«Kaboom»

Το γνωστό on line περιοδικό και σε έντυπη έκδοση

δεν είναι τίποτε άλλο από τη λέξη που έφτιαξαν οι κομίστες για να δηλώσουν την έκρηξη, αυτό το «μπουμ» με τα αστεράκια και τους μικρούς κεραυνούς τυπωμένα στα καρέ των ιστοριών τους. Στην προκειμένη περίπτωση, έρχεται να υποδηλώσει μια πολύ δυναμική ομάδα πολύ νέων επιστημόνων και καλλιτεχνών που καταλαβαίνουν ότι ο κόσμος γύρω μας δεν μπορεί να προχωρήσει με τα σημερινά μοντέλα και στερεότυπα και αναπτύσσουν έναν γόνιμο προβληματισμό γύρω από την κοινωνία, την οικονομία, την πολιτική, την τέχνη. Ξεκίνησαν διαδικτυακά.

Ως on line περιοδικό απέκτησε φήμη και φίλους. Κι εκεί, στη συνθήκη του like και του share, η ομάδα έκανε το δικό της… «Kaboom». Και σε αντίθεση με τα δεδομένα της εποχής, από το Διαδίκτυο πέρασε και στην έντυπη μορφή. Βέβαια, ο υπότιτλος του περιοδικού «Ημερολόγια πριν από τη μεγάλη έκρηξη» παραπέμπει στη σοβαρή συνθήκη της σήμερον, υποδηλώνει ότι πρόκειται για κείμενα που γράφονται πριν από μια νέα κοσμογονία ή μια κοινωνική αλλαγή, δεδομένου ότι ζούμε σε μια νέα κοσμογονία.

«Θεωρήσαμε ότι με το πέρασμα και στο έντυπο μπορούμε να εμβαθύνουμε τους προβληματισμούς γύρω από τους θεματικούς άξονες που ήδη μας απασχολούσαν από το Διαδίκτυο, η Πολιτική Θεωρία, η σύνδεσή της με την πράξη, η Ψυχανάλυση και η σχέση της με την κοινωνία αλλά και η τέχνη. Ουσιαστικά, το έντυπο σου επιτρέπει να γίνεις πιο αναλυτικός να αποτυπώσεις έναν προβληματισμό σε μεγαλύτερο βάθος ακόμα και από την άποψη του μεγέθους ενός κειμένου».

Ο Γιάννης Κτενάς, 25χρονος υποψήφιος διδάκτορας στην Πολιτική Επιστήμη, αλλά και οι πάνω-κάτω συνομήλικοί του Βαγγέλης Δαρούσος, υποψήφιος διδάκτορας Ναυτιλιακής Οικονομικής και Διακυβέρνησης, και ο Δημήτρης Χαλιάσος, ο γραφίστας που ευθύνεται για την όψη και την αισθητική του περιοδικού και στην έντυπη, και στην ηλεκτρονική του μορφή, οι οποίοι μοιράζονται το εγχείρημα μαζί με μια διευρυμένη ομάδα συνεργατών που συνεισφέρουν, φαίνεται καθαρά ότι δεν φοβήθηκαν να πάνε αντίθετα στο ρεύμα. «Σε μια εποχή όπου η πολιτική και κάθε άλλου είδους συζήτηση διεξάγονται με όρους συνθημάτων, συνθήκη που έχει οξυνθεί από το Διαδίκτυο, θελήσαμε να επανεισάγουμε αξίες όπως η προσεκτική γραφή και ανάγνωση ενός κειμένου και η ενδελεχής ανάλυση που προσπαθεί να υπερβεί τις γενικεύσεις και εν πολλοίς τη συνωμοσιολογική προσέγγιση του πολιτικού και κοινωνικού γίγνεσθαι. Πιστεύουμε ότι η ριζοσπαστική κριτική του καπιταλισμού, την οποία επιχειρούμε, πρέπει να γίνεται με σοβαρούς όρους και όχι με τη συνθηματολογία και την οπαδική πρακτική που τείνει να επικρατήσει στο Διαδίκτυο και γενικότερα στα μέσα ενημέρωσης» μας λένε.

Το περιοδικό θα εξακολουθήσει να εκδίδεται στην ηλεκτρονική και δύο φορές τον χρόνο και στην έντυπη μορφή του γιατί «έτσι θα μας δοθεί η δυνατότητα το περιεχόμενο να συνάδει με το μέσο, δηλαδή στο Διαδίκτυο να υπάρχουν μικρότερα κείμενα που απλώς να θέτουν ένα ερώτημα και να συνοδεύονται από πολυμέσα όπως εικόνες και βίντεο, ενώ στο έντυπο θα μπαίνουν τα μεγαλύτερα κείμενα και οι πιο θεωρητικές αναλύσεις».

Το «Kaboom» φέρνει στο προσκήνιο μια νέα γενιά θεωρητικής σκέψης η οποία επικοινωνεί με παρεμφερή έντυπα και εκδοτικά σχήματα όπως τα περιοδικά «Το Έρμα» και «Κοινοί τόποι», οι εκδόσεις «Εξάρχεια» και «Στάσει εκπίπτοντες». «Όπως μου έλεγε ο φίλος μου Νίκος Κατσιαούνης από τις εκδόσεις Εξάρχεια, ένα στοιχείο που μπορεί να μας κάνει σήμερα να ελπίζουμε είναι μικρές παρέες ανθρώπων που, από τη μεριά τους και όσο τους αντιστοιχεί, κάνουν καλά αυτό με το οποίο ασχολούνται. Ένα τέτοιο ‘διανοητικό παρεάκι’ θελήσαμε να συγκροτήσουμε κι εμείς στο μέτρο που μας αναλογεί, όπως λέει και στο editorial το τελευταίο τεύχος του περιοδικού ‘Πανοπτικόν’. Ακόμα και ο τυπογράφος μας, ο Νίκος Καρακώστας, λειτουργεί τρόπον τινά ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα σ’ αυτούς τους κύκλους κι έτσι χαρήκαμε πολύ που συνεργαστήκαμε και μας βοήθησε».

