Συλλογικό συμφέρον: Επαναθεμελίωση αντί για μεταρρύθμιση

Του Pierre Rimbert*

Ένα μεγάλο κτήριο δεν γκρεμίζεται μονομιάς, με ένα μονάχα χτύπημα του εκσκαφέα. Πρέπει προηγουμένως να έχουν ανοιχτεί τρύπες, ρήγματα, να έχει δεχθεί πολλούς κλονισμούς. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για την κατεδάφιση του κοινωνικού κράτους στη Γαλλία. Από τη δεκαετία του 1970 οι φιλελεύθεροι έχουν βαλθεί να εξασθενίσουν τους μηχανισμούς του, στους οποίους στηρίζεται η εθνική αλληλεγγύη.

Ο δε Εμανουέλ Μακρόν πολλαπλασιάζει τα μέτωπα (πανεπιστήμια, δημόσιοι υπάλληλοι, σιδηρόδρομοι) θεωρώντας ότι η υποβάθμιση στην οποία έχουν βυθιστεί ορισμένες δημόσιες υπηρεσίες και το γεγονός ότι η κοινή γνώμη διάκειται αρνητικά απέναντί τους του επιτρέπουν να επιχειρήσει να τους δώσει το τελικό, θανάσιμο χτύπημα προς όφελος της αγοράς. Μήπως όμως έχει φθάσει η στιγμή να ενισχύσουμε ό,τι προωθεί το συλλογικό συμφέρον;

Του Pierre Rimbert*

Πρόκειται για μια μάχη, με τελετουργικό χαρακτήρα πλέον, ανάμεσα σε δύο άνισους αντιπάλους. Αρχίζει δε πάντα με τον εξής τρόπο: επικαλούμενη τον εκσυγχρονισμό, μια κυβέρνηση επιβάλλει τον ακρωτηριασμό ενός συστήματος προώθησης του συλλογικού συμφέροντος, δημιουργημένου μεταπολεμικά ως μοχλού στήριξης για τις κοινωνικές κατακτήσεις που θα έρχονταν -είτε πρόκειται για το οικουμενικό καθεστώς της κοινωνικής ασφάλισης και τις συντάξεις είτε για το καθεστώς των δημοσίων υπαλλήλων, που ξεφεύγουν από την αυθαιρεσία της «αγοράς εργασίας».

Αμέσως τα μεγάλα ονόματα του δημοσιογραφικού κόσμου αναπτύσσουν την «παιδαγωγική της μεταρρύθμισης». Η απορρύθμιση βαφτίζεται «αναπόφευκτη», καθότι απαραίτητη (ή το αντίστροφο)· αμετάκλητη, καθώς αποκαλύπτει το «πολιτικό θάρρος» μιας εκτελεστικής εξουσίας αποφασισμένης να παρακάμψει το Κοινοβούλιο· «δίκαιη», γιατί σχεδιάστηκε έτσι ώστε να περικόψει τα «προνόμια» όσων εργάζονται κάτω από κάπως λιγότερο επισφαλείς συνθήκες.

Αυτό το σενάριο, το οποίο πρωτογράφτηκε τον Νοέμβριο του 1995, όταν η (δεξιά) κυβέρνηση του Αλέν Ζιπέ επιχείρησε τη μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης,1 επιφυλάσσει στους αντιπάλους του έναν εξίσου προβλέψιμο και τελετουργικό ρόλο: να αποδείξουν ότι τα «προνόμια» δεν βρίσκονται εκεί όπου υποστηρίζει η κυβέρνηση, να αντιμετωπίσουν τον ορυμαγδό των μέσων ενημέρωσης και… να υπερασπιστούν τις δημόσιες υπηρεσίες.

Τι να υπερασπιστούν όμως ακριβώς; Στις 12 Δεκεμβρίου 1995, σε μια δημόσια συγκέντρωση συμπαράστασης στους απεργούς σιδηροδρομικούς, ο κοινωνιολόγος Πιερ Μπουρντιέ είχε τονίσει την επιτακτική ανάγκη να εμποδιστεί «η καταστροφή ενός πολιτισμού που συνδέεται με την ύπαρξη της δημόσιας υπηρεσίας». Ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα αυτοί οι θεσμοί προώθησης του συλλογικού συμφέροντος είναι ρημαγμένοι, μερικές φορές ακόμη και εντελώς κατεστραμμένοι.

Το «δεξί χέρι του κράτους»,2 από τη μία δηλαδή τα υπουργεία Οικονομίας και Οικονομικών και από την άλλη η εργοδοτική τεχνοκρατία, έχει ολοκληρώσει την αποστολή του. Από μεταρρυθμίσεις έως ιδιωτικοποιήσεις, το μερίδιο του τομέα των γαλλικών δημόσιων επιχειρήσεων3 στην απασχόληση πέρασε από το 19% το 1985 στο 5,5% στα τέλη του 2015: σήμερα έχουν απομείνει 791.000 εργαζόμενοι.

Ενώ στα μέσα της δεκαετίας του 1980 αυτές οι επιχειρήσεις παρήγαν το ένα τέταρτο του εθνικού πλούτου, τριάντα χρόνια αργότερα το ποσοστό έχει μειωθεί σε λιγότερο από 6%.4 Παντού οι διοικήσεις καθιέρωσαν τις λογιστικές απαιτήσεις και τις πιέσεις προς τους εργαζομένους που ισχύουν στον ιδιωτικό τομέα.

Σήμερα, κατά τη μεταρρύθμιση της δημόσιας επιχείρησης των γαλλικών σιδηροδρόμων (SNCF), ο Μακρόν πολύ θα ήθελε να επικεντρωθούν οι αντιδράσεις στη συνηθισμένη υπεράσπιση της υπάρχουσας κατάστασης, διότι ξέρει πως είναι καταδικασμένη να αποτύχει επειδή είναι απόλυτα ανειλικρινής: να επιδιωχθεί η προστασία μιας υπηρεσίας για την οποία όλοι γκρινιάζουν στην καθημερινή ζωή λόγω της κακής λειτουργίας της.

Οι νοσηλευτές και οι ασθενείς προειδοποιούν ότι τα νοσοκομεία καταρρέουν. Οι μαθητές, οι φοιτητές και οι εκπαιδευτικοί φωνάζουν ότι το σχολείο και το πανεπιστήμιο αργοπεθαίνουν. Οι επιβάτες και οι σιδηροδρομικοί γνωρίζουν ότι η SNCF εκτροχιάζεται. Οι δημόσιες επιχειρήσεις, σκιά πλέον του παλαιότερου εαυτού τους, προσπαθούν να επιβιώσουν και να αντισταθούν. Όμως, η υπάρχουσα σήμερα κατάσταση δεν είναι η επιθυμητή, ούτε και μπορεί να κινητοποιήσει τον πληθυσμό.

Παγιδευμένο ανάμεσα στη Σκύλλα των δημοσιονομικών περικοπών και τη Χάρυβδη του ανταγωνισμού του ιδιωτικού τομέα, το δημόσιο νοσοκομείο διαχειρίζεται τις ροές των ασθενών ανάλογα με τον προϋπολογισμό της κοινωνικής ασφάλισης, με αποτέλεσμα να στέλνει σπίτι τους ασθενείς που δεν είναι σε θέση να αυτοεξυπηρετηθούν, αντί να προσφέρει υπηρεσίες οι οποίες να ανταποκρίνονται στις ανάγκες του πληθυσμού.

Το πανεπιστήμιο, που δημιουργήθηκε για να διαμορφώσει κριτικά πνεύματα και να τα ωθήσει προς τα υψηλότερα επιτεύγματα, προσπαθεί πλέον να ισοσκελίσει τα οικονομικά του και να ευθυγραμμιστεί με τις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας. Τα ταχυδρομεία, που ιδρύθηκαν για την παροχή καθολικών υπηρεσιών επικοινωνίας, μετατρέπεται πλέον σε υπεργολάβο της Amazon. Η αποστολή της France Télécom (σ.σ.: του γαλλικού ΟΤΕ), που πρώτα διαχωρίστηκε από τα ταχυδρομεία και στη συνέχεια ιδιωτικοποιήθηκε -δεν συνίσταται πλέον στη δημιουργία τηλεπικοινωνιακών υποδομών σε ολόκληρη τη χώρα και στην παροχή υπηρεσιών σε όλους τους χρήστες, αλλά στην πώληση προϊόντων, στην απόσπαση μεριδίων της αγοράς και στην ικανοποίηση των μετόχων.

Η EDF (σ.σ.: γαλλική ΔΕΗ), δραστηριοποιούμενη πλέον στη διεθνή αγορά ενέργειας, εξαγοράζει τις ιδιωτικοποιημένες επιχειρήσεις της Μεγάλης Βρετανίας. Όσον αφορά την SNCF, η προσκόλλησή της στις κερδοφόρες γραμμές υψηλών ταχυτήτων την οδήγησε να παραδώσει τη μεταφορά εμπορευμάτων στις επιχειρήσεις οδικών μεταφορών, να παραμελήσει τις συμβατικές γραμμές και να καταλήξει να βομβαρδίζει τους ταξιδιώτες με ποιητικίζοντα διαφημιστικά μηνύματα.5

Υιοθέτηση επιχειρηματικού μοντέλου και εγκατάλειψη κοινωνικού ρόλου: αυτή η αλλαγή στοχοθεσίας, επιβεβλημένη εις βάρος της άποψης των χρηστών, επιχειρήθηκε με αποφασιστικότητα τόσο πιο έντονη όσο συναντούσε την αντίσταση εκατομμυρίων δημοσίων υπαλλήλων.

Στα ταχυδρομεία, στα σχολεία, στα νοσοκομεία, στις μονάδες υποδοχής ηλικιωμένων που αδυνατούν να αυτοεξυπηρετηθούν (EHPAD),6 οι τοξικές συνέπειες των μεταρρυθμίσεων άργησαν πολύ να γίνουν αντιληπτές λόγω της αφοσίωσης του προσωπικού -στην πλειονότητά του γυναίκες- που κατέβαλε υπεράνθρωπες προσπάθειες προκειμένου να διατηρήσει σε λειτουργία την υπηρεσία του. Πώς μπορεί να προωθηθεί η υπεράσπιση των «δημόσιων υπηρεσιών» όταν οι ίδιες οι επιχειρήσεις επιβάλλουν στο προσωπικό τους να προδώσει την αποστολή του;

Όπως εξηγεί η κοινωνιολόγος Ντανιέλ Λινάρτ, το προσωπικό των δημόσιων υπηρεσιών «θεωρεί ότι το καθήκον τους είναι επενδυμένο με έναν σημαντικό και ευγενή χαρακτήρα, ο οποίος απαιτεί εκ μέρους τους με φυσικό τρόπο τη δέσμευση και τη βούληση να δώσουν τον καλύτερο εαυτό τους σε κάθε περίσταση. Θεωρούν ότι βρίσκονται στην υπηρεσία της δημόσιας υπηρεσίας και αισθάνονται ότι ενσαρκώνουν το πνεύμα του δημοκρατικού καθεστώτος και ότι διασφαλίζουν το συλλογικό συμφέρον».7 Αυτό ακριβώς προσπάθησαν να σκοτώσουν οι μάνατζερ, μερικές φορές μάλιστα με απόλυτα κυριολεκτικό τρόπο, εάν σκεφθεί κανείς το κύμα των αυτοκτονιών πριν από μερικά χρόνια στη France Télécom και, πρόσφατα, στα νοσοκομεία του Παρισιού.

«Υπεράσπιση των δημόσιων υπηρεσιών»: αυτό το σύνθημα περιέχει μια θανάσιμη αμφισημία όταν το «δεξί χέρι του κράτους» επιδιώκει λυσσωδώς να τις καταστήσει μισητές, τόσο στους χρήστες τους όσο και στα ίδια τα άτομα που τις παράγουν. Εάν επιθυμούμε να έχει αυτός ο αγώνας έστω και κάποιες λιγοστές πιθανότητες επιτυχίας, θα πρέπει να ξεφύγουμε από το πλαίσιο της τελετουργικής μάχης στην οποία επιδίδεται κάθε κυβέρνηση της τελευταίας τριακονταετίας. Θα πρέπει να εγκαταλείψουμε τα καταφύγια της παθητικής άμυνας. Και να περάσουμε στην επίθεση.

Η εργασία, η οικονομική ασφάλεια, η κοινωνική ασφάλιση, η εκπαίδευση, η σύνταξη, η υγεία, οι δραστηριότητες του ελεύθερου χρόνου, η πρόσβαση όλων στην ενέργεια, τα μεγάλα έργα υποδομών που περιλαμβάνονται στην έννοια του «δημόσιου αγαθού» δεν αποτελούν απλά υπηρεσίες: είναι δικαιώματα. Κάποια κατοχυρωμένα από το σύνταγμα, άλλα από τους νόμους, δεν εκχωρούνται ούτε χορηγούνται από το κράτος και την εργοδοσία ως κερασάκι στη δημοκρατική τούρτα: αποτελούν χρέος προς τον πληθυσμό.

