αντιρρήσεις μου, τον διακωμώδησα σε κάθε ευκαιρία. Πολλοί και κυρίως «πολλές» μού το χρωστάνε από παλιά, μου καταλογίζουν καθωσπρεπισμό και θεσμολαγνεία σε κάθε ευκαιρία.

Δεν πειράζει, τους απαντώ χριστιανικά «ου γαρ οίδασι τι ποιούσι», αφού με τον μαρξισμό δεν έχουν κάποια αξιοσημείωτη σχέση. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι κάνουμε τα στραβά μάτια, ότι αφήνουμε τους μηχανισμούς υφαρπαγής της δημόσιας περιουσίας αλώβητους, ότι δεν τολμάμε να τα βάλουμε με τη μικρή και μεγάλη διαφθορά. Γνωρίζουμε ότι οι «κακοί» έχουν την υπεροπλία του χρήματος, είναι όπως στις αστυνομικές ταινίες που οι γκάνγκστερ έχουν γρηγορότερα αυτοκίνητα από τους αστυνομικούς, οι τελευταίοι όμως δεν εγκαταλείπουν τη δίωξη.

• Ποιο είναι το σενάριο της επόμενης ημέρας αν καταφέρετε να καλύψετε τη διαφορά;

Μια κυβέρνηση που δεν θα έχει μόνο εννιά μήνες να αποδείξει τι μπορεί να κάνει μετά την έξοδο από τα μνημόνια, αλλά τέσσερα χρόνια. Κυρίως για να φανεί ότι πρωτίστως εμείς καταλαβαίνουμε πως δεν λέει τίποτα αν μόνο οι αριθμοί ευημερούν. Γιατί εμείς δεν θέλουμε να βλέπουμε μόνο περισσότερη παραγωγή νέτα σκέτα.

Μας ενδιαφέρει να επενδύσουμε σε σχέσεις. Ζωντανές πόλεις και κοινότητες όπου οι πολίτες μπορούν με ασφάλεια να ζουν, να δημιουργούν, να βρίσκονται σε δημόσιους χώρους. Νέοι επιστήμονες που να έχουν τη δυνατότητα να δικτυωθούν με τα Πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Επιχειρηματίες και επαγγελματίες να αξιοποιούν το ταλέντο τους και τις καινοτόμες ιδέες τους. Εργαζόμενοι και εργαζόμενες που θα αισθάνονται ότι το κράτος τούς προστατεύει από την ασυδοσία των εργοδοτών και πολίτες που θα είναι περήφανοι για τα νοσοκομεία και τα σχολεία τους. Μεσαία στρώματα στα οποία δεν θα κυριαρχεί ο φόβος για το μέλλον το δικό τους και των παιδιών τους.

Εν ολίγοις, η κριτική σε μας μπορεί, και πρέπει, να γίνεται. Αλλά μια δίκαιη κριτική δεν μπορεί να παραβλέψει ότι εννέα μήνες εκτός μνημονίου δεν επαρκούν για μια συνολική εκτίμηση. Στην πολιτική αντιπαράθεση που έρχεται πιστεύω ότι μπορούμε να πείσουμε πως η Αριστερά μπορεί να κυβερνήσει και στην κρίση και εκτός κρίσης. Σε μια σοβαρή συζήτηση για αντιπαραθετικά πολιτικά σχέδια το εκλογικό αποτέλεσμα της 26ης Μαΐου είναι εντελώς αναστρέψιμο.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Localit.gr Κυκλική Οικονομία και Δήμοι: Μία επίκαιρη, ενδιαφέρουσα και δύσκολη λύση


Αναρτήθηκε: 22.08.2018

Του Ράλλη Γκέκα

Δρ. Οικονομικών ΤΑ

Σε προηγούμενο άρθρο είχε τονιστεί ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ξεκινήσει μία έντονη συζήτηση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ), μετά το 2020. Η συζήτηση βρίσκεται στο στάδιο της διαβούλευσης και μάλιστα θεσμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη – μέλη, έχουν κληθεί να συμμετάσχουν στη διαβούλευση και να καταθέσουν τις προτάσεις τους.

Είναι γνωστό ότι ο προϋπολογισμός της επόμενης προγραμματικής περιόδου θα είναι αισθητά μειωμένος, λόγω και του BREXIT. Παράλληλα, αναμένεται να ενισχυθεί ο ανταγωνιστικός χαρακτήρας των προσκλήσεων. Για να μπορέσουν οι Ελληνικοί δήμοι να ανταπεξέλθουν στις νέες προκλήσεις θα πρέπει από τώρα να προετοιμάζονται ώστε, με την έναρξη της νέας προγραμματικής περιόδου, να αποκτήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Από αυτή την άποψη είναι πολύ ενδιαφέρουσα η συζήτηση που έχει ξεκινήσει, για τα χαρακτηριστικά της νέας Προγραμματικής Περιόδου και ιδιαίτερα η εξειδίκευση στις αναμενόμενες προτεραιότητες και ιεραρχήσεις της.

Παράλληλα, αυτή την εποχή ξαναζούμε το πρόβλημα της αναποτελεσματικότητας της πολιτικής διαχείρισης των απορριμμάτων. Ελπίζω να έχουν όλοι συνειδητοποιήσει ότι η στρατηγική αυτή δεν μπορεί να είναι αντικείμενο λαϊκισμού και μικροπολιτικών σχεδιασμών. Όπως επίσης δεν είναι και ένα πρόβλημα που λύνεται με κάποιο «μαγικό ραβδάκι». Ιδιαίτερα πασιφανές είναι ότι το πρόβλημα αυτό δεν μπορεί να λυθεί, κάθε άλλο μάλιστα, με λύσεις τύπου, τοπικά δημοψηφίσματα.

