Αρχείο ετικέτας Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας

Ο ξένος τύπος για τη συμφωνία των πρεσπων

Μία από τις σημαντικότερες διπλωματικές αποφάσεις στην σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας

Με θετικά σχόλια υποδέχθηκαν τα διεθνή ΜΜΕ την κύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών . Θυμίζουμε ότι η Συμφωνία κυρώθηκε από το ελληνικό κοινοβούλιο με 153 ψήφους υπέρ και 146 κατά. Ένας βουλευτής, ψήφισε παρών.

Οι Τimes της Νέας Υόρκης για τη Συμφωνία

«Οι Έλληνες κύρωσαν τη συμφωνία για τη μετονομασία της Μακεδονίας, σε μια νίκη για τη Δύση» τιτλοφορείται το άρθρο των New York Times αναφορικά με τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα μετά την υπερψήφιση της Συμφωνίας των Πρεσπών από το ελληνικό κοινοβούλιο.

Το άρθρο της αμερικανικής εφημερίδας ξεκινά με την εκτίμηση: «Υπερνικώντας τη ρωσική ανάμειξη στα Βαλκάνια και την έντονη αντίθεση στο εσωτερικό της χώρας, οι Έλληνες βουλευτές ψήφισαν, σε μια βασανιστική διαδικασία, προκειμένου να παραμερίσουν τους ιστορικούς ανταγωνισμούς και να αναγνωρίσουν το άρτι μετονομασθέν κράτος της Βόρειας Μακεδονίας, σε μια σπάνια νίκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ».

O Guardian για τη Συμφωνία των Πρεσπών

Η εφημερίδα Guardian με τίτλο «Οι Έλληνες βουλευτές επικύρωσαν την αλλαγή ονομασίας της Μακεδονίας σε μία ιστορική ψηφοφορία», γράφει ότι η πλειοψηφία του κοινοβουλίου υποστήριξε την συμφωνία, καθώς εθνικιστές που αντιτίθενται σε αυτή φώναζαν θυμωμένα «προδότες». Ο πρόεδρος της Βουλής, Νίκος Βούτσης, ανακοίνωσε το αποτέλεσμα (153 υπέρ, 146 κατά και ένα παρών) εν μέσω ενθουσιωδών χειροκροτημάτων.
Όπως υποστηρίζει η πρώην Γιουγκοσλαβική δημοκρατία θα μετονομαστεί σε Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, βάζοντας τέλος σε μία διαμάχη δεκαετιών, αν και οι αντιδράσεις κατά της συμφωνίας ήταν έντονες. Επικαλείται δηλώσεις του πρωθυπουργού στη διάρκεια της συζήτησης στη Βουλή, με την οποία καλούσε τους βουλευτές να εγκρίνουν τη συμφωνία, ενώ γράφει για την χθεσινοβραδινή διαδήλωση με επεισόδια, στην οποία οι διαδηλωτές την χαρακτήρισαν «εθνικό ξεπούλημα» και ζήτησαν τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος.

Spiegel: Η Ελλάδα δεν θα αντιταχθεί πλέον στην ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ

“Μετά από σχεδόν 30 χρόνια συγκρούσεων, το ελληνικό κοινοβούλιο αποφάσισε τη μετονομασία του βόρειου γείτονα της Ελλάδας από “Δημοκρατία της Μακεδονίας”, σε “Βόρεια Μακεδονία”. Τη συμφωνία είχε υπογράψει ο Έλληνας πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, με τον ομόλογό του Ζόραν Ζάεφ το περασμένο καλοκαίρι, γράφει το Der Spiegel.To γερμανικό περιοδικό γράφει ότι η διαμάχη για το όνομα ξεκίνησε από το 1991 που η ΠΓΔΜ έγινε ανεξάρτητη ως πρώην δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας. Πολλοί Έλληνες φοβήθηκαν ότι η γειτονική χώρα θα μπορούσε να έχει εδαφικές αξιώσεις στη βόρεια ελληνική περιοχή της Μακεδονίας. Σε αντάλλαγμα μετά την έγκριση της συμφωνίας, η Αθήνα δεν θα αντιταχθεί πλέον στην ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ και στην έναρξη των διαπραγματεύσεων ένταξης στην ΕΕ, γράφει το Der Spiegel.

FAZ: O Τσίπρας κυριάρχησε παρά την έντονη αντίδραση 

“Το ελληνικό κοινοβούλιο ενέκρινε την Παρασκευή τη συμφωνία που επιλύει τη διαμάχη για το όνομα της Μακεδονίας”, γράφει η γερμανική FAZ ,τονίζοντας ότι “ο Έλληνας πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, κυριάρχησε παρά την έντονη αντίδραση”.Η συμφωνία εγκρίθηκε με 153 ψήφους υπέρ από το κυβερνών κόμμα του Αλέξη Τσίπρα και αρκετούς ανεξάρτητους βουλευτές. Εναντίον ψήφισαν 146 βουλευτές και ένας παρών.Έτσι, επικυρώθηκε η μετονομασία του βόρειου γείτονα της Ελλάδας από πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας σε “Βόρεια Μακεδονία”. Το κοινοβούλιο των Σκοπίων έχει ήδη εγκρίνει τη συμφωνία και τις αντίστοιχες συνταγματικές τροποποιήσεις, γράφει η FAZ σημειώνοντας ότι “οι εθνικιστές και στις δύο χώρες αντιτάχθηκαν σε αυτή τη συμφωνία”.

BBC: Η ελληνική ψηφοφορία βάζει τέλος σε μία διαμάχη 27 ετών. Η μη «δημοφιλής» συμφωνία για τη μετονομασία της γειτονικής ΠΓΔΜ σε Βόρεια Μακεδονία πέρασε με ισχνή πλειοψηφία από την ελληνική Βουλή.  

Reuters: Το ελληνικό κοινοβούλιο κυρώνει τη συμφωνία για το όνομα Μακεδονία. H ελληνική ψήφος τερματίζει τη διαμάχη Αθήνας – Σκοπίων και ξεμπλοκάρει τις επί δεκαετίες προσδοκίες της πρώην γιουγκοσλαβικής δημοκρατίας να ενταχθεί στην Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ.

«Le Soir», σε δημοσίευμα με τίτλο «Μακεδονία: Μετά το έπος της ονομασίας, το ΝΑΤΟ και η Ε.Ε. στο στόχαστρο», κάνει λόγο για «εξωτική» διαμάχη μεταξύ Σκοπίων και Αθήνας, διάρκειας ενός τετάρτου του αιώνα, η οποία έχει δηλητηριάσει ολόκληρη την περιοχή των Βαλκανίων και βαδίζει προς την επίλυσή της.

