Αρχείο κατηγορίας Αφιέρωμα Πολιτική και Κοινωνία

Η Πολιτική Κοινωνιολογία  ασχολείται με τα κοινά πεδία Πολιτικής Επιστήμης και της Κοινωνιολογίας ασχολείται με την σχέση της πολιτικής με την κοινωνία, Πολιτική Επικοινωνία,Πολιτική Φιλοσοφία

καθημερινότητα ενός εργάτη στην καθαριότητα

Posted on June 29, 2019 by shadesmag in αφηγήσεις //

Ώρα 11.30 το μεσημέρι. Ένας ανήσυχος ήλιος πλημμυρίζει κάθε σοκάκι της πόλης. Καθόμαστε με τον άλλο τον ψεκασμένο ακροδεξιό, κόντρα σε κάτι μίζερα παρτέρια. Τα βρώμικα γάντια πεταμένα κάτω. Οι σακούλες μας γεμάτες κρύα νερά και κάτι τυρόπιτες επίσης κρύες στις πεταμένες σακούλες παραδίπλα στο πεζοδρόμιο. Περιμένουμε το όχημα. Εκεί στο κέντρο . Αμάξια περνούν, άνθρωποι περνούν, της πουτάνας γίνεται στο κέντρο και δεν παρατηρείς τίποτα. Σκάει και ο δήμαρχος και μας χαιρετά σαν λεβεντομαλάκας που είναι. Μόνο πότε θα έρθει το αμάξι μας νοιάζει. Και κάποτε έρχεται και ξεκινά το δρομολόγιο. Βγάζουμε και αδειάζουμε τους πρώτους κάδους. Είμαστε οι αόρατοι αυτής τη πόλης , οι σκουπιδιάρηδες.

Βάζεις το κλειδί στον στύλο τον βυθιζόμενων και τα ανεβάζεις. Και μαζί τους καμιά σαραντάρα κατσαρίδες, που να έχεις όρεξη να πατάς δηλαδή για να τις σκοτώσεις τις άτιμες. Εδώ στην αντηλιά και την καύτρα του μεσημεριού που δεν υπάρχει τίποτα πέρα από την ώρα που θα τελειώσει αυτό το μαρτύριο που κάποιοι ονομάζουν δουλειά. Το μαρτύριο είναι από κάθε άποψη διπλό: οι σκουπιδιάριδες έρχονται να μαζέψουν τα απόνερα της καπιταλιστικής κοινωνίας. Όταν κάνουν απεργία πάλι μαζεύουν τα απόνερα της κοινωνίας στο διπλάσιο. Το σκατά λοιπόν δεν είναι αρκετό για περιγράψει την φάση.

Ποιοι είναι ακριβώς αυτοί οι άνθρωποι θα ρωτήσετε? Φυσικά δεν είναι διανοούμενοι, αλλά δεν είναι και κρετίνοι όπως μπορεί να νομίζετε. Αν και ανάμεσα τους συνάντησα ανθρώπους που είχαν έστω πρωτόλεια και καλή πολιτική σκέψη και καταλάβαιναν πάντα το καλό και το κακό, πολιτικά έστω από ένστικτο. Πάντα βέβαια σε συνάρτηση με την συντεχνία τους, που καταντούσε προβληματικό . Αλλά θα πρέπει να δούμε την θέση τους σχετικά με το φοβερό παζλ, αυτό που εργασιακά τους έφερε στον ίδιο τόπο / δρόμο και τους βάζει στο ίδιο κάδρο με εμάς τους περαστικούς. Γιατί συνυπήρχαν μαζί εργάτες / οδηγοί που ήταν : μόνιμοι (λίγοι), ωχταμηνήτες με την κοινωφελή εργασία, διμηνήτες, άτομα που παίρνουν αναβολές σε δικαστήρια της περίφημης 3Κ που ακόμη σέρνεται. Καλύτερα να μην πω για την διάσπαση των σωματείων που είναι στην ουσία όλα εργοδοτικά. Η πραγματικότητα λοιπόν είναι αυτή. Οι συμβάσεις βέβαια διαφορετικής διάρκειας λειτουργούν διασπαστικά σε ένα ήδη διασπασμένο εργατικό σώμα που δείχνει να το νοιάζει μόνο το μεροκάματο της ημέρας σαν να είναι κάτι ιερό και δεν μπορεί να δει πέρα από την μύτη του.
Για την ιστορία να αναφέρω πως ο ακροδεξιός που ανέφερα παραπάνω, ήταν ο πιο μαχητικός εργάτης συνδικαλιστικά. Κάργα αντισημίτης και με κάθε ρετσίνια της Ελληνικής ακροδεξιάς (λαθρεμπόριο ας πούμε, πράγμα που παραδέχτηκε με σχετική περηφάνια) σε έβαζε σε μια ζαλάδα πραγματικά για το τι έχει στο κεφάλι του. Αντιφάσεις θα πείτε. Και μυαλό που δεν υπάρχει περίπτωση να γυρίσει, υπόγειες σχέσεις με Χρυσή Αυγή που λίγο-πολύ τις παραδέχτηκε. Τα αναμενόμενα δηλαδή. Και επίσης μειοψηφία. Οι υπόλοιποι εργάτες δεν είχαν σχέση με αυτή την φάση. Κεντρώοι και πάντα σε σχέση με το συνδικάτο τους. Στην τελική τι έμεινε? Έμεινε ότι ας πούμε (πέρα από τον πόνο στα χέρια) δύο μόνο μεσημεριανά δρομολόγια μαζεύουν κάπου 20 τόννους σκουπίδια. Να μην πω για τα βραδινά ή τα πολλά πρωινά. Παράγουμε πάρα πολλά σκουπίδια και μην μου πει κανείς πως δεν τα καταναλώνουμε….

Φραγκίσκος Δ/ πρώην εργάτης καθαριότητας

Μ. Καραμεσίνη: 335 νέοι εργασιακοί σύμβουλοι οδηγούν τον ΟΑΕΔ στη νέα εποχή

Κομβικής σημασίας για τον Οργανισμό Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ) είναι οι νέες προσλήψεις 335 μόνιμων εργασιακών συμβούλων, που έρχονται να προστεθούν στο δυναμικό των 300 περίπου έμπειρων και πολύ καταρτισμένων συμβούλων που υπηρετούν εδώ και χρόνια στον Οργανισμό, όπως επισημαίνει η διοικήτρια του Οργανισμού Μαρία Καραμεσίνη

Facebook Twitter

Κομβικής σημασίας για τον Οργανισμό Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ) είναι οι νέες προσλήψεις 335 μόνιμων εργασιακών συμβούλων, που έρχονται να προστεθούν στο δυναμικό των 300 περίπου έμπειρων και πολύ καταρτισμένων συμβούλων που υπηρετούν εδώ και χρόνια στον Οργανισμό, όπως επισημαίνει η διοικήτρια του Οργανισμού Μαρία Καραμεσίνη στη συνέντευξη που παραχώρησε στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Η κ. Καραμεσίνη υπογραμμίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι αυτές οι προσλήψεις είναι κομβικές για τον Οργανισμό, καθώς αποτελούν αναγκαία προϋπόθεση, για να αποδώσουν οι μεγάλες δομικές αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν την προηγούμενη τετραετία και αποσκοπούν στο να εισάγουν τον ΟΑΕΔ σε μία νέα εποχή, αλλάζοντας ριζικά το μοντέλο παροχών του. Η μεγαλύτερη των δομικών αλλαγών είναι η διεύρυνση του φάσματος και της κλίμακας των συμβουλευτικών υπηρεσιών προς ανέργους και επιχειρήσεις, που έρχονται να συμπληρώσουν τις υφιστάμενες παροχές: επιδόματα και επιχορηγήσεις.
Η συμβουλευτική είναι αναγκαία προϋπόθεση, για να γίνεται σωστά η σύζευξη μεταξύ προσφοράς και ζήτησης εργασίας. «Η ποιοτική σύζευξη μεταξύ προσφοράς και ζήτησης εργασίας σταθεροποιεί τους ανέργους στις θέσεις εργασίας και επιτρέπει στις επιχειρήσεις να επενδύσουν στους ανέργους τους οποίους προσλαμβάνουν. Είναι μία στρατηγική αμοιβαία επωφελής για τους ανέργους και τις επιχειρήσεις. Η σταθεροποίηση στην εργασία εμποδίζει την ανακύκλωση της ανεργίας και, κατά συνέπεια, αποτρέπεται το φαινόμενο οι άνεργοι να αλλάζουν συχνά θέσεις εργασίας, μέχρι να σταθεροποιηθούν επαγγελματικά» εξηγεί η κ. Καραμεσίνη.
Χαρακτηρίζοντας την ενδυνάμωση του Οργανισμού με νέες προσλήψεις ως προσωπικό της στοίχημα, η διοικήτρια του ΟΑΕΔ υποστήριξε ότι όταν ανέλαβε το τιμόνι του ΟΑΕΔ το 2015, ο Οργανισμός διέθετε έναν πολύ περιορισμένο αριθμό συμβούλων και αδυνατούσε να υποστηρίξει την επέκταση των συμβουλευτικών υπηρεσιών. «Συνειδητοποίησα αμέσως το δίλημμα. Προκειμένου ο ΟΑΕΔ να πραγματοποιήσει την παραπάνω αλλαγή, είτε θα προσλάμβανε το προσωπικό που του έλειπε είτε θα ανέθετε τη συμβουλευτική στον ιδιωτικό τομέα με διαγωνιστικές διαδικασίες. Διάλεξα χωρίς σκέψη την ενδυνάμωση του δημόσιου χαρακτήρα ΟΑΕΔ με προσλήψεις μεγάλου αριθμού μόνιμων εργασιακών συμβούλων, τις οποίες και διεκδίκησα από την κυβέρνηση. Αυτή αναγνώρισε αμέσως την αναγκαιότητα και τις ενέκρινε τον Ιανουάριο του 2016». «Οι σημερινές προσλήψεις απορρέουν από εκείνη την επιλογή: Η μετάβαση του ΟΑΕΔ στη νέα εποχή να γίνει με έναν συνδυασμό μεταρρύθμισης και ενδυνάμωσης» σχολιάζει η διοικήτρια του ΟΑΕΔ
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η διοικήτρια του ΟΑΕΔ διευκρινίζει επίσης ότι, μέχρι σήμερα, έχουν προσληφθεί περίπου 280 από τους 335 νέους εργασιακούς συμβούλους, ενώ οι υπόλοιπες προσλήψεις θα γίνουν τμηματικά τους επόμενους μήνες. Σύμφωνα με την κ. Καραμεσίνη, πρόκειται για άτομα πολύ υψηλών προσόντων, με μεταπτυχιακούς και διδακτορικούς τίτλους σπουδών στις κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές επιστήμες και στις επιστήμες διοίκησης, με προϋπηρεσία στο πεδίο της συμβουλευτικής είτε στον ιδιωτικό είτε στο δημόσιο τομέα. «Αν μάλιστα λάβουμε υπόψη ότι οι περισσότεροι επιτυχόντες είναι τριαντάρηδες, είμαι πολύ ικανοποιημένη, διότι στην πράξη συμβάλλουμε κι εμείς στην ανάσχεση του brain drain, δηλαδή της φυγής των επιστημόνων από τη χώρα» τονίζει.

Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη της διοικήτριας του ΟΑΕΔ Μαρίας Καραμεσίνη, στη Γεωργία Μπάρλα, για το Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων:

ΕΡ: Κυρία Καραμεσίνη, πρόσφατα δημοσιεύτηκαν τα αποτελέσματα της προκήρυξης του ΑΣΕΠ για την πρόσληψη μόνιμων εργασιακών συμβούλων στον ΟΑΕΔ. Με πόσους νέους συμβούλους τελικά θα στελεχωθεί ο Οργανισμός;

ΑΠ: Θα στελεχωθεί προς το παρόν με 335 μόνιμους συμβούλους, στους οποίους θα προστεθούν άλλοι 25 με την επόμενη προκήρυξη για την πρόσληψη στο Δημόσιο ατόμων με αναπηρία και από άλλες προστατευόμενες ομάδες, για να φθάσουν συνολικά τους 360, όσους δηλαδή μας ενέκρινε το υπουργείο Διοικητικής Ανασυγκρότησης.

Μέχρι σήμερα, έχουν προσληφθεί περίπου 280, οι οποίοι παρακολουθούν ένα εντατικό σεμινάριο εκπαίδευσης, προκειμένου να ενταχθούν με τον καλύτερο τρόπο στις θέσεις για τις οποίες προσλήφθηκαν και να αποδώσουν άμεσα. Τους επόμενους μήνες, θα καλωσορίσουμε τμηματικά και τους υπόλοιπους επιτυχόντες.

Πρόκειται για άτομα πολύ υψηλών προσόντων, με μεταπτυχιακούς και διδακτορικούς τίτλους σπουδών στις κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές επιστήμες και στις επιστήμες διοίκησης, με προϋπηρεσία στο πεδίο της συμβουλευτικής είτε στον ιδιωτικό είτε στο δημόσιο τομέα. Αυτά ακριβώς τα χαρακτηριστικά μοριοδοτούσε η προκήρυξη του ΑΣΕΠ, στην οποία ανταποκρίθηκαν χιλιάδες υποψήφιοι. Αν μάλιστα λάβουμε υπόψη ότι οι περισσότεροι επιτυχόντες είναι τριαντάρηδες, είμαι πολύ ικανοποιημένη, διότι στην πράξη συμβάλλουμε κι εμείς στην ανάσχεση του brain drain, δηλαδή της φυγής των επιστημόνων από τη χώρα.

Από τη δυνατότητα που είχα να συνομιλήσω μαζί τους, διαπίστωσα ότι είναι νέοι άνθρωποι με πτυχία, αλλά και με επαγγελματική εμπειρία, που βρίσκονται στη δυναμική φάση της ζωής τους και έχουν όρεξη να προσφέρουν, αλλά διαθέτουν επίσης αναπτυγμένη συνείδηση του ρόλου που καλούνται να παίξουν και έχουν επιθυμία κοινωνικής προσφοράς. Εκτιμώ ότι είναι σε θέση να ασκήσουν το έργο τους όχι μόνο με τεχνοκρατική επάρκεια, αλλά και με κοινωνική ευαισθησία, καθώς κάποιοι έχουν οι ίδιοι βιώσει την ανεργία ή ήρθαν σε επαφή με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι άνεργοι είτε από προσωπικές εμπειρίες μέσα από το συγγενικό περιβάλλον τους είτε μέσα από την εργασιακή εμπειρία τους.

Επίσης, μέσα από την ανταλλαγή απόψεων που είχαμε, με διαβεβαίωσαν ότι επιθυμούν να εμπλακούν το συντομότερο δυνατόν στα νέα τους καθήκοντα και για την πρόθεσή τους να συμβάλουν στον απώτερο σκοπό που είναι να καταστεί ο ΟΑΕΔ μία σύγχρονη κοινωνική υπηρεσία απασχόλησης, η οποία θα παρέχει ακόμα περισσότερο και ποιοτικά καλύτερο κοινωνικό έργο απ΄ ό,τι σήμερα, με στόχο να κατακτήσει και στη συνέχεια να διατηρήσει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας και, συγκεκριμένα, των ανέργων και των επιχειρήσεων. Εκτιμώ ότι θα δώσουν τον καλύτερο εαυτό τους και αυτό θα φανεί άμεσα στους ανέργους και τις επιχειρήσεις.

Τριακόσιοι εξήντα νέοι άνθρωποι με τεχνοκρατική επάρκεια, επαγγελματική και κοινωνική συνείδηση και επιθυμία κοινωνικής προσφοράς, αποτελούν σπουδαίο «κεφάλαιο» για το παρόν και το μέλλον του ΟΑΕΔ. Προστιθέμενοι στο υπάρχον δυναμικό των περίπου 300 έμπειρων και άρτια εκπαιδευμένων εργασιακών μας συμβούλων, που δουλεύουν ακούραστα τόσα χρόνια και για τους οποίους είμαι πολύ περήφανη, θα συμβάλουν καθοριστικά στη μετάβαση του Οργανισμού σε μια νέα εποχή.

ΕΡ: Τι σηματοδοτούν για τον ΟΑΕΔ αυτές οι προσλήψεις;

ΑΠ: Αυτές οι προσλήψεις είναι κομβικές για τον Οργανισμό. Είναι η αναγκαία προϋπόθεση, για να αποδώσουν οι μεγάλες δομικές αλλαγές τις οποίες πραγματοποιήσαμε την προηγούμενη τετραετία, κυρίως μέσω της υλοποίησης του μεγάλου προγράμματος «Επαναπροσδιορισμός του επιχειρησιακού μοντέλου του ΟΑΕΔ». Οι αλλαγές αυτές αποσκοπούν στο να εισάγουν τον Οργανισμό σε μία νέα εποχή και να αλλάξουν εντελώς την εικόνα και την κοινωνική αποδοχή του. Φιλοδοξούν να μετατρέψουν τον ΟΑΕΔ από έναν Οργανισμό που παρείχε επιδόματα στους ανέργους και επιχορηγήσεις στις επιχειρήσεις σε έναν που προσθέτει στις προηγούμενες παροχές νέες υπηρεσίες προς ανέργους και επιχειρήσεις.

Για να προετοιμάσουμε το νέο μοντέλο λειτουργίας του ΟΑΕΔ, διαμορφώσαμε και παράξαμε ηλεκτρονικά εργαλεία που βοηθούν τους εργασιακούς συμβούλους στη διάγνωση των αναγκών των ανέργων και των επιχειρήσεων, μέσα από την ανάλυση των χαρακτηριστικών τους, αλλά και των τάσεων στην αγορά εργασίας. Στο νέο μοντέλο, οι εργασιακοί σύμβουλοι θα παρέχουν εξατομικευμένες συμβουλές στους ανέργους και θα τους παρακολουθούν τακτικά, μέχρι να σταθεροποιηθούν στην εργασία. Επίσης, έχουμε εισάγει έναν νέο θεσμό, τους εργασιακούς συμβούλους εργοδοτών που παρέχουν εξατομικευμένη πληροφόρηση και συμβουλές στις επιχειρήσεις, προκειμένου να αξιοποιούν για τις προσλήψεις τους το μητρώο ανέργων του ΟΑΕΔ.

Όμως, τα παραπάνω εργαλεία και οι αλλαγές που κάναμε, χρειάζονταν ένα έμψυχο δυναμικό που να τα αξιοποιήσει. Οι περίπου 300 εργασιακοί σύμβουλοι που διαθέταμε πανελλαδικά στα 118 Κέντρα Προώθησης της Απασχόλησης δεν ήταν αρκετοί για την παρακολούθηση κάθε ανέργου ξεχωριστά και για την επικοινωνία με τις επιχειρήσεις κάθε περιοχής.

Με άλλα λόγια, οι συγκεκριμένες προσλήψεις εργασιακών συμβούλων θα μας επιτρέψουν να απογειώσουμε τις δομικές αλλαγές που έχουμε ήδη δρομολογήσει στο μοντέλο παροχών του ΟΑΕΔ, με τελικό σκοπό να διαφοροποιηθεί ριζικά η εικόνα που έχουν και οι άνεργοι και οι επιχειρήσεις για τον ΟΑΕΔ. Και σας διαβεβαιώνω ότι, από την πρώτη πανελλαδική έρευνα που πραγματοποιήσαμε σε ανέργους τον περασμένο Γενάρη, προέκυψε ότι οι άνεργοι ήδη αξιολογούν πολύ θετικά τις αλλαγές που έχουμε πραγματοποιήσει τα τελευταία χρόνια.

ΕΡ: Γνωρίζω ότι οι προσλήψεις αυτές υπήρξαν και προσωπικό σας στοίχημα και, όπως σας έχω ακούσει να λέτε, βάζουν την προσωπική σας σφραγίδα στη μετάβαση του ΟΑΕΔ στην νέα εποχή. Πώς το εννοείτε;

ΑΠ: Ναι, το έχω ξαναπεί δημόσια. Όταν το 2015 μου ανέθεσαν το τιμόνι του ΟΑΕΔ, βρήκα σε εξέλιξη το μεγάλο πρόγραμμα αναδιοργάνωσης του Οργανισμού, που προέβλεπε δομικές αλλαγές, που δεν είχαν αρχίσει να υλοποιούνται. Η μεγαλύτερη των αλλαγών, η διεύρυνση του φάσματος και της κλίμακας των συμβουλευτικών υπηρεσιών προς ανέργους και επιχειρήσεις, περιλάμβανε την εκπόνηση νέων εργαλείων, αλλά όχι την πρόσληψη νέων εργασιακών συμβούλων από τον ΟΑΕΔ, για να την υποστηρίξουν. Σημειωτέον, το 2015, αντιστοιχούσαν 3.500 άνεργοι σε έναν εργασιακό σύμβουλο, όταν ο μέσος όρος στους ομόλογους οργανισμούς/υπηρεσίες των χωρών της ΕΕ ήταν 566 άνεργοι προς έναν εργασιακό σύμβουλο. Οι προηγούμενες Διοικήσεις δεν είχαν κάνει καμία ενέργεια προς αυτήν την κατεύθυνση.

