Αρχείο ετικέτας Αρχαία Θουρία

Χωρίς… δρόμο για το θέατρο της Αρχαίας Θουρίας!

0 Συγγραφέας: messinia24 στις 14/07/2019 Σχόλια

Δεν θα το πίστευα αν δεν διαπίστωνα ιδίοις όμμασι την απαράδεκτη κατάσταση, τα χάλια, του αγροτικού δρόμου και τις δυσκολίες που είναι αναγκασμένοι να αντιμετωπίσουν όσοι επιχειρούν να προσεγγίσουν μέσω αυτής της μοναδικής οδού, είτε για λόγους εργασίας είτε για άλλους λόγους, τον χώρο ανασκαφής και ανάδειξης του θεάτρου της Αρχαίας Θουρίας και τους θολωτούς τάφους που βρίσκονται στην περιοχή των Ελληνικών, εντός όμως των ορίων της Τοπικής Κοινότητας Αμφείας.

Πρόκειται για έναν αγροτικό δρόμο, λίγο ανατολικότερα αυτού που οδηγεί στην Ιερά Μονή Ελληνικών Παλαιοκάστρου και ο οποίος διαχωρίζει (γεωγραφικά και διοικητικά όρια) τις Τοπικές Κοινότητες Αίπειας και Αμφείας. Επιχειρώντας χθες Σάββατο (13/7/19) μια ομάδα δημοσιογράφων, μέσω αυτού του (μοναδικού) δρόμου, να φτάσουμε στην περιοχή του θεάτρου της Αρχαίας Θουρίας, προκειμένου να ξεναγηθούμε από την υπεύθυνη των ανασκαφών, αρχαιολόγο, Ξένη Αραπογιάννη, δεν πιστεύαμε αυτό που αντιμετωπίσαμε.

Η υπεύθυνη των ανασκαφών στην Αρχαία Θουρία, αρχαιολόγος Ξένη Αραπογιάννη, ξεναγεί τους δημοσιογράφους στο Θέατρο της Αρχαίας Θουρίας στα Ελληνικά της Αίπειας

Ακόμα και το καλοκαίρι, χωρίς βροχές και πλημμύρες,  με μεγάλη δυσκολία γίνεται η προσέγγιση τόσο στο χώρο του αρχαίου θεάτρου, όσο και των θολωτών τάφων που βρίσκονται στην περιοχή.

Η απαράδεκτη κατάσταση δεν είναι ότι δυσχεραίνει το έργο της των ανασκαφικών εργασιών και της αναστήλωσης του αρχαίου θεάτρου, αλλά τουλάχιστον περιφρονεί το έργο των ανθρώπων που προσπαθούν προς αυτήν την κατεύθυνση. Γιατί κι αν ακόμα δεν υπήρχε αυτό το αξιόλογο έργο, το οποίο όταν αναδειχθεί θα προσελκύσει τουρίστες στη Μεσσηνία και μόνο ως αγροτικός δρόμος αντιμετωπιζόταν ο συγκεκριμένος, έπρεπε να διατεθεί κάποια χρηματοδότηση (από το κονδύλι της αγροτικής οδοποιίας για να μπορούν οι αγρότες να πηγαίνουν την περίοδο της ελαιοκομιδής στα λιόφυτά τους.

Οι Πρόεδροι των Τοπικών Κοινοτήτων Αίπειας και Αμφείας δεν γνώριζαν τίποτα; Και αν ναι τι έκαναν; Και πέρα από αυτούς, ούτε ο νυν δήμαρχος και νεοεκλεγείς Περιφερειάρχης γνώριζε κάτι περί αυτού; Δεν τον είχε ενοχλήσει κανείς να ρίξει λίγο γαρμπίλι, ή τσιμέντο, όπως έριχναν κάποιοι από το Δήμο Καλαμάτας προεκλογικά, ακόμα και σε αυλές; Δεν περίσσευαν κονδύλια, ήταν άλλες οι προτεραιότητες της Δημοτικής Αρχής, ή αν ψάξω για πρόθεση σε αυτήν την… παράβλεψη, θα βρω τιμωρητική λογική;

Κι απ’ ότι καταλάβαμε, δεν ήταν μόνο ο δρόμος και τα χάλια του, αλλά κάποιοι παλεύουν εκεί αβοήθητοι…

Γ. Ξ.