Οι Financial Times δημοσιεύουν την είδηση της υπερψήφισης της συμφωνίας με τον τίτλο «Η Ελλάδα τελειώνει την διαμάχη συμφωνώντας στην αλλαγή ονομασίας σε Βόρεια Μακεδονία» και σχολιάζοντας ότι βουλευτές μικρών κομμάτων βοήθησαν τον ΣΥΡΙΖΑ να εξασφαλίσει νίκη με μικρή διαφορά στη Βουλή.

Η Telegraph γράφει σε τίτλο της: «Η Ελλάδα πετυχαίνει ακατόρθωτη αποστολή (‘mission impossible’) επικυρώνοντας τη συμφωνία αλλαγής ονόματος με την Μακεδονία». Αναφέρεται σε μήνυμα του Έλληνα πρωθυπουργού με το οποίο χαιρετίζει «μία νέα σελίδα για τα Βαλκάνια» μετά την υπερψήφιση της συμφωνίας, η οποία αλλάζει το όνομα της «Μακεδονίας» σε «Βόρεια Μακεδονία». Υποστηρίζει ότι η επικύρωση ανοίγει το δρόμο για την «Βόρεια Μακεδονία» να ενταχθεί σε ΝΑΤΟ και ΕΕ, κίνηση που – όπως σχολιάζει – ανακόπτει την ρωσική επιρροή στην περιοχή

Ηλίας Νικολακόπουλος: Το μακεδονικό δεν έχει πραγματική επίπτωση στις κομματικές προτιμήσεις

  • By Epohi, epohi
  • July 16th, 2018

Τη συνέντευξη πήρε
η Τζέλα Αλιπράντη και ο Χ. Γεωργούλας

Πώς κινείται το πολιτικό σύστημα το τελευταίο διάστημα; Στα  αναμενόμενα πλαίσια ή υπήρξαν γεγονότα που το εξέτρεψαν;
Μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να έχει αλλάξει σημαντικά το τοπίο του κομματικού ανταγωνισμού, σε σύγκριση με αυτό πριν από έξι μήνες. Το καινούργιο στοιχείο, βέβαια, είναι το μακεδονικό. Δύο σημεία θα ήθελα να σημειώσω στο ζήτημα αυτό. Το πρώτο, αφορά τη μεγάλη πλειοψηφία που επιμένει στο στερεότυπο ότι η Μακεδονία είναι μία και ελληνική και επομένως δεν έπρεπε να αναγνωρισθεί η Βόρεια Μακεδονία με όρο που να περιέχει τη λέξη «Μακεδονία». Αυτό το στερεότυπο διατηρείται, περίπου, από το 1992 και αναπαράγει την καταστροφική απόφαση για την ονομασία: «ούτε Μακεδονία, ούτε παράγωγα». Θέση που συγκέντρωνε περίπου το 80% της αποδοχής σταθερά στις έρευνες της εποχής και μετά. Μου είχε κάνει κατάπληξη η σταθερότητα αυτού του στερεοτύπου. Αυτό δεν συνεπάγεται βέβαια, και κάποια αντίστοιχη αλλαγή των κομματικών συσχετισμών. Ο Σαμαράς που επένδυσε σε αυτό με την Πολιτική Άνοιξη, δεν συγκέντρωσε ούτε 5% στις εκλογές του ‘93 και το ’96 έμεινε εκτός Βουλής. Και η ειρωνεία, σε σχέση με την πολιτική καπηλεία του μακεδονικού, είναι ότι τα ποσοστά της Πολιτικής Άνοιξης ήταν υψηλότερα στην Πελοπόννησο παρά στη Μακεδονία. Δηλαδή, το στερεότυπο αυτό ναι μεν αναπαράγεται εύκολα στις δημοσκοπήσεις, αλλά οι πολιτικές του επιπτώσεις δεν είναι αυτονόητες. Περισσότερο, λοιπόν, θεωρώ αυτό το θέμα ως φάντασμα που πλανάται, χωρίς να έχει πραγματική πολιτική επίπτωση στις κομματικές προτιμήσεις. Άλλωστε, αργά αλλά σταθερά εδώ και πολλά χρόνια, η άκριτη επανάληψη του στερεότυπου έχει μειωθεί περίπου στο 70%, και ευτυχώς ένα 25% συμφωνεί με τη Συμφωνία των Πρεσπών. Είναι επομένως εξαιρετικά θετική η πρωτοβουλία της κυβέρνησης να προχωρήσει στη συμφωνία, παραγνωρίζοντας δημοσκοπήσεις, που απλώς επαναλαμβάνουν τη στρεβλή εικόνα που έχει η κοινή γνώμη για την ελληνική ιστορία.
Το δεύτερο σημείο, ως έμμεση συνέπεια του μακεδονικού, αφορά το Κίνημα Αλλαγής, που κάποια στιγμή παρουσίασε δυναμική και οι έρευνες έδειχναν πως θα μπορούσε να ξεπεράσει το 10%, και να έρθει στην τρίτη θέση, ξεπερνώντας την Χρυσή Αυγή. Με τη λογική των ίσων αποστάσεων που πρόβαλε στην αρχή, θα μπορούσε να παίξει ρυθμιστικό ρόλο, να μην προχωρήσει σε συνεργασία με τη ΝΔ χωρίς όρους, να αφήσει ανοιχτό το δρόμο των συναινέσεων. Σήμερα δεν φαίνεται να διατηρείται αυτή η δυναμική. Τελικά, η σύμπραξη του κεντρώου χώρου αποδείχτηκε ασταθής και στην πρώτη σοβαρή απόφαση οδηγήθηκαν σε κρίση. Άρα ο επιδιωκόμενος τρίτος πόλος δεν φαίνεται να μπορεί να διαδραματίσει κάποιο καταλυτικό ρόλο. Ξανακινδυνεύει να βρεθεί στην τέταρτη θέση, πίσω από τη Χ.Α., και η εικόνα του ανταγωνισμού επιστρέφει σε αυτά που ξέραμε πριν. Είναι σημαντικό, επίσης, ότι με το μακεδονικό επιδιώκεται να δημιουργηθεί ένα «κίνημα αγανακτισμένων» με προπηλακισμούς και επιθέσεις εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι μια πολύ επικίνδυνη επιλογή, που αποδυναμώνει όμως και το στερεότυπο που αναφέραμε προηγουμένως, γιατί αν «η Μακεδονία μία και ελληνική» εκφραστεί με αυτό τον τρόπο, θα οδηγήσει σε αντισυσπειρώσεις και θα απομακρύνει μια μερίδα του κόσμου.