Με πυρήνα την Πολιτική Θεωρία, το περιοδικό ασχολείται επίσης με την Οικονομία και την Ψυχανάλυση και επιδιώκει να φιλοξενεί μια πρωτότυπη καλλιτεχνική δημιουργία σε κάθε τεύχος του. Έτσι σ’ αυτό το τεύχος, αν ο Φοίβος Δεληβοριάς επιλέγει να γράψει με αφορμή την ταινία «Τόνι Έρντμαν», ο Άγης Πετάλας, συγγραφέας της «Δύναμης του Κυρίου Δ*» (εκδ. Αντίποδες), καταθέτει το ολοκαίνουργιο διήγημά του «Θεωρία των Άκρων».

«Έχουμε τις αξίες και τις πεποιθήσεις μας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να κόψουμε και να ράψουμε την πραγματικότητα για να μοιάζει σύμφωνη μ’ αυτές» λέει ο Γιάννης Κτενάς και προσθέτει: «Η ριζοσπαστική πολιτική θεωρία απαιτεί διανοητική εντιμότητα και τη συνειδητοποίηση ότι, ιδίως όταν μιλάμε για πολιτική πράξη, τα ιδανικά μας να διαμεσολαβούνται από την πραγματικότητα. Αν μέσα από την έκδοση του εντύπου μας συνεισφέρουμε έστω και λίγο σε μια ουσιαστική κριτική του υπάρχοντος κοινωνικοπολιτικού συστήματος των αδικιών και των παραλογισμών του, θα έχουμε πετύχει τον στόχο μας».

Στο πρώτο έντυπο τεύχος του «Kaboom», το οποίο διατίθεται σε όλα τα βιβλιοπωλεία του κέντρου της Αθήνας και σε κοινωνικούς χώρους, στη συμβολική τιμή των 5 ευρώ προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα έξοδα έκδοσης και των εκδηλώσεων που ετοιμάζει η ομάδα του, ο αναγνώστης μπορεί να διαβάσει μεταξύ άλλων κείμενα των Ρεζινάλντ Μπλανσέ «Μια αληθινή ψυχανάλυση δεν είναι ποτέ δωρεάν», Αλέξανδρου Σχισμένου «Κοινωνικό φαντασιακό, ερμηνευτική και δημιουργία», Κώστα Γαλανόπουλου «Ο πολυθεϊσμός του κανενός θεού», Γιώργου Καλλή «Αποανάπτυξη: Χειρόφρενο σε ένα τρένο εκτός ελέγχου», Nicolas Poirier «Η ανάλυση του γραφειοκρατικού φαινομένου στις σελίδες του ‘Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα’» κ.ά., ενώ οι φωτογραφίες είναι της Αυγής Τσολάκου και της Αγγελίνας Μπάρλα.

Στο επόμενο τεύχος, που θα κυκλοφορήσει σε περίπου έξι μήνες, μεταξύ άλλων προγραμματίζονται συνέντευξη του γνωστού συγγραφέα Βασίλη Αλεξάκη αλλά και της ψυχιάτρου – ψυχαναλύτριας Νάσιας Λινάρδου για τις σχέσεις και τις ρήξεις της Βιολογίας και της Ψυχανάλυσης, καθώς και η μετάφραση μιας διάλεξης του φιλοσόφου Ιβάν Ίλιτς για την πληροφορική.

Κράτα το

Γιατί η «εναλλακτική αριστερά» θα πετύχει εκεί που απέτυχε το κέντρο

Bhaskar Sunkara -περιοδικό Jacobins [Ο τίτλος του είναι Οι Ιακωβίνοι. Η «Λέσχη των Ιακωβίνων» (, «Club des Jacobins») ήταν Πολιτική και επαναστατική Λέσχη, η κύρια πολιτική δύναμη πίσω από την Γαλλική Επανάσταση, απολύτως κυρίαρχη κατά την περίοδο της παντοδυναμίας της «Επιτροπής Κοινής Σωτηρίας» υπό τους Ροβεσπιέρο, Σαιν Ζυστ και Κουτόν (1793 – 1794).
Το όνομα του περιοδικού προέρχεται από το βιβλίο The Black Jacobins: Toussaint L’Ouverture και την Επανάσταση του San Domingo από τον CLR James , στον οποίο ο Τζέιμς αποδίδει στους μαύρους Αϊτινούς επαναστάτες μια μεγαλύτερη καθαρότητα όσον αφορά τα ιδανικά της Γαλλικής Επανάστασης, Jacobins “. Το σύνθημα του περιοδικού, “Λόγος στην εξέγερση”.

Γιατί η «εναλλακτική αριστερά» θα πετύχει εκεί που απέτυχε το κέντρο

19 Μάιος, 2017 ·

Bhaskar Sunkara

Ο Bhaskar Sunkara είναι ο ιδρυτής του περιοδικού Jacobin. ΤΟ Jacobin είναι ένα αριστερό τριμηνιαίο περιοδικό με έδρα τη Νέα Υόρκη . Περιγράφει τον εαυτό του ως μια “ηγετική φωνή του αμερικανικού αριστερού , προσφέροντας σοσιαλιστικές προοπτικές για την πολιτική, την οικονομία και τον πολιτισμό”.