Η υιοθέτηση πολιτικών κυκλικής οικονομίας αποτελεί μία μέσο- μακροπρόθεσμη λύση. Δεν είναι εύκολη υπόθεση. Στο άρθρο αυτό θα δούμε όμως ότι θα συνεχιστεί και αναμένεται να αποτελέσει μία από τις βασικές προτεραιότητες στη μετά το 2020 πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σημαντικό επίσης στοιχείο είναι ότι η «κυκλική οικονομία» παρουσιάζει μία πολύ ισχυρή υποστήριξη, όπως την καταλαβαίνει ο καθένας βέβαια, εκ μέρους των πολιτών

Ποια είναι η διαφορά γραμμικής και κυκλικής οικονομίας.

Η γραμμική και μέχρι σήμερα, κυρίαρχη οικονομία, στηρίζεται στο τρίπτυχο «take – make – dispose» (εισήγαγε – παρήγαγε – διάθεσε).

Η κυκλική οικονομία στοχεύει στη διατήρηση της αξίας των προϊόντων, των υλικών και των πόρων όσο το δυνατόν περισσότερο, ελαχιστοποιώντας την παραγωγή αποβλήτων. Όσο λιγότερα προϊόντα απορρίπτονται, τόσο το καλύτερο για την οικονομία και το περιβάλλον. Έχει να κάνει με όλα τα στάδια ζωής ενός προϊόντος από το σχεδιασμό του την παραγωγική του διαδικασία, τη διαχείριση των αποβλήτων μέχρι και τη δημιουργία επιχειρηματικών ευκαιριών, επενδύσεων και απασχόλησης.

Ποιος ο λόγος να περάσουμε από τη γραμμική στην κυκλική οικονομία

Το πρόβλημα

Η γραμμική οικονομία αποτελεί τεράστια σπατάλη. Το μεγαλύτερο μέρος της αξίας των υλικών που χρησιμοποιούνται είναι «θαμμένο» στους χώρους υγειονομικής ταφής. Κάθε χρόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) χρησιμοποιούνται σχεδόν 15 τόνοι υλικών ανά άτομο, ενώ κάθε πολίτης της ΕΕ παράγει, κατά μέσο όρο, πάνω από 4,5 τόνους αποβλήτων ετησίως, εκ των οποίων πάνω από το μισό καταλήγει σε ΧΥΤΑ. Το μέσο όχημα, στην Ευρώπη, σταθμεύεται στο 92% του χρόνου, ενώ το 31% των τροφίμων απορρίπτεται και το μέσο γραφείο χρησιμοποιείται μόνο κατά 35-50% στη διάρκεια των ωρών εργασίας
Τα προβλήματα που συνδέονται με την κυκλοφοριακή συμφόρηση κόστισαν το 2016, μόνο στις ΗΠΑ, σχεδόν 300 δισεκατομμύρια δολάρια.

Τα απόβλητα που παράγονται από αυτές τις αναποτελεσματικές διαδικασίες σωρεύουν πρόσθετα έξοδα, λόγω των δαπανών διαχείρισης αποβλήτων και επιβολής ανταποδοτικών τελών. Στις αναπτυσσόμενες αγορές σήμερα, η διαχείριση των στερεών αποβλήτων και το κόστος συλλογής μπορούν ενίοτε να φθάσουν το 50% των δημοτικών ετήσιων προϋπολογισμών.

Οι αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις του γραμμικού μοντέλου περιλαμβάνουν τον αέρα, το νερό, την ηχορύπανση αλλά και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Περίπου το 80% των αστικών περιοχών παρουσιάζουν ατμοσφαιρική ρύπανση σε επίπεδα που υπερβαίνουν τα όρια της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας. Οι συνθήκες αυτές προκαλούν αρνητικές επιπτώσεις στις πόλεις, επιπλέον των άμεσων επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία. Στην Κίνα, σχετικές μελέτες κατέδειξαν ότι, η χαμηλή ποιότητα του αέρα υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα / ελκυστικότητα της πόλης και οδηγεί σε μια σημαντική διαρροή εγκεφάλων από τις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας.

Οι προοπτικές

Τα μέτρα, ο βελτιωμένος σχεδιασμός, η επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων μπορούν να προκαλέσουν καθαρή εξοικονόμηση έως και 604 δισεκατομμύρια ευρώ, για τις επιχειρήσεις σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, ποσό που αντιστοιχεί στο 8% του ετήσιου κύκλου εργασιών τους. Παράλληλα, αναμένεται μείωση των συνολικών ετήσιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από 2 έως 4%. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η υλοποίηση πρόσθετων μέτρων για την αύξηση της παραγωγικότητας των πόρων κατά 30% έως το 2030, μπορεί να ενισχύσει το ΑΕΠ κατά σχεδόν 1%, δημιουργώντας ταυτόχρονα πάνω από δύο εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας.

Πρόσφατη έρευνα κατέδειξε ότι η στροφή σε μία κυκλική οικονομία μπορεί να προκαλέσει:

Αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος. Υπολογίζεται ότι στο μέσο διαθέσιμο εισόδημα για τα νοικοκυριά της ΕΕ θα προκαλέσει αύξηση 3.000 ευρώ μέχρι το 2030.

Περιορισμό των πιέσεων στους δημοτικούς προϋπολογισμούς. Η εισαγωγή αρχών κυκλικής οικονομίας μπορεί να προκαλέσει μείωση κατά 32% των πρωτογενών αποβλήτων κατανάλωσης μέχρι το 2030 και 53% μέχρι το 2025. Ο περιορισμός των αποβλήτων οδηγεί και σε περιορισμό του κόστους αποκομιδής και διαχείρισης τους. Παράλληλα, η «έξυπνη» προμήθεια και χρήση υλικών μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλες εξοικονομήσεις και να περιορίσει την ανελαστικότητα των δημοτικών προϋπολογισμών.

Ενθάρρυνση της εισαγωγής της καινοτομίας στην οικονομία. Η φιλοδοξία να αντικατασταθούν προϊόντα μονής κατεύθυνσης με προϊόντα «κυκλικής» κατεύθυνσης είναι ένα ισχυρό κίνητρο για νέες ιδέες και θα μπορούσαν να προσφέρουν νέες πηγές καινοτομίας. Βρίσκοντας νέους τρόπους διατήρησης, συστατικά και υλικά ενθαρρύνουν επίσης την ανάπτυξη νέων καινοτόμων επιχειρηματικών μοντέλων.