Η πτώση των συλλαλητηρίων μπορεί να οφείλεται και σε αυτόν τον παράγοντα;


Ναι, αν τα συλλαλητήρια εναντίον της συμφωνίας μετατραπούν σε συλλαλητήρια χουλιγκανικού τύπου, υπονομεύουν και το στερεότυπο. Προσωπικά τα φοβάμαι, διότι τέτοιου είδους εκδηλώσεις είναι επικίνδυνες, αλλά όχι εκλογικά. Δηλαδή, η προσπάθεια να κινητοποιηθούν 10-20 άνθρωποι για να διαδηλώσουν εναντίον κάποιου κυβερνητικού στελέχους, δεν μπορούν να έχουν απήχηση, και όσο προβάλλονται από κάποια ΜΜΕ ως αντίδραση του κόσμου, τροφοδοτούν την Χ.Α., όχι τη ΝΔ. Θα ήταν προς όφελος της δεύτερης να συγκρατήσει αυτές τις εκδηλώσεις, όσο μπορεί βέβαια, αφού δεν ελέγχει αναγκαστικά αυτό τον κόσμο.

Διαπάλη για τα δεξιά της ΝΔ

Το νέο κόμμα που δημιουργείται δεξιά της ΝΔ από τους Μπαλτάκο και Δημήτρη Καμμένο, θα μπορούσε να έχει απήχηση λόγω μακεδονικού;
Δεν νομίζω ότι θα έχουν την οποιαδήποτε απήχηση στον κόσμο, παρά μόνον αν συμπράξουν και με άλλους «μακεδονομάχους» (ή «μακεδονοκάπηλους»), όπως ο Βελόπουλος. Η τύχη που θα είχε ένα τέτοιο κόμμα θα ήταν καλύτερη σε πιο χαλαρές εκλογές, όπως οι ευρωεκλογές, όχι όμως σε βουλευτικές.

Η στρατηγική της ΝΔ, λέγεται ότι ήταν να αποτρέψει ακριβώς ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Δεν απέδωσε ή ήταν τελικά άλλη;
Η θέση που επέλεξε η ΝΔ δεν ήταν μόνο μικροπολιτική, να μη συγκροτηθεί ένα άλλο δεξιό κόμμα, αλλά οφείλεται και στο γεγονός ότι μεγάλο μέρος της στελέχωσής της είναι εθνικιστική και λαϊκιστική. Το είδαμε στην πρόταση δυσπιστίας, όπου το 90% των βουλευτών της που μίλησαν ήταν σαν απολιθώματα άλλης εποχής. Λογικοί νεοδημοκράτες ντρέπονταν να τους ακούσουν, αλλά αυτοί οι μετριοπαθείς κεντροδιεξιοί είναι μετρημένοι στα δάχτυλα. Η επιλογή της ΝΔ συνδέεται, επομένως, με την προσπάθεια να μη φτιαχτεί δεξιό μόρφωμα, αλλά αντιστοιχούσε δυστυχώς και στην πολιτική κουλτούρα της πλειοψηφίας της εκλογικής της βάσης. Αλλά δεν νομίζω ότι ένα τέτοιο πολιτικό σχήμα, δεξιότερα της ΝΔ, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση μπορεί να έχει την οποιαδήποτε ελπίδα, πέραν των ευρωεκλογών.

Η ΝΔ στηρίζει πολύ τις ελπίδες της σε αυτό το 70% που λέγαμε πριν. Όμως έτσι δεν έχει περιθώριο διεύρυνσης του ακροατηρίου της, αν και επιδιώκει αυτοδυναμία. Δεν είναι δύο αντιφατικά πράγματα;
Δεν είμαι σίγουρος ότι η ΝΔ επιθυμεί πραγματικά αυτοδυναμία. Νομίζω προτιμά μια οριακή μη αυτοδυναμία, που θα μπορούσε να εξαναγκάσει το όποιο ΠΑΣΟΚ έχει μείνει, να συμπράξει μαζί της. Αυτό θα ήταν καταστροφικό για το ΠΑΣΟΚ, αλλά ενισχυτικό για τη ΝΔ. Μόνο το ΠΑΣΟΚ μπορεί να εύχεται αυτοδυναμία της ΝΔ, για να μείνει καθαρό απ’ έξω. Δεν νομίζω, όμως, να πιάσει η ευχή. Ενότητα, ουσιαστικά, στη ΝΔ δεν υπάρχει, είναι μόνο εξαναγκαστική ενόψει εξουσίας. Δεν κατόρθωσε να φτιάξει το κεντροδεξιό κόμμα που θα μπορούσε όχι απλώς να διεκδικήσει την εξουσία, αλλά να μακροημερεύσει και να εφαρμόσει ανάλογη πολιτική.

Η διαμάχη εντός ΝΔ, μπορεί να επηρεάσει την εκλογή προέδρου Δημοκρατίας;
Τέλη 2019, αρχές 2020 πρέπει να επιλεγεί ο πρόεδρος της Δημοκρατίας. Θα είναι μεγάλη δοκιμασία για τη ΝΔ. Η ηγεσία της είναι σαφές ότι δεν έχει καμία επιθυμία να επανεκλέξει τον σημερινό Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Προκόπη Παυλόπουλο. Πώς θα το πετύχει αυτό; Προτείνοντας κάποιον από το ΚΙΝΑΛ, αν αθροιστικά διαθέτουν 180 βουλευτές, και πιέζοντας την καραμανλική της πτέρυγα να ψηφίσει εναντίον του Παυλόπουλου;

Μπορεί να ανακτήσει έδαφος το Ποτάμι;

Οι διεθνείς θεσμοί διαφωνούν με τη στάση της ΝΔ στο μακεδονικό, στην ερμηνεία του Eurogroup κ.ά. Αυτά σε ένα κόμμα θεσμικό, μεγάλο δεν μετράνε;


Η ΝΔ τείνει να πάψει να είναι το κεντροδεξιό θεσμικό κόμμα. Αισθάνεται άσχημα στο ευρωπαϊκό περιβάλλον του Λαϊκού Ευρωπαϊκού Κόμματος. Δεν μιλάω για το ΚΙΝΑΛ που είναι δακτυλοδεικτούμενο από τους Σοσιαλιστές, αλλά και στο ΕΛΚ όσα κόμματα στηρίζουν την πολιτική της ΝΔ είναι περιθωριακά. Εκεί όντως υπάρχει πρόβλημα, και δεν είναι καθόλου μικρό. Απλώς πιστεύουν ότι μπορούν να πολιτεύονται στην Ελλάδα όπως τους αρέσει, ή όπως φυσάει ο άνεμος, με τη λογική ότι όταν έρθουν στην εξουσία, θα τα βρουν με τους ευρωπαίους ομοϊδεάτες τους. Το ΚΙΝΑΛ δεν ξέρω πώς θα κατορθώσει να επιβιώσει και να πολιτευτεί, μετά από αυτή τη στροφή που έκανε τους τελευταίους μήνες σε ένα αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο. Η λογική τής σκληρής στάσης για να επαναπατρίσουν από τον ΣΥΡΙΖΑ το πατριωτικό ΠΑΣΟΚ, είναι ένα φάντασμα που δεν υπάρχει. Δεν πρόκειται κανείς να γυρίσει στο ΠΑΣΟΚ λόγω μακεδονικού, αυτά είναι φαντασιώσεις. Απογοητευμένοι ψηφοφόροι που έχουν πληγωθεί από την κυβέρνηση, αν τους προσφερόταν μια άλλη προοπτική, θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν θετικά το ΚΙΝΑΛ, αλλά πάντως όχι λόγω μακεδονικού. Δεν μπορώ, ειλικρινά, να καταλάβω γιατί τράβηξε το σκοινί τόσο πολύ σε αυτό το θέμα και διάλεξε τη σύμπλευση με τη ΝΔ, τη στιγμή που φαινόταν ότι υπάρχει κι άλλη δυνατότητα. Η επιλογή του ΠΑΣΟΚ για τη στροφή των τελευταίων μηνών παραμένει ανεξήγητη. Όπως διαβάζω στις συνεντεύξεις κάποιων, όλα αυτά θα κριθούν στην κάλπη, αλλά το βλέπω δύσκολο να κριθούν υπέρ του ΚΙΝΑΛ αυτή τη στιγμή.