Με άλλα λόγια το κοινωνικό σύνολο είναι υποχρεωμένο να εξασφαλίσει την παροχή τους, να εγγυάται την αποτελεσματικότητά τους και να αποφεύγει οποιαδήποτε ενέργεια θα μπορούσε να τα βλάψει. Εξάλλου το προοίμιο του γαλλικού συντάγματος του 1946, το οποίο περιέχεται και στο ισχύον σήμερα σύνταγμα, μας δείχνει τον δρόμο που οφείλουμε να ακολουθήσουμε: «Κάθε αγαθό, κάθε επιχείρηση των οποίων η εκμετάλλευση έχει ή αποκτά τα χαρακτηριστικά της εθνικής δημόσιας υπηρεσίας ή ενός εκ των πραγμάτων μονοπωλίου οφείλει να περνάει στην ιδιοκτησία του κοινωνικού συνόλου» (άρθρο 9).

Παρουσιάζει εξαιρετικές ευκαιρίες για ενοποίηση και κινητοποίηση των πολιτών η απαίτηση, με κάθε αφορμή, να υπάρξει επανίδρυση των δημόσιων υπηρεσιών έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η υψηλή ποιότητά τους, σύμφωνα με τα απαράγραπτα δικαιώματα του πληθυσμού, και όχι να επιχειρείται η υπεράσπιση των υφιστάμενων σήμερα δημόσιων επιχειρήσεων, καταβαραθρωμένων από τους μεταρρυθμιστές.

Κατ’ αρχάς διότι αυτή η απαίτηση στηρίζεται στα κοινά συμφέροντα τόσο των χρηστών όσο και των δημόσιων λειτουργών, τόσο των κατοίκων των μητροπολιτικών κέντρων όσο και των μικρών πόλεων, των απομακρυσμένων προαστίων, της υπαίθρου αλλά και των γαλλικών υπερπόντιων εδαφών. Επιπλέον προσφέρει στο κοινωνικό κίνημα το αίτημα της επανίδρυσης ενός καθολικού θεσμού στραμμένου προς το μέλλον, εξασφαλίζοντας το θετικό όραμα και την ορμητικότητα που τόσο του λείπουν μετά από δεκαετίες αμυντικών αγώνων.8

Κανείς δεν θα ήταν τόσο αφελής ώστε να αναμένει μια γρήγορη νίκη. Ωστόσο, κάθε κινητοποίηση θα μπορούσε να προσφέρει την ευκαιρία να σφυρηλατηθούν οι τρεις σημαντικότερες αρχές στις οποίες θα στηρίζεται ένα σχέδιο που θα είναι όσο συναινετικό χρειάζεται για να συσπειρωθεί γύρω του ένα πλειοψηφικό κοινωνικό μπλοκ.

Η πρώτη αρχή αποτελεί λύση σε ένα από τα μεγαλύτερα δεινά που πλήττουν τους σύγχρονους μισθωτούς: να δοθούν στους δημόσιους υπάλληλους τα μέσα για να κάνουν σωστά τη δουλειά τους. Αυτή τη στοιχειώδη προϋπόθεση, αναγκαία για την άνθηση και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, οι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα την στερήθηκαν όταν υπέκυψαν στα πλήγματα του «νεομάνατζμεντ» της δεκαετίας του 1990.

Από τα μέσα της επόμενης δεκαετίας ήρθε η σειρά των νοσοκόμων, του βοηθητικού σχολικού προσωπικού, των εκπαιδευτικών, των ταχυδρομικών, των σιδηροδρομικών κ.λπ. Πλέον οι παράλογοι ποσοτικοποιημένοι στόχοι, η μείωση του προσωπικού και οι ανέφικτες εντολές που δίνονται από μάνατζερ οι οποίοι δεν έχουν την παραμικρή επαφή με την εργασιακή πραγματικότητα αποτελούν φαινόμενο που συναντάται τόσο στα Lidl ή στη Free (κορυφαία εταιρία κινητής τηλεφωνίας της ιδιωτικοποιημένης πλέον France Télécom) όσο και σε μια μονάδα φροντίδας ηλικιωμένων.

Αυτό το θλιβερό κοινό χαρακτηριστικό του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα μετατρέπεται σε αγωνιστικό πλεονέκτημα: καθώς ο φορτοεκφορτωτής γνωρίζει εξ ιδίας πείρας τι υφίσταται η νοσηλεύτρια, και με ποιες συνέπειες, ίσως να κινητοποιηθεί με μεγαλύτερη προθυμία προκειμένου να απαιτήσει από το κοινωνικό σύνολο να προσφέρει περισσότερα μέσα για την περίθαλψη των ηλικιωμένων γονέων του.

Η δεύτερη αρχή αφορά την ενότητα της επικράτειας της χώρας και τη σωστή χωροθέτηση. Η επανίδρυση των δημόσιων υπηρεσιών θα πρέπει να έχει προτεραιότητα τη δημιουργία υπερσύγχρονων υποδομών, στελεχωμένων με το πλέον εξειδικευμένο προσωπικό, σε περιοχές που βρίσκονται μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα.

Αν επιθυμούμε να πειραματιστούμε με αξιόπιστα και αποτελεσματικά συστήματα υγείας, παιδείας, μεταφορών, επικοινωνιών και κοινωνικοποίησης των ψηφιακών δεδομένων, με σκοπό την κοινωνική ωφέλεια, αυτό θα πρέπει να επιχειρηθεί στο Βιερζόν9 και στο Σαιντ-Ετιέν10 και όχι στο 11ο παρισινό δημοτικό διαμέρισμα.11 Οι λαϊκές τάξεις, των οποίων η πλειονότητα ζει μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα,12 θα μετατραπούν στην κινητήρια δύναμη αυτών των πραγματικά δημόσιων υπηρεσιών, όσον αφορά τόσο τους χρήστες τους όσο και το προσωπικό τους. Όπως ακριβώς συνέβη με την κοινωνική ασφάλιση κατά την περίοδο που ακολούθησε τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η τρίτη αρχή αφορά το καθεστώς και τη χρηματοδότηση των θεσμών που προωθούν το συλλογικό συμφέρον και αποτελούν «ιδιοκτησία του κοινωνικού συνόλου». Σε αυτό το σημείο είθισται να προβάλλεται με τελετουργικό τρόπο ως αυτονόητη η εξής εξίσωση: υπηρεσίες προς το κοινό ίσον καθεστώς δημόσιας υπηρεσίας, ίσον κρατική υπηρεσία.

Βέβαια, το ιδιαίτερο νομικό καθεστώς των εργαζομένων στην επιχείρηση ηλεκτρισμού και φωταερίου, των ανθρακωρύχων και των δημοσίων υπαλλήλων όντως αποσπάστηκε εκβιαστικά το 1946 από τους κομμουνιστές που συμμετείχαν στην κυβέρνηση εθνικής ενότητας, καθώς θεωρούσαν ότι θα αποτελέσει την αιχμή του δόρατος για τη δημιουργία ενός νέου κοινωνικού μοντέλου.

Ωστόσο ο δεσμός ανάμεσα στο κράτος και στο συλλογικό συμφέρον έχει ξεφτίσει και ίσως μάλιστα να έχει διαρραγεί. Δεδομένου ότι εξαρτάται από τις -συχνά αυθαίρετες και αυταρχικές- αποφάσεις του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, κάθε δημόσια υπηρεσία βρίσκεται στο έλεος των φονταμενταλιστών της αγοράς.

Εν αναμονή της ιστορικής ανατροπής που θα σηματοδοτήσει την αλλαγή του πολιτικού προσανατολισμού, το κοινωνικό κίνημα θα έβγαινε σίγουρα κερδισμένο εάν διεκδικούσε τη δημιουργία θεσμών συλλογικής ιδιοκτησίας που θα τελούσαν υπό τη διαχείριση των χρηστών των υπηρεσιών και των εργαζομένων. Ναι μεν αυτοί οι θεσμοί θα καλύπτονταν από την εγγύηση του κράτους, αλλά θα ήταν ανεξάρτητοι από το υπουργείο Οικονομικών, ξεφεύγοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο από τον ανταγωνισμό (και συνεπώς από το κοινωνικό ντάμπινγκ).

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του γαλλικού Γενικού Συστήματος Ασφάλισης Ασθενείας: όπως εξηγεί ο οικονομολόγος και κοινωνιολόγος Μπερνάρ Φριό, οι τεράστιοι πόροι του φορέα δεν προέρχεται από τη φορολογία, αλλά, στο συντριπτικό ποσοστό τους, από τις ασφαλιστικές εισφορές. Επιπλέον αυτές δεν καταλήγουν στο υπουργείο Οικονομικών, αλλά απευθείας στα ασφαλιστικά ταμεία, τα οποία μάλιστα την περίοδο 1946-1967 διοικούνταν από τους ίδιους τους εργαζομένους.

Μια δημόσια υπηρεσία που χρηματοδοτείται πολύ περισσότερο από εισφορές και λιγότερο από φόρους, ένας κοινωνικοποιημένος πλούτος που ελέγχεται από τους παραγωγούς του και όχι από τεχνοκράτες, χρήστες που έχουν λόγο στη διοίκησή του: ιδού μια ιδέα με μέλλον…

Ορισμένοι θα ανταπαντήσουν ότι πρόκειται για ουτοπία. Ωστόσο, στις σημερινές συνθήκες, η επαναθεμελίωση του συλλογικού συμφέροντος δεν αποτελεί μια ιδέα πιο εξωπραγματική από την υπεράσπιση του ειδικού καθεστώτος των σιδηροδρομικών. Όχι βέβαια ότι θα πρέπει να εγκαταλείψουμε την υπόθεσή τους. Ωστόσο, ο καλύτερος τρόπος για να το σώσουμε συνίσταται στη μετατροπή του σε μια καθολική πραγματικότητα: η δημόσια υπηρεσία να ξαναβρεί τον ιδρυτικό προορισμό της, να γίνει η πρωτοπορία της κοινής μας ευτυχίας.

* Ο Pierre Rimbert είναι συντάκτης της «Le Monde diplomatique»

1 (Σ.τ.Μ.) Τον χειμώνα του 1995, η κυβέρνηση του Αλέν Ζιπέ προσπάθησε να ξηλώσει το σύστημα της κοινωνικής ασφάλισης αρχίζοντας από τους σιδηροδρομικούς. Η εξαιρετικά δυναμική απεργία τους (η οποία εξασφάλισε την υποστήριξη μεγάλου μέρους της κοινής γνώμης) παρέλυσε τη χώρα επί 40 ημέρες, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να υποχωρήσει, ενώ ο αντίκτυπός της οδήγησε τον Πρόεδρο Σιράκ να προκηρύξει πρόωρες αγορές τις οποίες έχασε η Δεξιά.

2 (Σ.τ.Μ) Ο Πιερ Μπουρντιέ είχε μιλήσει για «δεξί χέρι του κράτους», εννοώντας τις κρατικές υπηρεσίες που βρίσκονται στην υπηρεσία της άρχουσας τάξης, και για «αριστερό χέρι του κράτους» εννοώντας το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων που αγωνίζονται καθημερινά για την προάσπιση του συλλογικού συμφέροντος, δίνοντας συχνά στη δράση των κρατικών μηχανισμών ένα προοδευτικό πρόσημο.

3 Ορίζεται ως το σύνολο των επιχειρήσεων στις οποίες το κράτος κατέχει άμεσα την πλειοψηφία των μετοχών ή οι οποίες ανήκουν σε επιχείρηση όπου ο κύριος μέτοχος είναι το κράτος.

4 «Tableaux de l’économie française», Institut national de la statistique et des études économiques (INSEE), συλλ. «Insee références», Παρίσι, 2018, www. Insee.fr

5 www.oui.sncf/aide. Ως προς αυτή τη διαδικασία, βλ. Laurent Bonelli και Willy Pelletier (επιμ.) «L’Etat démantelé. Enquête sur une révolution silencieuse», La Découverte-Le Monde diplomatique, 2010.

6 (Σ.τ.Μ.) Δεδομένου ότι στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες δεν υπάρχει ο βολικός «θεσμός» της εκμετάλλευσης μεταναστριών γυναικών που αναλαμβάνουν -εσώκλειστες- τη φροντίδα των ανήμπορων ηλικιωμένων και κυρίως όσων πάσχουν από άνοια, αυτό το καυτό ζήτημα απασχολεί σοβαρά τις κοινωνίες σε μια εποχή όπου οι babyboomers μπαίνουν στα γηρατειά. Βλ. «Αλτσχάιμερ, μια νόσος έντονα πολιτική», «Le Monde diplomatique – ελληνική έκδοση», http://monde-diplomatique.gr/?p=2249

7 Danièle Linhardt, «Comment l’entreprise usurpe les valeurs du service public», «Le Monde diplomatique», Σεπτέμβριος 2009.

8 Βλ. Bernard Friot, «En finir avec les luttes défensives», «Le monde diplomatique», Νοέμβριος 2017.

9 (Σ.τ.Μ.) Μικρή πόλη της κεντρικής Γαλλίας (25.000 κάτοικοι) που έχει πληγεί από τη μαζική αποβιομηχάνιση.

Factory of the Société Française
Vierzon Μικρή πόλη της κεντρικής Γαλλίας (25.000 κάτοικοι) που έχει πληγεί από τη μαζική αποβιομηχάνιση foto Εργοστάσιο της Γαλλικής Εταιρείας

10 (Σ.τ.Μ.) Μεσαία πόλη της Νοτιοανατολικής Γαλλίας (170.000 κάτοικοι). Κάποτε ήταν ένα από τα εμβληματικότερα κέντρα της βαριάς βιομηχανίας της χώρας. Σήμερα πλήττεται σημαντικά από την αποβιομηχάνιση και την ανεργία.