Υπάρχει περίπτωση να συμμετέχετε σε μια πολιτική συνωμοσία χωρίς καν να το γνωρίζετε; Εγώ ανακάλυψα τους τελευταίους μήνες ότι είμαι μέλος του «alt-left», τουτέστιν της εναλλακτικής Αριστεράς. Σχολιαστές όπως ο Τζέιμς Γουόλκοτ του Vanity Fair προσπαθούν να ανιχνεύσουν τα βασικά της ρεύματα: μια χούφτα τυχαίοι στο twitter, ο Γκλεν Γκρίνγουολντ, η Σούζαν Σαράντον, η Τούλσι Γκάμπαρντ κι ο Κορνέλ Γουέστ. Δεν είναι κακή η παρέα, αν επιτρέπεται σε μένα να το πω. Σύμφωνα με τον Γουόλκοτ, αυτό που έχουμε κοινό, είναι μια συμπάθεια για τη Ρωσία, μια ρητορική που θυμίζει Τραμπ και επιτίθεται στον πολιτισμικό φιλελευθερισμό και μια συνταρακτική αντίθεση απέναντι σε υπηρεσίες ασφαλείας με αρχικά όπως «CIA/FBI/NSA», που ο ίδιος τις εμπιστεύεται τόσο πολύ. Οι συντάκτες του New York Magazine είναι λίγο πιο συγκεκριμένοι στον ορισμό που παραθέτουν. Δείχνουν προς τον Μπέρνι Σάντερς, τον Τζέρεμι Κόρμπιν και τον Ζαν-Λικ Μελανσόν ως κεντρικά πρόσωπα του «alt-left».

Αν το προσεγγίσει κανείς αναλυτικά, η ταμπέλα δεν βγάζει νόημα. Στο τέλος τέλος, οι ΗΠΑ δεν έχουν ένα κόμμα με εργατικές, πόσω μάλλον σοσιαλιστικές, αναφορές. Αντί γι’ αυτό, έχουμε ένα Δημοκρατικό κόμμα, και το Δημοκρατικό κατεστημένο δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ ιδιαίτερα να συνδεθεί με την Αριστερά. Εριστικοί αντιδραστικοί του διαδικτύου αντιπαρατέθηκαν στους πρωτευουσιάνους συντηρητικούς και τους παραδοσιακούς, αυτοπροσδιοριζόμενοι ως «alt-right» (εναλλακτική Δεξιά)· δεν υπήρχε όμως αμφιβολία ότι υπήρχε μια κανονική «Δεξιά» πριν από αυτούς. Στην Αριστερά, από την άλλη, ποιου πράγματος αποτελούμε άραγε εμείς την «εναλλακτική»;

Η ταμπέλα «alt-left» έχει την έννοια της σπίλωσης, είναι ένας τρόπος να συνδεθούν οι πιο επίμονοι εχθροί της καταπίεσης και της εκμετάλλευσης με αυτούς που θέλουν να διαλύσουν όσα κοινωνικά και ατομικά δικαιώματα μας έχουν απομείνει. Αναφέρεται όμως σε ένα πραγματικό στιλ και νοοτροπία – σε μια προθυμία να απευθυνόμαστε σε μια αντισυστημική διάθεση, να ερχόμαστε σε ρήξη με την «πεπατημένη της πολιτικής» με τρόπο πολύ πιο ουσιαστικό από αυτόν του Τραμπ.Βέβαια, σε μια εποχή αυξανόμενης αυταρχικότητας, είναι κατανοητό οι φιλελεύθεροι σχολιαστές να φοβούνται κάποιες μορφές αντισυστημικού λαϊκισμού. Η κατάρρευση μιας άδικης τάξης πραγμάτων δεν σημαίνει ότι κάτι καλύτερο θα πάρει τη θέση της. Τα πολιτικά πρόσωπα όμως που συνδέουν με το «alt-left» δεν θα μπορούσαν σε καμία περίπτωση να χαρακτηριστούν μοχθηρά διαδικτυακά τρολ. Ο Μπέρνι Σάντερς, ο Τζέρεμι Κόρμπιν, και ο Ζαν-Λικ Μελανσόν έχουν όλοι πλατιές βάσεις, χτισμένες μέσα από εκστρατείες γύρω από σοσιαλδημοκρατικά προγράμματα υπέρ των δικαιωμάτων των εργαζομένων, του δικτύου κοινωνικής προστασίας και της μεγαλύτερης λαϊκής συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων που επηρεάζουν τις ζωές των καθημερινών ανθρώπων. Δεν είναι ακραίες πολιτικές, δεν είναι δημαγωγία. Είναι πολιτικές που μπορούν να κερδίσουν δεκάδες εκατομμύρια τα οποία αισθάνονται πως η πολιτική δεν δούλεψε ποτέ υπέρ τους και τα οποία, σε διαφορετική περίπτωση, θα τα κερδίσει η λαϊκιστική δεξιά. Ούτε κλείνουν τα μάτια σε ζητήματα ταυτότητας: οι μειονότητες που αγωνίζονται να επιβιώσουν δεν υποστηρίζουν τυχαία την αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης για την κοινωνική πρόνοια και τη δημόσια παιδεία. Για να κερδίσεις ψηφοφόρους απαιτείται οργάνωση και προβολή, είναι φιλελεύθερη φαντασίωση όμως να πιστεύει κανείς ότι οι μαύροι και οι λατινοαμερικάνοι εργαζόμενοι αδιαφορούν για τα προβλήματα «της τάξης των λευκών ανδρών» όπως οι θέσεις εργασίας, η δημόσια υγεία και η στέγαση. Αυτή η οικουμενική απεύθυνση δεν είναι κάτι για το οποίο πρέπει να ντρεπόμαστε – βρίσκεται στον πυρήνα της πολιτικής μας. Εργαζόμενοι σε όλο τον ανεπτυγμένο κόσμο έχουν εγκαταλειφθεί για δεκαετίες από μια παγκοσμιοποίηση που την καθοδηγούν οι πολυεθνικές. Βλέπουν τους μισθούς τους να μένουν στάσιμοι και την εργασία τους να γίνεται όλο και πιο επισφαλής. Είτε συμφωνεί κανείς είτε όχι με τη θεραπεία, οι σοσιαλιστές προτείνουν μια σαφή λύση για το πρόβλημα: μια πολιτική που δεν απορρίπτει την πολυμορφία και την πρόοδο, αλλά εξασφαλίζει ότι κανένας δεν θα βρεθεί στο περιθώριό της.Οι άνθρωποι είναι οργισμένοι και η Αριστερά δεν μπορεί να μην απευθυνθεί σ’ αυτή την οργή. Το κάνουμε με μια συνεκτική στρατηγική – έχουμε πάνω από έναν αιώνα εμπειρίας στη χρήση της ταξικής πάλης για να κερδίζουμε παραχωρήσεις από τις ελίτ, που κατά τα άλλα δεν έχουν πρόβλημα να ξεγράφουν ολόκληρα κομμάτια της χώρας. Αν ταυτιζόμασταν όμως με δημοσιολογούντες αρκετά ικανοποιημένους με την άνετη ζωούλα τους ενώ εκατομμύρια άλλοι υποφέρουν σιωπηλά, θα γινόμασταν ίδιοι με εκείνους που διοχετεύουν τη δυσαρέσκεια στον ρατσισμό και την ξενοφοβία.Είναι σαφές ότι το φιλελεύθερο κέντρο έχει ξεμείνει από ιδέες. Κι ας μη μιλήσουμε για λύσεις – ούτε μια φορά δεν αναφέρει ο Γουόλκοτ τις πιέσεις που ίσως έχουν τσακίσει τους καθημερινούς ανθρώπους