Ο Θεοδωράκης θα μπορέσει να επανακτήσει όσους έχασε προς ΝΔ ή ΔΗΣΥ;


Το Ποτάμι, αναγκαστικά, μπαίνει σε καινούργιο τοπίο. Για να παίξει με επιτυχία, πρέπει να πάρει μαζί του κι άλλους ανθρώπους. Δεν είναι πλέον το καινούργιο που θα το ακολουθήσουν κεντροδεξιοί και κεντροαριστεροί σε ένα νέο μείγμα. Ο χώρος δημιουργείται για να μπορεί να σταθεί απέναντι και στον ΣΥΡΙΖΑ αλλά και στη στροφή του ΚΙΝΑΛ, αυτό είναι σαφές. Ποιος θα τον εκφράσει είναι ένα ζήτημα. Ο Θεοδωράκης τον εξέφρασε κάποια στιγμή, πιο πριν ήταν η ΔΗΜΑΡ. Αν θα ακολουθήσει την πορεία της δεύτερης, θα δείξει. Πάντως ο χώρος αυτός δημιουργείται. Πρόσωπα υπάρχουν, αλλά επειδή είμαστε σε φάση που όλοι είναι φθαρμένοι, δεν μπορώ να σκεφθώ ποια θα ήταν η σύνθεση αυτού του νέου Ποταμιού, που καλό θα ήταν να μην κρατούσε ούτε το ίδιο όνομα για να τραβήξει κόσμο.

Το κέντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης

Ποιο θα είναι το κύριο ζήτημα της πολιτικής αντιπαράθεσης κατά τη γνώμη σου στο εξής;
Το διακύβευμα της πολιτικής αντιπαράθεσης, και εκεί είναι το σημείο αδυναμίας του ΣΥΡΙΖΑ, θα επιδιώξει η αντιπολίτευση να είναι το «φύγετε». Είναι ένα αντι-ΣΥΡΙΖΑ ρεύμα που, δεν πρέπει να εθελοτυφλούμε, υπάρχει έντονο στην κοινωνία. Στο λόγο των ΜΜΕ, της ΝΔ και του ΚΙΝΑΛ επαναλαμβάνεται ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι μια παρέα που διαχειρίζεται την εξουσία και δεν τον θέλουμε. Αν αυτό δεν σπάσει, ο ΣΥΡΙΖΑ θα βρεθεί σε δύσκολη θέση. Θα έπρεπε να είναι το πρώτο του μέλημα, να σπάσει το παγιωμένο, σε μεγάλο βαθμό, αίσθημα του «φύγετε».

Πώς στήνουν την επιχειρηματολογία τους για το «φύγετε»;
Πρώτον, είναι το «δεν σας ξέρουμε». Δεν είστε οι «νόμιμοι ιδιοκτήτες» της χώρας, υπάρχει το αίσθημα «ποιοι είστε εσείς που ήρθατε να κυβερνήσετε τη χώρα;». Αυτό το βλέπουμε ακόμα και σε πρώην συντρόφους του ΣΥΡΙΖΑ. Ένα κομμάτι από αυτούς είναι εναντίον του και τροφοδοτούν το μέτωπο με ένα εμμονικό λόγο εναντίον του Τσίπρα και της παρέας του. Αν δεν το σπάσεις, πώς πας στις εκλογές; Αυτό σου επιτρέπει μέχρι ενός σημείου να περιχαρακώσεις το χώρο και σου ξαναδίνει μια αριστερή ταυτότητα, π.χ. σε θέματα όπως η εκκλησία, το μακεδονικό κτλ, που είχε θολώσει το προηγούμενο διάστημα, αλλά είναι μειοψηφική και έχεις απέναντι -ακόμα και παράλογο να το πεις- ένα κύμα εναντίωσης.

Και πώς το ανακόπτεις αυτό;
Πρώτον, εδώ έχουν γίνει εξαρχής λάθη εξαιτίας της δύσκολης θέσης που βρέθηκε ο ΣΥΡΙΖΑ, έμεινε δηλαδή μόνος του και έτυχε η σύμπραξη με τους ΑΝΕΛ, που ήταν ατύχημα ή αναγκαιότητα, πάντως δεν ήταν ούτε προσυμφωνημένη ούτε η πλέον επιθυμητή επιλογή. Αυτό ανέστειλε τη δυνατότητα, όμως, να φτιάξει και ευρύτερες συμμαχίες. Διαισθάνομαι ότι αυτή τη στιγμή επιδιώκονται τέτοιες συμμαχίες, κυρίως στην αυτοδιοίκηση, οι οποίες όμως ακόμα δεν έχουν υλοποιηθεί. Κάποιοι ίσως πουν ότι δεν χρειάζεται, διότι ο ΣΥΡΙΖΑ πέρασε τη δοκιμασία της κυβέρνησης, έφτιαξε ευρωπαϊκή εικόνα και αρκεί να αποτελεί το κυρίαρχο αριστερό κόμμα στην Ελλάδα. Εδώ είναι και έχει προοπτική για τα περαιτέρω. Δηλαδή, δεν πειράζει να χάσει τις επόμενες εκλογές, αρκεί να κρατηθεί γερό το κόμμα, ενώ όλα τα άλλα δίπλα θα είναι συντρίμμια. Το ΚΙΝΑΛ ηττημένο, το ΚΚΕ παρωχημένο. Όμως το άνοιγμα στην κοινωνία με στόχο να σπάσει η περιχαράκωση, αυτή η «υγειονομική ζώνη» που απωθεί τον ΣΥΡΙΖΑ, υπάρχει ακόμα χρόνος να τεθεί ως στόχος. Δεν είναι εύκολος, ούτε οι οργανώσεις του ΣΥΡΙΖΑ είναι σε ένα κλίμα ανοίγματος στον ευρύτερο κόσμο. Το πιο εύκολο άνοιγμα που φαντάζεται κανείς, πχ, είναι σε πρώην ανθρώπους του ΠΑΣΟΚ, αλλά και εκεί υπάρχει δυσπιστία, πολλές φορές δικαιολογημένη. Άλλωστε υπάρχει δυσκολία στο άνοιγμα, αφού μετά το 2012 δεν έχει προκύψει κάποιο άλλο κοινωνικό κίνημα στο οποίο να απευθυνθεί ή άλλος κόσμος δίπλα του, καινούργια πρόσωπα, να εμπιστευτεί.