Στ. Μπένος: Αρχαία Θουρία και Μεσσήνη, τα δύο κορυφαία μνημεία της περιοχής

Πρώτη Δημοσίευση: 19/11/2016 

Ξεκίνησε χθες και ολοκληρώνεται σήμερα στους χώρους της Πανεπιστημιακής Σχολής της Καλαμάτας το σεμινάριο για το περιβάλλον και τον πολιτισμό, το οποίο διοργανώνεται από το Γραφείο Σχολικών Δραστηριοτήτων της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Μεσσηνίας, σε συνεργασία με το Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.
Το σεμινάριο άνοιξε χθες με ομιλία του ο πρόεδρος της Κίνησης Πολιτών «Διάζωμα», Σταύρος Μπένος, με θέμα «Αξία και μαγεία των συνεργειών». Μαζί του ήταν ο Ευδόκιμος – Νίκων Φρέγκογλου, υπεύθυνος Πολυμεσικών Εφαρμογών του «Διαζώματος», ο οποίος μίλησε για την «τεχνολογία στην υπηρεσία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς».

Συνέργεια και Καλαμάτα
Το κορυφαίο θέμα που απασχολεί τη χώρα, αλλά και η μεγάλη παθογένειά της, σύμφωνα με τον πρώην υπουργό, είναι οι συνέργειες, αφού, όπως εξήγησε, «είναι πολύ ωραίο πράγμα να καθόμαστε όλοι μαζί γύρω από ένα τραπέζι και να συνεργαζόμαστε για μεγάλα οραματικά σχέδια».
Όπως υποστήριξε, «τη συνέργεια οι Καλαματιανοί την έχουμε ζήσει και, μάλιστα, σε δραματική στιγμή, αυτή των σεισμών του 1986, αφού τότε καθίσαμε όλοι μαζί γύρω από ένα τραπέζι και προέκυψε το θαύμα που βλέπουμε σήμερα».
Στη συνέχεια ανέφερε ότι αυτόν τον τρόπο δουλειάς χρησιμοποιεί το «Διάζωμα», ώστε να φέρει τα μνημεία στο κέντρο της ζωής, χαρακτηρίζοντας τα αποτελέσματα που προκύπτουν θεαματικά σε όλη τη χώρα.
Μιλώντας για πρώτη φορά δημόσια για τα σχέδια που έχουν οραματιστεί οι άνθρωποι του «Διαζώματος» για την Αρχαία Θουρία και την Αρχαία Μεσσήνη, ανάφερε ότι υπάρχουν προγράμματα γι’ αυτά τα δύο κορυφαία μνημεία. Ειδικότερα για την Αρχαία Μεσσήνη, είπε ότι υπάρχει ένα νέο πρόγραμμα για την ιστορική εξέλιξή της. Θα περιλαμβάνει δε έναν περιβαλλοντικό μανδύα από νέα παιδιά της Μεσσήνης, ώστε να δημιουργηθεί το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα και όχι μόνο το αρχαιολογικό. Όλο αυτό εντάσσεται σε ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα, που είναι η Τοπική Ανάπτυξη μέσω Τοπικών Κοινοτήτων. Όπως επισήμανε, έχει γίνει πολλή δουλειά με το Δήμο Μεσσήνης, ώστε να δημιουργηθεί αυτό το πρότυπο πρόγραμμα συνεργειών της Αρχαίας και Νέας Μεσσήνης, καθώς και όλων των παραγωγικών δυνάμεων της περιοχής, αξιοποιώντας όλο το περιβαλλοντικό και πολιτιστικό απόθεμα.
Σχετικά με την Αρχαία Θουρία, είπε: «Και στο συγκεκριμένο χώρο πρέπει όλοι να συνεργαστούμε, προκειμένου το μνημείο αυτό να πάρει την εξαιρετική πορεία στην οποία μας οδήγησε ο Πέτρος Θέμελης για την Αρχαία Μεσσήνη».
Η Αρχαία Θουρία, όπως είπε, είναι ένα εκπληκτικό μνημείο, που τώρα έρχεται στο φως και «είμαστε μόνο στα πρώτα βήματα της αποκάλυψης. Πρέπει όλοι να φροντίσουμε να αναδειχθεί».