Αύξηση της ποιότητας ζωής. Επιστημονικές έρευνες καταδεικνύουν ότι μέσω της κυκλικής οικονομίας μπορούν να βελτιωθούν δείκτες που έχουν άμεσο αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής των πολιτών. Για παράδειγμα οι θετικές επιπτώσεις της κυκλικής οικονομίας μπορούν μέχρι το 2050, να προκαλέσουν μείωση του «χαμένου» χρόνου, κυρίως στις μεταφορές, κατά 60%. Επιπλέον, δραστηριότητες της κυκλικής οικονομίας (ιδίως στο δομημένο περιβάλλον), θα μπορούσαν να έχουν θετικό αντίκτυπο στον αέρα του εσωτερικού χώρου, την ποιότητα του (μέσω της χρήσης υγιεινών υλικών στα κτίρια) και θα μπορούσαν παράλληλα να επιτύχουν μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης (μέσω αποτελεσματικότερων συστημάτων κινητικότητας, παραγωγής και διαχείρισης απορριμμάτων).

Ευκαιρίες απασχόλησης. Πρόσφατη έρευνα που πραγματοποιήθηκε για την πόλη του Λονδίνου αξιολόγησε ότι μέχρι το 2036 μια κυκλική οικονομία θα μπορούσε να προσφέρει στο Λονδίνο 12.000 καθαρές νέες θέσεις εργασίας στους τομείς της επαναχρησιμοποίησης, της ανακατασκευής και της καινοτομίας των υλικών.

Γιατί θα πρέπει να εμπλακούν οι δήμοι

Οι πόλεις σήμερα λειτουργούν μέσα σε ένα παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, το οποίο βασίζεται στο γραμμικό μοντέλο. Ένας αυξανόμενος παγκόσμιος πληθυσμός, συγκεντρωμένος σε μεγάλο βαθμό στις πόλεις, και μια αυξανόμενη αστική μεσαία τάξη, οδήγησαν σε περισσότερες απαιτήσεις και πιέσεις, σχετικά με τις αστικές υποδομές ενώ παράλληλα, η αύξηση του ΑΕΠ οδήγησε σε μεγαλύτερη κατανάλωση. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με την έλλειψη ολιστικής προσέγγισης στη διαχείριση των αστικών περιοχών, προκάλεσε οικονομικές ζημίες και αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Οι πόλεις μπορούν να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο στην ανάπτυξη μιας κυκλικής οικονομίας. Λειτουργούν ως παράγοντες που επιτρέπουν παρεμβάσεις, στην Ευρώπη τουλάχιστον, με τις οποίες μπορούν να επηρεάσουν τόσο τους καταναλωτές όσο και τις επιχειρήσεις. Για παράδειγμα, οι πόλεις είναι υπεύθυνες για τη διαχείριση απορριμμάτων σε τοπικό επίπεδο. Έχουν τη δυνατότητα χαρτογράφησης των πηγών δημιουργίας απορριμμάτων. Μαζί με τις τοπικές επιχειρήσεις, ορισμένα τουλάχιστον από τα απορρίμματα αυτά, μπορούν να μετατραπούν σε εισροές για την τοπική, την περιφερειακή και την παγκόσμια παραγωγή.

Η μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία απαιτεί πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και νέα οράματα για το πως θα μπορούσε να είναι η μελλοντική πόλη. Ως εκ τούτου, η συμμετοχή σε τοπικό επίπεδο είναι ζωτικής σημασίας για τη μετατροπή από την παραδοσιακή γραμμική προσέγγιση σε μια κυκλική στρατηγική. Η κυκλική οικονομία αποσκοπεί στη αποσύνδεση της ανάπτυξης από τους πεπερασμένους πόρους και την κατανάλωση. Στηρίζεται σε τρεις αρχές:

  1. Σχεδιασμό της αποτελεσματικής διαχείρισης των απορριμμάτων και της ρύπανσης
  2. Διατήρηση των προϊόντων, των εξαρτημάτων και των υλικών στην υψηλότερη αξία τους και χρηστικότητα τους.
  3. Αναγέννηση των φυσικών συστημάτων.

Μια «κυκλική» πόλη ενσωματώνει τις αρχές μιας κυκλικής οικονομίας σε όλες της τις
λειτουργίες, δημιουργώντας ένα αστικό σύστημα που είναι ανανεωτικό, προσβάσιμο
και άφθονο, από το σχεδιασμό του. Αυτές οι πόλεις αποσκοπούν στην αναπροσαρμογή της έννοιας του απορρίμματος και διατηρούν τα στοιχεία ενεργητικού τους στην υψηλότερη αξία, ανά πάσα στιγμή.

Είναι εύκολη η εμπλοκή των δήμων σε διαδικασίες κυκλικής οικονομίας;

Οι δήμοι θα μπορούσαν να προωθήσουν την κυκλική οικονομία εφαρμόζοντας δικά τους έργα, αλλά και υποστηρίζοντας έργα που προωθούνται από άλλους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Σε οποιαδήποτε από τις δύο αυτές περιπτώσεις, οι δήμοι χρειάζονται εξωτερικές πηγές χρηματοδότησης για να καλύψουν την επένδυση ή να την συμπληρώσουν, με βάση τις όλο και περισσότερο περιορισμένες δημοσιονομικές πηγές τους. Εκτός από την έλλειψη ενημέρωσης σχετικά με τις υπάρχουσες πηγές χρηματοδότησης, για τις επενδύσεις της κυκλικής οικονομίας, οι δήμοι συχνά δεν διαθέτουν τις γνώσεις και το κατάλληλο προσωπικό σχετικά με τον τρόπο αξιολόγησης, σχεδιασμού και κατάρτισης προγραμμάτων χρηματοδότησης για έργα κυκλικής οικονομίας.