Οι επιπτώσεις στο χώρο της Αυτοδιοίκησης

Μέχρι τώρα το άνοιγμα του ΣΥΡΙΖΑ βασιζόταν σε πλατιά δίπολα, όπως μνημόνιο-αντιμνημόνιο, πρόοδος-συντήρηση. Μήπως ήταν πιο ωφέλιμο να επανέλθει σε πιο ταξικές έννοιες στοχεύοντας στον κόσμο της αριστεράς;


Ναι, αλλά αυτός ο κόσμος προς το παρόν δεν έχει εμφανισθεί. Ο περίγυρος είναι απενεργοποιημένος, έστω και σε τοπικές δράσεις, έστω και σε συγκεκριμένα προβλήματα. Το φαινόμενο της αποχής που εκφράστηκε ήδη το Σεπτέμβριο του 2015, μπορεί να πάρει ως μορφή της πολιτικής διαμαρτυρίας, την έξοδο από τον πολιτικό ανταγωνισμό. Αν δεν υπάρξει μια έκφραση κοινωνικής διαμαρτυρίας στην οποία θα οικοδομήσει ο πολίτης, μπορεί να αποσυρθεί από την πολιτική και αυτό θα ήταν ένα επίσης κρίσιμο ζήτημα.

Πώς θα αντιδράσει αυτός ο κόσμος, σε «επιθέσεις» συνεργασίας σε επίπεδο αυτοδιοίκησης;


Ο κόσμος που εκφραζόταν από το ΚΙΝΑΛ δεν είναι καθόλου ενιαίος, δεν ενδιαφέρθηκε ούτε και το ΚΙΝΑΛ να συγκροτήσει ενιαία τον κόσμο του. Στιγμιαία βρέθηκαν αυτές οι 200 χιλιάδες να πουν «θέλουμε ένα κεντρώο κόμμα», αλλά δεν έγινε καμία προσπάθεια πραγματικά για ενιαία έκφραση, και γι’ αυτό το ΚΙΝΑΛ είναι σε πτωτική τάση. Επίσης, το ΚΙΝΑΛ στηρίζεται ακόμα στο παλιό ΠΑΣΟΚ, τα στελέχη του στην Αυτοδιοίκηση, τα σωματεία  κτλ. Κι αυτό όμως ήταν ανομοιογενές. Νομίζω ότι ορισμένοι θα ήταν θετικοί σε μια συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ, άλλοι είναι τελείως προσανατολισμένοι στην αντι-ΣΥΡΙΖΑ στάση. Είναι προφανές πως πρέπει ο ΣΥΡΙΖΑ να ανοιχτεί σε αυτόν τον κόσμο. Αλλά έχει δυσκολίες. Ποιους θα μπορούσες, πχ, να θεωρήσεις προοδευτικούς από το παλιό ΠΑΣΟΚ;

Ο τομέας της οικονομίας, και οι επιτυχίες που είχε ο ΣΥΡΙΖΑ σε αυτόν, πώς θα επηρεάσει;


Οι επιτυχίες που είχε ο ΣΥΡΙΖΑ στην οικονομική πολιτική είναι κατά τη γνώμη μου προφανείς πλέον, αλλά πρέπει να κατέβουν στην πραγματική κοινωνία, και αυτό δεν είναι εύκολο. Δηλαδή, αν ο άξονάς του στις εκλογές είναι ότι «σας έβγαλα από το μνημόνιο», μπορεί ο πολίτης να απαντήσει «και εμένα τι με νοιάζει;». Βελτιώθηκε η οικονομική του κατάσταση, η προσωπική; Φοβάμαι ότι οι δέκα μήνες που μεσολαβούν μέχρι τις εκλογές, δεν είναι επαρκές διάστημα για να βελτιωθεί η οικονομική κατάσταση. Η έξοδος, σίγουρα, θα έχει κάποιες μικρές ορατές θετικές επιπτώσεις στα κατώτερα οικονομικά στρώματα, δημιουργεί μια πιο ταξική βάση στον ΣΥΡΙΖΑ. Είναι λογικό να θεωρήσουμε ότι και η επόμενη ψήφος θα έχει μια ταξική διάσταση, το άνοιγμα όμως το οποίο χρειάζεται προς μεσαία στρώματα, δεν θα το πετύχει εύκολα.

Σημασία έχει η προβολή της θετικής δράσης

Δεν θα λειτουργήσει υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ, όσο και αν δεν είναι τιμητικό, ότι αν φύγει αυτός θα έρθει ο Μητσοτάκης;


Σε μία δημοκρατία ψηφίζεις ούτως ή άλλως συγκριτικά, δεν υπάρχει θετική ή αρνητική ψήφος. Μέχρι στιγμής η ΝΔ είναι ο καλύτερος ψηφολέκτης του ΣΥΡΙΖΑ, κάνει την καλύτερη προπαγάνδα υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ, εσχάτως και το ΚΙΝΑΛ. Η ψήφος δεν έχει χρώμα, ούτε αίσθημα και όσο εμφανίζεται η άλλη όψη που έρχεται με έντονα εκδικητική μορφή, προφανώς θα ενισχύει τον ΣΥΡΙΖΑ. Ένα πράγμα που φοβάμαι, προέκταση και των συλλαλητηρίων κτλ, είναι με πόσο εκδικητική ορμή θα εμφανισθεί η ΝΔ στο «μπαλκόνι» όσο πλησιάζουμε στις εκλογές. Έχει διαμορφωθεί η πεποίθηση, ειδικά στα συμφέρονται που την υποστηρίζουν, ότι «ερχόμαστε». Αυτό έχει τεράστια αλαζονεία, αλλά είναι και επικίνδυνο. Δεν μπορείς να παραβλέψεις εκδικητικές εκφράσεις, όπως «θα σας στείλουμε στα ειδικά δικαστήρια» κτλ. Υπάρχει ένας λόγος μίσους που εκτρέφεται από τη ΝΔ και τους υποστηριχτές της. Θέλω να ελπίζω ότι θα μειωθεί στο τέλος, η χώρα δεν μπορεί να προχωρήσει έτσι. Το προβαλλόμενο ότι και ο ΣΥΡΙΖΑ με τους αγανακτισμένους έκανε τα ίδια, δεν ισχύει. Πάνε 7 χρόνια από τότε, ενώ η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ δεν έδειξε εκδικητικότητα απέναντι στους προηγούμενους, με περιορισμένες εξαιρέσεις σε ηγετικό επίπεδο.