Η «ήττα» της Καλαμάτας 
Ερωτώμενος ο κ. Μπένος για το αποτέλεσμα όσον αφορά στην Πολιτιστική Πρωτεύουσα του 2021, δήλωσε ότι η πόλη δούλεψε εξαιρετικά, κάτι που φαίνεται από την πρόκρισή της στην τελική τριάδα. Αυτό οφείλεται σε όλους, από το δήμαρχο μέχρι όσους στρατεύτηκαν να βοηθήσουν.
Κατά την άποψή του, δεν πρέπει να στενοχωριόμαστε για τη μη νίκη, αφού δεν ήταν αυτοσκοπός, καθώς η πόλη έχει δυνάμεις πολιτιστικές, ενώ ο ίδιος δε θεωρεί αποτυχία το αποτέλεσμα, λέγοντας πως δεν πρέπει να γίνει καμιάς μορφής εκμετάλλευση.
Το μήνυμα του Σταύρου Μπένου είναι ότι η πόλη θα πρέπει το φάκελο που έκανε να τον αξιοποιήσει, ανεξαρτήτως του αν κέρδισε ή όχι αυτό το συμβολικό στοίχημα. Το ουσιαστικό για αυτόν στοίχημα η πόλη το έχει κερδίσει και «θα πρέπει όλοι μαζί να δουλέψουμε τώρα και πάνω στις ιδέες που συγκροτούν το φάκελο, σαν να κερδίσαμε τον τίτλο.  Σημασία σε αυτό έχει εμείς τι κάνουμε και όχι τι κάνουν οι άλλοι, αν θέλουμε ένα λαμπρό μέλλον για την πόλη».
Σύμφωνα με τον κ. Μπένο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στην Ελευσίνα μεγάλη σημασία έπαιξε η υπανάπτυξη που επικρατεί, «ήταν η πόλη που είχε δημιουργηθεί ο πρώτος βιομηχανικός πυρήνας της χώρας. Αυτό είναι που αξιοποίησε η Ελευσίνα και αποτέλεσε το δυνατό της χαρτί. Το χαρτί της Καλαμάτας ήταν ότι η πόλη είχε προχωρήσει πολύ πολιτιστικά, αλλά της Ελευσίνας το χαρτί είναι πιο ανθρώπινο και βαραίνει πιο πολύ».

Η συνεχόμενη αναφορά στο 1821
Τέλος, σχετικά με τη συνεχόμενη αναφορά του 1821 στο φάκελο της Καλαμάτας και τη μη μεγάλη αναφορά στους προαναφερθέντες αρχαιολογικούς χώρους, ο πρώην υπουργός απάντησε ότι θεωρεί ότι όλα έγιναν πετυχημένα, ότι η επιλογή να «πατήσουν» πάνω στο 1821 ήταν επιτυχία και ότι το «ξαναγεννιέται», όπως ξαναγεννήθηκε η πόλη μετά το σεισμό, ήταν μια πολύ επιτυχής επικοινωνιακή καμπάνια, «και το τονίζω απερίφραστα».  

Βοήθεια και πολιτικές παρεμβάσεις
Αναφορικά με τη μη «βοήθειά του» στο έργο της συγκρότησης του φακέλου υποψηφιότητας, δήλωσε ότι είναι ψέμα, κι αυτό γιατί πολλές φορές μέλη του Γραφείο Υποψηφιότητας τον επισκέφθηκαν, ο ίδιος είπε τις ιδέες του και, μάλιστα, συμπεριλήφθηκαν στο φάκελο.
«Η πόλη γι’ αυτό τον τίτλο δούλεψε όμορφα, δούλεψε αποφασιστικά και είναι λάθος να έχουμε μεμψιμοιρία και κριτική» σχολίασε.
Σχετικά με το σενάριο περί πολιτικών παρεμβάσεων που ακούγεται για την επιλογή, ο κ. Μπένος είπε ότι δεν πιστεύει ότι υπήρξαν τέτοια πράγματα και τόνισε ξανά ότι δεν πρέπει να υπάρχουν αναδιπλώσεις στην Καλαμάτα. «Στην Καλαμάτα έχουμε δείξει ότι θριαμβεύουμε, όταν σκεπτόμαστε θετικά, αυτό πρέπει να γίνει και τώρα».

Άλλοι ομιλητές
Το λόγο στη συνέχεια πήραν η επίκουρος καθηγήτρια Αρχαιογνωσίας και Ιστορίας του Πολιτισμού Ιωάννα Σπηλιοπούλου, η αναπληρώτρια καθηγήτρια Βυζαντινής Ιστορίας, Βυζαντινής Νομισματικής και Σιγιλλογραφίας Βασιλική Πέννα και ο αναπληρωτής καθηγητής Αρχαιομετρίας, πρόεδρος Τμήματος ΙΑΔΠΑ Νικόλαος Ζαχαριάς, ενώ στο τέλος πραγματοποιήθηκε ξενάγηση στο Εργαστήριο Αρχαιομετρίας που λειτουργεί στο χώρο του Πανεπιστημίου.