Στη χρηματοδότηση των επενδύσεων κυκλικής οικονομίας εμπλέκονται κίνδυνοι που δεν είναι αποδεκτοί από τις εμπορικές τράπεζες. Οι κίνδυνοι αυτοί μπορεί να σχετίζονται με:

  • μικρούς φορείς με περιορισμένη εγγύηση ή λίγα περιουσιακά στοιχεία, ως ασφάλεια δανείων,
  • καινοτόμες, αλλά όχι πλήρως εμπορικά αποδεδειγμένες, τεχνολογίες με συναφείς κατασκευαστικούς και λειτουργικούς κινδύνους και
  • μεταβάσεις σε νέα και μη αποδεδειγμένα επιχειρηματικά μοντέλα, με συναφείς εμπορικούς κινδύνους και κινδύνους αγοράς.

Επιπλέον, υπάρχουν εμπόδια και ιδιαίτερα στην Ελλάδα διαρθρωτικά εμπόδια, που περιπλέκουν την ανάμειξη της δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδότησης. Υπάρχουν επίσης εμπόδια στην πρόσβαση στη μικροχρηματοδότηση και στην ενσωμάτωση επιχορηγήσεων και άλλων επιδοτήσεων από διαφορετικές πηγές ή κονδυλίων που στοχεύουν σε διαφορετικά θέματα ή τομείς. Η αντιμετώπιση αυτών των φραγμών και εμποδίων θα βελτίωνε την απαιτούμενη χρηματοδότηση για τα κυκλικά έργα στις πόλεις.

Είναι προφανές ότι στη χώρα μας τα εμπόδια αυτά είναι πολλαπλάσια ακόμα και για μεγάλους και καλά οργανωμένους δήμους.

Πως συμβάλλουν στην υποστήριξη των δήμων οι υφιστάμενες πολιτικές της ΕΕ.

Ορισμένα χρηματοδοτικά εργαλεία, για την υποστήριξη πρωτοβουλιών σχετικά με την κυκλική οικονομία, είναι η χρηματοδοτική στήριξη για τη μετάβαση στη κυκλική οικονομία με τη χρηματοδότηση από το ESIF (European Structural and Investment Funds (ESIF), συμπεριλαμβανομένων 5,5 δισ. Ευρώ από τα διαρθρωτικά ταμεία για διαχείριση αποβλήτων και επενδύσεις, στην κυκλική οικονομία. Επιπλέον, 650 εκατ. Ευρώ διατίθενται από το πρόγραμμα «Horizon 2020», για την έρευνα και την καινοτομία. Υπάρχει επίσης χρηματοδότηση για τα «κυκλικά» έργα που διατίθενται στα προγράμματα Urban Innovative Actions, LIFE, URBACT και Interreg Europe.

Όσον αφορά στις επενδυτικές ενισχύσεις ύψους 5,5 δισ. Ευρώ για έργα στον τομέα των στερεών απορριμμάτων, ορισμένα από τα κεφάλαια αυτά χρησιμοποιούνται για τη στήριξη επενδύσεων που προωθούν την ελαχιστοποίηση των απορριμμάτων και επιτρέπουν κυκλικές πρακτικές διαχείρισης απορριμμάτων, όπως η διαλογή, η ανακύκλωση και η κομποστοποίηση υλικών και βιολογικών απορριμμάτων. Ωστόσο, η προσοχή επικεντρώνεται στη διαχείριση των αποβλήτων (οικιακής χρήσης) και όχι στην κυκλική οικονομία και μεγάλο μέρος αυτών των πόρων αναμένεται να διατεθεί για μεγάλα έργα υποδομής που αποσκοπούν στην ασφαλή επεξεργασία και διάθεση υπολειμμάτων οικιακών αποβλήτων που δεν είναι άμεσα συνδεδεμένα με την κυκλική οικονομία.

Ενδιαφέρον επίσης έχουν κονδύλια του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ESF) (2014-2020), που είναι δυνητικά προσβάσιμα, για έργα και επιχειρήσεις της κυκλικής οικονομίας στο πλαίσιο των διαφόρων εθνικών και περιφερειακών επιχειρησιακών προγραμμάτων που αφορούν:

  • «Ενίσχυση της έρευνας, της τεχνολογικής ανάπτυξης και της καινοτομίας – ΕΤΑΚ» (με πάνω από 60 δισ. ευρώ συνολικά διαθέσιμα κονδύλια κατά την τρέχουσα προγραμματική περίοδο 2014-2020, εκ των οποίων 40 δισ. ευρώ από την ΕΕ)
  • «Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ΜΜΕ» (με πάνω από 90 δισ. ευρώ συνολικά διαθέσιμα κονδύλια κατά την τρέχουσα προγραμματική περίοδο 2014-2020, εκ των οποίων άνω των 60 δισ. ευρώ από την ΕΕ).
  • Άλλοι θεματικοί στόχοι, συμπεριλαμβανομένου του θεματικού στόχου «Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα σε όλους τους τομείς».

Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) παρέχει χρηματοδότηση για σχέδια κυκλικής οικονομίας διαφόρων ειδών και με διαφορετικά χαρακτηριστικά κινδύνου, καθώς και συμβουλευτικές υπηρεσίες σε κυκλικούς φορείς υλοποίησης έργων. Η ΕΤΕπ παρέχει επίσης συμβουλευτική υποστήριξη στις αστικές αρχές. Ένα παράδειγμα αυτού είναι ο Ευρωπαϊκός Χάρτης Συμβουλευτικών Υπηρεσιών για τις Επενδύσεις – URBIS15.

Παρά το ενδιαφέρον τους, τα υφιστάμενα προγράμματα για τη χρηματοδότηση επενδύσεων κυκλικής οικονομίας αξιολογούνται ως ανεπαρκή. Για το λόγο αυτό σχεδιάζονται για την μετά το 2020 προγραμματική περίοδο περισσότερο έντονες και αποτελεσματικές παρεμβάσεις στον τομέα της ενίσχυσης υποστήριξης και προώθησης της κυκλικής οικονομίας.