σε τέτοιο βαθμό ώστε να μείνουν σπίτι τους το Νοέμβριο ή (λιγότερο πιθανό) να πάνε να ψηφίσουν τον Ντόναλντ Τραμπ. Τα παράπονά του επί της ουσίας περιορίζονται στους κακούς τρόπους των «alt-left», στην ανικανότητά μας να αναγνωρίσουμε το μεγαλείο της Μέριλ Στριπ , στην αδυναμία μας να αντιληφθούμε τη Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν ως την πραγματική «Αυτοκρατορία του Κακού». Είναι τα παράπονα μιας φλύαρης τάξης και μιας πολιτικής που δεν έχει τίποτα απτό να προσφέρει στους συνηθισμένους ανθρώπους.

Φουντώνει μια αντίδραση ενάντια στο σύστημα, αντίδραση που θα ξεσπάσει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Το παλιό πεθαίνει και το νέο δε θα γεννηθεί από τις ομιλίες στις Χρυσές Σφαίρες. Όσο πρωτόλεια και ανεπαρκής κι αν χαρακτηρίζεται η «alt-left» από μέσα όπως το New York Magazine και το Vanity Fair, αυτή είναι η Αριστερά, και όλο και περισσότερο είμαστε η μοναδική ελπίδα της νεωτερικότητας (και της δημοκρατίας).

 

Μετάφραση – επιμέλεια: Έφη Γιαννοπούλου, Κώστας Ψιούρης

Πηγή: The Guardian

Πηγή: Γιατί η «εναλλακτική αριστερά» θα πετύχει εκεί που απέτυχε το κέντρο – Commonality

Κράτα το

Έμφυλη τζιχάντ του Abdennur Prado

O Αμπντεννούρ Πράδο (γεν. 1967) είναι Καταλανός στοχαστής και ποιητής, συγγραφέας αρκετών βιβλίων για τη θέση του Ισλάμ στο σύγχρονο κόσμο, μεταξύ των οποίων και το El islam como anarquismo místico το οποίο έχει εκδοθεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ισνάφι (Ιωάννινα 2014) με τον τίτλο Ισλάμ και αναρχισμός. Το παραπάνω κείμενο αποτελεί παρουσίασή του στο Πρώτο Διεθνές Συνέδριο για τον Ισλαμικό Φεμινισμό (Βαρκελώνη, 26 Σεπτεμβρίου 2005). Μετάφραση: Α.Γ., με βάση το αγγλικό κείμενο που είναι αναρτημένο στην προσωπική ιστοσελίδα του συγγραφέα

από nomadicuniversality

 

Ο όρος «έμφυλη τζιχάντ» χρησιμοποιείται για να περιγράψει τον αγώνα ενάντια στις ανδροκρατικές, ομοφοβικές ή σεξιστικές αναγνώσεις των ιερών κειμένων του Ισλάμ. Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα αναπτύχθηκε ένα εκτεταμένο κίνημα υπέρ της υπέρβασης των πατριαρχικών αναγνώσεων, στο οποίο πρωταγωνίστησαν κυρίως γυναίκες που ζητούσαν ίσα δικαιώματα ως πλήρη μέλη της μουσουλμανικής πίστης. Το κίνημα αυτό είναι ενδιαφέρον ότι προέκυψε αυθόρμητα και ταυτόχρονα σε πολλές χώρες με μουσουλμανική πλειοψηφία. Η προέλευσή του τοποθετείται συνήθως στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα στην Αίγυπτο, όταν Αιγύπτιες φεμινίστριες έθεσαν τα περισσότερα από τα ερωτήματα που συζητούνται σήμερα.

Παρά την πρόοδο που σημειώθηκε μέχρι σήμερα, στις αρχές του 21ου αιώνα το ζήτημα των φύλων εξακολουθεί να είναι ένα από τα εκκρεμή ζητήματα στις κοινωνίες με μουσουλμανική πλειοψηφία. Μοιάζει με έναν γόρδιο δεσμό γύρω από τον οποίο έχει αναπτυχθεί μια συντηρητική ανάγνωση της θρησκείας, μια ανάγνωση που επιφέρει διακρίσεις, περιορίζει τις ατομικές ελευθερίες και τείνει να διαιωνίζει τις ιεραρχικές δομές εξουσίας που αποκλείουν την πλειονότητα των πολιτών αυτών των κοινωνιών.