Αντίστοιχα, το «μπαλκόνι» του ΣΥΡΙΖΑ πώς το κρίνεις;


Ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να προβάλλει το θετικό έργο που έχει κάνει και αυτά που θέλει να κάνει από εδώ και πέρα, να διεκδικεί θετικές ψήφους, τις αρνητικές θα τις καρπώνεται από τη ΝΔ, δεν χρειάζεται να προβάλλει και αυτό. Δεν χρειάζεται να τροφοδοτήσει την πόλωση για να κρατήσει τον κόσμο του. Να εστιάσει σε ένα θετικό λόγο, τον οποίο μπορεί και να υποστηρίξει, πλέον. Όσο δύσκολα και να είναι τα πράγματα, μπορεί να επιδείξει τα βήματα που έγιναν.

«Βόρεια Μακεδονία»: Απόψεις και θέσεις

Κείμενα Πολιτικής  
ENA Institute for Alternative Policies·Τετάρτη, 13 Ιουνίου 2018
Κύρκος Δοξιάδης, Antonis Liakos και Δημήτρης Χριστόπουλος (Dimitris Christopoulos) γράφουν στο #ΕΝΑ για τις εξελίξεις στο θέμα της ονομασίας της ΠΓΔΜ και τη διαφαινόμενη συμφωνία στο όνομα «Βόρεια Μακεδονία»
Με αφορμή τις εξελίξεις στο ζήτημα της ονομασίας της ΠΓΔΜ και τη διαφαινόμενη πρόκριση του ονόματος «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας», το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ φιλοξενεί απόψεις ακαδημαϊκών που έχουν ασχοληθεί με το θέμα.Κύρκος Δοξιάδης*Δεδομένου ότι ασχολούμαι με το ζήτημα από τότε που προέκυψε το 1992, σε περίπου όλους τους τομείς και τα επίπεδα του συγγραφικού, ερευνητικού και διδακτικού μου έργου, αισθάνομαι ιδιαίτερη ικανοποίηση. Η ικανοποίησή μου είναι και προσωπική, υπό την έννοια ότι η λύση για την ονομασία που τελικά συμφωνήθηκε –«Βόρεια Μακεδονία»– ήταν αυτή που ενδόμυχα πάντοτε πίστευα πως είναι η πιο ορθή. Σκέφτομαι λοιπόν να την υιοθετήσω από τώρα – ακόμη και στον δημόσιο λόγο μου, έστω και αν δεν έχει ακόμη επικυρωθεί επισήμως. Θα με βόλευε ποικιλοτρόπως. Πρώτον, διότι οι δύο ονομασίες –FYROM και ΠΓΔΜ (αγγλιστί και ελληνιστί)– που αναγκαζόμουν να χρησιμοποιώ και που εμπεριέχουν το «πρώην» υποδηλώνουν κάτι το πασιφανώς γελοίο. Είναι όντως γελοίο να εξακολουθείς να αποκαλείς «πρώην» μια χώρα που υπάρχει ως ανεξάρτητο κράτος εδώ και 27 χρόνια.

Κύρκος Δοξιάδης

Και δεύτερον, διότι έτσι «θα πάρω το αίμα μου πίσω» για την αφόρητη τσαντίλα που αισθανόμουν –και εξακολουθώ να αισθάνομαι– όλα αυτά τα χρόνια όταν άκουγα –και ακούω– να βαφτίζουν με το ζόρι –και απολύτως παράνομα, εννοείται– τη γειτονική χώρα «Σκόπια» και τους κατοίκους της «Σκοπιανούς». Σήμερα το πρωί μάλιστα άκουσα να εκφράζεται δημόσια και επίσημα η άποψη, διά στόματος –φευ!- βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, ότι «αν το είχαμε χειριστεί σωστά» κατά τη διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας θα είχαμε κατορθώσει η γειτονική χώρα να λέγεται «Δημοκρατία των Σκοπίων»!!! «Βόρεια Μακεδονία» και «Βορειομακεδόνες» από εδώ και στο εξής λοιπόν. Και ας τολμήσουν να με καταγγείλουν για εσχάτη προδοσία οι λογής λογής ακροδεξιοί που κυκλοφορούν ανάμεσά μας παριστάνοντας τους πατριώτες.

* Καθηγητής Κοινωνικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών     

Αντώνης Λιάκος*

H συμφωνία αυτή είναι ιστορική, και τερματίζει ένα πρόβλημα 27 χρόνων. Aν πάει καλά ως το τέλος, θα είναι ένα από τα λίγα επιτεύγματα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής αναφορικά με τα  εθνικά θέματα, σημαντικό όσο και η είσοδος της Κύπρου στην ΕΕ. Δείχνει ικανότητα, ψυχραιμία και καθαρή ματιά. Κι εγώ αμφέβαλλα αν θα ολοκληρωνόταν, αλλά πρέπει να τους το πιστώσουμε. Οι της απέναντι όχθης, ψυχραιμία και να γιορτάσουμε μαζί.

Η συμφωνία αυτή διαλύει ένα από τα ιδεολογικά σχήματα που είχαν φτιαχτεί στην κρίση, και μετά το 2015 είχαν πιάσει σαν σιδερένια λαβίδα το λαιμό του πολιτικού σώματος. Διαλύει δηλαδή το μύθο ότι αφενός έχεις τις πολιτικές δυνάμεις του εκμοντερνισμού, της λογικής, του κοσμοπολιτισμού, της τόλμης και αφετέρου την ιδεολογία των μη προνομιούχων, που είναι συντηρητική, βρίσκει καταφύγιο στη θρησκεία και στο έθνος, φοβάται τις μεγάλες αλλαγές. Για να δούμε λοιπόν τώρα ποιοι παρατάσσονται με τις δυνάμεις της αλλαγής σε ένα χρόνιο τέλμα, ποιοι πολεμούν το τέρας του εθνικισμού και των παραφυάδων του και ποιοι αντιστέκονται, δημαγωγούν και υποκλίνονται στον εθνικισμό.

* Ομότιμος Καθηγητής Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

 

Δημήτρης Χριστόπουλος*

To όνομα ενός κράτους μπορεί οριακά να γίνει αντικείμενο διπλωματικής διαπραγμάτευσης, ακόμη κι αν αυτό δεν είθισται στις διεθνείς σχέσεις. Το όνομα ενός έθνους –η ταυτότητα ενός λαού, το πώς αισθάνεται το ανήκειν του– δεν μπορεί να γίνει αντικείμενο διαπραγμάτευσης, διότι δεν είναι ζήτημα κανόνων αλλά ζήτημα συνείδησης. Θεωρώ λοιπόν ότι η συμφωνία βρίσκει μια βιώσιμη τομή που αξίζει: Η Αθήνα «κερδίζει» την ονομασία με γεωγραφικό επιθετικό προσδιορισμό έναντι όλων και τα Σκόπια κρατούν την αξιοπρέπεια της ταυτότητας του λαού της χώρας τους. Άλλη λύση δεν υπήρχε, ούτε θα μπορούσε να υπάρχει.