Οι σχεδιαζόμενες νέες πολιτικές.

Το ρυθμιστικό πλαίσιο που διέπει τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία και ταμεία επενδύσεων (ESIF) κατά την τρέχουσα προγραμματική περίοδο (2014-2020) δεν υποστηρίζει ρητά τη στροφή προς μια κυκλική οικονομία (τουλάχιστον σε αστικό επίπεδο). Μικρές εξαιρέσεις αποτελούν ορισμένα μέσα χρηματοδότησης, όπως αυτά που ενδεικτικά αναφέρονται παραπάνω, που ενδέχεται να εντάσσουν περιστασιακά την κυκλική οικονομία, ως αντικείμενο χρηματοδότησης. Ωστόσο, η χρηματοδότηση που παρέχεται για δράσεις που σχετίζονται με την κυκλική οικονομία στο πλαίσιο αυτών των προγραμμάτων, είναι σχετικά περιορισμένη και ανεπαρκής για να δημιουργήσει την απαιτούμενη ώθηση για την υλοποίηση μιας τέτοιας πολιτικής προτεραιότητας.

Στο πλαίσιο αυτό, η υποστήριξη της μετάβασης προς την κυκλική οικονομία στις πόλεις απαιτεί συγκεκριμένες και σαφείς αναφορές στο κανονιστικό πλαίσιο, όσον αφορά στην επιλεξιμότητα των σχετικών δράσεων. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να προβλεφθούν διατάξεις, στην πολιτική συνοχής μετά το 2020, για να διασφαλιστεί ότι τα προγράμματα ESIF θα συμβάλλουν ουσιαστικά και σταθερά στη μετάβαση προς μια κυκλική οικονομία στις αστικές περιοχές της ΕΕ.

Η μετάβαση προς μια κυκλική οικονομία αναμένεται να ξεκινήσει σε αστικές περιοχές όπου ο οικονομικός, κοινωνικός και χωρικός αντίκτυπος είναι μεγαλύτερος και πληρούνται οι προϋποθέσεις για ολοκληρωμένες παρεμβάσεις. Ως εκ τούτου, θεωρείται πολύ πιθανό εάν όχι βέβαιο, η πολιτική συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενσωματώσει το σκεπτικό της κυκλικής οικονομίας, προκειμένου να δοθεί η απαιτούμενη ώθηση μέσω των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων και επενδυτικών ταμείων. Θα εισαχθούν διατάξεις στην πολιτική συνοχής μετά το 2020 για να διασφαλιστεί ότι τα προγράμματα ESIF συμβάλλουν ουσιαστικά και με βιώσιμο τρόπο στη μετάβαση προς μια κυκλική οικονομία.

Συμπέρασμα

Η εμπλοκή στις διεργασίες της κυκλικής οικονομίας δεν είναι εύκολη υπόθεση. Ιδιαίτερα δε για την Ελληνική πρωτοβάθμια Τοπική Αυτοδιοίκηση, που τόσο οι αρμοδιότητες όσο και οι πόροι της έχουν περιοριστεί σε μεγάλο βαθμό, σε σχέση με την αντίστοιχη κατάσταση των Ευρωπαίων ομολόγων της. Αποτελεί όμως μία μεγάλη πρόκληση. Κυρίως μία πρόκληση που θα καταστεί ακόμα πιο έντονη με την εξειδίκευση των προτεραιοτήτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη νέα προγραμματική περίοδο.

Δεν είναι όμως μόνο οι χρηματοδοτικοί πόροι που αναμένονται. Είναι πολύ σημαντική και η αποδοχή που έχει μία τέτοια πολιτική από τους πολίτες. Οι ευρωπαίοι πολίτες είναι πεπεισμένοι ότι υπάρχει ισχυρή θετική σύνδεση ανάμεσα στην ανάπτυξη, την απασχόληση και την αποδοτική χρήση των πόρων. Δημοσκόπηση του ευρωβαρόμετρου αποκάλυψε ότι σημαντική πλειοψηφία των πολιτών πιστεύει ότι ο αντίκτυπος της πιο αποδοτικής χρήσης των πόρων θα έχει θετικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής στη χώρα τους (86%), στην οικονομική ανάπτυξη (80%) καθώς και στις ευκαιρίες απασχόλησης (78%). Επιπλέον βλέπουν τη μείωση και την ανακύκλωση αποβλήτων τόσο στο σπίτι (51%) όσο και στη βιομηχανία και τον κατασκευαστικό κλάδο (51%) ως το πιο σημαντικότερο τρόπο ενίσχυσης της αποδοτικής χρήσης των πόρων.

Τα συγκριτικά στοιχεία του μέσου ευρωπαϊκού όρου με την Ελλάδα θα τα βρείτε εδώ. Το σημαντικό πάντως στοιχείο είναι ότι παρότι φαίνεται ότι η Ελλάδα υστερεί σε σχέση με τον μέσο Ευρωπαϊκό όρο, τα ποσοστά παραμένουν πάρα πολύ μεγάλα και αυτό είναι ένα πολιτικό καμπανάκι. Δεν μπορεί να αγνοηθεί εύκολα αυτή η βούληση των Ελλήνων πολιτών. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να εντατικοποιηθεί και να γίνει πιο αποτελεσματική η ενημέρωση των πολιτών και κυρίως η καταπολέμηση της νοοτροπίας «όχι στη δική μου αυλή, αλλά στου γείτονα».

Η γνώμη μου είναι ότι οι ελληνικοί δήμοι, τουλάχιστον οι μεγάλοι, θα πρέπει να προετοιμάζονται από τώρα. Όχι μόνο για να διεκδικήσουν κονδύλια από τη νέα προγραμματική περίοδο, όσο περισσότερο για να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν πολιτικές που αναμένεται να τους βοηθήσουν να βελτιώσουν την οικονομική και κοινωνική κατάσταση του δήμου τους όπως επίσης την ποιότητα ζωής των δημοτών τους.