Συνειδητοποίησα αμέσως το δίλημμα. Προκειμένου ο ΟΑΕΔ να πραγματοποιήσει την παραπάνω αλλαγή, είτε θα προσλάμβανε το προσωπικό που του έλειπε είτε θα ανέθετε τη συμβουλευτική στον ιδιωτικό τομέα με διαγωνιστικές διαδικασίες. Διάλεξα χωρίς σκέψη την ενδυνάμωση του δημόσιου χαρακτήρα του ΟΑΕΔ με προσλήψεις μεγάλου αριθμού μόνιμων εργασιακών συμβούλων, τις οποίες και διεκδίκησα από την κυβέρνηση. Αυτή αναγνώρισε αμέσως την αναγκαιότητα και τις ενέκρινε τον Ιανουάριο του 2016. Οι σημερινές προσλήψεις απορρέουν από εκείνη την επιλογή: Η μετάβαση του ΟΑΕΔ στη νέα εποχή να γίνει με έναν συνδυασμό μεταρρύθμισης και ενδυνάμωσης.

ΕΡ: Ποιες ήταν οι πρώτες εντυπώσεις των νέων εργασιακών συμβούλων από τον ΟΑΕΔ;

ΑΠ: Η ανταλλαγή απόψεων που είχα μαζί τους είχε ευχάριστες εκπλήξεις. Πολλοί μου είπαν ότι τους εντυπωσίασε που μπήκαν σε έναν Οργανισμό που «δεν θυμίζει Δημόσιο». Μου ανέφεραν επίσης ότι τα τεχνολογικά εργαλεία και οι ηλεκτρονικές εφαρμογές που έχουμε αναπτύξει, για να υποβοηθήσουμε τη δουλειά των εργασιακών συμβούλων, όπως το εργαλείο αυτόματης κατάταξης των ανέργων ανάλογα με την απόστασή τους από την αγορά εργασίας και η ηλεκτρονική εφαρμογή απεικόνισης σε πραγματικό χρόνο των τάσεων της αγοράς εργασίας στα επαγγέλματα και τους κλάδους ανά περιοχή, μαζί με ένα τρίτο εργαλείο το οποίο δοκιμάζουμε πιλοτικά στην Ελευσίνα για την αξιολόγηση των δεξιοτήτων των ανέργων, αποτελούν πολύ προηγμένα εργαλεία για τα ελληνικά δεδομένα και κάποια είναι μοναδικά.

Επιπλέον, εντυπωσιάστηκαν από τους εκπαιδευτές τους, οι οποίοι είναι τα πιο έμπειρα στελέχη του ΟΑΕΔ στον τομέα της συμβουλευτικής και από την υψηλού επιπέδου εκπαίδευση που λαμβάνουν. Για μένα αυτό είναι φυσικό, εφόσον το υπάρχον δυναμικό των εργασιακών μας συμβούλων, πριν από τις νέες προσλήψεις, για το οποίο μεριμνήσαμε, ώστε να λάβει εντατική επιμόρφωση σε νέα αντικείμενα και εργαλεία την προηγούμενη τετραετία, ήταν και είναι υψηλοτάτου επιπέδου.

ΕΡ: Θεωρείτε ότι η στελέχωση του ΟΑΕΔ με τους νέους εργασιακούς συμβούλους θα συμβάλει στην περαιτέρω μείωση της ανεργίας με την πιο στοχευμένη καθοδήγηση των ανέργων που αναζητούν εργασία, αλλά και των επιχειρήσεων για την κάλυψη των κενών θέσεων εργασίας;

ΑΠ: Η συμβουλευτική αυτή καθ΄ αυτή δεν είναι ένας παράγοντας που παράγει αισθητά αποτελέσματα στη μείωση της ανεργίας. Παρόλα αυτά, είναι αναγκαία προϋπόθεση, για να γίνεται σωστά η σύζευξη μεταξύ προσφοράς και ζήτησης εργασίας. Όταν η σύζευξη είναι ποιοτική, δηλαδή ένας άνεργος τοποθετείται σε μία θέση εργασίας που του επιτρέπει σταθερή εργασιακή ένταξη και επαγγελματική αποκατάσταση, τότε ο άνεργος αυτός έχει περισσότερες πιθανότητες να παραμείνει σε αυτήν τη θέση εργασίας και να μην οδηγηθεί στην παραίτηση και την ανεργία.

Από την πλευρά τους, οι επιχειρήσεις, με την υποβοήθηση των συμβούλων εργοδοτών, θα έχουν τη δυνατότητα να περιγράφουν αναλυτικά τα χαρακτηριστικά και τα τυπικά προσόντα που χρειάζεται να διαθέτουν οι υποψήφιοι, για την πλήρωση των κενών θέσεων στην επιχείρησή τους. Εάν μέσα από αυτήν τη διαδικασία ο ΟΑΕΔ επιλέγει κατάλληλους υποψήφιους, τότε η εκάστοτε επιχείρηση θα μπορεί να προσφέρει στον άνεργο σταθερή εργασιακή και επαγγελματική προοπτική και δεν θα έχει κίνητρο να τον απολύσει, για να προσλάβει στη θέση του κάποιο άλλο άτομο.

‘Αρα, η ποιοτική σύζευξη μεταξύ προσφοράς και ζήτησης εργασίας σταθεροποιεί τους ανέργους στις θέσεις εργασίας και επιτρέπει στις επιχειρήσεις να επενδύσουν στους ανέργους τους οποίους προσλαμβάνουν. Είναι μία στρατηγική αμοιβαία επωφελής για τους ανέργους και τις επιχειρήσεις. Η σταθεροποίηση στην εργασία εμποδίζει την ανακύκλωση της ανεργίας και, κατά συνέπεια, αποτρέπεται το φαινόμενο οι άνεργοι να αλλάζουν συχνά θέσεις εργασίας, μέχρι να σταθεροποιηθούν επαγγελματικά.

ΕΡ: Κρίνετε ότι ο ΟΑΕΔ έχει ανάγκη στελέχωσης από περισσότερους εργασιακούς συμβούλους; Αυτή η προοπτική εντάσσεται στη στόχευση του Οργανισμού;

ΑΠ: Η αρχική μας στόχευση ήταν να έχουμε ακόμα περισσότερους εργασιακούς συμβούλους. Όμως, αυτή η φουρνιά των μόνιμων προσλήψεων είναι προς το παρόν αρκετή, για να δρομολογήσουμε τις δομικές αλλαγές που θέλουμε.

Εάν διατηρηθεί η αναλογία 1 προς 1 προσλήψεων-αποχωρήσεων στο Δημόσιο, την οποία πέτυχε η σημερινή κυβέρνηση, μετά από σκληρή διαπραγμάτευση με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, τότε εκτιμώ ότι ο ΟΑΕΔ θα έχει περισσότερες πιθανότητες να τεθεί σύντομα στη λίστα των προτεραιοτήτων της επόμενης κυβέρνησης που θα προκύψει από τις εθνικές εκλογές για την περαιτέρω στελέχωσή του από εργασιακούς συμβούλους. Η αναλογία 1 προς 5, που βρίσκεται στο πρόγραμμα της αντιπολίτευσης, παραπέμπει αυτήν την προοπτική στις καλένδες για πολλά χρόνια.

εκβιασμός στο KALAMATA JOURNAL ;

Το KALAMATA JOURNAL σε ανάρτηση του αναφέρει:
Σε όλα τα τοπικά site η δημοτική αρχή Καλαμάτας έχει βάλει διαφήμιση για την 4η Γαλάζια Νύχτα, που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή. Σε όλα εκτός από την Kalamata Journal. Το ίδιο είχε κάνει και πριν λίγες εβδομάδες με την Ανθοκομική Έκθεση.  Σας το επισημαίνουμε αναγνώστες μας για να δείτε έναν από τους τρόπους που εκβιάζονται και τα μικρά αλλά ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης. Ευχαριστούμε τη δημοτική αρχή Καλαμάτας για την ιδιαίτερη μεταχείριση όμως δεν πρόκειται να το πάρουμε πάνω μας γιατί πάντα στριφογυρνάει στο μυαλό μας η προτροπή να είμαστε σεμνοί. Κάντε λοιπόν αναγνώστες μας την κρίση σας γι’ αυτόν τον αποκλεισμό.

Για την οργάνωση του χρόνου εργασίας

Δανάη Κολτσίδα, δικηγόρος–πολιτική επιστήμονας, διευθύντρια του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς

Πολλή κουβέντα έγινε τις τελευταίες εβδομάδες – και τις δύο τελευταίες ημέρες, με τις συνεντεύξεις του πρωθυπουργού (4/6 στην ΕΡΤ) και του προέδρου της αξιωματικής αντιπολίτευσης (3/6 στον ΑΝΤ1) – για την οργάνωση του χρόνου εργασίας. Απαντώντας σε όσους τον κατηγόρησαν ότι υποστηρίζει την επταήμερη εργασία, το να δουλεύει δηλαδή κάθε εργαζόμενος 7 μέρες τη βδομάδα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης διευκρίνισε ότι μιλά για επταήμερη λειτουργία των επιχειρήσεων. Με άλλα λόγια, η επιχείρηση θα δουλεύει συνεχώς, Δευτέρα με Κυριακή, αλλά ο κάθε εργαζόμενος θα εξακολουθεί να δουλεύει 5 ή 6 μέρες τη βδομάδα, κατά περίπτωση, όπως και σήμερα, παίρνοντας, απλώς, ρεπό κάποια άλλη μέρα.

Απλώς; Καθόλου.

Πράγματι, σωστά ο πρωθυπουργός που επισήμανε ότι η επταήμερη λειτουργία προβλέπεται ήδη στη νομοθεσία – όχι βέβαια αδιακρίτως για όλων των ειδών τις επιχειρήσεις, αλλά για εκείνες που εκ της φύσης των δραστηριοτήτων τους προκύπτει η ανάγκη να λειτουργούν συνεχώς. Το πρόβλημα όμως είναι η ίδια η επταήμερη λειτουργία των επιχειρήσεων – κυρίως εάν αυτή γενικευτεί.