Πανοραμική άποψη του Σαιντ-Ετιέν από το Γκιζαί.
Μεσαία πόλη της Νοτιοανατολικής Γαλλίας (170.000 κάτοικοι). Κάποτε to Σαιντ-Ετιέν ήταν ένα από τα εμβληματικότερα κέντρα της βαριάς βιομηχανίας της χώρας. Σήμερα πλήττεται σημαντικά από την αποβιομηχάνιση και την ανεργία.

11 (Σ.τ.Μ.) Μεσοαστική περιοχή του Παρισιού η οποία φιλοξενεί μεγάλους χώρους διασκέδασης που προσελκύουν μεγάλο μέρος της παρισινής νεολαίας.

12 (Σ.τ.Μ.) Στα μεγάλα γαλλικά αστικά κέντρα οι συνοικίες του κέντρου είναι πανάκριβες και το εισόδημα των κατοίκων είναι αντιστρόφως ανάλογο της απόστασης της κατοικίας τους από το κέντρο της πόλης (στο Παρίσι μπορεί να φθάνει και τα 60-90 χλμ.).

Το παλιό πλαστικό μπουκάλι … ξαναγεννιέται σαν πετσέτα, τσάντα ή μαγιό

 Καθώς η τεχνολογία βρίσκει καινοτόμους τρόπους ανακύκλωσης, τα απόβλητα χρησιμοποιούνται σε μια απίθανη γκάμα προϊόντων σε καταστήματα υψηλών προδιαγραφών

Πρώτα ήταν «τσάντες για τη ζωή”, κουβέρτες και, πιο πρόσφατα, ρούχα όπως fleeces, μαγιό και macs μακριά. Οι πετσέτες που κατασκευάζονται από ανακυκλωμένα πλαστικά μπουκάλια πρόκειται να πωληθούν στο Ηνωμένο Βασίλειο για πρώτη φορά τον Αύγουστο – η τελευταία πρωτοβουλία στον πόλεμο κατά των πλαστικών μιας χρήσης και το αποτέλεσμα μιας τεχνολογικής εξέλιξης που έχει δημιουργήσει ένα ύφασμα που θεωρείται απαλό και αφράτο για χρήση στο ανθρώπινο δέρμα.

 

Η νέα σειρά φιλικών προς το περιβάλλον πετσέτες μπάνιου θα κυκλοφορήσει στο διαδίκτυο και σε 18 καταστήματα του John Lewis την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου, μετά από δύο σχεδόν εκτεταμένες δοκιμές και συνεργασία με προμηθευτές. Ο πολυεστέρας από τα ανακυκλωμένα πλαστικά μπουκάλια αντιπροσωπεύει το 35% του περιεχομένου τους, ενώ το υπόλοιπο είναι αναγεννημένο βαμβάκι.

Η πετσέτα μπάνιου είναι κατασκευασμένη από περίπου 10 πλαστικά μπουκάλια ενός λίτρου και ο John Lewis λέει ότι η χρήση ανακυκλωμένου και όχι παρθένου βαμβακιού θα εξοικονομήσει περίπου πέντε τόνους υφάσματος από την είσοδο στον χώρο υγειονομικής ταφής κάθε χρόνο.

Πετσέτες από ανακυκλωμένες πλαστικές φιάλες και αναγεννημένο βαμβάκι.
Οι πετσέτες  Croft Collection του John Lewis είναι κατασκευασμένες από ανακυκλωμένα πλαστικά μπουκάλια και αναγεννημένο βαμβάκι.

«Χρειάστηκαν 18 μήνες για να αναπτυχθούν αυτές οι πετσέτες με τον προμηθευτή μας”, δήλωσε η Zoe Brady, αγοραστή πετσετών του John Lewis. «Αρχικά, ήταν δύσκολο να δημιουργήσουμε το απαλό, πολυτελές συναίσθημα που θέλαμε από ανακυκλωμένα υλικά, αλλά φτάσαμε στο τέλος. Ο ανακυκλωμένος πολυεστέρας κάνει αυτές τις πετσέτες με γρήγορο στέγνωμα  και το βαμβάκι σημαίνει ότι είναι και πολύ απορροφητικές ». Advertisement

Τα πλαστικά απόβλητα έχουν γίνει ένα θέμα που χρεώνεται , με τηλεοπτικά προγράμματα όπως το Το Blue Planet II εκθέτοντας τον αντίκτυπό του στους ωκεανούς και τις τακτικές προειδοποιήσεις σχετικά με τους κινδύνους μιας παγκόσμιας πλαστικής φλέβας. Αλλά ακόμη και πριν από την συγκλονιστική έκθεση του David Attenborough για τη θαλάσσια ρύπανση, οι λιανοπωλητές και οι κατασκευαστές αναζητούσαν πιο καινοτόμους τρόπους χρήσης ανακυκλωμένων υλικών, συμπεριλαμβανομένου του πλαστικού.

«Εάν υπάρχουν επαρκείς εγκαταστάσεις συλλογής και ανακύκλωσης, τότε τα πλαστικά απόβλητα μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμο πόρο”, δήλωσε ο Trewin Restorick, διευθύνων σύμβουλος της περιβαλλοντικής φιλανθρωπίας Hubbub . «Σήμερα κατασκευάζουμε το δεύτερο σκάφος από ανακυκλωμένο πλαστικό, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί για ταξίδια” πλαστικού-ψαρέματος «για να καθαρίσει περισσότερα πλαστικά απορρίμματα από τις πλωτές οδούς του Ηνωμένου Βασιλείου.

«Και είναι υπέροχο να βλέπουμε κάποιες από τις άλλες δημιουργικές χρήσεις που θέτουμε – από τα παπούτσια και τα μαγιό μέχρι τα γυαλιά ηλίου που έχουν τυπωθεί 3D”.

Η μάρκα Corona και η θαλάσσια οργάνωση Parley for the Oceans – η οποία έχει δημιουργήσει προηγουμένως υποδήματα και μαγιό από πλαστικό ωκεανού σε συνεργασία με την Adidas – έχουν συνεργαστεί με ένα πρόγραμμα Clean Waves για να ενισχύσουν τη χρήση οικολογικά πρωτοποριακών υλικών στη μόδα και το σχεδιασμό. Μεταξύ των προϊόντων είναι ένα νέο περιοδικό της Χαβάης, σχεδιασμένο από τον Adolfo Correa. Περιέχει εικόνες πλαστικής ρύπανσης – συμπεριλαμβανομένων οδοντόβουρτσες και πλαστικές φιάλες – στο μοτίβο, ενώ το ίδιο το ύφασμα κατασκευάζεται από πλαστικό «συγκομιδή” από τους ανοιχτούς ωκεανούς, τα απομακρυσμένα νησιά, τις ακτές και τις παράκτιες κοινότητες.

Αλλού στον κεντρικό δρόμο, ο λιανικός πωλητής λιανικής πώλησης Lakeland αναφέρει μηνιαία αύξηση πωλήσεων πάνω από το 20% των «χαλιών αγκαλιά” του – τα αντιολισθητικά εσωτερικά χαλιά που κατασκευάζονται από 100% ανακυκλωμένα υλικά (συμπεριλαμβανομένων των πλαστικών φιαλών) με τη σειρά τους ανακυκλώσιμα.

Το πουκάμισο «Paradise», σχεδιασμένο από τον Adolfo Correa για το Corona και το Parley για τους ωκεανούς.
Το πουκάμισο «Paradise», σχεδιασμένο από τον Adolfo Correa για το Corona και το Parley για τους ωκεανούς.

Ίσως με μια ματιά στις εκρηκτικές καταιγίδες, η Marks & Spencer ξεκίνησε πρόσφατα ένα mac-pack, κατασκευασμένο με 50% ανακυκλωμένο πολυεστέρα που προέρχεται από πλαστικά μπουκάλια. Το mac – για άντρες, γυναίκες και παιδιά – έχει σχεδιαστεί ως μέρος του σχεδίου βιωσιμότητας της M & S, στο οποίο δεσμεύεται ότι τουλάχιστον το 25% των ενδυμάτων και τα οικιακά προϊόντα θα κατασκευάζονται με επαναχρησιμοποιούμενα ή ανακυκλωμένα υλικά έως το 2025.

Οι λευκές, δροσερές γκρίζες ή θαλάσσιες πράσινες πετσέτες του John Lewis, οι οποίες θα πωλούνται με το σήμα Croft Collection, πιστοποιούνται από το Global Recycled Standard. Αυτό θέτει απαιτήσεις για την πιστοποίηση τρίτου μέρους του ανακυκλωμένου περιεχομένου. Ένα παντελόνι κοστίζει £ 5, μια πετσέτα χειρός £ 9, μια πετσέτα μπάνιου £ 16 και ένα φύλλο μπάνιου £ 24.

Περίπου 38,5 εκατομμύρια πλαστικά μπουκάλια χρησιμοποιούνται στο Ηνωμένο Βασίλειο κάθε μέρα . Λίγο περισσότερο από το μισό κάνουν την ανακύκλωση, ενώ περισσότερα από 16 μέτρα τοποθετούνται σε χώρους υγειονομικής ταφής, καίγονται ή διαρρέουν καθημερινά στο περιβάλλον και τους ωκεανούς.

Ωστόσο, τα περισσότερα πλαστικά μπουκάλια που χρησιμοποιούνται για αναψυκτικά και νερό είναι κατασκευασμένα από τερεφθαλικό πολυαιθυλένιο (Pet), το οποίο μπορεί να ανακυκλωθεί εύκολα.

Πρέπει να έχουμε σχέδια εκκένωσης απέναντι στις πυρκαγιές

Είναι συγκρίσιμα τα μεγέθη των πυρκαγιών σε Ηλεία (2007) και Αττική (2018); Όχι. Στην Ηλεία είχαμε μια πολύ μεγαλύτερη και διάσπαρτη σε σημεία πυρκαγιά. Στην Αττική ήταν σχετικά τοπική. Αν η πυρκαγιά της Αττικής δεν εκδηλωνόταν σε κατοικημένη περιοχή δεν θα συζητούσαμε καθώς ήταν πολύ περιορισμένη. Δεν είχε μεγάλο μέγεθος και εύρος, άρα δεν ήταν μεγάλη πυρκαγιά.

Πηγή: Κώστας Συνολάκης στο Reader.gr: Κανένας δήμος δεν έχει σχέδια εκκένωσης απέναντι στις πυρκαγιές  

SYNOLAKHS-FOTIES

Κανένας Δήμος στην Ελλάδα δεν έχει σχέδιο εκκένωσης σε περίπτωση πυρκαγιάς, υποστηρίζει σε συνέντευξή του στο reader.gr, ο καθηγητής φυσικών καταστροφών στη Σχολή Μηχανικών Περιβάλλοντος του Πολυτεχνείου Κρήτης και τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Κώστας Συνολάκης.

Είναι πολύ ισχυρό το ενδεχόμενο, όπως αναφέρει, να μην έχει ούτε ο Δήμος της Αθήνας για το πυκνοκατοικημένο κέντρο της πρωτεύουσας.

«Από τη νομοθεσία του 2014 προβλέπεται η ύπαρξη σχεδίων εκκένωσης ενώ τη δικαιοδοσία για τη σχετική απόφαση την έχει η Πολιτική Προστασία», επισημαίνει ο κ. Συνολάκης, ο οποίος υποστηρίζει ότι στη δική της αρμοδιότητα και όχι στην Πυροσβεστική βρίσκεται και η μελέτη και δημιουργία πλάνου ενόψει μίας πυρκαγιάς.

Τραγικό είναι το γεγονός, τονίζει, ότι ενώ εδώ και μία τριετία η Ελλάδα έχει το σύστημα προειδοποίησης μέσω μηνυμάτων αυτό παραμένει παροπλισμένο, καθώς δεν έχουμε λύσει ακόμα το πρόβλημα των προσωπικών δεδομένων!

Ακολουθεί η συνέντευξη τού κ. Συνολάκη:

Τι θα μπορούσε να είχε λειτουργήσει αποτρεπτικά για τη μεγάλη καταστροφή στο Μάτι με τους παραπάνω από 80 νεκρούς αλλά και προληπτικά για όλες τις επόμενες φωτιές καθώς η Ελλάδα εκ των πραγμάτων θεωρείται, κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, μία κατεξοχήν πυρόπληκτη χώρα;

Το πρώτο βήμα γίνεται πολύ πριν την πυρκαγιά. Πρέπει να υπάρχουν σχέδια εκκένωσης και οδοί διαφυγής σε κάθε ελληνικό Δήμο. Έχεις χάρτες για τις εκκενώσεις των περιοχών. Το γεγονός είναι ένα: Δεν υπάρχουν σχέδια εκκένωσης.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν σχέδια εκκένωσης σε κανένα Δήμο; Ούτε για το κέντρο του Δήμου Αθηναίων;

Για τον Δήμο Αθηναίων δεν γνωρίζω με βεβαιότητα, αλλά θα στοιχημάτιζα και την τελευταία μου δεκάρα ότι δεν υπάρχει τίποτα που μοιάζει με μια απλή διαδικασία, πόσο μάλλον ένα σχέδιο. Ωστόσο, θεωρώ εξαιρετικά απίθανο το σενάριο του κέντρου της Αθήνας να απειλείται από πυρκαγιές. Επομένως, δεν έχει νόημα η εκπόνηση ενός σχεδίου. Για τους άλλους Δήμους ξέρω πως δεν υπάρχουν σχέδια εκκένωσης, είμαι 100% σίγουρος. Από τη νομοθεσία του 2014 προβλέπεται η ύπαρξη σχεδίων εκκένωσης ενώ τη δικαιοδοσία για τη σχετική απόφαση την έχει η Πολιτική Προστασία.