Για περισσότερα:

  • EC. LIFE and the circular economy. http://bookshop.europa.eu
  • EU. Urban Agenda for the EU – Partnership Circular Economy
  • Urban Agenda for the EU. Circular Economy. DRAFT ACTION PLAN
  • Ellen MacArthur Foundation. CITIES IN THE CIRCULAR ECONOMY: AN INITIAL EXPLORATION
  • EE. Κυκλική οικονομία. Συνδέοντας, δημιουργώντας και διατηρώντας την αξία.

Προσωρινή εξαίρεση δημόσιων έργων από τους ηλεκτρονικούς διαγωνισμούς

 14.01.2016 Συντάκτης:  Βασίλης Γεώργας

Εκτός ενιαίου πλαισίου για τις κρατικές προμήθειες μένουν τα δημόσια έργα. Η κυβέρνηση εξαιρεί για τουλάχιστον έναν χρόνο την υποχρεωτική διενέργεια ηλεκτρονικών διαγωνισμών για τις εργολαβίες υπουργείων, Περιφερειών, δήμων κ.ά. μέσω του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημόσιων Συμβάσεων, επικαλούμενη ελλιπή προετοιμασία.

Ετσι, το νομοσχέδιο με το οποίο καθορίζεται το νέο θεσμικό πλαίσιο που θα ισχύει για όλες τις κρατικές προμήθειες, και το οποίο θα δοθεί εντός της άλλης εβδομάδας για δημόσια διαβούλευση με στόχο να ψηφιστεί τον Φεβρουάριο, θα αφορά μόνο τους ηλεκτρονικούς διαγωνισμούς για τις προμήθειες αγαθών και υπηρεσιών σε όλο το Δημόσιο.

Παρότι το εθνικό σύστημα προμηθειών αποτελεί μια από τις πιο φιλόδοξες παρεμβάσεις που υλοποιούνται αυτή την περίοδο στη χώρα και επιδιώκει να φωτίσει τον σκοτεινό κόσμο των υπερτιμολογήσεων και της διαφθοράς στις κρατικές προμήθειες, που με πρόχειρους υπολογισμούς, ελλείψει στοιχείων, η κυβέρνηση εκτιμά ότι ξεπερνούν σε αξία τα 18,5 δισ. ευρώ (στοιχεία 2014), από την πλατφόρμα θα εξαιρεθούν μέχρι τις 30 Απριλίου 2017 οι διαγωνισμοί για τα δημόσια έργα και τις μελέτες.

Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα Εμπορίου και Προστασίας του Καταναλωτή, Αντώνη Παπαδεράκη, ο οποίος παρουσίασε χθες τη λειτουργία του νέου συστήματος, η εξαίρεση έχει ζητηθεί από το υπουργείο Υποδομών «προκειμένου να προσαρμοστούν οι φορείς και το ηλεκτρονικό σύστημα στις αυξημένες απαιτήσεις των τεχνικών έργων και να ολοκληρωθεί η εκπαίδευση του προσωπικού».

Στο μεσοδιάστημα οι διαγωνισμοί θα συνεχίσουν να «τρέχουν» μέσω του υπουργείου Υποδομών, ενώ οι προκηρύξεις θα δημοσιεύονται κανονικά στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημόσιων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ).

Η προσωρινή εξαίρεση των δημόσιων έργων από το Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημόσιων Συμβάσεων δημιουργεί ερωτήματα, όχι μόνο επειδή ο σχεδιασμός για τη δημιουργία ενιαίου πλαισίου προμηθειών είναι γνωστός ήδη από τον νόμο του 2013, αλλά και εξαιτίας των διαφορετικών απόψεων που επικρατούν -σύμφωνα με πληροφορίες- εντός της κυβέρνησης.

Για το θέμα υπήρξαν στο πρόσφατο παρελθόν διαφωνίες μεταξύ των συναρμόδιων υπουργών Οικονομίας Γιώργου Σταθάκη και Υποδομών Χρήστου Σπίρτζη, με τον τελευταίο να έχει την άποψη πως πρέπει να υπάρχει ξεχωριστό θεσμικό πλαίσιο και ξεχωριστή πλατφόρμα για τους διαγωνισμούς που αφορούν δημόσια έργα και μελέτες έργων, και τον υπουργό Οικονομίας να εμμένει στη θέση ότι πρέπει και οι διαγωνισμοί για τα δημόσια έργα να ενταχθούν στο Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημόσιων Συμβάσεων, την ευθύνη του οποίου θα έχει η Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας του Καταναλωτή, η οποία ανήκει στο ΥΠΑΝ.

Ενόψει κατάθεσης του νομοσχεδίου, που αποτελεί και μνημονιακή υποχρέωση, η κυβέρνηση φαίνεται πως κατέληξε στη «σολομώντεια λύση» να ενταχθούν μεν τα δημόσια έργα στο ενιαίο σύστημα κρατικών προμηθειών και να μην υπάρξει ξεχωριστό πλαίσιο γι’ αυτά, αλλά να παραταθεί για έναν ακόμη χρόνο σε σχέση με όλες τις υπόλοιπες κατηγορίες προμηθειών η διενέργεια των διαγωνισμών δημόσιων έργων μέσω του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημόσιων Συμβάσεων.

Η παράταση αυτή δεν είναι η μοναδική. Στον νόμο του 2013, προβλεπόταν ως καταληκτική ημερομηνία για την ηλεκτρονική διενέργεια όλων των διαγωνισμών από όλους τους φορείς η 1η Οκτωβρίου 2015, ανεξάρτητα αν αφορούν προμήθειες αγαθών, νοσοκομεία ή δημόσια έργα κ.λπ.

Ειδικά για τις αναθέσεις δημόσιων έργων και τις μελέτες έργων, είχε δοθεί παράταση με υπουργική απόφαση (Μάρτιος και Σεπτέμβριος 2015) για την 1η Δεκεμβρίου 2015, ενώ στις 8 Δεκεμβρίου δόθηκε νέα παράταση για τις 30 Απριλίου 2017.