Η Κυριακή δεν είναι μόνο μέρα ξεκούρασης. Είναι κυρίως μέρα κοινωνικοποίησης και ευχαρίστησης. Η Κυριακή είναι ο χρόνος που διαθέτει ένας εργαζόμενος ή μία εργαζόμενη στην οικογένεια, στους φίλους, στον εαυτό του/της. Είναι η μέρα της εκδρομής, της διασκέδασης, του πολιτισμού – με δυο λόγια, όλων εκείνων που κάνουν τον ανθρώπινο βίο αξιοβίωτο. Ας φανταστούμε την εβδομάδα μιας οικογένειας, όπου η μητέρα θα είχε ρεπό την Τετάρτη και την Πέμπτη, αλλά ο πατέρας, ατυχώς, τη Δευτέρα και την Τρίτη. Πότε οι δύο αυτοί άνθρωποι θα μπορούσαν να κάνουν κάτι οι δυο τους, ως ζευγάρι; Και, αλήθεια, με τα σχολεία των παιδιών – που, φαντάζομαι, θα εξακολουθούν να κλείνουν τα σαββατοκύριακα – τι θα γινόταν; Πότε τα παιδιά αυτά θα περνούσαν χρόνο με τους γονείς τους; Και βέβαια, τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο δύσκολα, αν προσπαθήσουμε να φανταστούμε πώς το ζευγάρι αυτό θα κατάφερνε να πάει μια εκδρομή, παρέα με κάποιο άλλο φιλικό τους ζευγάρι (!)… Το γνωστό άσμα του Γιάννη Μηλιώκα (που κυκλοφόρησε, όχι τυχαία, το 1990) τώρα δικαιώνεται :

«Δεν μπορεί, δεν μπορεί, κάπου θα συναντηθούμε / Δεν μπορεί, δεν μπορεί, στο ίδιο σπίτι ζούμε»

Το ίδιο ισχύει για μια σειρά άλλες, φαινομενικά «αθώες» προτάσεις σχετικά με την οργάνωση του εργάσιμου χρόνου. Για παράδειγμα, ο εβδομαδιαίος υπολογισμός του εργάσιμου χρόνου, κυρίως σε συνδυασμό με την εφαρμογή ενός «κυλιόμενου» ωραρίου. Με βάση την κληρονομιά του 20ου αιώνα, ένας εργαζόμενος ή μία εργαζόμενη δουλεύει 8 ώρες την ημέρα, για 5 (ή 6, σε μερικούς κλάδους) μέρες τη βδομάδα, επομένως 5 x 8 = 40 ώρες την εβδομάδα. Ποσοτικά, το ίδιο θα δούλευε κι αν είχε ένα πρόγραμμα κάπως έτσι, λόγου χάρη : 2 ώρες τη Δευτέρα το πρωί, καθόλου την Τρίτη, 15 ώρες την Τετάρτη, από τις 12 το μεσημέρι μέχρι τις 3 τα ξημερώματα, 11 ώρες την Πέμπτη, από τις 8 το πρωί μέχρι τις 7 το απόγευμα, 1 ώρα το πρωί, από τις 7 έως τις 8, και 1 ώρα, από τις 8 ως τις 9, το βράδυ της Παρασκευής και άλλες 10 ώρες το Σάββατο, από τις 6 το πρωί ως τις 4 το μεσημέρι. Αν σας έχει πιάσει…τζετ λαγκ, μόνο προσπαθώντας να καταλάβετε πότε ακριβώς δουλεύει αυτός ο άνθρωπος, φανταστείτε να το ζείτε. Και όμως, υπάρχουν πολλοί και πολλές που το ζουν πια.

Αν σε αυτά προστεθούν οι «νέες» μορφές εργασίας, όπως κυρίως η τηλε-εργασία, από το σπίτι, καθώς και οι άτυπες μορφές εργασίας (το να λαμβάνει κανείς, λόγου χάρη, τα επαγγελματικά του e-mail στο κινητό του, κάθε μέρα, όλη μέρα, όπου και αν βρίσκεται είναι μια μορφή εργασίας), που καταργούν σταδιακά τη διάκριση ανάμεσα στον εργάσιμο και στον ελεύθερο χρόνο, ανάμεσα στη δουλειά και στο σπίτι, είναι πια ξεκάθαρη η πλήρης παράδοση της καθημερινότητας των ανθρώπων στις απαιτήσεις της εργασίας του καθενός.

Οι προεκτάσεις αυτής της κατάστασης δεν αφορούν μόνο – όχι φυσικά ότι είναι δευτερεύουσα – τη βιολογική κόπωση και φθορά των εργαζομένων. Αφορά τη διάρρηξη των οικογενειακών και κοινωνικών δεσμών. Αφορά, σε τελική ανάλυση, τη δημιουργία μιας κοινωνίας, της οποίας τα βιώματα θα είναι τόσο εξατομικευμένα, θα στερούνται σε τέτοιο βαθμό κοινών συλλογικών αναφορών που θα ματαιώνουν, εντέλει, κάθε προσπάθεια συλλογικής κοινωνικής και πολιτικής οργάνωσης και δράσης.

Οι ραγδαίες μεταβολές στην οργάνωση του εργάσιμου χρόνου – ακόμα και η ίδια η αλλοίωση της ίδιας της έννοιας του τι συνιστά «εργάσιμο χρόνο» – και η συνακόλουθη αποδιάρθρωση της καθημερινότητας των ανθρώπων και των κοινωνιών είναι ήδη εδώ.Και η αναφορά του κ. Μητσοτάκη στο επταήμερο δεν ήταν ούτε τυχαία ούτε αθώα. Όσο για την απάντηση σε αυτές τις τάσεις και αυτές τις πιέσεις; Δεν είναι καν η υπεράσπιση του «κλασικού» οκταώρου, αλλά κάτι πολύ πέρα από αυτό. Οι εξελίξεις στην τεχνολογία έχουν αυξήσει, υποτίθεται, την παραγωγικότητα της ανθρώπινης εργασίας. Τι πιο λογικό, λοιπόν, από το να επωφεληθούν οι άνθρωποι από τα επιτεύγματα της σύγχρονης κοινωνίας, δουλεύοντας ολοένα και λιγότερο, έχοντας χρόνο για όλα τα υπόλοιπα;

* Για όλα αυτά και πολλά περισσότερα, «Για τη σημασία της καθημερινότητας» και την πολλαπλότητά της, ανάλογα και με διαφορετικά πολιτισμικά περιβάλλοντα, για το ρόλο της «επιτάχυνσης» και της «ελαστικοποίησης» στη σύγχρονη ζωή, έχει γράψει στο ομώνυμοβιβλίο της, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Νήσος» η Μαρία Χαϊδοπούλου-Βρυχέα.

Η υπεράσπιση του βιωμένου χώρου. Καθημερινότητα και κοινωνικά κινήματα πόλης/περιφέρειας

Εισαγωγή

Μαρία Χαϊδοπούλου Βρυχέα Δρ. Γεωγραφίας (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο), καθηγήτρια-σύμβουλος Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, ερευνήτρια σε θέματα Πολιτισμικής Γεωγραφίας, e-mail: marjavea@gmail.com

Το παρόν άρθρο επιχειρεί να προσεγγίσει τα κοινωνικά κινήματα πόλης/περιφέρειας από την οπτική της καθημερινότητας, ακολουθώντας το εξής θεωρητικό σχήμα: Η καθημερινή ζωή εκλαμβάνεται ως το σύνολο των χρόνων και χώρων ή αλλιώς χρονοχώρων των ατόμων που κινούνται, κατοικούν, ζουν σε μια περιοχή, ως μια συλλογική κατασκευή που δεν είναι στατική αλλά αντίθετα υπόκειται σε συνεχείς αλλαγές, έστω και απειροελάχιστες (βλ. και Χαϊδοπούλου Βρυχέα, 2013). Να σημειωθεί ότι η έννοια των χρονοχώρων χρησιμοποιείται για να δηλώσει όχι απλώς το πλαίσιο μέσα στο οποίο συμβαίνει το καθημερινό αλλά την ίδια την κατασκευή του (βλ. και Crang, 2001). Με αφετηρία το τριμερές σχήμα της παραγωγής του χώρου του H. Lefebvre (1974/1991), οι χρονοχώροι της καθημερινότητας νοούνται ως το αποτέλεσμα της διαλεκτικής σχέσης, δηλαδή της συνεχούς αλληλεπίδρασης, μεταξύ βιωμάτων (εμπειριών, σκέψεων, συναισθημάτων…), αναπαραστάσεων (ιδεών, αντιλήψεων, εννοιών, κατηγοριών…) και πρακτικών (οι οποίες συμπεριλαμβάνουν οποιαδήποτε δραστηριότητα ή κατάσταση, όπως και τον υλικό χώρο, τα αντικείμενα, τα άλλα έμβια όντα…)1. Η καθημερινότητα, ως πεδίο παραγωγής αντιλήψεων και πρακτικών, αποτελεί στην ουσία χώρο έντονων πολιτικών διεργασιών. Οι χρονοχώροι αποτελούν δυνητικούς χώρους διαπραγμάτευσης ως αποτέλεσμα της συνάντησης καθημερινοτήτων και διαδρομών (βλ. και Massey, 2005)2.

Με βάση τα παραπάνω τίθεται το ερώτημα ποιες όψεις της καθημερινότητας φωτίζουν τα κινήματα πόλης και περιφέρειας. Οι παρατηρήσεις εν είδη υποθέσεων που προτείνονται ως απάντηση εστιάζουν: α) στο ρόλο των κοινωνικών κινημάτων πόλης και περιφέρειας ως προς την ενίσχυση μιας βιωματικής, και εν τέλει καθημερινής, αναπαράστασης για το χώρο και β) στους τρόπους που αρθρώνονται και επιδρούν οι κινηματικοί χρονοχώροι στο σύνολο της καθημερινότητας.

Α) Η ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΟΥ ΒΙΩΜΕΝΟΥ ΧΩΡΟΥ

Θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε ότι η καθημερινή ζωή αποτελεί τον πυρήνα των κοινωνικών κινημάτων πόλης και περιφέρειας, καθώς τα αίτια γένεσής τους άμεσα ή έμμεσα αφορούν την καθημερινότητα των πολιτών που τα συγκροτούν3. Άρα ένα κοινωνικό κίνημα πόλης ή περιφέρειας προασπίζεται κάποια αξία που συνδέεται με συγκεκριμένους χρονοχώρους του «κάθε μέρα» ως βιώματα, ως πρακτικές, ως ανα- παραστάσεις. Για παράδειγμα, στην περίπτωση του κινήματος ενάντια στην περίφραξη του λόφου του Φιλοπάππου στην Αθήνα, θα μπορούσαμε να υποθέσουμε ότι τα κίνητρα για την κινητοποίηση συνδέονταν με τις πρακτικές που είχαν αναπτυχθεί σε σχέση με το λόφο, όπως οι χρονοχώροι βόλτας, αλλά και με αναμνήσεις, βιώματα και γενικότερες αναπαραστάσεις για το Φιλοπάππο ως ανοικτό χώρο. H πρακτική δηλαδή της κινητοποίησης μπορεί να εκληφθεί ως «απόδειξη» ότι ο συγκεκριμένος χρονοχώρος αποτελεί σημαντικό κομμάτι της καθημερινότητάς της γειτονιάς, έστω και με διαφορετικούς τρόπους για τον καθένα και την καθεμία. Να διευκρινιστεί ότι η παραπάνω γενίκευση δεν οδηγεί στο απλοϊκό συμπέρασμα ότι συγκρούεται η παραμονή σε μια κατάσταση ενάντια στην αλλαγή και το καινούργιο, καθώς ο λόγος, οι προτάσεις και οι πρακτικές που συνήθως αναπτύσσουν τα κινήματα καταρρίπτουν αυτή τη διχοτομία4. Σε ευρύτερο επίπεδο, κινήματα όπως αυτό που έχει αναπτυχθεί στις Σκουριές στη Χαλκιδική ενάντια στις εξορύξεις θα μπορούσαν να αναγνωστούν ως αντιστάσεις σε μια προσπάθεια επιβολής μιας ριζικής αλλαγής στο σύνολο των χρονοχώρων της καθημερινότητας.