Στα πρώτα βήματα για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών θεωρείτε ότι είναι η πρόληψη; Να υπάρχουν, δηλαδή, έτοιμα σχέδια εκκένωσης;

Το πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών είναι η πρόληψη, δηλαδή να έχουμε σχέδια εκκένωσης. Το δεύτερο βήμα είναι η ύπαρξη επιχειρησιακού μοντέλου προσομοίωσης πυρκαγιάς. Και τι εννοώ με αυτό: στο μοντέλο έχουμε δεδομένα όπως η καύσιμη ύλη και το τοπίο, διότι αλλιώς εξαπλώνεται μια πυρκαγιά στην Κρήτη και αλλιώς στην Κινέττα. Για κάθε περιοχή χρειάζεται το μοντέλο πυρκαγιάς προκειμένου να γίνει εκτίμηση για τον χρόνο εξέλιξής της. Για παράδειγμα, αν μια πυρκαγιά πρόκειται να εξελιχτεί στο Μάτι σε έξι ώρες, έχεις δύο με τρεις ώρες για το σχέδιο εκκένωσης. Αν όμως διαπιστώσεις πως η πυρκαγιά θα πάει στο Μάτι μέσα σε δύο με τρεις ώρες, διαπιστώνεις πως δεν έχεις καιρό για εκκένωση και πρέπει να την κάνεις αυτή τη στιγμή.

Το τρίτο βήμα: Να γίνεται καλά η διάσωση και να υπάρχουν οδοί διαφυγής. Στο Μάτι έγιναν διασώσεις ad hoc, δηλαδή δεν υπήρχε τρόπος αλλά και δεν γνώριζαν που πρέπει να πάνε. Είδατε πως υπήρχαν στην παραλία 200 άνθρωποι και περίμεναν. Έπαιρναν τους δικούς τους τηλέφωνο και κάποια στιγμή ξύπνησε το Λιμενικό και έκανε διασώσεις. Όλα αυτά έπρεπε να τα είχε κάνει η Πολιτική Προστασία. Οι πυροσβέστες κάνουν τη δουλειά τους, η πυρκαγιά έσβησε. Όλα τα άλλα στοίχισαν τις ζωές των ανθρώπων.

Μήπως στην Ελλάδα «ποντάρουμε» πολύ στον πυροσβέστη;

Ακριβώς. Στην Πολιτική Προστασία έχουμε κατά παράδοση πυροσβέστες και δίνεται έμφαση στην πυρόσβεση και όχι στα άλλα κομμάτια. Η Πολιτική Προστασία είναι πολύπλοκη καθώς το ένα κομμάτι αφορά την προετοιμασία και το άλλο το τι κάνεις τη στιγμή της κρίσης. Δηλαδή τι κάνεις όταν έχεις τους χάρτες. Αυτά δεν είναι τα κλασσικά πράγματα της πυρόσβεσης καθώς πυρόσβεση σημαίνει τι υλικά χρειάζομαι για να σβήσω μια πυρκαγιά, τι χρειάζομαι από τεχνικά μέσα. Δυστυχώς στα υπόλοιπα η Πολιτική Προστασία δεν έχει δώσει την πρέπουσα σημασία. Δυστυχώς στην Ελλάδα το δόγμα της Πολιτικής Προστασίας είναι η πυρόσβεση.

Δηλαδή μιλάμε για καθαρά ευθύνη της Πολιτικής Προστασίας…

Κατά τη γνώμη μου ναι… Η Πολιτική Προστασία έχει ευθύνη. Κάποια στιγμή πρέπει να συζητήσουμε το ποιος έπρεπε να δώσει την εντολή εκκένωσης. Ωστόσο πρόκειται για μια διαδικασία που είναι καθαρά ευθύνη της Πολιτικής Προστασίας. Υπάρχει και η ευθύνη των ανθρώπων που δεν έδωσαν εκκένωση, το σήμα να ξεκινήσει η εκκένωση άμεσα. Οι Δήμαρχοι θα περίμεναν τον Περιφερειάρχη, ο Περιφερειάρχης μπορεί να περίμενε την Πολιτική Προστασία. Δεν με ενδιαφέρει ποιος περίμενε ποιον. Με ενδιαφέρει ότι κανείς δεν το έκανε. Παρεμπιπτόντως δεν γίνεται και με αυτό τον τρόπο, να πει δηλαδή ο ένας στον άλλο «κάνε εκκένωση». Όταν δίνεις μια εντολή εκκένωσης βγαίνεις στα media και την τηλεόραση λέγοντας πως αυτή τη στιγμή δίνω διαταγή για εκκένωση, λες στους ανθρώπους «φύγετε από τα σπίτια σας αλλιώς θα πεθάνετε». Έτσι γίνεται…

Έχει η χώρα μας το σύστημα προειδοποίησης φυσικών καταστροφών μέσω SMS;

Υπάρχει στην Ελλάδα εδώ και τρία χρόνια και δεν χρησιμοποιείται. Θέλετε να ακούσετε το γελοίο; Το έχουν στα ντουλάπια επειδή δεν έχουν λύσει το πρόβλημα των προσωπικών δεδομένων, πως δηλαδή θα βρει το σύστημα τα κινητά σε συγκεκριμένη περιοχή. Δεν πειράζει που το κάνουν στις άλλες χώρες, μόνο εμείς στην Ελλάδα σκεφτήκαμε τα προσωπικά δεδομένα. Είναι απαράδεκτο. Και να μην εφαρμόζετε, γιατί να μη λύσουν το πρόβλημα των προσωπικών δεδομένων; Είναι δηλαδή να βγαίνεις από τα ρούχα σου!

Κρύβονται με τη δικαιολογία των προσωπικών δεδομένων, άρα θα αφήσουμε τους ανθρώπους να καούν για τα προσωπικά τους δεδομένα, λες και θα τα δει κανείς. Το computer στέλνει αυτόματα τα μηνύματα. Είναι γελοίο, σε καμία χώρα δεν τίθεται αυτό.

Στις ΗΠΑ έχω δει πως δουλεύει το σύστημα: Υπάρχει ένας χάρτης και με τον κέρσορα επιλέγουν την περιοχή που θέλουν να σταλεί το μήνυμα, επιλέγουν το μήνυμα, πατούν το κουμπί και στέλνετε. Το σύστημα βρίσκει όλα τα κινητά που είναι στην περιοχή. Όταν έχει σφοδρή κακοκαιρία στέλνονται σε όλους μηνύματα, ειδάλλως πως θα ειδοποιηθούν οι άνθρωποι; Έρχεται τυφώνας και ο ένας είναι στους αγρούς, ο άλλος στο σπίτι. Πώς θα τους ειδοποιήσεις; Μόνο με κινητό τηλέφωνο. Όσοι λοιπόν βρίσκονται στην περιοχή παίρνουν το Severe Weather Advisor.

Υπάρχει στην Ελλάδα το σύστημα με τα SMS. Σαν κοινωνία τα πράγματα δεν τα έχουμε λύσει και καθόμαστε και λέμε είναι προσωπικά δεδομένα, αν θα σταλεί μήνυμα εκκένωσης ή όχι. Στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι τραγικό το γεγονός ότι δεν δόθηκε καν η εντολή εκκένωσης. Οι άνθρωποι άρχισαν να εκκενώνουν μόνοι τους την περιοχή. Επίσης από το 2014 υπάρχει και το 112 (σ.σ. Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης). Το έχουν σε όλη την Ευρώπη και όχι εδώ. Έχουν το 112 και δεν το χρησιμοποιούν.

Για ποιο λόγο;

Δεν ξέρω τι εξήγηση δίνουνε, μου φαίνεται πως θα τσακώνονται μεταξύ τους για το ποια υπηρεσία θα το έχει: θα είναι το ΕΚΑΒ, η ΕΛ.ΑΣ. ή η Πυροσβεστική; Αυτό δεν το ξέρω, αλλά γνωρίζω πως υπάρχει το σύστημα του 112 στην Ελλάδα και δεν το έχουμε εφαρμόσει.

Κάτοικοι της περιοχής ισχυρίστηκαν πως δεν αντιλήφθηκαν τι συνέβαινε αντικρίζοντας από μακριά τη φωτιά. Δεν συνειδητοποίησαν την κρισιμότητα της κατάστασης…

Αν είσαι σπίτι σου και από τη λάθος πλευρά του ανέμου δεν έχεις πάρει είδηση. Ξέρω γνωστούς που έκαναν εκκένωση επειδή κάποιος έτυχε να βγει νωρίς το απόγευμα ή επειδή είδαν το νέφος και αποφάσισαν πως ήταν καλύτερα να φύγουν. Ήταν δύσκολο για όσους έμειναν… Έκλεισε η Μαραθώνος.

Για όλα αυτά φθάνουμε στην Πολιτική Προστασία. Για το αν θα κλείσει η Μαραθώνος πρέπει να υπάρχει απόφαση από πριν. Πώς απομακρύνονται οι άνθρωποι; Βέβαια, αν δεν έχει δοθεί εντολή εκκένωσης, πως θα σκεφτείς ότι οι άνθρωποι έπρεπε να φύγουν; Κάποιοι έφυγαν, άλλοι έκατσαν, άλλοι ήξεραν τους δρόμους και έφυγαν, κάποιοι δεν γνώριζαν δρόμος και παγιδεύτηκαν. Και πάρα πολλοί καήκανε… Είναι δράμα…

Είμαστε στην Ελλάδα, σε μια χώρα του τρίτου κόσμου στην Ευρώπη και να καιγόμαστε σαν τα ποντίκια στην Αθήνα και που στο Μάτι, όχι στην… Kολοπετινίτσα, που το ξέρουμε, δεν είναι να πεις πως οι υπεύθυνοι δεν το ξέρανε. Πρόκειται για μια περιοχή της Αττικής που είναι γνωστή τοις πάσι.

Από εδώ και στο εξής τι πρέπει να κάνουμε;

Πρέπει να αναθεωρηθεί η προσέγγιση μας στην Πολιτική Προστασία. Πρέπει να εφαρμόσουμε τους νόμους αφού προβλέπονται σχέδια εκκένωσης. Μέσα σε ελάχιστο χρόνο πρέπει να έχουμε σχέδια εκκένωσης για τις περιοχές υψηλού κινδύνου από πυρκαγιές και πλημμύρες. Πρέπει να γίνει άμεσα.

Με βάσει τους χάρτες, πρέπει να εκπονήσουμε κανονικά σχέδια Πολιτικής Προστασίας.

Το πρώτο βήμα είναι οι χάρτες και η εφαρμογή ενός μοντέλο σαν το Farsite* για να μπορέσουμε να δούμε την εξέλιξη της πυρκαγιάς. Οι χάρτες εκκένωσης είναι το «κλειδί» και σε αυτή την περίπτωση δεν το είχαμε και οι αρμόδιοι πελάγωσαν καθώς δεν γνώριζαν τι έπρεπε να κάνουν…

Είναι συγκρίσιμα τα μεγέθη των πυρκαγιών σε Ηλεία (2007) και Αττική (2018);

Όχι. Στην Ηλεία είχαμε μια πολύ μεγαλύτερη και διάσπαρτη σε σημεία πυρκαγιά. Στην Αττική ήταν σχετικά τοπική. Αν η πυρκαγιά της Αττικής δεν εκδηλωνόταν σε κατοικημένη περιοχή δεν θα συζητούσαμε καθώς ήταν πολύ περιορισμένη. Δεν είχε μεγάλο μέγεθος και εύρος, άρα δεν ήταν μεγάλη πυρκαγιά.

Θρηνήσαμε θύματα επειδή ήταν κατοικημένη η περιοχή;

Βεβαίως. Η επικινδυνότητα ενός φαινομένου εξαρτάται από δύο παράγοντες: το φυσικό φαινόμενο και το είδος της περιοχής, δηλαδή το πόσους ανθρώπους έχει. Ακριβώς επειδή ήταν κατοικημένη και δενδρόφυτη περιοχή θρηνήσαμε τόσα θύματα.

Ευθύνεται ο πολεοδομικός σχεδιασμός;

Φταίει και ο πολεοδομικός σχεδιασμός. Η άναρχη δόμηση της περιοχής δεν επιτρέπει την ύπαρξη οδών διαφυγής. Συγχρόνως φταίει και το γεγονός ότι δεν υπήρξε σχέδιο εκκένωσης. Σε μια περιοχή όπως αυτή, που είναι υψηλού κινδύνου, έπρεπε να υπάρχει σχέδιο εκκένωσης. Απουσία σχεδίου εκκένωσης, τουλάχιστον θα έπρεπε να έχει δοθεί εντολή εκκένωσης σχετικά νωρίς για να απομακρυνθούν οι άνθρωποι από την πυρκαγιά.