Σήμερα υπάρχει μια εκτεταμένη θεωρητική συζήτηση για τον «ισλαμικό φεμινισμό», στην οποία αμφισβητείται αν ο όρος αυτός είναι δόκιμος. Ο φεμινισμός, ως αγώνας για την απελευθέρωση των γυναικών, δεν έχει συγκεκριμένη ετικέτα. Ο χαρακτηρισμός «ισλαμικός» δεν μπορεί να ορίζει έναν τύπο φεμινισμού διαφορετικό από τον δυτικό, αλλά μάλλον είναι ένας τρόπος να τεθεί σε ένα πλαίσιο το πρόβλημα της απελευθέρωσης σε σχέση με το Ισλάμ. Επ’ ουδενί λόγω δεν πρέπει να είναι ένας περιοριστικός προσδιορισμός, με την έννοια ότι μειώνει την αξία της βασικής αξίωσης για γυναικεία ισότητα. Ασχέτως της ορολογίας, γεγονός είναι ότι υπάρχει ένα ευρύ κίνημα το οποίο, αμφισβητώντας τις ανδροκρατικές, ομοφοβικές ή σεξιστικές ερμηνείες που κυριαρχούν σε πολλές περιοχές του ισλαμικού κόσμου, μπορεί πραγματικά να ονομαστεί φεμινιστικό.

 

Υπέρβαση της πατριαρχίας

Υπάρχουν κάποιοι που θεωρούν αυτονόητο ότι το Ισλάμ καταπιέζει τις γυναίκες και ότι αυτή η κατάσταση πραγμάτων δεν μπορεί να αλλάξει με κανένα τρόπο. Από αυτή την προοπτική, ο εκδυτικισμός, που θεωρείται ως απόρριψη του Ισλάμ, είναι ο μόνος δρόμος προς την απελευθέρωση της μουσουλμάνας. Αντίθετα προς αυτή την ανάγνωση, υπάρχει ένα γυναικείο κίνημα που ισχυρίζεται ότι είναι δυνατόν να επιτευχθεί απελευθέρωση στο πλαίσιο του Ισλάμ. Ως επί το πλείστον, πρόκειται για γυναίκες που δεν θέλουν να εγκαταλείψουν τις παραδόσεις τους και να απορρίψουν την ανδροκρατία και το σεξισμό που τώρα κυριαρχούν στις μουσουλμανικές κοινωνίες. Αυτό το κίνημα θεωρεί ότι έχει υπάρξει ένας εκφυλισμός της ισλαμικής παράδοσης και μια στρέβλωση των ιερών κειμένων. Επιπλέον, το κίνημα αυτό διακηρύσσει ότι το αληθινό Ισλάμ περιέχει σημαντικά στοιχεία απελευθέρωσης και επιζητεί την ανάκτηση αυτών των στοιχείων ως πλαισίου για την κοινωνική χειραφέτηση.

Οι διακρίσεις εις βάρος των γυναικών, από κει που θεωρούνταν ως ουσιαστικό μέρος του Ισλάμ, έχουν αρχίσει να καταδικάζονται ως παραμόρφωση της παράδοσης. Την απελευθέρωση των γυναικών δεν μπορούμε να την πετύχουμε με το να επιτεθούμε στο Ισλάμ συνολικά, αλλά με το να επιτεθούμε σε όσες απόψεις απαιτούν την υποταγή των γυναικών, ανασκευάζοντας τα επιχειρήματά τους και προσφέροντας στις μουσουλμάνες αναγκαία εργαλεία και ιδέες για την απελευθέρωσή τους.

Μια νέα κατανόηση του ισλαμικού φαινομένου είναι απαραίτητη προκειμένου να εκτιμηθεί η σημασία του κινήματος αυτού. Αυτή προϋποθέτει μια προσπάθεια να ανακτήσουμε την πνευματική διάσταση και το αίσθημα ότι ανήκεις στον κόσμο, απέναντι σε όσους επιδιώκουν να συρρικνώσουν το σε ιδεολογία. Πρόκειται για μια κατανόηση βασισμένη στις έννοιες της συμπληρωματικότητας, της δικαιοσύνης και της ισορροπίας και ριζωμένη της στο Μήνυμα του Κορανίου.

Το Ισλάμ, ως κοσμική θεώρηση που προβλέπει την ενσωμάτωση όλων των δυνάμεων που διέπουν τη ζωή, δεν θα πρέπει να συνεπάγεται την υποταγή των γυναικών στους άνδρες. Στο αδιαίρετο σύμπαν, όλες οι δυνάμεις της φύσης βρίσκονται ενσωματωμένες, σε συνεχή κίνηση, σε ισορροπία. Στο πλαίσιο αυτής της σύλληψης, η ισορροπία μεταξύ των δύο πόλων ενός ζευγαριού (των αρσενικών και των θηλυκών δυνάμεων) είναι καθοριστικός παράγοντας. Οι όροι αρσενικό και θηλυκό δεν αντιστοιχούν στον άνδρα και τη γυναίκα, αλλά βρίσκονται στο εσωτερικό κάθε πλάσματος. Αυτό που είναι θηλυκό βρίσκεται σε ισορροπία με αυτό που είναι αρσενικό μέσα σε έναν άνδρα ακριβώς όπως και σε μια γυναίκα. Εάν προσπαθήσουμε να περιορίσουμε στις γυναίκες ό,τι είναι θηλυκό και να το υποτάξουμε στο «αρσενικό» ως αποκλειστική ουσία των ανδρών, ανατρέπουμε την εσωτερική ισορροπία ανδρών και γυναικών, μια πολικότητα που είναι παρούσα σε όλα τα πλάσματα.