Σύμφωνα με τον προηγούμενο συλλογισμό και αν θεωρήσουμε ότι οι αντιλήψεις βρίσκονται σε μια συνεχή διαδικασία διαπραγμάτευσης, τότε η εμφάνιση ενός κινήματος αφορά ένα σημείο έντονης ορατότητας της σύγκρουσης μεταξύ μιας κυρίαρχης θεσμικά αντίληψης που προσπαθεί να επιβληθεί «από τα πάνω» και μίας άλλης που αφορά το συγκεκριμένο και καθημερινό. Εκφράζει, δηλαδή, μια αντίθεση σε επίπεδο αναπαραστάσεων μεταξύ αυτού που θεωρείται κυρίαρχο, ιδεολογικά και θεσμικά και κάποιων άλλων ιδεών που τελικά υπερισχύουν σε επίπεδο καθημερινότητας, τουλάχιστον όσον αφορά την ομάδα των ανθρώπων που συμμετέχει με διάφορους τρόπους στο κίνημα. Με άλλα λόγια η κινητοποίηση αναδεικνύει την υψηλή ιεράρχηση ενός ζητήματος, η αξία του οποίου δεν αναγνωρίζεται θεσμικά (τουλάχιστον στα δεδομένα χρονοχωρικά πλαίσια), υποτιμάται ή υποβαθμίζεται.

Αν θεωρήσουμε ότι η γειτονιά, η πόλη, κατασκευάζεται, εκτός από τις παρεμ- βάσεις «από τα πάνω», από το σύνολο των χρονοχώρων των κατοίκων που ζουν ή κινούνται στην περιοχή, τι τελικά υπερασπίζεται, και ως εκ τούτου ενισχύει και νομι- μοποιεί ένα κίνημα πόλης/περιφέρειας στην καθημερινότητα;

Η κυρίαρχη αυτή τη στιγμή θεώρηση για την καθημερινή ζωή την αντιμετωπίζει ως ένα άθροισμα κατακερματισμένων χρόνων και χώρων. Οι Lefebvre (1974/1991) και Giddens (1994), παρά τις σημαντικές διαφορές τους, συμφωνούν ότι κατά τη νεωτερικότητα ο χρόνος διαχωρίζεται από τον (κοινωνικό) χώρο. Ο χώρος ως επιφάνεια και απόσταση, ο χρόνος ως ποσότητα αποτελούν κάτι έξω από εμάς, τα υποκείμενα. Ο χρόνος και ο χώρος αντιμετωπίζονται ως αντικείμενα, αγαθά, πόροι που μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά το δοκούν. Σε αυτή τη θεώρηση στηρίζονται έννοιες όπως «παραγωγικότητα» ή «αποδοτικότητα» καθώς και όλη η κυρίαρχη αξιολόγηση πρακτικών. Οι τάσεις «επιτάχυνσης», «ελαστικοποίησης» και τελικά εντατικοποίησης που παρατηρούνται στην καθημερινότητα των αστικών κέντρων αποτελούν πρακτικές που εκφράζουν αυτές τις αφηρημένες αναπαραστάσεις για το χρόνο και το χώρο (βλ. και Χαϊδοπούλου Βρυχέα, 2013: 45-54). Όσο πιο τυποποιημένοι γίνονται οι χρόνοι και οι χώροι τόσο πιο «λειτουργικούς» χρονοχώρους δημιουργούν (βλ. και Ritzer, 1994), χαρακτηριστικές εκφράσεις των οποίων αποτελούν η ζωνοποίηση των πόλεων, τα εμπορικά κέντρα και ο πολλαπλασιασμός των μη χώρων (Auge, 1996). Η «αξιοποίηση» αφορά την ποσότητα δραστηριοτήτων (χρονοχώρων) ανά μονάδα χρόνου, γι’ αυτό έχουν καταστεί αναγκαία το ξεπέρασμα των «εμποδίων» του χώρου και η χρονοχωρική συμπίεση (Ηarvey, 1989).

Ο χώρος και ο χρόνος ως μέτρηση δε διαθέτουν συγκεκριμένα κοινωνικά και πο- λιτιστικά χαρακτηριστικά. Είναι όχι απλώς ομοιόμορφοι, αλλά και κενοί, άδειοι από περιεχόμενο και πλαίσιο (βλ. και Giddens 1994). Μόνο ως κενοί και αφηρημένοι μπορούν να μετρηθούν, να αξιοποιηθούν και να λειτουργήσουν ως μέσο ανταλλαγής (βλ. και Αdam, 1995: 90). Ο αφηρημένος χώρος δε διαθέτει χρόνο, δεν έχει παρελ- θόν και παρόν παρά μόνο μέλλον που μπορεί να σχεδιαστεί σύμφωνα με τις ανάγκες συγκεκριμένων ομάδων πληθυσμού (που συνήθως ανήκουν στις ελίτ). Η σύλληψη ενός χώρου αποκομμένου από τη συγκεκριμένη του διαδρομή προφανώς παραβλέπει ή/και αποκλείει όσους αποτελούν μέρος αυτής της διαδρομής, αυτούς και αυτές που συνήθως ορίζονται ως «χρήστες» και «χρήστριες».

Αυτή η θεώρηση μπορεί να είναι κυρίαρχη αλλά στην καθημερινότητα διαπλέκεται, συγκρούεται και βρίσκεται σε συνεχή διαπραγμάτευση με έννοιες και πρακτικές που αντιμετωπίζουν το χώρο και χρόνο ως εμπειρία, προσδίδουν δηλαδή στο αφηρημένο και άδειο συγκεκριμένα βιωμένα χαρακτηριστικά. Μία από τις εκφάνσεις αυτών των βιω- ματικών αναπαραστάσεων είναι και η ανάπτυξη οικειότητας (η αλλιώς η μετατροπή του «χώρου» σε «τόπο»). Θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε ότι αυτό που υπερασπίζονται τα κινήματα πόλης και περιφέρειας είναι η έννοια του βιωμένου χώρου από τους κατοί- κους, δηλαδή η ανάπτυξη μιας σχέσης με συγκεκριμένους χώρους. Ο βιωμένος χώρος αφορά μια διαδρομή, μια σχέση χρόνου και χώρου και κατ’ αυτόν τον τρόπο επανενώνει έννοιες που η κυρίαρχη αναπαράσταση διαχωρίζει (βλ. και Lefebvre 1990: 120-1). Ο βιωμένος χώρος δεν μπορεί παρά να αφορά χρονοχώρους. Η αναπαράσταση που υπε- ρασπίζονται, άρα και ισχυροποιούν, τα κοινωνικά κινήματα πόλης/περιφέρειας είναι η υποστήριξη μιας άλλης σχέσης με το χώρο (και άρα και με το χρόνο) η οποία προϋπο- θέτει την ενεργή συμμετοχή στην παραγωγή τους. Δεν είναι (μόνο) η αξία «χρήσης» που διακυβεύεται, με την έννοια της χρήσης του χώρου ως αντικειμένου, αλλά η ίδια η κατασκευή του. Η ενεργή συμμετοχή στην παραγωγή ενός χώρου της καθημερινότητας σημαίνει διαμόρφωση μιας όψης, ενός χρονοχώρου, της πόλης. Στη συνέχεια θα φανεί ο τρόπος με τον οποίο οι κινηματικοί χρονοχώροι λειτουργούν σε αυτή τη διαδικασία.

Β) ΟΙ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΧΩΡΟΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΝΟΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ

Τα κινήματα πόλης/περιφέρειας παράγουν δικτυώσεις, επηρεάζουν πρακτικές, συμ- βάλλουν στην αναζωογόνηση των υπό διεκδίκηση χώρων και αποτελούν φορείς δι- εργασιών ανασημασιοδότησης του χώρου της πόλης. Η δημιουργία ενός κινήματος πόλης ή περιφέρειας αφορά την κατασκευή ενός νέου κοινού χρόνου και χώρου στην καθημερινότητα της γειτονιάς, της περιοχής, της πόλης και περιφέρειας. Αν, λοιπόν, η καθημερινή ζωή βρίσκεται σε συνεχή κίνηση τότε η εμφάνιση ενός κινηματικού χρονοχώρου προκαλεί μια περαιτέρω αλλαγή. Ένας νέος χρονοχώρος σημαίνει νέες πρακτικές, νέα βιώματα και νέες ιδέες (το «νέο» εδώ νοείται ως έστω και ελάχιστα διαφορετικό από το προηγούμενο). Τα πολλές φορές αρκετά ετερόκλητα άτομα που συμμετέχουν ενεργά σε ένα κίνημα συνεργάζονται για τη συγκρότηση συγκεκριμέ- νων πρακτικών κινητοποίησης/αντίδρασης, πρακτική που σημαίνει όσμωση και δη- μιουργία κοινών αναφορών. Ως χώρος συνάντησης διαδρομών και καθημερινοτήτων συμβάλλει στην ανάπλαση ατομικών και συλλογικών αντιλήψεων σε διάφορα επίπε- δα, διαδικασία που εντείνεται από το βαθμό «ανοικτότητας» αυτού του χώρου στο διαφορετικό. Ο κινηματικός χρονοχώρος, εξάλλου, όπως και κάθε χρονοχώρος, βρί- σκεται σε συνεχή αλληλεπίδραση με τους υπόλοιπους χρονοχώρους της καθημερινό- τητας, τόσο σε ατομικό, όσο και συλλογικό επίπεδο, και γι’ αυτό η επιρροή του έχει διαφορετικά επίπεδα διάχυσης, στους άμεσα εμπλεκόμενους, σε θεσμικούς φορείς, στην ίδια τη γειτονιά και πόλη κ.λπ.

Θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε ότι η λειτουργία και η πορεία ενός κινήματος επηρεάζεται από τον τρόπο με τον οποίο αυτός ο νέος χρονοχώρος θα μορφοποιηθεί και θα συναρθρωθεί με τους υπόλοιπους. Για τους συμμετέχοντες και τις συμμετέ- χουσες ο κινηματικός χρονοχώρος απαιτεί κάποια αναδιάρθρωση του «κάθε μέρα», ο βαθμός της οποίας θα εξαρτηθεί από την εμπλοκή του καθενός και της καθεμίας. Ο νέος χρονοχώρος συνδέεται και πολλές φορές αναμετράται με τους υπόλοιπους, ατομικούς ή συλλογικούς χρονοχώρους (οικογενειακούς, εργασιακούς -έμμισθους και μη-, ξεκούρασης, διακοπών κ.λπ.)5. Εντάσσεται, δηλαδή, στις συχνά ρευστές ιε- ραρχήσεις που ποικίλουν ανάλογα με την κοινωνική ομάδα (το φύλο, την ηλικία, την εργασιακή, οικογενειακή, οικονομική κατάσταση, την κοινωνική και εθνοτική προέλευση, κλπ.). Βάσει των παραπάνω αλλά και της συγκυρίας, οι κινηματικοί χρονοχώροι σε κάποιες περιόδους πιθανότατα να ιεραρχούνται υψηλότερα και σε άλλες χαμηλότερα· σε περιπτώσεις που εντείνονται οι κινητοποιήσεις ορίζουν ρυθμούς και χρόνους και θα καθορίσουν, έστω και εφήμερα, το «κάθε μέρα» τουλάχιστον γι’ αυτούς που συμμετέχουν πιο ενεργά. Προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα, θα μπορούσα- με να υποστηρίξουμε ότι πέρα από εύκολα ή δύσκολα συναρθρώσιμος, ο συνολικός τρόπος που τελικά βιώνεται ένας κινηματικός χρονοχώρος (ως ανάγκη συμμετοχής ή/και ως καθήκον ή/και ως εργασία ή/και ως διασκέδαση, ή/και ως κοινωνικοποίηση ή/και κ.λπ.) θα επηρεάσει τις πρακτικές που συνδέονται με αυτόν.

Οι δυσκολίες που εμφανίζει η συνάρθρωση ενός επιπλέον, μη σταθερού χρονοχώ- ρου στην καθημερινότητα, ιδίως σε αστικά περιβάλλοντα που κυριαρχούν η επιτά- χυνση και η εντατικοποίηση, καθορίζουν ως ένα βαθμό και την «ανοικτότητα» ενός κινήματος. Η συνθήκη της τοπικότητας, που χαρακτηρίζει τα κινήματα πόλης/περι- φέρειας, το γεγονός ότι οι πρακτικές που αναπτύσσουν «χωροθετούνται» και βιώνο- νται στο πλαίσιο της γειτονιάς ή της ευρύτερης περιοχής κατοικίας και μετακίνησης, διευκολύνει τη συνάρθρωση, ιδίως για ομάδες των οποίων μεγάλο μέρος της καθη- μερινότητας συνδέεται με τη συγκεκριμένη περιοχή. Για παράδειγμα, μια συνάντηση σε παιδική χαρά, με καλό καιρό, μια Κυριακή απόγευμα, θα αυξήσει τις πιθανότητες συμμετοχής γονιών με παιδιά και ιδίως μητέρων. Αυτό λειτουργεί και αντίστροφα. Όσοι και όσες συνδέουν μεγάλο κομμάτι της καθημερινότητάς τους με την ευρύ- τερη περιοχή διεκδίκησης, άρα οι καθημερινές τους πρακτικές προϋποθέτουν την ανάπτυξη μιας σχέσης με το χώρο, είναι πιο πιθανό να αντιδράσουν σε μια έξωθεν παρέμβαση. Θα μπορούσαμε να υποθέσουμε ότι ένας από τους λόγους της διάρκειας και της δυναμικότητας πολλών κοινωνικών κινημάτων πόλης και περιφέρειας είναι οι ποικίλες εκφράσεις αυτής της τοπικότητας.

Οι νέοι χρονοχώροι ως πεδία διαπραγμάτευσης της εμπειρίας της καθημερινότη- τας, εκτός των άλλων, συμβάλλουν στη συνεχή (ανα)νοηματοδότηση του χώρου. Με αυτή την έννοια, ακόμα και όταν ο κινηματικός χρονοχώρος παύσει να υπάρχει, θα έχει επηρεάσει αλλά και θα συνεχίζει να επηρεάζει τις πρακτικές και τις αντιλήψεις όχι μόνο των άμεσα εμπλεκομένων, αλλά και ευρύτερων συνόλων πολιτών, θεσμι- κούς παράγοντες αλλά και την ίδια την πόλη και τις αντιλήψεις για το χώρο. Αυτό βέβαια συμβαίνει σε όλα τα κινήματα που αναπτύσσουν μια έντονη σχέση με συγκεκριμένους χώρους, άσχετα από το αν οι διεκδικήσεις αφορούν αστικά, με τη στενή έννοια, αιτήματα. Το κίνημα των πλατειών συνδέθηκε με ιστορίες, βιώματα, εικόνες και άλλαξε τη συλλογική αναπαράσταση για τις ίδιες τις πλατείες. Ο χρονοχώρος των κινητοποιήσεων του Συντάγματος επηρέασε με διαφορετικούς τρόπους ακόμα και αυτούς που δεν συμμετείχαν, αλλά απλώς άκουσαν ή είδαν εικόνες από το Σύνταγμα. Η οικειοποίηση του Συντάγματος από τα άτομα και τις συλλογικότητες που συμμε- τείχαν, οι πρακτικές που αναπτύχθηκαν δημιούργησαν μια διαφορετική πλατεία και κατ’ επέκταση άλλαξαν, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, κάποιες αντιλήψεις περί δημόσιου χώρου. Η εικόνα των ανθρώπινων αλυσίδων που προσπαθούσαν να πλύ- νουν το Σύνταγμα από τα δακρυγόνα με μικρά μπουκαλάκια νερό, αυτή η φροντίδα για το βιωμένο χώρο, ήρθε ως αποτέλεσμα μιας συλλογικής οικειοποίησης του δημό- σιου. Ο Σταύρος Σταυρίδης, προχωρώντας παραπέρα, διακρίνει σε αυτές τις πρακτικές την «επανεπινόηση του κοινού» (2011: 177).

ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΥ

Λόγω της συνεχούς κίνησης της καθημερινότητας είναι δύσκολο να μελετήσουμε τις διαδικασίες παραγωγής αντιλήψεων και ανανοηματοδότησης εννοιών. Επιπλέ- ον, αυτές οι διεργασίες είναι αόρατες, γιατί αφορούν αναπαραστάσεις αντίθετες με τις κυρίαρχες και ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της εξουσίας είναι η επιβολή της δικιάς της μονοδιάστατης πραγματικότητας. Στην καθημερινότητα, εξάλλου, όλα είναι εφήμερα και όλα αλλάζουν συνεχώς, έστω και κάθε φορά ανεπαίσθητα και οι αντιλήψεις εμφανίζουν ιδιαίτερα αργούς ρυθμούς αλλαγής. Οι χρονοχώροι του παρό- ντος και του παρελθόντος επηρεάζουν το εδώ και το τώρα, αλλά και το μέλλον, και τα ορατά σημάδια δεν εκφράζουν απαραίτητα τις άπειρες διεργασίες που συντελούνται στο «κάθε μέρα». Αν η δράση των κινημάτων αποτελεί το πιο ορατό σημάδι μιας δια- δικασίας που ξεκινάει πριν την εμφάνισή τους και συνεχίζει να συντελείται και μετά την εξαφάνισή τους, τότε η μελέτη τους καθώς και η διερεύνηση των αλλαγών που πιθανώς επιφέρουν σε πρακτικές και αναπαραστάσεις μπορεί να φωτίσει ένα έστω μικρό κομμάτι της αργής αλλά συνεχούς πορείας αναδιαμόρφωσης αντιλήψεων.

Τα κοινωνικά κινήματα πόλης και περιφέρειας φωτίζουν τις αόρατες πολιτιστικές αλλαγές, τις αόρατες πολιτικές μάχες που συντελούνται στο «κάθε μέρα», καθώς αποτελούν ιδιαίτερα ορατές στιγμές σύγκρουσης μεταξύ αναπαραστάσεων κυρίαρ- χων/αφηρημένων και συγκεκριμένων, βιωμένων, καθημερινών. Τα κινήματα πόλης και περιφέρειας υπερασπίζουν το δικαίωμα στο συλλογικό ορισμό του καθημερινού προτείνοντας νέους ορισμούς του χώρου και μέσω αυτής της διαδικασίας νομιμοποιούν την αξία του βιωμένου. Υπό αυτό το πρίσμα εμφανίζουν συγκλίσεις με άλλα κινήματα, αγροτικά, οικολογικά, ιθαγενικά (βλ. και Zibechi, 2010). Η υψηλή αξιολό- γηση της σχέσης με το χώρο ως πρακτική, η ενίσχυση τελικά της αναπαράστασης του βιωμένου χώρου, ανατρέπουν τις κυρίαρχες ιεραρχήσεις και αμφισβητούν τη μονοσήμαντη αντίληψη του χώρου και του χρόνου ως αντικείμενα. Ευρύτερα, η διεκδίκηση της παραγωγής του καθημερινού, είτε αποσπασματική είτε συνολική, ως στοιχείο σύγκλισης μεταξύ διαφορετικών εγχειρημάτων και κινητοποιήσεων (βλ. και Mayer, 2009, Petropoulou, 2013, αλλά και Βαρκαρόλης, 2012) εμπλουτίζει τη συζήτηση για τη σχέση τοπικού – παγκόσμιου και τη συγκρότηση του glocal. Κυρίως, όμως, αυτές οι γειτνιάσεις δείχνουν τη δημιουργία μιας νέου είδους γενίκευσης «από τα κάτω» που συνδέει κινητοποιήσεις με διαφορετικές αφετηρίες, διαφορετικές πρακτικές αλλά και διαφορετικά βιώματα τοπικότητας. Η ανάδειξη χαρακτηριστικών της καθημερινής ζωής και μετατροπής τους σε πεδίο συλλογικής έκφρασης και διεκδίκησης φανερώνει τη νομιμοποίηση και ισχυροποίηση αξιακών ιεραρχήσεων που οικοδομούνται με βάση το δικαίωμα στη διαμόρφωση του καθημερινού χρόνου και χώρου.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Πρέπει να διευκρινιστεί ότι υπάρχουν δύο βασικές διαφοροποιήσεις σε σχέση με το σχήμα του Lefebvre: οι βιωμένοι χώροι δεν αντιμετωπίζονται ως παθητικοί και οι αναπαραστάσεις δεν περιορίζονται στις κυρίαρχες, στον λόγο δηλαδή των ειδικών. Αναλυτικότερα βλέπε: Χαϊδοπούλου Βρυχέα,

2008: 31-44.