Του Παναγιώτη Μπαμπαρούτση

Ένα άγνωστο θέατρο ήρθε στο φως

 kauhmerinh
ΕΛΛΑΔΑ

Ενα άγνωστο θέατρο ήρθε στο φως

ΓΙΩΤΑ ΣΥΚΚΑ

Το άγνωστο έως σήμερα θέατρο της αρχαίας Θουρίας, της σημαντικότερης πόλης της Δυτικής Μεσσηνίας και δεύτερης σε δύναμη μετά το 369 π.Χ., όταν ιδρύθηκε η Μεσσήνη, ήρθε στο φως. Βρίσκεται στον ευρύτερο κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο, στο υψηλότερο σημείο της δυτικής πλευράς, όπου εξαπλώνεται η αρχαία πόλη με θέα την εύφορη πεδιάδα της Μεσσηνίας. Χρονολογείται κατά μια πρώτη εκτίμηση στους πρώιμους ελληνιστικούς χρόνους.

δρ Ξένη Αραπογιάννη
δρ Ξένη Αραπογιάννη

 

Το άγνωστο έως σήμερα θέατρο της αρχαίας Θουρίας, της σημαντικότερης πόλης της Δυτικής Μεσσηνίας, εντόπισε η δρ Ξένη Αραπογιάννη τον περασμένο Ιούλιο, και έως σήμερα, τελευταία ημέρα των ανασκαφών για φέτος, την περίμεναν πολλές ευχάριστες εκπλήξεις. Το θέατρο είναι κατασκευασμένο από υπόλευκο πωρόλιθο και χρονολογείται κατά μια πρώτη εκτίμηση στους πρώιμους ελληνιστικούς χρόνους. Βρίσκεται στον ευρύτερο κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο, στο υψηλότερο σημείο της δυτικής πλευράς, όπου εξαπλώνεται η αρχαία πόλη με θέα την εύφορη πεδιάδα της Μεσσηνίας, γνωστή στην αρχαιότητα ως «Μακαρία», και στο βάθος τον «Θουριάτη» Κόλπο, τη θάλασσα του Μεσσηνιακού Κόλπου.

Η επίτιμη έφορος Αρχαιοτήτων, που ανασκάπτει στην περιοχή υπό την αιγίδα της Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας, έφερε στο φως τον ισχυρό αναλημματικό τοίχο του κοίλου του θεάτρου που αποκαλύφθηκε σε μήκος 12,30 μ. και σε ύψος 4 μ., έναν άριστα διατηρημένο διπλό ισοδομικό τοίχο της αριστερής παρόδου (μήκους 18,35 μ. ,πλάτους 1,25 μ. και ύψους 3 μ.,) αλλά κι ακόμη έναν ισοδομικό τοίχο με αντηρίδες, παράλληλα του προηγούμενου, σε μήκος 19,20 μ., πλάτος 0,45 μ. και ύψος 2,70 μ. Επιπλέον, τμήμα της ορχήστρας (5,45 μ. και πλάτος 3,14 μ.), την πρώτη σειρά των λίθινων ειδωλίων του κοίλου και μάλιστα καλοδιατηρημένη, το πρώτο σκαλοπάτι που οδηγεί στις κερκίδες καθώς και τον διατηρημένο διάδρομο για την κίνηση των θεατών περιμετρικά της ορχήστρας.

Εξίσου σημαντικό εύρημα είναι και ο μεγάλος ορθογώνιος λίθινος αγωγός απορροής των ομβρίων υδάτων ο οποίος περιτρέχει την ορχήστρα και φέρει στον πυθμένα μικρά φρεάτια σε κανονικές αποστάσεις μεταξύ τους, για την κατακάθιση των φερτών υλών. Επίσης, καλυπτήρια πλάκα του αγωγού η οποία διευκόλυνε την κίνηση των θεατών πάνω στον αγωγό αλλά και πολλά πεσμένα λίθινα αρχιτεκτονικά μέλη και τμήματα ειδωλίων. Αποκαλύφθηκαν στην κοιλότητα πίσω από τα σωζόμενα in situ εδώλια και προέρχονται από κατεστραμμένες κερκίδες του θεάτρου στο σημείο αυτό.

Από τις 6.30 το πρωί έφταναν στην ανασκαφή της αρχαίας Θουρίας η κ. Αραπογιάννη και οι συνεργάτες της. Κι όπως συνέβη και το 2007 όταν άρχισε τις δοκιμαστικές τομές στη θέση Παναγίτσα όπου εντόπισε το Ασκληπιείο, την περίμενε ευχάριστη έκπληξη. Οχι στο ίδιο σημείο το οποίο σήμερα επισκέπτονται πολλοί, παρ’ όλο που δεν έχει οργανωθεί ακόμη ως αρχαιολογικός χώρος, αλλά στην κορυφή του λόφου. Μισή ώρα περπάτημα από τις άλλες αρχαιότητες που ανακάλυψε.