Η πατριαρχία διαταράσσει αυτή την ισορροπία που καθόρισε ο Αλλάχ στη φύση, προωθώντας μια κοινωνία που βασίζεται στην καταπίεση και την αυθεντία. Η ανδροκρατία είναι η καταστροφή του Ισλάμ ως ισορροπημένου τρόπου ζωής. Βρίσκεται σε ρήξη με την ίδια την τάξη της δημιουργίας και επιβάλλει μια τεχνητή τάξη που ονομάζουμε πατριαρχία. Πρέπει να λεχθεί ότι τα ιδεολογικά θεμέλια της πατριαρχίας δεν απαντούν στο Κοράνι ή στη Σούννα. Μια νέα ανάγνωση των ιερών κειμένων είναι απαραίτητη για να εκτεθούν οι ασυνέπειες στην ανδροκρατική ερμηνεία της παράδοσης. Πιστεύουμε λοιπόν ότι ο ισλαμικός φεμινισμός δεν είναι απλώς ένα πολιτικό ή κοινωνικό κίνημα, αλλά μια πνευματική αποκατάσταση του Μηνύματος του Κορανίου.

Image result for islamic feminism

 

Η διχοτόμηση της μουσουλμάνας

Σε σχέση με όσες χώρες αντιμετωπίζουν μεγάλη αύξηση της μουσουλμανικής μετανάστευσης, ο ισλαμικός φεμινισμός θα μπορούσε να συνιστά ουσιώδες τμήμα της ένταξής τους. Αυτό προϋποθέτει μια επίθεση στις ίδιες τις ρίζες των διακρίσεων και της αδικίας. Μια επίθεση, βασισμένη στις πηγές του Ισλάμ, που αντικρούει την ολοκληρωτική ερμηνεία η οποία έχει επιβληθεί βίαια ως η μόνη και η αληθής εκδοχή του Ισλάμ.

Αν απορρίψουμε αυτή την εσωτερική κριτική (την αποδόμηση της πατριαρχίας με βάση τις πηγές του Ισλάμ), η αξίωση της δυτικής κουλτούρας για ανωτερότητα πιστεύουμε ότι δεν είναι αποτελεσματικό επιχείρημα κατά του φονταμενταλισμού, καθώς η επίθεση αυτή αποτυγχάνει στο στόχο της και πυροδοτεί ακόμη περισσότερο αυτές τις αντιθέσεις. Όσο πιο επιθετική είναι η υποστήριξη του εκδυτικισμού, και όσο περισσότερο επαφίεται σε επιχειρήματα βασισμένα σε ένα φόβο απέναντι στο Ισλάμ, τόσο μεγαλύτερη ισχύ αποκτούν τα φονταμενταλιστικά κινήματα τα οποία παρουσιάζονται ως υπερασπιστές της θρησκείας τους ενάντια σε αυτές τις «εκ των έξω» επιθέσεις.

Ούτε οι προσπάθειες «κοινωνικής μηχανικής», όπως αυτή που έθεσε σε εφαρμογή ο Kεμάλ Ατατούρκ στην Τουρκία –απαγορεύοντας τη μαντίλα, κλείνοντας τις ενώσεις των Σούφι, αντικαθιστώντας το αραβικό αλφάβητο με το λατινικό, καταστέλλοντας κάθε δημόσια τέλεση θρησκευτικών πράξεων κ.λπ.- είναι αποτελεσματικές. Η πολιτική αυτή υπήρξε μια θεαματική αποτυχία. Η κοινωνική μηχανική και η εξάπλωση της αντι-θρησκευτικής κοσμικότητας δεν έχουν πετύχει το στόχο τους. Στην πραγματικότητα, η Τουρκία, ενώ πριν χαρακτηριζόταν από συγκρητισμό, ανάμειξη πολιτισμών και θρησκευτικό πλουραλισμό, έγινε μα χώρα όπου το παραδοσιακό Ισλάμ απειλείται από το πολιτικό Ισλάμ (ισλαμισμό).

Απέναντι σε αυτή τη διχοτόμηση μεταξύ εκδυτικισμού και ισλαμισμού, εμείς προτείνουμε να ανακτήσουμε και να δώσουμε προτεραιότητα στα πολυάριθμα στοιχεία του παραδοσιακού Ισλάμ που είναι συμβατά με ένα δημοκρατικό σύστημα και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Ο ισλαμικός φεμινισμός έχει ισχυρή επιρροή σε ορισμένες χώρες. Το θέμα αυτό δεν είναι μεμονωμένο, αλλά αφορά τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων. Είναι κρίσιμο για τη θετική ανάπτυξη του Ισλάμ και την ήττα των φονταμενταλιστικών ερμηνειών αυτό το κίνημα να γίνει γνωστό και να στηριχθεί σε διεθνές επίπεδο. Είναι ένα σύνηθες σφάλμα στη Δύση το ότι αναδεικνύουμε συνεχώς τη σκοτεινή πλευρά του Ισλάμ και αγνοούμε τους μουσουλμάνους που στέκονται απέναντί της.

Στον αγώνα κατά των διακρίσεων, θα έπρεπε να ενώσουμε τις προσπάθειές μας και να υπερβούμε πολιτιστικούς ή θρησκευτικούς φραγμούς, που οι ίδιοι οι φονταμενταλιστές επιδιώκουν να ορθώσουν ως ανυπέρβλητα εμπόδια. Η υπέρβαση αυτών των φραγμών είναι καθήκον όλων όσων επιθυμούν μια παγκοσμιοποίηση που να σέβεται την ποικιλομορφία και να μην γίνεται ηγεμονικό σχέδιο ενός κράτους ή τμήματος του κόσμου εις βάρος των άλλων.

 

Μουσουλμανική μετανάστευση

Στο συγκείμενο των σύγχρονων κοινωνιών, όπου το βάρος των ΜΜΕ είναι τόσο μεγάλο, είναι απαραίτητο να δοθεί χώρος σε πλουραλιστικές εκφράσεις του Ισλάμ. Η εγκαθίδρυση μιας διαφορετικής οπτικής έρχεται σε ρήξη με τη μονολιθική πεποίθηση που οι φονταμενταλιστές θέλουν να καθιερώσουν. Είναι σημαντικό να προσφέρουμε εναλλακτικές λύσεις, να δημιουργήσουμε χώρο για διάλογο και να διευκολύνουμε τη ρήξη με πατριαρχικά και μονομερή πρότυπα.