2. Στην ελληνική μετάφραση του βιβλίου της D. Massey ο όρος «trajectories» έχει αποδοθεί ως «τροχιές». Θεωρώ ότι η απόδοση ως «διαδρομές» είναι πιο ακριβής.

3. Ο Castells αναδεικνύει το σύνδεση μεταξύ καθημερινής ζωής και κινημάτων πόλης μέσα από την έννοια της «προβληματικής της πόλης» (Καστέλς, 1973/1980:11-12), ενώ ο Villasante (1984) βάζει στο επίκεντρο της έρευνάς του ακριβώς αυτή τη σχέση. Γενικότερα, η συνεισφορά του Lefebvre στο θέμα της σημασίας του καθημερινού για τη συγκρότηση του αστικού χώρου υπήρξε καθοριστική (για μια πιο σύγχρονη προσέγγιση βλ. Βαΐου, 2000).

4. Βλέπε χαρακτηριστικά τις ιστοσελίδες του Παρατηρητηρίου Ελεύθερων Χώρων Αθήνας-Αττικής (http://www.asda.gr/elxoroi/default.htm ) και των Λόφων Φιλοππάππου (http://filopappou.wordpress. com/) όπως και Καβουλάκος, 2008.

5. Όταν πια δεν υπάρχει ακριβής διαχωρισμός μεταξύ κινηματικών χρονοχώρων και υπόλοιπης καθημερινότητας, διαδικασία που σε κάθε περίπτωση είναι αργή και μακροχρόνια, τότε μπορούμε να μιλάμε για τη σταδιακή συγκρότηση μιας άλλης καθημερινότητας (ή αλλιώς την πλήρη πραγματοποίηση του «δικαιώματος στην πόλη»).

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Adam, B. (1995) Timewatch. The social analysis of time. Κέιμπριτζ: Polity Press. Augé, M. (1992/1996). Los ‘no lugares’. Espacios del anonimato. Una antropología de la sobremodernidad, μτφρ. M. N. Mizraji. Βαρκελώνη: Editorial Gedisa. Βαΐου, Ντ. (2000) Πόλη και πολίτες: Η καθημερινή ζωή και το «δικαίωμα στην πόλη». Στο: Μοδινός, Μ., Ευθυμιόπουλος, Η. (επιμ.). Η βιώσιμη πόλη. Αθήνα: Εκδόσεις Στοχαστής, 204-216. Βαΐου, Ντ. & Χατζημιχάλης, Κ. (2012). Ο χώρος στην αριστερή σκέψη. Αθήνα: Ινστιτούτο Νίκος Πουλατζάς – Εκδόσεις Νήσος. Βαρκαρόλης, Ορ. (2012). Δημιουργικές αντιστάσεις και Αντεξουσία. Εγχειρήματα και προβληματισμοί του ριζοσπαστικού κινήματος στον 21 αιώνα. Αθήνα: Καφενείον «Το Παγκάκι». Crang, M. (2001) Rhythms of the city. Temporalised space and motion. Στο: May J., Thrift N. (επιμ.). Timespace – geographies of temporality. Λονδίνο: Routledge, 187-207. Giddens, A. (1990/1994) Consecuencias de la modernidad, μτφρ. A. Lizón Ramón. Μαδρίτη: Alianza Editorial. Στα ελληνικά: Giddens A. (2001). Οι συνέπειες της νεοτερικότητας, μτφρ. Γ. Μερτίκας. Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική. Harvey, D. (1989) The condition of postmodernity. An enquiry into the origins of cultural change. Κέιμπριτζ: Blackwell. Στα ελληνικά: Harvey D. (2009). Η κατάσταση της μετανεωτερικότητας. Διερεύνηση των απαρχών της πολιτισμικής μεταβολής, μτφρ. Ελ. Αστερίου. Αθήνα: Εκδόσεις Μεταίχμιο. Καβουλάκος, Κ. Ι. (2008) Προστασία και διεκδίκηση δημόσιων χώρων: Ένα κίνημα της πόλης στην Αθήνα του 21ου αιώνα. Στο: Εμμανουήλ Δ., Ζακοπούλου Έ., Καυταντζόγλου Ρ., Μαλούτας Θ., Χατζηγιάννη Α. (επιμ.). Κοινωνικοί και χωρι- κοί μετασχηματισμοί στην Αθήνα του 21ου αιώνα. Αθήνα: ΕΚΚΕ, 387-426. Καστέλς, Μ. (1973/1980) Πόλη και κοινωνικοί αγώνες, μτφρ. Γ. Κόκκινος, Μ. Παγκάλου. Αθήνα: Εκδόσεις Αγώνας. Lefebvre, H. (1968/1977) Το δικαίωμα στην πόλη, μτφρ. Π. Τουρνικιώτης, Κ. Λωράν. Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση. Lefebvre, H. (1974/1991) The production of space, μτφρ. D. Nicholson – Smith. Οξφόρδη: Blackwell Publishing. Lefebvre, H. (1975/1990) Μηδενισμός και αμφισβήτηση, μετ. Λ. Τρουλινού. Αθήνα: Εκδόσεις Ύψιλον. Λόφοι Φιλοππάππου. Διαθέσιμο στο: http://filopappou.wordpress.com/. Massey, D. (2005) For Space. Λονδίνο: Sage. Στα ελληνικά: Massey D. (2009). Για το χώρο, μτφρ. Ι. Μπιμπλή. Αθήνα: Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα. Mayer, Μ. (2009) The ‘Right to the City’ in the context of shifting mottos of urban social movements. City, 13(2-3), 362-374. Παρατηρηρητήριο Ελεύθερων Χώρων Αθήνας – Αττικής. Διαθέσιμο στο: http://www. asda.gr/elxoroi/default.htm. Petropoulou, Ch. (2013) “Alternative Networks of Collectivities” and “Solidarity- Cooperative Economy” in Greek cities: Exploring their theoretical origins. Journal of Regional Socio-Economic Issues, 3, 2: 61-85. Ritzer, G. (1994) The McDonaldization of society: Αn investigation into the changing character of contermporary social life. Θάουζαντ Όουκ: Pine Forge Press. Σταυρίδης, Στ. (2011) Πλατείες: Επινοώντας το κοινό, ανιχνεύοντας ξανά δρόμους προς τη συλλογική χειραφέτηση. Στο: Γιοβανόπουλος Χρ., Μητρόπουλος Δ. (επιμ.). Δημοκρατία under construction. Από τους δρόμους στις πλατείες. Αθήνα: Εκδόσεις Α/συνέχεια, 169-183. Villasante, Τ. R. (1984) Comunidades locales. Alálisis, movimientos sociales y alternativas. Μαδρίτη: Instituto de Estudios de administración Local. Χαϊδοπούλου Βρυχέα, Μ. (2008) Χρονοχώροι στην πόλη και καθημερινότητα. Συγκριτική μελέτη στην Αθήνα και την πόλη του Μεξικού, διδακτορική διατριβή. Αθήνα: Τμήμα Γεωγραφίας, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο. Διαθέσιμο στο: http://thesis.ekt. gr/thesisBookReader/id/22483#page/1/mode/2up. Χαϊδοπούλου Βρυχέα, Μ. (2013) Για τη σημασία της καθημερινότητας. Αθήνα: Εκδόσεις Νήσος. Zibechi, R. (2010) Αυτονομίες και χειραφετήσεις. Η Λατινική Αμερική σε κίνηση, μτφρ. Συλλογική. Αθήνα: Αλάνα.

Ευκλείδης Τσακαλώτος: Ισορροπήσαμε ανάμεσα σε μέτρα για την ανάπτυξη και τη στήριξη της κοινωνίας

Τη συνέντευξη πήρε η Άντα Ψαρρά

• «Ξέφυγα από τους καρχαρίες Και νίκησα τους τίγρεις Μ’ έφαγαν όμως Οι κοριοί», έγραφε στο ποίημά του «Επιτάφιος για τον Μ» ο Μπ. Μπρεχτ. Μήπως τελικά αυτό ταιριάζει με τη σημερινή φάση δύο μέρες μετά τη βαριά ήττα; Κι αν ναι, ποιοι είναι για σας οι κοριοί;

Αμέτρητοι οι κοριοί που είχαμε να αντιμετωπίσουμε μετά το 2015. Ενα κράτος χτισμένο πάνω σε πελατειακές σχέσεις και, άρα, στην άνιση πρόσβαση στην εξουσία, που εμείς έπρεπε να επινοήσουμε τα στοιχειώδη: την παρακολούθηση της πορείας αποπληρωμής ληξιπροθέσμων οφειλών ή την εκτέλεση του ΠΔΕ.

Εναν δημόσιο τομέα όπου τα ιδιωτικά συμφέροντα τον είχαν κάνει σπίτι τους και χρειάστηκε να κάνουμε τα πρώτα βήματα θωράκισής του: στις δημόσιες συμβάσεις, στην κατανομή των ΕΣΠΑ ή στη διαμόρφωση των τιμών των φαρμάκων.

Μια χώρα όπου η αναπτυξιακή πολιτική ήταν άγνωστη λέξη, χωρίς δομές συντονισμού και χωρίς ένα πλαίσιο όπου η κυβέρνηση θα μπορούσε να διαβουλευτεί με τις τοπικές κοινωνίες, τους κοινωνικούς εταίρους, με επιμελητήρια, με τα Πανεπιστήμια κ.λπ., όχι μόνο για να σχεδιάσει αλλά και να προβλέψει τις ευκαιρίες της οικονομίας και τα εμπόδια στην εκμετάλλευσή τους.

Για πρώτη φορά υπάρχει ένα τέτοιο αναπτυξιακό σχέδιο, που όλοι οι πολίτες μπορούν να το βρουν στο διαδίκτυο, μαζί με τους θεσμούς παρακολούθησης και επικαιροποίησης. Να μη συνεχίσω.

Μια αυστηρή κριτική σε μας λέει too little, too late, ειδικά σε κάποιους τομείς που έχουν επίδραση στην καθημερινότητα. Κυρίως δεν μπορεί να ειπωθεί ότι η δημόσια διοίκηση άλλαξε ριζικά τη σχέση με τον πολίτη. Αλλά βήματα έγιναν. Τεχνογνωσία δημιουργήθηκε. Παρακαταθήκη για το μέλλον υπάρχει.