Άρα ήταν ανεπαρκής η αντιμετώπιση από τις κρατικές υπηρεσίες και τον Δήμο;

Τελείως ανεπαρκής. Ο κανονισμός Πολιτικής Προστασίας αναφέρει ότι: Αν μία πυρκαγιά είναι σε δύο Δήμους, τότε ευθύνεται η Περιφέρεια. Δηλαδή, θα έπρεπε η Περιφέρεια να είχε δώσει εντολή για εκκένωση, εφόσον η πυρκαγιά επηρέαζε δύο Δήμους. Το θέμα είναι ότι μιλάμε για το κράτος. Αν ήταν αρμοδιότητα του Δήμου, του δημάρχου, του περιφερειάρχη, του Γενικού Γραμματέα πολιτικής Προστασίας… Το θέμα είναι πως κανένας δεν έδωσε εντολή.

To Farsite είναι μοντέλο μετάδοσης πυρκαγιάς και δημιουργήθηκε από τη Δασική Υπηρεσία των ΗΠΑ (US Forest Service). Χρησιμοποιείται για τον επιχειρησιακό και τακτικό σχεδιασμό με σκοπό τη βελτίωση και τον συγχρονισμό των ενεργειών. Στην Ελλάδα δοκιμάστηκε πιλοτικά το 2014.

Να αναλογιστούμε δεν φτάνει

   

Θα συζητήσουμε για το μοντέλο ανάπτυξης που έχουμε επιλέξει; (AP Photo/Thanasis Stavrakis)

Μέσα στην εθνική τραγωδία είχαμε και ένα κορυφαίο γεγονός που πρέπει να αναδειχτεί, γιατί απαντά αποστομωτικά στους μηδενιστές των καφενείων της επικράτειας που διακινούν τη χολερική θεωρία «δεν σώζεται αυτός ο τόπος γιατί έχει τους πολιτικούς που του αξίζουν και τους πολίτες που επιλέγουν τους συγκεκριμένους πολιτικούς να τους διοικούν». Πρόκειται για τις συγκινητικές εκδηλώσεις αλληλεγγύης από τους απλούς ανθρώπους. Εσπευσαν να βοηθήσουν με όποιο τρόπο μπορούσε ο καθένας (τρόφιμα, είδη πρώτης ανάγκης, αίμα, εθελοντική εργασία στις περιοχές που επλήγησαν). Ο ανθρωπισμός με όλη τη σημασία της λέξης.

Αυθεντικός, ειλικρινής, αυθόρμητος. Οχι για τα μάτια του κόσμου. Οχι φιλανθρωπία για δημόσιες σχέσεις, όπως κάνουν ορισμένοι μεγαλόσχημοι για να τους παίζουν τα κανάλια. Οχι υποκριτική ελεημοσύνη σαν κι αυτή που βλέπουμε από διάφορους τύπους που έχουν χτίσει περιουσίες πατώντας επί πτωμάτων και σταυροκοπιούνται δημοσίως τρεις φορές την ημέρα μπας και συγχωρεθούν οι αμαρτίες τους. Οφείλω επίσης να πω ότι τούτη τη φορά τα κόμματα της αντιπολίτευσης στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων.

Μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές απέφυγαν τον πειρασμό να κάνουν σπέκουλα πάνω στις στάχτες. Δεν επιχείρησαν να εκμεταλλευτούν την κατάσταση για να αποκομίσουν κέρδη. Κάτι συνηθισμένο σε ανάλογα τραγικά περιστατικά στο μακρινό και το πρόσφατο παρελθόν με τη συμμετοχή όλων των κομμάτων. Ακόμη και στελέχη που έχουν διακριθεί στο άθλημα της κινδυνολογίας και της καταστροφολογίας επέλεξαν τη σιωπή.

Η πρώτη δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη ήταν υποδειγματική και ως προς το ύφος και ως προς την ουσία της: «Ανήμερα της επετείου για την αποκατάσταση της δημοκρατίας, η διαπίστωση είναι θλιβερή: Το ελληνικό κράτος αδυνατεί διαχρονικά να προστατεύσει αποτελεσματικά τις ζωές και τις περιουσίες των πολιτών του. Σήμερα, όμως, δεν είναι η στιγμή για απόδοση ευθυνών. Την ώρα που η χώρα πενθεί, δεν έχει νόημα καμία αντιπαράθεση. Τώρα είναι η ώρα για ενότητα και αλληλεγγύη. Ας αναλογιστούμε μόνο σιωπηλά ότι κάτι πρέπει να αλλάξει και ότι πρέπει επιτέλους να περάσουμε από τα εύκολα λόγια στα δύσκολα έργα».

Χρειάζεται, πράγματι, να αφήσουμε τα μεγάλα λόγια που είναι εύκολα και ανέξοδα και να περάσουμε στα δύσκολα έργα. Ολοι όμως: το πολιτικό σύστημα, η Τοπική Αυτοδιοίκηση, οι συλλογικότητες, η κοινωνία των πολιτών. Για το έγκλημα διαρκείας υπάρχουν φυσικοί και ηθικοί αυτουργοί που έχουν μείνει στο απυρόβλητο. Θα συζητήσουμε για τα αυθαίρετα που φυτρώνουν εδώ και εκεί, μέσα στα δάση, με τις κυβερνήσεις (όλες τις κυβερνήσεις) απλώς να παρακολουθούν και στη συνέχεια να τα νομιμοποιούν για εισπρακτικούς και ψηφοθηρικούς λόγους;

Θα συζητήσουμε για το κύκλωμα ασύδοτων εργολάβων, επιτήδειων δικηγόρων, διεφθαρμένων δημοσίων υπαλλήλων που χρόνια κερδοσκοπούν παίζοντας με την ανάγκη των ανθρώπων για μια στέγη; Θα συζητήσουμε για τις ευθύνες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που δεν κάνει όπως πρέπει και εγκαίρως τη δουλειά της και καταγγέλλει σε μόνιμη βάση το κράτος; Θα συζητήσουμε για τους πολίτες που δεν καθαρίζουν τις ιδιοκτησίες τους, που ξεσηκώνονται με την κάλυψη κομμάτων και δημάρχων για να μη γίνουν στις περιοχές τους οργανωμένοι χώροι διαχείρισης των σκουπιδιών (τους); Θα συζητήσουμε για το μοντέλο ανάπτυξης που έχουμε επιλέξει; Κι αν συζητήσουμε σοβαρά και σε βάθος, θα πάρουμε επιτέλους μέτρα;

Ανάγωγα

Γενναίο όντως το πακέτο μέτρων που ανακοίνωσε χτες ο Δ. Τζανακόπουλος. Να δούμε αν θα ανταποκριθεί με τη δέουσα ταχύτητα η γραφειοκρατία. Ελπίζουμε ο Ειδικός Λογαριασμός που ανακοίνωσε η κυβέρνηση να μην έχει την τύχη του Ταμείου Μολυβιάτη.

http://www.efsyn.gr/arthro/na-analogistoyme-den-ftanei

Η Συμφωνία των Πρεσπών: δύναμη και ευθύνη του δι-εθνικού

του Μιχάλη Μπαρτσίδη Η Συμφωνία των Πρεσπών αποτελεί μια μεγάλη επιτυχία για τη χώρα μας, τα Βαλκάνια και την Ευρώπη. Οι πολιτικές, πολιτισμικές και ιδεολογικές διαστάσεις είναι αρκετές και τα αποτ…

Πηγή: Η Συμφωνία των Πρεσπών: δύναμη και ευθύνη του δι-εθνικού

Πώς το Μάτι έγινε παγίδα θανάτου – Ένας οικισμός μέσα στα πεύκα δίχως διεξόδους διαφυγής

Μάτι Αττικής. Η επόμενη μέρα μίας ασύλληπτης τραγωδίας.
Για να αρχίσουμε να ψάχνουμε σιγά-σιγά τις αιτίες τις τραγωδίας…
Όταν η αδηφάγα πύρινη λαίλαπα χίμηξε στο Μάτι το απόγευμα της Δευτέρας 23 Ιουλίου, ισχυροί άνεμοι από 9 έως και 11 μποφόρ δυτικού στεριανού ανέμου την έσπρωχναν με ορμή να κατασπαράξει τα πάντα.
Οι φλόγες κατάπιναν ό,τι συναντούσαν στο διάβα τους «τρέχοντας» με 70 χλμ την ώρα.
Δεν υπήρχε τρόπος να σταματήσει αυτή η συμφορά, κανένα σχέδιο δεν μπορεί να αναχαιτίσει έναν τέτοιο όλεθρο.
«Οι φλόγες πέρασαν πάνω από τα πυροσβεστικά στη Λεωφόρο Μαραθώνος και πυρπόλησαν το Μάτι», λένε οι αυτόπτες μάρτυρες.
Όμως, το μεγάλο κακό που μας βρήκε δεν δικαιολογεί την απώλεια τόσων ανθρώπινων ζωών. Τόσων άδικα χαμένων ζωών.
Τι συνέβη
Εκατοντάδες πολίτες προσπάθησαν με τα αυτοκίνητά τους να εγκαταλείψουν το Μάτι αλλά εγκλωβίστηκαν σε φριχτό μποτιλιάρισμα στους στενούς δρόμους του οικισμού, που ιδρύθηκε ως παραθεριστικός το 1960 και από το 2000 και μετά πυκνοκατοικήθηκε δίχως κανένα σχεδιασμό, δίχως καμία πρόβλεψη για την ασφάλεια.
Αναπτύχθηκε όπως και πολλά άλλα μέρη της Ελλάδας άναρχα, στο «έλα μωρέ», στην «τύχη».
Και δεν αρκεί που χτίστηκε στην «τύχη» και μέσα στα πεύκα, δεν είχε ούτε διεξόδους διαφυγής. Έτσι όταν ήρθε η φωτιά έγινε παγίδα θανάτου.
Έγινε παγίδα θανάτου διότι δεν μπορούσε να εκκενωθεί.

Καθώς ολόγυρα των απελπισμένων ανθρώπων υψωνόταν η κόλαση, με τα πεύκα ως εξαιρετικά εύφλεκτα να «αρπάζουν» με μιας ως δαδιά, με ολόκληρα σπίτια να γίνονται στάχτη μέσα σε λίγα λεπτά και τα μπλοκαρισμένα αυτοκίνητα να αναφλέγονται -μαρτυρίες αναφέρουν ότι τα καύσιμα στα ντεπόζιτα ανατινάζονταν- επικράτησε πανικός.