Είμαι ικανοποιημένος με τη συμφωνία, αρκεί τώρα οι δύο κυβερνήσεις να δείξουν σταθερότητα και ψυχραιμία στις πιέσεις που θα δεχθούν. Είναι αναπάντεχα καλό νέο που ένα διμερές πρόβλημα που είχε η χώρα μας –κατά την άποψή μου, με δική της ευθύνη– δρομολογείται να βρει μια λύση. Η χώρα έχει πραγματικά και σοβαρά εθνικά θέματα στα οποία πλέον μπορεί να συγκεντρώσει τις πολιτικές της δυνάμεις και το διπλωματικό κεφάλαιο που τόσο απερίσκεπτα σπατάλησε με το Μακεδονικό. Καιρός λοιπόν να γυρίσουμε σελίδα. Έγινε μια αρχή. Αυτό είναι μείζον.

* Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου – Πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Κείμενα Πολιτικής

«Βόρεια Μακεδονία»: Απόψεις και θέσεις (Μέρος Β’)

Με αφορμή τις εξελίξεις στο ζήτημα της ονομασίας της ΠΓΔΜ και τη διαφαινόμενη πρόκριση του ονόματος «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας», το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ φιλοξενεί απόψεις ακαδημαϊκών που έχουν ασχοληθεί με το θέμα.Όθων Αναστασάκης*Πολύ σημαντική συμφωνία, η οποία ξεκινά τη διαδικασία απεγκλωβισμού της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής από το ονοματολογικό θέμα, που είχε καθηλώσει τη διπλωματία μας σε μια κυριολεκτικά στείρα αντιπαράθεση με τον βόρειο γείτονα.Το ότι κανείς εκτός Ελλάδας δεν κατανοούσε τις θέσεις της χώρας και όλοι αποκαλούσαν τη χώρα «Μακεδονία» στο εξωτερικό είναι γνωστό. Το ότι ο όρος «Μακεδονία» συνέχιζε να χρησιμοποιείται και είχε παγιωθεί στο όνομα της γειτονικής χώρας, είτε ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας» είτε ως «Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατία της Μακεδονίας», είναι επίσης αυτονόητο.Η συμφωνία φέρνει τον ΣΥΡΙΖΑ κοντά στην κεντροαριστερή άποψη και διανόηση στα εξωτερικά ζητήματα, που είχε πάντα πιο μετριοπαθή στάση στο Μακεδονικό, αλλά δεν τολμούσε να μιλήσει, και δίνει επιτέλους ένα επιχείρημα ώστε μια σειρά από μετριοπαθείς πολίτες να στηρίξουν τη θέση τους. Με αυτή τη συμφωνία ο ΣΥΡΙΖΑ έρχεται κοντά σε πιο τεχνοκρατικές απόψεις της ελληνικής κοινωνίας. Μέχρι τώρα το θέμα της ονομασίας ήταν ένα ταμπού, στο οποίο η συμφωνία αυτή βάζει φρένο. Από εδώ και πέρα το Μακεδονικό έχει δύο απόψεις στην Ελλάδα. Ο διάλογος έχει ξεκινήσει σε συγκεκριμένη βάση για πρώτη φορά και η μετριοπαθής πλευρά έχει αποκτήσει φωνή, επιχείρημα και όνομα να αποκαλέσει τη «χώρα χωρίς όνομα».

Είναι σημαντικό, κατά τη γνώμη μου, να εστιάσει κανείς στις θετικές επιπτώσεις της συμφωνίας και να ξεκινήσει ένα διάλογο σε κοινωνικό επίπεδο. Η πλευρά που υποστηρίζει τη συμφωνία έχει μια σειρά από επιχειρήματα να αναδείξει.

Η συμφωνία:

  1. Αντικαθιστά την ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας» με σύνθετο προσδιορισμό και κατοχυρώνει το αρχαίο ελληνικό παρελθόν στην ελληνική πλευρά. Οι παραχωρήσεις της άλλης πλευράς είναι προφανείς σε σύγκριση με την προηγούμενη ακραία κατάσταση.
  2. Ανοίγει το δρόμο για συνεργασία με τα Δυτικά Βαλκάνια, από τα οποία η Ελλάδα είχε περιθωριοποιηθεί τα τελευταία χρόνια για οικονομικούς αλλά και διμερείς λόγους με την ΠΓΔΜ.
  3. Συμπεριλαμβάνει μια σειρά θεμάτων που αφορούν σε θέματα διμερούς συνεργασίας και σε μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που πρέπει να αναδειχθούν.
  4. Δημιουργεί ένα πρώτο σημαντικό προβάδισμα για την επίλυση διμερών διαφωνιών στο χώρο της πρώην Γιουγκοσλαβίας, δείχνοντας το δρόμο για το άλλο μεγάλο θέμα των Βαλκανίων μεταξύ Σερβίας και Κοσόβου. Στην επίλυση αυτής της σημαντικής διαφοράς που ταλανίζει τα Δυτικά Βαλκάνια η Ελλάδα μπορεί να εμφανιστεί ως μια αξιόπιστη τρίτη δύναμη στο διεθνές περιβάλλον.
  5. Βάζει την Ελλάδα δυναμικά στο οικονομικό και πολιτικό παιγνίδι των Βαλκανίων και η χώρα «βρίσκει τον παλιό καλό εαυτό της» σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία έχει αυξήσει την επιρροή της στην περιοχή και ιδιαίτερα στη γειτονική χώρα.
  6. Προσδίδει στη χώρα σημαντική αξιοπιστία στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της ΕΕ σε μια περίοδο μεγάλης γεωπολιτικής αστάθειας.
  7. Επιτρέπει στην Ελλάδα να ζητήσει ανταλλάγματα στο οικονομικό πεδίο από την ΕΕ και πολιτικά από τις ΗΠΑ.

Για την ανάδειξη όλων αυτών των προτερημάτων χρειάζεται η κυβέρνηση να συνταχθεί με όλες τις φιλικές φωνές στον ακαδημαϊκό, επιχειρηματικό και άλλους φίλα προσκείμενους, στο θέμα του Μακεδονικού, χώρους και να συντάξει μια εναλλακτική φωνή στον εθνικισμό του Μακεδονικού.

Το παρόν κείμενο δεν θριαμβολογεί, απλά εστιάζει στις θετικές συνέπειες.

Η συμφωνία αυτή κάνει μια σημαντική αρχή. Όπως έχουμε δει και από άλλες αντίστοιχες συμφωνίες στην περιοχή (Σερβία-Κόσοβο), θα υπάρξουν προβλήματα στην εφαρμογή της, άλλα αναμενόμενα και άλλα που θα εξαρτώνται από την εκάστοτε συγκυρία. Κατά τη γνώμη μου, και όπως μας έχει δείξει το πρόσφατο παρελθόν, η ισχύς και αυτοτέλεια της Ελλάδας είναι συνυφασμένη με την οικονομική της βάση και όχι με την ένταση των εθνικιστικών φωνών.