«Επί πολλά χρόνια αναζητούσα το αρχαίο θέατρο. Υπήρχαν μαρτυρίες παλιών περιηγητών του 1830», λέει στην «Κ». Από το συγκεκριμένο σημείο, ένα κτήμα με ελιές στην πλαγιά του λόφου, είχε περάσει πολλές φορές. Μια γωνίτσα ενός λιθόπλινθου την έβαλε σε υποψίες. «Η γεωφυσική μελέτη του δρος Λάζαρου Πολυμενάκου μας έδωσε πολλά στοιχεία ότι το θέατρο ήταν εκεί που υποψιαζόμασταν. Βάσει αυτών των στοιχείων αλλά και των αρχαιολογικών δεδομένων, ξεκίνησε η έρευνα στον παρθένο χώρο. Η πρώτη κιόλας τομή έφερε στο φως τον τεράστιο αναλημματικό τοίχο του κοίλου του θεάτρου. Προχωρώντας την έρευνα και σε βάθος (σε 3 μ.), αρχίσαμε να νιώθουμε ότι βρισκόμαστε σε καλό δρόμο. Η δεύτερη τομή έγινε σε ένα σημείο που πίστευα λόγω φυσιογνωμίας του εδάφους ότι υπάρχει το κοίλο του θεάτρου. Πράγματι εκεί βρέθηκε το τμήμα της ορχήστρας με τα ειδώλια της πρώτης σειράς αδιατάρακτα στη θέση τους. Ο διάδρομος και ο αγωγός επιβεβαίωσαν όσα αναζητούσαμε».

Ο διπλός ισοδομικός τοίχος της αριστερής παρόδου οδηγεί στο θέατρο. Ομως ο δεύτερος τοίχος «δεν γνωρίζουμε ακόμη πού ανήκει. Πρόκειται για άλλο μεγάλο κτίριο. Δεν μπορώ να πω κάτι περισσότερο γιατί όλα είναι εικασίες. Μπορεί να είναι σκηνοθήκη ή άλλη κατασκευή, ανήκει πάντως σε άλλο κτίριο», υπογραμμίζει η κ. Αραπογιάννη. «Στην τρίτη τομή βρήκαμε το τέλος της παρόδου που καταλήγει σε μια λοξότμητη πέτρα, στην οποία εφάπτεται μεγαλοπρεπές ορθογώνιο βάθρο το οποίο στήριζε αγάλματα ή επιγραφές».

Αυτό που έσωσε το εύρημα είναι το βάθος του. «Πρόκειται για θέατρο διαμέτρου πάνω από 15 μ.». Δεν θέλει να πει περισσότερα. Τονίζει μόνο ότι η ανακάλυψη «αποτελεί κορυφαίο γεγονός για την αρχαία ιστορία της Μεσσηνίας αλλά και σημαντικό νέο κεφάλαιο στην επιστήμη της αρχαιολογίας».

Συμπαραστάτες σε κάθε βήμα της ήταν το Ιδρυμα Καρέλια που ενισχύει τις ανασκαφές στην περιοχή, ο Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος, ο δήμος, η Μεσσηνιακή Αμφικτυονία και η Περιφέρεια Πελοποννήσου η οποία υποστήριξε τη διαμόρφωση του Ασκληπιείου. Από σήμερα το απόγευμα η ανασκαφή κλείνει. Οι τελευταίες πλημμύρες στην περιοχή, που τύλιξαν με λάσπες τα μνημεία, τους κινητοποίησαν. Κατασκευάστηκαν προστατευτικά στέγαστρα για να είναι ήσυχοι τον χειμώνα. Ομως όλα εδώ είναι συλλογικά, λέει η ανασκαφέας, αναφέροντας τους Γιώργο Νίνη (αρχιτέκτων), Λάζαρο Πολυμενάκο (γεωλόγο), το επιστημονικό προσωπικό, τους ντόπιους εργάτες, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας. Τι θυμάται από τη φετινή εμπειρία; «Ο πρώτος ενθουσιασμός ήταν όταν πρωτοείδα τον χώρο. Έπειτα όταν αποκαλύφθηκε ο αναλημματικός τοίχος. Όμως σαν αντίκρισα την ορχήστρα, η χαρά μου απογειώθηκε. Αισθάνθηκα ότι δικαιώθηκα».

Έντυπη