Ένας από τους στόχους που έχει θέσει η Junta Islámica Catalana (Ισλαμική Επιτροπή Καταλωνίας) για τα επόμενα χρόνια είναι να προσφέρει μια ισλαμική ερμηνεία του ζητήματος των φύλων που είναι συμβατή με τον σύγχρονο κόσμο και τις συνταγματικές αξίες. Χρειαζόμαστε αυτή τη φεμινιστική ανάγνωση για να επικοινωνήσουμε με τις μουσουλμάνες, ώστε να γνωρίζουν ότι υπάρχει μια εναλλακτική λύση αφενός προς την εξάλειψη και αφετέρου προς την πατριαρχική ανάγνωση των παραδόσεών τους. Πρέπει να κάνουμε γνωστό αυτό το εκτεταμένο κίνημα υπέρ της ανάκτησης των δικαιωμάτων των γυναικών στο Ισλάμ.

Προς τούτο, όπως και για οποιοδήποτε εγχείρημα ενσωμάτωσης των μουσουλμάνων συνολικά στην κοινωνία, οι δραστηριότητες μίας μόνο οργάνωσης δεν αρκούν. Κάθε κοινωνικός τομέας που εμπλέκεται στο έργο της ενσωμάτωσης και της παραγωγής πλουραλισμού είναι ικανός να προσφέρει τις δικές του πλατφόρμες δράσης και επικοινωνίας στην προσπάθειά του να διασφαλίσει ότι το μήνυμα αυτό θα φτάσει στην κοινωνία εν γένει εξίσου όσο και στον μουσουλμανικό πληθυσμό. Είναι ένα μήνυμα συνεύρεσης, στο οποίο μια πολυπολιτισμική κοινωνία μπορεί να έχει την ευκαιρία να αναπτυχθεί χωρίς να χάνει τις ελευθερίες που τόσο επίπονα κατέκτησε, με οργανικό και ευαίσθητο τρόπο, αποφεύγοντας παγίδες και προσφέροντας λύσεις συναινετικού χαρακτήρα.

 

 

Ο Γκράμσι και η Ρωσική Επανάσταση

 

Αντόνιο Γκράμσι (1891-1937)

20.05.2017,  Συντάκτης: Θανάσης Γιαλκέτσης

Συμπληρώνονται φέτος 100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση και 80 από τον θάνατο του Αντόνιο Γκράμσι (1891-1937). Το γεγονός που άλλαξε την παγκόσμια Ιστορία σφράγισε την πολιτική και διανοητική βιογραφία ενός από τους κορυφαίους μαρξιστές στοχαστές του 20ού αιώνα.Αντόνιο Γκράμσι

Στη στάση του Γκράμσι απέναντι στον ρωσικό Οκτώβρη αναφέρεται το ακόλουθο άρθρο του Ιταλού μελετητή του γκραμσιανού έργου Μάσιμο Μοντονέζι

Οπως μπορούμε να καταλάβουμε διαβάζοντας την ανθολογία κειμένων του για τη Ρωσική Επανάσταση –που επιμελήθηκε ο Γκουίντο Λιγκουόρι-, ο Γκράμσι ταυτίστηκε κριτικά τόσο με το επαναστατικό επεισόδιο όσο και με τη διαδικασία που ακολούθησε.

Και οι δύο «ρωσικές επαναστάσεις» εμφανίζονται συνδεδεμένες υπό την ίδια ιστοριογραφική ονομασία, αλλά μπορούν να διαχωριστούν, όπως μπορεί να διαχωριστεί η ταξική πάλη εναντίον του αστικού και καπιταλιστικού κράτους από την οικοδόμηση ενός κράτους σε μια εναλλακτική κοινωνία.

Με βάση αυτό το κριτήριο διάκρισης, τρεις φάσεις της ζωής του Αντόνιο Γκράμσι φωτίζουν την πολιτική και διανοητική του στάση: το 1917, το 1926 και το 1933-1934. Το 1917, ο νεαρός Γκράμσι ενθουσιάστηκε από την ικανότητα των μπολσεβίκων να επιταχύνουν τον ρυθμό της Ιστορίας, να έρθουν σε ρήξη με τις μηχανιστικές υποθέσεις των σταδίων του ορθόδοξου μαρξισμού, να πραγματοποιήσουν μιαν «Επανάσταση ενάντια στο “Κεφάλαιο”», αναδεικνύοντας τις δυνατότητες της ταξικής πάλης ανεξάρτητα από το στάδιο ωρίμανσης των οικονομικών δομών.

Με μια δόση βολονταρισμού και υποκειμενισμού, ο Γκράμσι εγκωμίαζε τον ξεσηκωμό των μαζών και τον πρωταγωνιστικό ρόλο της επαναστατικής καθοδήγησης, συλλαμβάνοντας και υπογραμμίζοντας την ειδική χημεία του γεγονότος με έναν τόνο ιδεαλισμού.

Με αυτήν την έννοια, έγραφε στις 25 Ιουλίου του 1918: «Η Ρωσική Επανάσταση είναι κυριαρχία της ελευθερίας: η οργάνωση συγχωνεύεται με το αυθόρμητο, όχι χάρη στη βούληση ενός “ήρωα” που επιβάλλεται με τη βία. Είναι μια συνεχής και συστηματική εξύψωση του ανθρώπου, που ακολουθεί μιαν ιεραρχία η οποία δημιουργεί κάθε φορά τα αναγκαία όργανα της νέας κοινωνικής ζωής. (…)

Γιατί ο σοσιαλισμός δεν εγκαθιδρύεται σε μια προσδιορισμένη χρονική στιγμή, αλλά είναι ένα συνεχές γίγνεσθαι, μια ατέρμονη ανάπτυξη σε καθεστώς ελευθερίας, οργανωμένης και ελεγχόμενης από την πλειονότητα των πολιτών ή από το προλεταριάτο».