Παρ’ όλα αυτά, ο γενικός γραμματέας Εμπορίου, Αντώνης Παπαδεράκης, εκτίμησε χθες πως «στο τέλος του 2017 θα έχουμε έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο λειτουργίας για το σύστημα δημόσιων προμηθειών σε σχέση με τον σημερινό, οι σκοτεινές ζώνες του οποίου ενισχύουν τη διαπλοκή επιχειρηματικών συμφερόντων και εκτρέφουν ένα σύστημα κρατικοδίαιτων επιχειρηματιών με μοναδικό πελάτη το κράτος, την ώρα που χιλιάδες άλλες εταιρείες αποκλείονται».

Διαμόρφωση στρατηγικής

Ο ίδιος χαρακτήρισε το Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημόσιων Συμβάσεων μια από τις μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις στο Δημόσιο, σημειώνοντας ότι μέσω αυτού το κράτος μπορεί όχι μόνο να πετύχει εξοικονόμηση πόρων και βελτίωση υπηρεσιών, αλλά και να διαμορφώσει στρατηγική για την οικονομία και την επιχειρηματικότητα, ανακατανέμοντας σε περισσότερες επιχειρήσεις-προμηθευτές την πίτα των 18 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τον Αντ. Παπαδεράκη, «ακόμη και από αυτά τα 18 δισ. ευρώ ένα κλάσμα μόνο μετατρέπεται σήμερα σε πραγματικό έργο, καθώς, λόγω των υπερτιμολογήσεων, των χρονοβόρων διαδικασιών και του πληθωρισμού των διαφορετικών προδιαγραφών, υπάρχουν μεγάλες διαρροές πόρων».

Προκειμένου να ανοίξει η αγορά των προμηθευτών, με το νέο θεσμικό πλαίσιο θα δίνεται η δυνατότητα ακόμη και σε επιχειρήσεις που έχουν «μικρά χρέη προς το Δημόσιο» να συμμετέχουν σε διαγωνισμούς του Δημοσίου, αν και δεν διευκρινίζεται πώς θα ξεπεραστεί ο σκόπελος της έλλειψης φορολογικής ή ασφαλιστικής ενημερότητας.

Οι 5 βασικοί άξονες του σχεδίου

Το σχέδιο για τις κρατικές προμήθειες έχει μεταξύ άλλων βασικούς άξονες:

1. Την ενοποίηση του κανονιστικού πλαισίου των δημόσιων συμβάσεων ώστε η χώρα να αποκτήσει ενιαίο πλαίσιο και προδιαγραφές για τους κρατικούς διαγωνισμούς.

2. Την υποχρεωτική διαίρεση των διαγωνισμών με διαφορά κριτήρια, π.χ. γεωγραφικά κ.λπ., ώστε να διευκολυνθεί η συμμετοχή περισσότερων επιχειρήσεων.

3. Την απλοποίηση των διαδικασιών υποβολής με ελάχιστα πιστοποιητικά.

4. Τη μείωση των προθεσμιών υποβολής προσφορών από τις 52 ημέρες σε 35, με δυνατότητα περαιτέρω μείωσης στις 30 ή και στις 15 μέρες, αν γίνεται προδημοσίευση διαγωνισμού.

5. Τη δημιουργία νέων μορφών προμηθειών, όπως οι συμφωνίες-πλαίσιο 4ετούς διάρκειας, οι «πράσινες συμβάσεις» και οι συμβάσεις με συνεταιρισμούς.

Τρεις Αρχές Προμηθειών

Η αρχιτεκτονική του συστήματος θα στηρίζεται πλέον σε τρεις Εθνικές Αρχές Προμηθειών: μία για τα αγαθά και τις υπηρεσίες που προμηθεύεται το Δημόσιο, μία για τις υπηρεσίες Υγείας και μία για δημόσια έργα.

Κάτω από αυτές θα διακλαδώνονται οι κεντρικές αρχές αγορών και οι αναθέτουσες αρχές, που από 5.000 θα περιοριστούν σε περίπου 800 έως 1000. Θα δημιουργηθούν επίσης ανεξάρτητες αρχές εξωδικαστικής αντιμετώπισης προσφυγών, καθώς και δομές υποστήριξης του συστήματος.

Σταδιακά από το 2014 μέχρι σήμερα, μέσω του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημόσιων Συμβάσεων, έχουν γίνει 5.600 ηλεκτρονικοί διαγωνισμοί, έχουν κατατεθεί 13.100 ηλεκτρονικές προσφορές, έχουν εγγραφεί 8.728 επιχειρήσεις και έχουν γίνει 1,5 εκατ. αναρτήσεις, ενώ εκτιμάται ότι μέχρι σήμερα έχει επιτευχθεί μεσοσταθμική μείωση 20% στην αξία των προμηθειών συγκεκριμένων διαγωνισμών.

Τι είναι το ΕΣΗΔΗΣ

Το Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημόσιων Συμβάσεων περιλαμβάνει:

■ Ενα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα (πλατφόρμα) μέσω του οποίου όλοι οι φορείς του δημόσιου τομέα θα πραγματοποιούν πλέον με ηλεκτρονικό τρόπο όλους τους διαγωνισμούς άνω των 60.000 ευρώ.

■ Το Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημόσιων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ), στο οποίο δημοσιεύονται τα στοιχεία όλων των δημόσιων συμβάσεων, ανεξαρτήτως ποσού, για προϊόντα, υπηρεσίες και δημόσια έργα, όλων των φορέων που εκτελούν δημόσιες συμβάσεις στη χώρα.