Αλλόφρονες κάτοικοι έφευγαν από τα σπίτια τους, οι οδηγοί εγκατέλειπαν τα μποτιλιαρισμένα αυτοκίνητά τους και όλο αυτό το πλήθος κατευθύνθηκε τρέχοντας προς την ακτή, δηλαδή προς τη μόνη διέξοδο που τους είχε απομείνει για να γλιτώσουν τον φριχτό θάνατο στις φλόγες.
Ποια ακτή;
Στο Μάτι οι ακτές δεν είναι από παντού ελεύθερα προσβάσιμες.
Ξενοδοχεία και σπίτια τις κλείνουν με μάνδρες. Είναι η «ανάπτυξη» που είχαν ως πρότυπο το 1960. Να μην υπάρχει ελεύθερη πρόσβαση στις ακτές.
Και έτσι, από τη μία στιγμή στην άλλη, εκατοντάδες συνάνθρωποί μας βρέθηκαν να δίνουν αγώνα για τις ζωές τους, των παιδιών τους, των αγαπημένων τους προσώπων, πηδώντας πάνω από φράχτες, τρέχοντας μέσα από ακάλυπτους χώρους και κήπους για να φτάσουν στη θάλασσα.
Αλλά η πρόσβαση στη θάλασσα ήταν εξαρχής «φραγμένη».
Ποια θάλασσα;
Κάτι μικροί κόλποι και βράχια. Που κι αυτοί δεν συνεχίζουν ως κάποια ενιαία παραλία αδιάκοπα κατά μήκος της ακτής, ώστε να μπορούσαν οι άνθρωποι να κινηθούν παραλιακά πεζή ώστε να απομακρύνονταν, επειδή υπάρχουν βράχια και κτίσματα που έχουν οικοδομηθεί στην κυριολεξία μέσα στη θάλασσα και διακόπτουν την όποια παραλία.
Για αυτό και ο εφιάλτης δεν είχε τελειώσει για όσους έφτασαν και μπήκαν στο νερό.
Ο μόνος τρόπος για να σωθούν ήταν να τους πάρουν με βάρκες.
Την ίδια ώρα το «θερμικό φορτίο» που κατέβαινε από τον οικισμό τους ανάγκαζε να χώνουν τα κεφάλια τους μέσα στο νερό για να μην πάρουν φωτιά και οι ίδιοι.
Πυρομένες λαμαρίνες από αυτοκίνητα και κατασκευές εκτοξεύονταν και τους βομβάρδιζαν. Πραγματική εμπόλεμη ζώνη.
Βάρκες και σκάφη εθελοντών, που συντονίζονταν από το Λιμενικό, έσπευσαν ήδη από τις 18.00 να περισυλλέξουν τους πυρόπληκτους.
Όμως οι βάρκες και τα σκάφη δεν μπορούσαν να πλησιάσουν στα ρηχά.
Είτε γιατί δεν υπάρχουν παραλίες αλλά βράχια, είτε γιατί -ακόμα χειρότερο- τους βαρκάρηδες «έκαιγε» η φωτιά.
Τα φλεγόμενα 9 μποφόρ είχαν «ανάψει» την ατμόσφαιρα, το λεγόμενο «θερμικό φορτίο» και δεν άφηναν τους βαρκάρηδες να πλησιάσουν πιο κοντά από 50 μέτρα από την ακτή.
Οι ταλαιπωρημένοι και φοβισμένοι πολίτες, πολλοί με εγκαύματα, έπρεπε να βουτήξουν στη θάλασσα και να κολυμπήσουν προς τις λέμβους.
Τραυματίες, γέροι, παιδιά, γυναίκες, έπεφταν στη θάλασσα για να δώσουν έναν τελευταίο αγώνα με τα κύματα πριν διασωθούν από τις βάρκες που τους περίμεναν.
Γονείς με καμένες σάρκες κολυμπούσαν κρατώντας τα παιδιά τους. Να σώσουν τα παιδιά τους.
Η ευθύνη
Λέγεται στα τηλεοπτικά κανάλια ότι «το Μάτι δεν υπάρχει πια». Αλήθεια είναι.
Αλλά υπάρχει μια ακόμα μεγαλύτερη αλήθεια: «Το Μάτι όπως φτιάχτηκε, όπως οικοδομήθηκε, δεν έπρεπε ποτέ να υπάρξει».
Ήταν εξ αρχής ένα λάθος, ένας οικισμός που ξεκίνησε ως παραθεριστικός το 1960, με τα ανύπαρκτα στάνταρ των τότε ελληνικών καθεστώτων και μετά το 2000 πυκνοκατοικήθηκε.
Όλα αυτά τα χρόνια κανείς δεν σκέφτηκε το εξής: Εάν αρπάξει φωτιά αυτός εδώ ο τόπος, ο ανάμεσα στα πεύκα, ο δίχως διεξόδους διαφυγής, τι θα κάνουμε;
Και ναι, οι πρώτοι που έπρεπε να το σκεφτούν ήταν οι δήμαρχοί του.
Αυτοί που ζούνε στον τόπο και τον γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα.
Προφανώς και εκ του τραγικού αποτελέσματος κανείς τους ουδέποτε αναρωτήθηκε τι θα γινόταν εάν άρπαζε φωτιά το Μάτι.
Ή, για να είμαστε ακριβείς, εάν μια ημέρα έφτανε η φωτιά μέσα στο Μάτι. Γιατί η περιοχή έχει γνωρίσει πολλές φωτιές. Μία όμως στάθηκε η μοιραία.
Η περιοχή της Νέας Μάκρης έχει ζήσει πολλές φωτιές στο παρελθόν και το αυτονόητο θα ήταν να είχαν προνοήσει. Δεν το έκαναν. Ούτε κάποιο σχέδιο είχαν.
Πεύκο το «καταραμένο δένδρο»
Οι αρχαίοι Ρωμαίοι έλεγαν το πεύκο «καταραμένο δένδρο» και δεν το επέτρεπαν μέσα στις πόλεις.
Γιατί γνώριζαν ότι το πεύκο είναι δαδί. Είναι εμπρηστικός μηχανισμός, είναι εγγύηση ότι μια ημέρα θα μας κάψει.
Πώς εμείς οι νεοέλληνες πειστήκαμε ότι είναι ασφαλές να ζούμε ανάμεσα στα πεύκα, είναι πραγματικά απορίας άξιον.
Όχι ξανά άλλα «Μάτια»
Σήμερα θρηνούμε δεκάδες νεκρούς. Αδικοχαμένους ανθρώπους.
Αφού καταλαγιάσει ο θρήνος, η εθνική οδύνη για το κακό που μας βρήκε, έχουμε μια υποχρέωση. Να μην υπάρξουν άλλα «Μάτια». Ούτε στην Αττική, ούτε πουθενά αλλού στον τόπο μας.
Να μην υπάρξουν ποτέ ξανά τέτοιες παγίδες θανάτου.
Σε ό,τι αφορά και τα άλλα θέρετρα που υπάρχουν σαν το Μάτι, όσα δηλαδή «αναπτύχθηκαν» έτσι τις «χρυσές» δεκαετίες του 60 και στα χρόνια της Χούντας, οφείλουμε να τα γκρεμίσουμε και να τα φτιάξουμε ξανά.
Η μαρτυρία του ιδιοκτήτη του σπιτιού που βρέθηκαν οι 26 αγκαλιασμένοι νεκροί
Συγκλονίζουν τα όσα είπε ο ιδιοκτήτης του σπιτιού στο Μάτι, στο οποίο βρέθηκαν 26 σοροί θυμάτων της πυρκαγιάς, ανθρώπων που ξεψύχησαν αγκαλιασμένοι.
«Μπήκαν οι άνθρωποι στο σπίτι, δεν μπόρεσαν να δουν την πόρτα για να κατέβουν στην παραλία και αυτοί είναι που βρέθηκαν αγκαλιασμένοι.
»Ο κόσμος που κάηκε μέσα στο σπίτι μου, κάηκε γιατί δεν υπάρχει ένα σχέδιο από που να φύγουν σε ανάλογη περίπτωση», είπε μιλώντας στον Realfm, ο κ. Φράγκος.
«Το σπίτι μου έχει πρόσβαση στην παραλία με σκάλες, κάποια κοπέλα προσπάθησε να πηδήξει από τον γκρεμό και τη χάσαμε», πρόσθεσε.
Όπως είπε μάλιστα, «οι πρώτοι 25 άνθρωποι που είμαστε μαζεμένοι και συντεταγμένοι, σώθηκαν όλοι.
»Οι επόμενοι που ήρθαν και από τον καπνό δεν είδαν την πόρτα, αυτοί είναι που βρέθηκαν αγκαλιασμένοι, κάηκαν όλοι».
«Όλος αυτός ο κόσμος που κάηκε ήταν γιατί δεν υπάρχει ένα σχέδιο σε περίπτωση ανάλογη, από πού θα φύγουν».
Σοκαριστική όμως είναι και η μαρτυρία του κ. Ποταμιάνου, στον οποίο ανήκει το διπλανό οικόπεδο:
«Δυστυχώς δεν υπάρχει άλλη πρόσβαση στην παραλία εκτός από σπίτι του κ. Φράγκου. Ήταν φρίκη.
»Άκουγα τις φωνές των ανθρώπων να καίγονται και λέω κάποιος να μου κλείσει τα αυτιά», δήλωσε ο κ. Ποταμιάνος
«Τα περισσότερα σπίτια έχουν πρόσβαση στην παραλία αλλά είναι κλειστές οι μάντρες», πρόσθεσε.
Ήταν κλειστές οι μάνδρες. Ο δήμαρχος της περιοχής πρέπει να είναι έτοιμος να δώσει λόγο για αυτό το έγκλημα. Και θα δώσει.
Δείτε και το «Μάτι» στον χάρτη της Google, όπως ήταν, για να καταλάβετε:

Δείτε το πριν και το μετά στο στενό δρομάκι

«Ποτέ δεν λάβαμε εντολή εκκένωσης οικισμών- Πάνω από 1.000 σπίτια έχουν καεί»: Ο δήμαρχος Ραφήνας «αδειάζει» τις Αρχές (vid)


Ουδέποτε δόθηκε εντολή για εκκένωση οικισμών στη Ραφήνα από τους αρμόδιους αποκάλυψε ο δήμαρχος Ραφήνας – Πικερμίου Βαγγέλης Μπουρνούς, μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ και ζητώντας να «μην προσπαθούν κάποιοι να μεταθέσουν ευθύνες».
«Αυτό δεν συνέβη ποτέ. Δεν επικοινώνησε κανένας μαζί μου. Η φωτιά έφτασε σε μισή ώρα στη θάλασσα. Μην προσπαθούν κάποιοι να μεταθέσουν ευθύνες», είπε ο κ. Μπουρνούς στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ, ερωτηθείς για το εάν η περιφερειακή σύμβουλος πολιτικής προστασίας, κυρία Τσούπρα έδωσε εντολή εκκένωσης.
Ο δήμαρχος Ραφήνας επιμένει ότι ουδέποτε συνέβη κάτι τέτοιο. «Να μου πει κάποιος ποιος μου την έδωσε», επισήμανε, υποστηρίζοντας ότι με την κυρία Τσούπρα, αν και βρέθηκαν δια ζώσης, δεν αντάλλαξαν κουβέντα και δεν κατάφεραν να μιλήσουν.
«Πάνω από 1.000 σπίτια έχουν καεί»
Παράλληλα, σύμφωνα με τον δήμαρχο, ο αριθμός των νεκρών έχει ξεπεράσει τους 60, ενώ πάνω από 1.000 σπίτια έχουν καεί. Παράλληλα, με τη συνεργασία ιδιωτικών γερανών προσπαθούν να μαζέψουν πάνω από 300 αυτοκίνητα για να γίνουν αυτοψίες και δηλώσεις από τις εταιρείες.
Την ίδια ώρα, μηχανικοί του υπουργείου Υποδομών επισκέπτονται σπίτια και πραγματοποιούν αυτοψίες.

Τι επιδιώκουμε με την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία;

Μια πολιτική επιλογή που θα αποτελέσει παράγοντα ενίσχυσης των δημοκρατικών θεσμών και διαμόρφωσης «νέου παραγωγικού μοντέλου», που αξίζει πραγματικά αυτό το χαρακτηρισμό

Για τη χάραξη πολιτικών σε οποιονδήποτε τομέα έχει σχέση με την παραγωγική δραστηριότητα, πρέπει να αποτελεί αφετηρία η διαπίστωση ότι η ελληνική οικονομία γνώρισε μια κατάρρευση του δυναμικού της και ότι οι παραγωγικές της δυνατότητες πρέπει να ανοικοδομηθούν. Η κατάρρευση αυτή δεν σημαίνει μόνο ότι χάθηκε παραγωγικό δυναμικό και θέσεις εργασίας σε πρωτόγνωρη κλίμακα σε περίοδο ειρήνης, αλλά και ότι το παραγωγικό κεφάλαιο συρρικνώθηκε δραματικά και, επιπλέον, ότι δεν υπάρχει μια αστική τάξη με ένα σχέδιο για την ανασυγκρότηση της οικονομίας, ούτε για την ανασυγκρότηση ενός κοινωνικού θεσμικού πλαισίου.
Οι κεφαλαιούχοι του επιχειρηματικού τομέα, υποστηρίζουν από την αρχή την καταστροφική επικυριαρχία του ευρωπαϊκού και του ελληνικού χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου και την αναπαραγωγή της περιθωριοποιημένης τάξης τους χάρη στην υπερεκμετάλλευση μιας κατακερματισμένης και φτωχοποιημένης εργατικής τάξης. Η ιδέα ότι χάρη στην αύξηση της ζήτησης με δημόσιες δαπάνες, στις ενισχύσεις επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, και χάρη σε ξένες επενδύσεις, πρόκειται να ξεκινήσει μια πορεία ανασυγκρότησης, όχι μόνο της οικονομίας αλλά και του κοινωνικού κράτους, δεν έχει σχέση με την πραγματικότητα. Κατά τη μετά το 2009 περίοδο δεν έχει καταρρεύσει μόνο το σαθρό οικοδόμημα της ελληνικής καπιταλιστικής οικονομίας, γιατί έχει καταρρεύσει και η οποιαδήποτε αξιοπιστία της ιδέας για ανάσταση εκ νεκρών του «ιδανικού καπιταλισμού» που τόσος κόσμος στην Αριστερά έχει στο μυαλό του.

Η εκτίμηση αυτή δεν σημαίνει πως δεν είναι αναγκαίες, στο πλαίσιο του Αναπτυξιακού Σχεδιασμού, πολιτικές και συμφωνίες που αφορούν μεμονωμένους επιχειρηματίες, ομάδες επιχειρηματιών ή και επιχειρηματικούς φορείς και, από την άλλη μεριά, πολιτικές προστασίας της εργασίας και της οργάνωσης των μισθωτών. Σημαίνει, όμως, ότι η ανασυγκρότηση του κόσμου της εργασίας, η κατάκτηση αξιοπρεπούς διαβίωσης και κοινωνικής προστασίας των εργαζομένων, όπως και η ανασυγκρότηση του παραγωγικού ιστού, δεν θα είναι το αποτέλεσμα της δημιουργίας μιας νέας αστικής τάξης, πρόθυμης να συνάψει ένα νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο, αλλά της ανάπτυξης σε μεγάλη κλίμακα μη καπιταλιστικών και μετα-καπιταλιστικών μορφών οργάνωσης της παραγωγής και της οικονομικής δραστηριότητας γενικά. Από αυτή την άποψη είναι επιτακτική η υποστήριξη της ανάπτυξης του συνεταιριστικού κινήματος και ειδικότερα της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας (ΚΑλΟ).
Η ΚΑλΟ αποτελεί μετα-καπιταλιστική μορφή οργάνωσης της παραγωγής και της εργασίας, όχι μόνο επειδή οργανώνεται συλλογικά και δημοκρατικά η παραγωγή, ο καταμερισμός εργασίας, η λήψη αποφάσεων και η αμοιβή της εργασίας, αλλά και επειδή η δικτύωση των δραστηριοτήτων και ο από κοινού σχεδιασμός της παραγωγής και της διάθεσης των προϊόντων μπορεί να συγκροτήσει ισχυρές νησίδες μετα-καπιταλιστικής οικονομίας, ενώ παράλληλα να επηρεάζει καθοριστικά το συνολικό συσχετισμό δυνάμεων υπέρ του κόσμου της εργασίας, σε ό,τι αφορά την κοινωνική κάλυψη, τις συνθήκες εργασίας, και τις αμοιβές που μπορεί να θεωρηθούν αξιοπρεπείς. Η Ελλάδα είναι η ευρωπαϊκή χώρα όπου, λόγω των πρωτοφανών για τη μεταπολεμική Ευρώπη διαστάσεων της κατάρρευσης μιας καπιταλιστικής οικονομίας, η ΚΑλΟ μπορεί να αναδειχθεί σε έναν αποφασιστικό τομέα της οικονομίας, αρκεί να υιοθετηθούν  οι κατάλληλες πολιτικές ως επακόλουθο της αντίστοιχης πολιτικής απόφασης.