Διευθυντής του European Studies Centre/South East European Studies στο St Antony’s College της Οξφόρδης

Σωτήρης Βαλντέν*

Η επίλυση του ζητήματος της ονομασίας της γειτονικής μας χώρας αποτελεί ένα ιστορικό γεγονός προς όφελος και των δύο χωρών, καθώς και της σταθερότητας στην περιοχή. Η συμφωνία ικανοποιεί ευαισθησίες της ελληνικής πλευράς, ενώ σέβεται την αξιοπρέπεια και την ταυτότητα των γειτόνων μας. Απελευθερώνει την εξωτερική και βαλκανική μας πολιτική από ένα μεγάλο βαρίδι και από τα αδιέξοδα στα οποία είχαμε οδηγηθεί τα τελευταία 25 χρόνια.

Η κυβέρνηση ορθότατα αξιοποίησε το «παράθυρο ευκαιρίας» που δημιούργησε η δημοκρατική πολιτική αλλαγή στη γείτονα και η διεθνής συγκυρία. Επέδειξε πολιτικό θάρρος και διαπραγματευτική ικανότητα, για την οποία Τσίπρας και Κοτζιάς αξίζουν συγχαρητήρια. Βέβαια, και στις δύο χώρες απομένει αρκετός δρόμος ως την υλοποίηση της συμφωνίας. Όσον μας αφορά, προέχει τώρα η μάχη ενάντια στους ποικίλης προέλευσης πατριδοκάπηλους που επιδιώκουν την υπονόμευση της συμφωνίας. Θέλω να ελπίζω ότι τα κόμματα της δημοκρατικής αντιπολίτευσης θα αρθούν στο ύψος των περιστάσεων. Ιδιαίτερα η ΝΔ ελπίζω να εγκαταλείψει το δρόμο του άκρατου λαϊκισμού και της ανευθυνότητας τον οποίο ακολουθεί σήμερα, και πιστεύω πως αυτό επιθυμεί και η πλειοψηφία των φιλελεύθερων οπαδών της. Όσον αφορά τον προοδευτικό χώρο, η στάση των πολιτικών δυνάμεων στο Μακεδονικό υπενθυμίζει πού βρίσκεται η διαχωριστική γραμμή προόδου – αντίδρασης και προς ποια κατεύθυνση πρέπει να αναζητηθούν προοδευτικές συγκλίσεις.

*  Διδάσκων στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών

 

Χρήστος Ζιώγας*

Γιατί δεν είναι επωφελής η συμφωνία με τα Σκόπια… Πρώτον, οι προηγούμενες κυβερνήσεις δεν κατέληξαν σε συμφωνία με το γειτονικό κράτος διότι θεωρούσαν επιζήμιο να αναγνωρίσουν μακεδονική ταυτότητα και γλώσσα, που ήταν και τα δυσκολότερα ζητήματα της διαπραγμάτευσης. Η παρούσα κυβέρνηση συμφώνησε, υιοθετώντας επί του θέματος τις μειοψηφικές και όχι τις πλειοψηφικές αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας. Κατά μία έννοια, αναγνωρίζοντας μακεδονική εθνότητα και γλώσσα, αναιρείται ο γεωγραφικός προσδιορισμός ως βασική συνιστώσα της προσπάθειας διευθέτησης, και ο αλυτρωτισμός, ενώ εξαλείφεται από τα θεσμικά κείμενα των Σκοπίων, μελλοντικά δύναται να επανέλθει εξ αυτού του γεγονότος.

Δεύτερον, οι διεθνείς συμφωνίες αντικειμενικό σκοπό έχουν την αμοιβαία δέσμευση των μερών και την κοινή αντίληψή τους επί των συμφωνηθέντων. Οι αρχαίοι έλεγαν: «Σοφόν το σαφές, ου το μη σαφές»! Όλα τα σημεία της συμφωνίας τα οποία δίνουν την δυνατότητα διαφορετικής ερμηνείας, πολύ πιθανόν να δημιουργήσουν προβλήματα στο μέλλον. Αναμφίβολα, το ζήτημα της ιστορικής κληρονομίας της Μακεδονίας και της μακεδονικής ταυτότητας στη σύγχρονή της διάσταση συνιστούν τέτοια.

Τρίτον, κυνικά αλλά κατά το πλείστον στο διεθνές σύστημα, η Ελλάδα ως ισχυρότερο κράτος δεν μπόρεσε να επιβάλει την επωφελέστερη για την ίδια λύση, μετατρέποντας -κατά τα φαινόμενα- ένα διμερές πρόβλημα σε εσωτερικό. Τέταρτο και συνακόλουθο, το κράτος των Σκοπίων επιθυμεί να γίνει μέλος διεθνών οργανισμών στους οποίους συμμετέχει η Ελλάδα. Είθισται τα προς ένταξη κράτη να προβαίνουν σε περισσότερες υποχωρήσεις, όχι το αντίστροφο. Πέμπτον, μια συμφωνία δεν πρέπει να δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από αυτά που θεωρητικά επιλύει, και η συγκεκριμένη, αν και διευθετεί ορισμένα ζητήματα, ανήκει σ’ αυτή την κατηγορία.

* Μεταδιδακτορικός Ερευνητής και Διδάσκων Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου

 

Αλέξης Ηρακλείδης*

Η φόρμουλα λύσης που πρόσφατα βρέθηκε στο Μακεδονικό ήταν ανέλπιστη. Η διπλωματική αυτή επιτυχία της Ελλάδας ξεπέρασε κάθε ρεαλιστική ελληνική προσδοκία.

Κατόρθωσε το ακατόρθωτο, όχι μόνο την αλλαγή του ονόματος, αλλά και την εξασφάλιση του erga omnes και την αλλαγή εδαφίων του Συντάγματος. Δεν πρόκειται καν για μια λύση «θετικού αθροίσματος», με δύο κερδισμένους, χωρίς χαμένους, που ήταν το ζητούμενο, αλλά για λύση που γέρνει σαφώς υπέρ της ελληνικής πλευράς.

Ωστόσο, αυτή η ελληνική διπλωματική νίκη ίσως κρύβει, ακριβώς επειδή είναι ετεροβαρής (με νικητή την Ελλάδα), μια αχίλλειο πτέρνα: μπορεί τελικά να μη γίνει αποδεκτή από τους Σλαβομακεδόνες, όσο σημαντικά και να είναι τα «καρότα» (η ένταξη στο ΝΑΤΟ και οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ) που χρυσώνουν το επώδυνο γι’ αυτούς χάπι.

*  Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Ανάλυσης Συγκρούσεων στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου

Κοινωνικό,Πολιτικό,Αυτοδιοικητικό