Το ΕΣΗΔΗΣ φιλοξενείται διαδικτυακά στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.promitheus.gov.gr

 

 

ΣΤΟΙΧΕΙΑ-ΣΟΚ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Απώλειες πολλών δισεκατομμυρίων τα Ασφαλιστικά Ταμεία

Τα στοιχεία που δημοσίευσε η Τράπεζα της Ελλάδος μετά από αίτημα του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξη Μητρόπουλου, δείχνουν ότι το κούρεμα του ελληνικού χρέους που έγινε τον προηγούμενο Μάρτιο έφερε στα Ασφαλιστικά Ταμεία απώλειες ύψους 7,3 δισεκατομμυρίων ευρώ. Ειδικότερα, η ονομαστική αξία του Κοινού Κεφαλαίου (το «κοινό ταμείο» στο οποίο είχαν κατατεθεί υποχρεωτικά όλα τα διαθέσιμα κεφάλαια των ασφαλιστικών ταμείων και επενδύονταν σε ελληνικά ομόλογα) από 18,7 δισεκατομμύρια ευρώ που ήταν στις 9 Μαρτίου 2012 μειώθηκε κατά 53,5% λόγω του PSI.


Πόσα δισ. έχασε κάθε Ασφαλιστικό Ταμείο από το κούρεμα χρέους [πίνακες]
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 04|09|2012 | 13:52
Πόσα δισ. έχασε κάθε Ασφαλιστικό Ταμείο από το κούρεμα χρέους [πίνακες]


Απώλειες πολλών δισεκατομμυρίων είχαν τα Ασφαλιστικά Ταμεία από το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων υπό ελληνικό και ξένο δίκαιο (το λεγόμενο PSI) με αποτέλεσμα να βρίσκονται κυριολεκτικά σε άθλια οικονομική κατάσταση.

Σύμφωνα με τους πίνακες, η ονομαστική αξία των μερίδων των διαθέσιμων κεφαλαίων των ασφαλιστικών Ταμείων έπεσε από τα 17,3 δισ. ευρώ στα 10,064 δισ. στις 12 Μαρτίου 2012 όταν ολοκληρώθηκε το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων από την κυβέρνηση Παπαδήμου.

Επιπλέον, μετά την ολοκλήρωση της δεύτερης φάσης του PSI, που αφορούσε ομόλογα του ελληνικού δημοσίου υπό ξένο δίκαιο, η ονομαστική αξία του Κοινού Κεφαλαίου είχε νέα μείωση ύψους 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ, πέφτοντας τελικά στα 8,8 δισ. περίπου. Έτσι, η συνολική μείωση στα κεφάλαια των ασφαλιστικών ταμείων λόγω του κουρέματος του ελληνικού χρέους ήταν 8,5 δισεκατομμύρια ευρώ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα ποσά αυτά αφορούν την ονομαστική αξία των ομολόγων των Ασφαλιστικών Ταμείων. Κι αυτό γιατί η τρέχουσα αξία των ίδιων ομολόγων είναι ακόμα μικρότερη. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία στις 31 Ιουλίου 2012, οι τίτλοι του Κοινού Κεφαλαίου των ασφαλιστικών ταμείων είχαν τρέχουσα αγοραία αξία ύψους μόλις 4,745 δισεκατομμυρίων ευρώ. Δηλαδή οι συνολικές απώλειες των ασφαλιστικών ταμείων, με βάση τις τρέχουσες τιμές των τίτλων που έχουν στην κατοχή τους, ξεπερνούν τα 12 δισεκατομμύρια ευρώ ή το 73% της ονομαστικής αξίας τους πριν το PSI!

Ωστόσο, όπως επισημαίνει η Τράπεζα της Ελλάδος, «η ονομαστική αξία δεν πρέπει να συγχέεται με την τρέχουσα αγοραία αξία των τίτλων, η οποία προκύπτει από τις τιμές διαπραγμάτευσης των τίτλων στην ασφαλιστική αγορά». Η ΤτΕ προσθέτει ότι παρότι στην παρούσα συγκυρία οι τιμές διαπραγμάτευσης των ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου υπολείπονται κατά πολύ της ονομαστικής αξίας τους, είναι η ονομαστική αξία των ομολόγων κάθε ασφαλιστικού Ταμείου που συμμετέχει στο Κοινό Κεφάλαιο την οποία θα εισπράξει από το Ελληνικό Δημόσιο όταν λήξουν οι τίτλοι αυτοί. Εκτός βέβαια αν έχει γίνει νέο κούρεμα μέχρι τότε ή αν κάποιο Ταμείο αποφασίσει να πουλήσει ομόλογα τώρα για να εξασφαλίσει ρευστότητα…

Υπενθυμίζεται ότι ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Μητρόπουλος στην ερώτησή του στις 17 Ιουλίου 2012 προς τους υπουργούς Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας και Οικονομικών είχε επισημάνει ότι «μέχρι σήμερα δεν υπάρχει επίσημη ενημέρωση για το ύψος του κουρέματος των αποθεματικών των ταμείων Κύριας Σύνταξης, των Επικουρικών Ταμείων, των Ταμείων Πρόνοιας καθώς και των διαφόρων Μετοχικών Ταμείων ή Ταμείων Αλληλεγγύης, που οι καταθέσεις τους -αναγκαστικά κατατεθειμένες και διαχειριζόμενες από την Τράπεζα της Ελλάδος- υπέστησαν μειώσεις έως πλήρους εξαφάνισης εν μία νυκτί με τη στιγμιαία μετατροπή, ακόμη και των κεφαλαίων κίνησης τους, σε ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου και το αναγκαστικό κούρεμα τους εν αγνοία των Διοικήσεων και των μελών τους».

Δείτε τους πίνακες:

Πόσα δισ. έχασε κάθε Ασφαλιστικό Ταμείο από το κούρεμα χρέους [πίνακες]   | iefimerida.gr 0
Πόσα δισ. έχασε κάθε Ασφαλιστικό Ταμείο από το κούρεμα χρέους [πίνακες]   | iefimerida.gr 4
Πόσα δισ. έχασε κάθε Ασφαλιστικό Ταμείο από το κούρεμα χρέους [πίνακες]   | iefimerida.gr 5

Πηγή: iefimerida.gr