Αναγνώριση της ανάγκης Αναπτυξιακού Σχεδιασμού

Για το σύνολο της διαδικασίας ανασυγκρότησης της παραγωγής, σε συνδυασμό βέβαια με την υιοθέτηση περιβαλλοντικών και κοινωνικών στρατηγικών, είναι απαραίτητη η υιοθέτηση μεθόδων Αναπτυξιακού Σχεδιασμού. Η ιδέα ότι αυτή η αναγκαιότητα μπορεί να παρακαμφθεί και να αφήσουμε την εγχώρια και ξένη επιχειρηματικότητα να εκκινήσουν τους αυτοματισμούς των αγορών, δείχνει μια εντυπωσιακή έλλειψη γνώσης των μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν κατά την εκκίνηση αναπτυξιακών διαδικασιών σε εμβληματικές περιπτώσεις χωρών, αλλά δείχνει και μια εξίσου εντυπωσιακή αδυναμία κατανόησης του σημερινού χαρακτήρα της καπιταλιστικής δυναμικής, που λόγω της περιβαλλοντικής κρίσης, της κυριαρχίας του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου και της έκρηξης των ανισοτήτων, ακολουθεί πολύ επικίνδυνες παρακμιακές κατευθύνσεις.
Η αναγνώριση της ανάγκης Αναπτυξιακού Σχεδιασμού σημαίνει ότι πρέπει να μεταφερθεί το βάρος των επιλογών και των πρωτοβουλιών στο δημόσιο χώρο, εκεί που ήδη βρίσκεται το κυρίαρχο βάρος των πολιτικών χρηματοδότησης, τόσο των ιδιωτικών δραστηριοτήτων, όσο και των δημοσίων επενδύσεων και δράσεων, αλλά σε συνθήκες που χαρακτηρίζονται όπως και στο παρελθόν από αποσπασματικές και ασύνδετες παραχωρήσεις πόρων. Οι αλλαγές που πρέπει να γίνουν στις μεθόδους χάραξης και υλοποίησης πολιτικών είναι πολύ σημαντικές. Οι δραστηριότητες που αφορούν είτε το περιβάλλον, είτε τα δημόσια έργα και τις υποδομές, είτε την παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών, πρέπει να ενταχθούν σε ενιαία σχέδια. Η ενεργοποίηση υπάρχοντος ανθρώπινου δυναμικού για τη δημιουργία νέων μονάδων παραγωγής, μπορεί να ακολουθήσει κατά προτεραιότητα το δρόμο των συλλογικών μορφών (και όχι των ατομικών), όπως οι συνεταιρισμοί και η ΚΑλΟ, που εξαρχής εντάσσονται σε λογικές οι οποίες αφορούν το σύνολο της κοινωνίας και στηρίζουν την προσέγγιση του Αναπτυξιακού Σχεδιασμού.

Με κοινωνικό και δημοκρατικό στίγμα

Οι δραστηριότητες από τις οποίες αναμένεται κερδοφορία και συσσώρευση παραγωγικού κεφαλαίου, δεν είναι το ίδιο με τις δραστηριότητες που μπορούν να εξασφαλίσουν εισοδήματα σε εγχώριες αγορές, ή αγορές τοπικού χαρακτήρα. Πρέπει να αναγνωριστεί ότι οι πρώτες, που αφορούν σε σημαντικό βαθμό τις εξαγωγικές δραστηριότητες, δεν μπορούν από μόνες τους να σύρουν το σύνολο της οικονομίας και ότι, επομένως, οι δεύτερες που αφορούν μικρές επιχειρήσεις, οικογενειακές επιχειρήσεις, αυτοαπασχολούμενους, συνεταιρισμούς και δραστηριότητες ΚΑλΟ, έχουν δυνατότητες βιώσιμης ανάπτυξης, αν ενταχθούν σε σχέδια περιφερειακού ή τοπικού χαρακτήρα. Σε όλες τις τουριστικές περιοχές της χώρας, η ύπαρξη και μεγέθυνση μεγάλων τουριστικών επιχειρήσεων (ξενοδοχείων) συνυπάρχει με την υστέρηση σε ό,τι αφορά την προσφορά εγχώριων προϊόντων κα υπηρεσιών, και την αύξηση αντίθετα των εισαγωγών. Ο σχεδιασμός της ανάπτυξης της τοπικής παραγωγής, όπου η ΚΑλΟ μπορεί να δώσει ένα επιπλέον κοινωνικό και δημοκρατικό στίγμα, αποτελεί την κατεύθυνση μιας πολύπλευρης αναβάθμισης του «τουριστικού προϊόντος».

Συλλογικές μορφές δραστηριοποίησης

Οι δραστηριότητες που εξασφαλίζουν κατά κύριο λόγο εισοδήματα αποτελούν τη μεγάλη μάζα των παραγωγικών μονάδων που μπορούν να επωμιστούν την ανασυγκρότηση, και επομένως να αποτελέσουν τη βασική κινητήρια δύναμη της αύξησης της απασχόλησης. Μετά όμως τη μακρά περίοδο μείωσης της παραγωγής και κλεισίματος επιχειρήσεων και την παρουσία χρηματοδοτικών και άλλων εργαλείων που στηρίζουν γενικώς την εξωστρέφεια και την καινοτομία (δηλαδή τομείς δραστηριοτήτων που απαιτούν ειδικές στοχεύσεις και επομένως πολιτικές), χρειάζεται να υπάρξει σχεδιασμός με εσωστρεφή χαρακτήρα και να δημιουργηθούν δομές υποστήριξης με στόχο τις επιλογές προσανατολισμού, τη βιωσιμότητα των εγχειρημάτων, την επιλογή της ποιότητας των προϊόντων και τις μεθόδους διοίκησης και οργάνωσης των μονάδων.
Σε αυτές τις συνθήκες η ανάπτυξη της ΚΑλΟ είναι μια πολιτική επιλογή που μπορεί να διαλέξει να μην ευνοήσει τη μικρή ιδιωτική επιχειρηματικότητα και την αντίστοιχη μισθωτή εργασία, αλλά να ευνοήσει τις συλλογικές μορφές δραστηριοποίησης, που αποτελούν μια νέα μορφή συγκρότησης του κόσμου της εργασίας, η οποία μπορεί – μαζί με το νέο ρόλο του δημόσιου τομέα – να αποτελέσει και έναν παράγοντα ενίσχυσης των δημοκρατικών θεσμών σε τοπικό και εθνικό επίπεδο και διαμόρφωσης ενός «νέου παραγωγικού μοντέλου», που αξίζει πραγματικά αυτό το χαρακτηρισμό.

Πέτρος Λινάρδος Ρυλμόν

Γιώτα Αργυροπούλου, Ποιήματα

 Γιώτα Αργυροπούλου το προφίλ της στο fb.

ΠΕΦ

Μια αναπάντεχη είδηση έφερε  στην κοινότητα των φιλολόγων  απέραντη  θλίψη και ανέστειλε τις ευφρόσυνες προσδοκίες  του  θέρους. Η Γιώτα Αργυροπούλου,  η φιλόλογος και ποιήτρια (από τις πλέον σημαντικές της γενιάς της), που ύμνησε με μοναδική αμεσότητα την ομορφιά του μεσσηνιακού τοπίου και το  αυθεντικό  ήθος του παραδοσιακού πολιτισμού, έφυγε πρόωρα από τη ζωή: έσβησε σα δροσιά  (ανακαλώ τη θρηνητική παρομοίωση από ένα παλαιότερο ποίημά της, της συλλογής Νερά Απαρηγόρητα 2004),  σαν τη δροσιά στο φύλλο.  Σε λίγες ώρες η μεσσηνιακή γη απαρηγόρητη θα δεχθεί στην αγκαλιά της τη Γιώτα Αργυροπούλου, ενώ η ψυχή της θα ανοίγει πανιά για τα αιγαιοπελαγίτικα νησιά, Για Σίκινο, Ανάφη και Αμοργό, ακολουθώντας το κάλεσμα του στερνού της βιβλίου (2017). Θα την υποδεχθούν «χλωρά, μοσχοβολούντα  νησία του Αιγαίου πελάγους»,  και στοργικά θα την διαβεβαιώνει η ποίηση με στίχους του Ανδρέα Κάλβου: «Αλλ᾿ η ζωὴ … δεν είναι … άλλο παρά προοίμιον αθανασίας».

Αιωνία η μνήμη της Γιώτας Αργυροπούλου.

Η Πρόεδρος της ΠΕΦ

Τασούλα Καραγεωργίου

Άρθρο της  Melianna Makari 19 Ιουλίου στις 9:31 μ.μ.

Στη μνήμη της Γιώτα Αργυροπούλου

«Έφυγε από τη ζωή η Μεσσήνια ποιήτρια Γιώτα Αργυροπούλου.” Αυτός ο τίτλος ενός διαδικτυακού άρθρου ήταν το πρώτο πράγμα που διάβασα ξυπνώντας σήμερα το πρωί. Διάβασα αμέσως το άρθρο που τον συνόδευε. Κάποια βιογραφικά στοιχεία, μια αναφορά στις ποιητικές της συλλογές και η ημερομηνία της κηδείας. Διάβασα και άλλα παρόμοια άρθρα. Όλα το ίδιο περιεχόμενο. Βιογραφικά στοιχεία, κάποια ονόματα και μία ημερομηνία. Μέσα μου ένιωθα μια αδάμαστη και άσβεστη επιθυμία να δω κάπου γραμμένα λόγια γεμάτα πύρινη θλίψη για το χαμό της, να βρω κάπου ένα άρθρο που εκφράζει όλα όσα νιώθουμε εμείς που την γνωρίζαμε,όλα όσα πρέπει να νιώθουν όλοι , καθώς κάθε φορά που πεθαίνει ένας ποιητής-πόσο μάλλον ένας ποιητής που διδάσκει- είναι μια απώλεια για την ίδια την ανθρωπότητα.
Επίσης πουθενά δεν είδα , σε όλα τα άρθρα που γράφτηκαν σήμερα να υπάρχει έστω και ένα της ποίημα. Πώς μπορείς να μνημονεύεις ένα ποιητή χωρίς τις ίδιες του τις λέξεις; Πώς μπορείς να ανακοινώνεις τον θάνατο του ,χωρίς να εξασφαλίζεις την αθανασία της τέχνης του;
Και κάπως έτσι αποφάσισα να μιλήσω εγώ για να πετύχω να γραφτούν όσα πρέπει να ακουστούν για εκείνη.

Η Γιώτα Αργυροπούλου ήταν καθηγήτρια ,φιλόλογος και ποιήτρια .Είχε μια βαθιά αγάπη – ένα ακόρεστο πάθος για τη λογοτεχνία και την ποίηση ήδη από τα νεανικά της χρόνια. Ένας αγαθός άνθρωπος, μια καλή ψυχή , με αξίες και ιδανικά. Δίκαιη και ενάρετη μαχόταν για τη δικαιοσύνη , υπερασπιζόταν την αξιοκρατία και βοηθούσε πάντοτε , χωρίς καμία απολύτως εξαίρεση, όποιον είχε ανάγκη.

Η Γιώτα Αργυροπούλου υπήρξε καθηγήτρια μου σε όλα τα χρόνια του Γυμνασίου. Μας δίδαξε Αρχαία και Λογοτεχνία. Στο μάθημά της έβαζε όλη της τη ψυχή , προσπαθούσε με όλο της το είναι να μεταλαμπαδεύσει τη γνώση ακόμη και σε μαθητές που άλλοι συνάδελφοι της μπορεί να τους έκριναν ανεπίδεκτους μαθήσεως. Δεν έκανε μάθημα για τους λίγους , τελειώνοντας βιαστικά την ύλη , όπως επιμένει να κάνει η πλειοψηφία των καθηγητών του σήμερα,αλλά δίδασκε για όλους , χωρίς να κρίνει, χωρίς να εξαιρεί , παρά προσεγγίζοντας τον κάθε μαθητή και κατανοώντας τις δυνατότητες και τις γνώσεις του καθενός ξεχωριστά.

Η κυρία μας μας έμαθε να μην βαριόμαστε τα Αρχαία . Να μην πνιγόμαστε μέσα στην πληθώρα ανώμαλων ρημάτων , ουσιαστικών και αρχικών χρόνων , αλλά να κατανοούμε και να μαγευόμαστε από τα κείμενα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας και να αγαπούμε την μαθηματική δομή του συντακτικού της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.