• Η μεσαία τάξη (κυρίως μετά τα αποτελέσματα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη) στέλνει μήνυμα και προς εσάς με πιθανότερο και βασικότερο αντικείμενο την υπερφορολόγηση. Τι θα τους απαντήσετε τις επόμενες 30 ημέρες;

Εχουν δίκιο οι άνθρωποι που διαμαρτύρονται γιατί δεν καταφέραμε να βελτιώσουμε τις ζωές τους όσο θα θέλαμε, να τους πείσουμε ότι δεν αδιαφορήσαμε για την ποιότητα της ζωής των μεσαίων στρωμάτων. Ημασταν όμως αναγκασμένοι να κινηθούμε σε ένα ασφυκτικό δημοσιονομικό πλαίσιο με ανόητους καταναγκασμούς που μας επιβλήθηκαν.

Τα πρώτα χρόνια έπρεπε να αντιμετωπίσουμε την ανθρωπιστική κρίση, τη διάλυση του συστήματος υγείας και παιδείας, την προσφυγική κρίση και κυρίως την έξοδο από τα μνημόνια. Να κριθούμε με αντικειμενικότητα για τα πρώτα χρόνια και με αυστηρότητα για τις προτεραιότητές μας και τον τρόπο που τις υλοποιήσαμε με βάση τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο μετά την έξοδο τον Αύγουστο 2018.

Να κριθούμε για τη μείωση των εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών, του ΕΝΦΙΑ, το επίδομα στέγασης, την προστασία της πρώτης κατοικίας, τις 120 δόσεις, τη μείωση της φορολογίας στα τρόφιμα, την ενέργεια, τον επισιτισμό. Με αυτό το δείγμα γραφής θα καλέσουμε τους πολίτες να μας κρίνουν για το πρόγραμμά μας για την περίοδο 2019-2023. Μια ισορροπία ανάμεσα σε μέτρα για την ανάπτυξη και στήριξης της κοινωνίας.

• Μήπως το μαξιλάρι του υπερπλεονάσματος και της οικονομικής ασφάλειας άδειασε αναγκαστικά το απόθεμα της αλληλεγγύης πολιτών που θέλουν ύστερα από 10 χρόνια μια καλύτερη ανταμοιβή;

Καταφέραμε να μειώσουμε τους δημοσιονομικούς στόχους σε σχέση με εκείνα που είχε συμφωνήσει η προηγούμενη κυβέρνηση. Παρ’ όλα αυτά, για λόγους που έχω εξηγήσει και πρόσφατα παραδέχθηκε και το ΔΝΤ, οδηγηθήκαμε σε υπεραπόδοση. Από εκεί και πέρα διαχειριστήκαμε τα υπερπλεονάσματα άμεσα και στρατηγικά.

Αμεσα με τη διανομή κοινωνικού μερίσματος επί 3 συνεχή χρόνια, το 2019 ενισχύοντας την οικονομία και την κοινωνία με μόνιμα μέτρα εκ των προτέρων και όχι εκ των υστέρων και στρατηγικά με το να δημιουργήσουμε ένα «μαξιλάρι» ασφαλείας 31 δισ. ευρώ το οποίο να μας προστατεύει από τα επικίνδυνα ρεύματα της διεθνούς οικονομίας. Βλέπετε, ζούμε σε έναν επικίνδυνο κόσμο, ο οικονομικός ανταγωνισμός φτάνει στα όρια του εμπορικού πολέμου που δημιουργεί απρόβλεπτες καταστάσεις στο πεδίο της Ε.Ε.

Δημιουργήσαμε έναν ασφαλή διάδρομο έτσι ώστε το οικονομικό χρέος της χώρας να μη γίνει μια νέα «θηλιά» τουλάχιστον για τα επόμενα 17 χρόνια και την ίδια στιγμή έναν μηχανισμό που να μας απεμπλέκει από την ασφυκτική επιτήρηση. Ολα αυτά είναι πράγματα που θα επικοινωνήσουμε στους πολίτες το αμέσως επόμενο διάστημα.

• Εχετε και εσείς προσωπικά κερδίσει τη συμπάθεια και την αποδοχή των πολιτών. Το μήνυμα όμως δεν αφήνει περιθώρια και αφορά προφανώς όχι μόνο μια αίσθηση αλαζονείας αλλά και την όλο και μεγαλύτερη απόσταση που χωρίζει τους κυβερνητικούς παράγοντες από τους πολίτες και ειδικά την Αριστερά. Πώς μπορεί αυτό να αντιστραφεί μέσα σε λίγες ημέρες;

Κατανοώ πώς και γιατί μπορεί να δόθηκε η εντύπωση ότι δεν ήμασταν αρκετά κοντά στην κοινωνία για να αφουγκραστούμε τις ανάγκες της, αλλά και για να βλέπουμε τον πραγματικό αντίκτυπο της πολιτικής μας στις ζωές των ανθρώπων. Η αλήθεια είναι ότι πράγματι δεν είχαμε φανταστεί τις δυσκολίες του εγχειρήματος να στήσεις στα πόδια της μια γκρεμισμένη οικονομία, μια καθημαγμένη κοινωνία, μια δύσκαμπτη δημόσια διοίκηση.

Προσωπικά μπορώ να σας εξομολογηθώ ότι πολλές φορές αναρωτιόμουν αν ο ρόλος ενός πολιτικού είναι να περνά άπειρες ώρες διαπραγματευόμενος με τους θεσμούς για τα μνημόνια και τις αξιολογήσεις, τα ατέλειωτα ταξίδια προετοιμασίας, αντί να γυρνάω την Ελλάδα και να επικοινωνώ με τους ανθρώπους. Σας διαβεβαιώνω ότι αισθάνομαι ευτυχισμένος με το δεύτερο και όχι με τις «δουλείες» των υποχρεώσεων του υπουργού.

Το ίδιο αισθάνονται και οι άλλοι σύντροφοι και συντρόφισσες που εργάζονται στο πλαίσιο της κυβέρνησης. Την τελευταία περίοδο μας δόθηκε η ευκαιρία να γυρίσουμε πόλεις και χωριά με επικεφαλής τον Αλέξη Τσίπρα και να αισθανθούμε τη ζεστασιά του κόσμου και το αναντικατάστατο της διά ζώσης επικοινωνίας. Σας βεβαιώνω ότι αυτό θα κάνουμε και την επόμενη περίοδο.

• Οι δαπάνες, η αδιαφάνεια, η διαφθορά και οι σπατάλες περιορίστηκαν και όλοι το είδαν αυτό. Μήπως όμως δόθηκε υπερβολική έμφαση στην ανάγκη να οδηγηθούν οι πρωταγωνιστές στη Δικαιοσύνη -που στο κάτω κάτω αυτό αφορά την ίδια τη Δικαιοσύνη- παρά στις μεθόδους αποτροπής στην επανάληψη παρόμοιων φαινόμενων;

Προσωπικά δεν υιοθέτησα ποτέ τον «δικαστικό δρόμο για τον σοσιαλισμό», αντίθετα δήλωσα τις αντιρρήσεις μου, τον διακωμώδησα σε κάθε ευκαιρία. Πολλοί και κυρίως «πολλές» μού το χρωστάνε από παλιά, μου καταλογίζουν καθωσπρεπισμό και θεσμολαγνεία σε κάθε ευκαιρία.

Δεν πειράζει, τους απαντώ χριστιανικά «ου γαρ οίδασι τι ποιούσι», αφού με τον μαρξισμό δεν έχουν κάποια αξιοσημείωτη σχέση. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι κάνουμε τα στραβά μάτια, ότι αφήνουμε τους μηχανισμούς υφαρπαγής της δημόσιας περιουσίας αλώβητους, ότι δεν τολμάμε να τα βάλουμε με τη μικρή και μεγάλη διαφθορά. Γνωρίζουμε ότι οι «κακοί» έχουν την υπεροπλία του χρήματος, είναι όπως στις αστυνομικές ταινίες που οι γκάνγκστερ έχουν γρηγορότερα αυτοκίνητα από τους αστυνομικούς, οι τελευταίοι όμως δεν εγκαταλείπουν τη δίωξη.

• Ποιο είναι το σενάριο της επόμενης ημέρας αν καταφέρετε να καλύψετε τη διαφορά;

Μια κυβέρνηση που δεν θα έχει μόνο εννιά μήνες να αποδείξει τι μπορεί να κάνει μετά την έξοδο από τα μνημόνια, αλλά τέσσερα χρόνια. Κυρίως για να φανεί ότι πρωτίστως εμείς καταλαβαίνουμε πως δεν λέει τίποτα αν μόνο οι αριθμοί ευημερούν. Γιατί εμείς δεν θέλουμε να βλέπουμε μόνο περισσότερη παραγωγή νέτα σκέτα.

Μας ενδιαφέρει να επενδύσουμε σε σχέσεις. Ζωντανές πόλεις και κοινότητες όπου οι πολίτες μπορούν με ασφάλεια να ζουν, να δημιουργούν, να βρίσκονται σε δημόσιους χώρους. Νέοι επιστήμονες που να έχουν τη δυνατότητα να δικτυωθούν με τα Πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Επιχειρηματίες και επαγγελματίες να αξιοποιούν το ταλέντο τους και τις καινοτόμες ιδέες τους. Εργαζόμενοι και εργαζόμενες που θα αισθάνονται ότι το κράτος τούς προστατεύει από την ασυδοσία των εργοδοτών και πολίτες που θα είναι περήφανοι για τα νοσοκομεία και τα σχολεία τους. Μεσαία στρώματα στα οποία δεν θα κυριαρχεί ο φόβος για το μέλλον το δικό τους και των παιδιών τους.

Εν ολίγοις, η κριτική σε μας μπορεί, και πρέπει, να γίνεται. Αλλά μια δίκαιη κριτική δεν μπορεί να παραβλέψει ότι εννέα μήνες εκτός μνημονίου δεν επαρκούν για μια συνολική εκτίμηση. Στην πολιτική αντιπαράθεση που έρχεται πιστεύω ότι μπορούμε να πείσουμε πως η Αριστερά μπορεί να κυβερνήσει και στην κρίση και εκτός κρίσης. Σε μια σοβαρή συζήτηση για αντιπαραθετικά πολιτικά σχέδια το εκλογικό αποτέλεσμα της 26ης Μαΐου είναι εντελώς αναστρέψιμο.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

ΣΥΡΙΖΑ: Εντελώς ξένες για μας οι παλαιοκομματικές αντιλήψεις κομματικών χρισμάτων και η προσπάθεια καπελώματος

«Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει μόνο το δικαίωμα, αλλά και την πολιτική υποχρέωση να τοποθετείται δημόσια απέναντι στους πολίτες, και να μην κρύβεται, για τη στάση που κρατά σε μια κρίσιμη πολιτική διαδικασία όπως είναι οι αυτοδιοικητικές εκλογές» αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ.

Συνέχεια ανάγνωσης ΣΥΡΙΖΑ: Εντελώς ξένες για μας οι παλαιοκομματικές αντιλήψεις κομματικών χρισμάτων και η προσπάθεια καπελώματος