Η κυρία μας μας έμαθε να αγαπάμε τη λογοτεχνία και να μην φοβούμαστε την ποίηση . Μας έμαθε πως οι λέξεις είναι το μέσο για να εκφραστεί η ψυχή. Πως τα δημοτικά τραγούδια δεν είναι ένα κομμάτι του μακρινού παρελθόντος , άλλα ένα κομμάτι του ίδιου μας του εαυτού. Μας προέτρεπε να απαγγέλλουμε την ποίηση και εμείς μέσα της μάθαμε να βρίσκουμε τη μουσική . Τα ποιήματα που διδαχτήκαμε μέσα στην τάξη είναι ακόμη αιώνια χαραγμένα στο μυαλό μας και έχουν διαμορφώσει για πάντα τη ψυχή μας.

Και εγώ η ίδια έμαθα πολλά από την κυρία. Έμαθα να αγαπώ το Σαχτούρη και τον Καβάφη. Τον Καρυωτάκη και την Πολυδούρη. Έμαθα να εκτιμώ τα δημοτικά τραγούδια ως μορφή τέχνης αντάξια και ίσως ανώτερη με οποιοδήποτε σπουδαίο όνομα του κόσμου της ποίησης. Έμαθα πως μπορούμε να βρούμε τον εαυτό μας ψάχνοντας στις λέξεις που άλλοι είχαν γράψει χρόνια πριν την γέννηση μας. Έμαθα πως δεν μπορείς να διαβάσεις δύο φορές το ίδιο ποίημα, γιατί κάθε φορά αυτό θα αλλάζει νόημα για εσένα. Έμαθα πως η ποίηση δεν είναι μια τέχνη στατική , αλλά μια τέχνη που μεταβάλλεται και παραλλάσσεται συνεχώς , που κυλάει στα χέρια του αναγνώστη και τον δροσίζει σαν τρεχούμενο νερό.

Η κυρία μου μου έμαθε να γράφω ποίηση . Να βάζω σε σειρά κατάλληλη τις λέξεις για να εκφράσω όσα η καρδιά δεν θα μπορούσε ποτέ να καταλάβει μοναχή της. Και την ευχαριστώ για αυτό . Την ευχαριστώ για όλα . Γιατί χάριν σε αυτή έμαθα να διοχετεύω τη θλίψη και τον πόνο της ζωής στην τέχνη. Και ακόμα και η ποίηση δεν θα με βοηθήσει ποτέ να εκφράσω πόσο ευγνώμων είμαι για αυτό.

Ο χαμός της είναι μια τεράστια απώλεια. Για εμάς . Για το Μουσικό Σχολείο. Για τον ελληνικό κόσμο των γραμμάτων. Για την ίδια την ανθρωπότητα.

Σήμερα πεθαίνει ένας Άνθρωπος ( με Α κεφαλαίο) , μία δασκάλα , ένας ποιητής. Ένας τριπλός αβάσταχτος χαμός . Μια απίστευτή απώλεια που κανείς μας δεν θα μπορέσει να ξεπεράσει. Την ευχαριστούμε για όλα . Την αγαπάμε για όλα . Και θα μας λείπει για πάντα.

ΥΓ: Σας παρακαλώ κρατήστε ενός λεπτού σιγή για εκείνη και διαβάστε παρακαλώ πολύ τα ποιήματα της.

Η μετακόμιση

V

Τελευταία άρχισα να πετάω πράγματα
ρούχα έπιπλα βιβλία.
Παίρνω μαζί λιγότερα
παίρνω όλο και πιο λίγα-
ώ να χωρούσαν πάλι κάποτε
σε ένα γαϊδουράκι
ώσπου να φύγω πούπουλο
στην τελευταία μετακόμιση
με μόνο το καλό μου το φουστάνι.

[Συγχώρεσε με που σε ξέχασα]

Συγχώρεσε με που σε ξέχασα
τις νύχτες που με τύλιξε ο έρωτας στα ακριβά του
τα βελούδα
κι αν σε ξεχνώ και τώρα
παραδομένη στα χάδια μέρας χαλαρής
ευφρόσυνες στιγμές του βίου λίγες.

Βλέπεις εσύ είσαι για τα δύσκολα
για τα τραχιά
τα ερημικά
τη μοναξιά, το φόβο

πέτρα που κρύβεται ο λαγός
ο κυνηγός
να ξαστοχήσει.

ΠΟΙΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ

Μας δίναν εικονίτσες
που παρίσταναν αγίους και του Χριστού τα θαύματα.
Μάζευα προσεχτικά τις χάρτινες εικόνες
και τις βαστούσα στην παλάμη μου.
Παρηγορούσα κάθε πίκρα.

Αργότερα στη νιότη μου, όταν γύριζα βράδυ
στο άδειο μου δωμάτιο με παγωμένη την καρδιά,
ως χαλεπόν η νεότης,
άνοιγα για συντροφιά εγκόλπια με ποιήματα
Τι ζεστασιά. Τι βάλσαμο μου τόνωνε τα σπλάχνα.

Τώρα έχω παρέα στο κονάκι μου όλους μαζί
τους παρηγορητές και τους προστάτες.
Προσεύχομαι στη χάρη τους και λέω
ευλογημένο το όνομά τους.
Καμιά φορά συγχέω τα ονόματα, βλάσφημο δεν είναι
αφού ο ίδιος ο Θεός, Ποιητής εκλήθη.
Ο Κώστας Καρυωτάκης, μυροβλύτης.
Νικόλαος Εγγονόπουλος, τροπαιοφόρος.
Κωνσταντίνος Καβάφης, ομολογητής
Η Σαπφώ, γλυκοφιλούσα, γοργοεπήκοος.
Των δημοτικών μας τραγουδιών οι ανώνυμοι
Άγιοι Πάντες.

Αθλοφόροι, ιαματικοί και ελεήμονες,
τόσοι ακόμα ποιητές να με παρηγορούν
τόσοι ακόμα ποιητές να με συντρέχουν.

Πηγή: Γιώτα Αργυροπούλου, Ποιήματα

 

 

Συμφωνία για το χρέος, «μην κλαίς και μη γελάς, μονάχα να καταλαβαίνεις»

Πηγή: Συμφωνία για το χρέος, «μην κλαίς και μη γελάς, μονάχα να καταλαβαίνεις»

Η κυβέρνηση έλεγε ότι η πολιτική που εφάρμοζε δεν ήταν δική της  και πράγματι δεν θα μπορούσε να είναι αριστερή πολιτική αυτή που εφάρμοζε. Τώρα που το τέλος της ασφυκτικής μνημονιακής επιτήρησης είναι  κοντά, πρέπει να υπάρξει ένα συνολικό πρόγραμμα ανάπτυξης με κέντρο την κοινωνία, τους νέους (ανέργους και εργαζόμενους) και όλους αυτούς που χτυπήθηκαν  από την καπιταλιστική κρίση.

 

Δημοκρατικός και ανεκτικός πατριωτισμός

  Συντάκτης:

Υπήρξε ο σπουδαιότερος μεταπολεμικός ηγέτης της Ομοσπονδιακής Γερμανίας (τότε Δυτικής Γερμανίας). Αδιαφιλονίκητος εμπνευστής και καθοδηγητής της αριστερής σοσιαλδημοκρατίας. Καγκελάριος και επί σειρά ετών πρόεδρος του SPD.

Στις 23 Μαρτίου 1987, εγκαταλείποντας ο Βίλι Μπραντ, περί αυτού πρόκειται, και την προεδρία του κόμματος, απευθύνει στους συντρόφους του μια μνημειώδη αποχαιρετιστήρια ομιλία. Σε αυτήν έλεγε, μεταξύ άλλων, ένας από τους θεμελιωτές της σύγχρονης ευρωπαϊκής πολιτικής σκέψης και τα εξής:

«Χρειαζόμαστε την κριτική συμπάθεια των περιθωριακών, όπως τους λέμε. Χρειαζόμαστε και τους ανήσυχους. Τους ιδιόρρυθμους. Ακόμη και τους επιπόλαιους, που ενίοτε μας γελοιοποιούν. Ενα κόμμα όπως η σοσιαλδημοκρατία δεν πρέπει ποτέ να υποκύπτει στον πειρασμό πνευματικής ολιγάρκειας. Η δε έλλειψη χιούμορ δεν αποτελεί κλειδί για την επιτυχία».

Επομένως, κατά Βίλι Μπραντ, η σοσιαλδημοκρατία, κατά μείζονα λόγο άρα, η ριζοσπαστική και ανανεωτική Αριστερά, θα πρέπει να είναι ανοιχτή και ανεκτική σε κάθε ρεύμα «ανήσυχης» πολιτικής σκέψης, ακόμη και αν αυτό (αυτή) εμπεριέχει στοιχεία που ενδεχομένως θα την τοποθετούσαν στο «περιθώριο» ενός «συντεταγμένου» δημοκρατικού πολιτικού συστήματος, δηλαδή εμπεριέχει στοιχεία ελευθεριακών, ανεκτικών και αντικατεστημένων πολιτικών ιδεών και αντιλήψεων.

Και σε άλλο σημείο των αποχαιρετιστήριων παρακαταθηκών του τόνιζε ο ακατάβλητος αντιναζιστής πρόμαχος: «Πρέπει δε να παρακαλέσω με όλη μου την ψυχή να θυμηθούμε, όχι μόνο αφηρημένα αλλά –όσοι το χρειάζονται– και συγκεκριμένα ότι το SPD είναι ένα ευρωπαϊκό κόμμα, το οποίο άρχισε να δρα βάσει του νόμου της συνεννόησης των λαών. Δεν πρέπει να αφήνουμε αναπάντητη την εχθρότητα προς τους ξένους. Πρέπει να την αντιμετωπίζουμε, έτσι ώστε ακόμα και οι αδαείς να αντιλαμβάνονται ποια είναι η θέση μας…».

Μη μου πείτε ότι δεν λείπουν δραματικά σήμερα τέτοιου μεγέθους ηγέτες στην εγχώρια, ευρωπαϊκή και διεθνή σοσιαλδημοκρατία.

Αλλά και συντηρητικοί πολιτικοί προεστοί έλεγαν ήδη από τη δεκαετία του ’80 και του ’90: «Η καλή περίοδος των Γερμανών είναι οι εποχές της ιστορίας τους όπου δεν ήταν οργανωμένοι σε ένα εθνικό κράτος, αλλά ζούσαν σε μια ανοιχτή χώρα και ήταν φιλελεύθεροι, ακολουθούσαν τις ιδέες του Διαφωτισμού και έθεταν το καθολικό υπεράνω του εθνικού. Το γερμανικό εθνικό κράτος του Βίσμαρκ αποποιήθηκε, εν αντιθέσει προς το γαλλικό, τον Διαφωτισμό. Μήπως, στο μέλλον, πρέπει, επιτέλους, να τον ενστερνιστούμε και να ευθυγραμμίσουμε τις πράξεις μας με αυτόν;» (Χάινερ Γκάισλερ).

Ακούστε όμως και τον πολύ γνωστό μας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε: «Μακροπρόθεσμα, θα πρέπει οπωσδήποτε να εξισορροπήσουμε εν μέρει τη συρρίκνωση του γερμανικού πληθυσμού με την επικουρία αλλοδαπών, όπως γίνεται ήδη με την αγορά εργασίας».

Αξίζει να αφιερώσει κάποιος τους λόγους αυτούς στη Νέα Δημοκρατία ή όχι;

Επομένως, η διασφάλιση της ανεκτικής δημοκρατίας με αμεσότητα στις σχέσεις της με τους πολίτες, η διασφάλιση της ειρήνης, η προστασία του περιβάλλοντος (επιδείνωση των κλιματικών συνθηκών, τρύπα του όζοντος, μολυσμένες θάλασσες) καθώς και η δημοσιονομική, οικονομική και τεχνολογική πολιτική στις εποχές των παγκόσμιων αγορών και της χρηματοπιστωτικής υπεροχής και κυριαρχίας πρέπει να αντιμετωπίζονται στον ορίζοντα του διεθνισμού και όχι του στενόμυαλου εθνικισμού.

Οποιος καταφάσκει την Ευρώπη, την Ευρωπαϊκή Ενωση, δεν μπορεί να αρνείται την πολυπολιτισμική κοινωνία και να εγκλωβίζεται σε έναν εθνικό κόσμο.

Οταν ο εθνικισμός μονοπώλησε τον πατριωτισμό, προξενήθηκαν ανείπωτες συμφορές και ο κόσμος οδηγήθηκε στους πολέμους του 19ου και του 20ού αιώνα.

Γι’ αυτό χρειαζόμαστε έναν δημοκρατικό (συνταγματικό) πατριωτισμό «ταυτιζόμενο με την περί Συντάγματος ιδέα του Διαφωτισμού» (Γίργκεν Χάμπερμας), δηλαδή έναν δικαιωματικό πατριωτισμό, έναν πατριωτισμό συνύπαρξης και επικοινωνίας με τους άλλους λαούς, και έναν ανεκτικό πατριωτισμό απέναντι στον ξένο, τον πρόσφυγα, τον μετανάστη, τον διαφορετικό. Η δήθεν θαλπωρή του εθνικισμού οδηγεί συνηθέστατα σε ολοκαυτώματα αιματολογικού ή φυλετικού τύπου και παραγκωνίζει τον πολίτη-άνθρωπο.

(Τα αποσπάσματα γραπτού ή προφορικού λόγου πάρθηκαν από το βιβλίο της Μαργαρίτας Μαθιοπούλου «Το τέλος της δημοκρατίας της Βόννης», Αθήνα 1995, εκδόσεις Λιβάνη).

* ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αιγαίου

 

Κοινωνικό,Πολιτικό,Αυτοδιοικητικό