Με αφετηρία αυτήν την έμπνευση, ο Γκράμσι αφιερώθηκε στο καθήκον να «κάνει όπως στη Ρωσία», στο κίνημα των εργοστασιακών συμβουλίων του Τορίνου τα χρόνια 1918 και 1919, δημιουργώντας και καθοδηγώντας την ομάδα και το περιοδικό Ordine Nuovo, που θα γίνει ένας από τους ιδρυτικούς πυρήνες του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ιταλίας, το οποίο δημιουργήθηκε στο Λιβόρνο το 1921.

Στη συνέχεια, με τον Μουσολίνι και τον φασισμό ήδη στην εξουσία, ο Γκράμσι θα ζήσει στη Ρωσία επί σχεδόν δύο χρόνια ως εκπρόσωπος του Κ.Κ. Ιταλίας στην Κομμουνιστική Διεθνή. Με την επιστροφή του στην Ιταλία, το 1924, θα γίνει γενικός γραμματέας του κόμματος.

Δύο χρόνια μετά, στις 17 Οκτωβρίου του 1926, ο Γκράμσι θα συντάξει -στο όνομα του Κ.Κ. Ιταλίας- ένα σχέδιο επιστολής προς την Κεντρική Επιτροπή του ρωσικού Κομμουνιστικού Κόμματος.

Η επιστολή του Γκράμσι φανερώνει μια βαθιά ενωτική και αντίθετη προς τον σεχταρισμό πεποίθηση, με βάση την οποία ασκεί κριτική στις εσωτερικές αντιπολιτεύσεις του ρωσικού κόμματος –που εκείνη την περίοδο καθοδηγούνται από τον Τρότσκι, τον Ζινόβιεφ και τον Κάμενεφ-, και ταυτόχρονα μια ανυποχώρητη κριτική διάθεση που απευθύνεται στη σταλινική πλειοψηφία με όρους οι οποίοι θα αποκαλυφθούν θλιβερά προφητικοί:

«Σύντροφοι, εσείς υπήρξατε, σε αυτά τα εννέα χρόνια της παγκόσμιας Ιστορίας, το οργανωτικό και προωθητικό στοιχείο των επαναστατικών δυνάμεων όλων των χωρών. Ο ρόλος που παίξατε δεν έχει προηγούμενο, όμοιο σε εύρος και σε βάθος, σε όλη την Ιστορία του ανθρώπινου γένους.

»Σήμερα όμως εσείς καταστρέφετε το έργο σας, εσείς υποβιβάζετε και διατρέχετε τον κίνδυνο να εκμηδενίσετε τον ηγετικό ρόλο που το Κομμουνιστικό Κόμμα της ΕΣΣΔ είχε κατακτήσει χάρη στην ώθηση του Λένιν.

»Νομίζουμε ότι το βίαιο πάθος των ρωσικών ζητημάτων σάς κάνει να παραβλέπετε τις διεθνείς όψεις αυτών των ίδιων των ρωσικών ζητημάτων, σας κάνει να ξεχνάτε ότι τα καθήκοντά σας ως Ρώσοι αγωνιστές μπορείτε να τα εκπληρώσετε μόνο στο πλαίσιο των συμφερόντων του διεθνούς προλεταριάτου».

Εξαιτίας αυτού του πολεμικού τόνου, καθώς και του γεγονότος ότι λίγο μετά ο Γκράμσι θα συλληφθεί και θα φυλακιστεί, η επιστολή δεν θα συζητηθεί και θα αρχειοθετηθεί από τον Παλμίρο Τολιάτι, σύντροφο του Γκράμσι από την περίοδο του τορινέζικου κινήματος των συμβουλίων και της Ordine Nuovo.

Ο Τολιάτι ανέλαβε την ευθύνη να λογοκρίνει μια πολιτική κριτική που άξιζε να συζητηθεί στους κόλπους του Κ.Κ. Ιταλίας, ενεργώντας έτσι όχι μόνο για λόγους πειθαρχίας, αλλά και για να προστατέψει το κόμμα, στο οποίο ήταν ήδη ο κύριος ηγέτης χάρη στην αφοσίωσή του στην πλειοψηφία του ΚΚΣΕ και στο γεγονός ότι ο Γκράμσι βρισκόταν στη φυλακή.

Ηδη από τη φυλακή, στη διάρκεια της επίπονης συγγραφής των «Τετραδίων» του, που φτάνει στα 1933-1934 ώς τη βασική της επεξεργασία, ο Γκράμσι θα τονίσει τη σημαντική θεωρητική του απόσταση σε σχέση με τον σοβιετικό μαρξισμό, που έχει μετατραπεί σε μαρξιστική-λενινιστική κατήχηση.

Είναι αντικείμενο συζήτησης τόσο το γεγονός ότι ο Γκράμσι, ήδη απομονωμένος πολιτικά και εξαιτίας της διαφωνίας του με τη γραμμή «τάξη εναντίον τάξης» της Κομμουνιστικής Διεθνούς, ανέπτυσσε θεωρητικά μια εναλλακτική πρόταση πολιτικής γραμμής όσο και το αν η αποστασιοποίησή του από την πορεία της χώρας των σοβιέτ ήταν αμετάκλητη.

Οπως είναι γνωστό, μετά τον θάνατό του, ο Τολιάτι εγκωμίασε τη μορφή του Γκράμσι και δημοσίευσε τα «Τετράδια της φυλακής», αξιοποιώντας τα ως θεωρητική βάση της πρωτοτυπίας του μεταπολεμικού ιταλικού κομμουνισμού, χωρίς να απαρνηθεί ούτε τον λενινισμό ούτε την ΕΣΣΔ.

Ανεξάρτητα από όλα αυτά, σημασία έχει το πώς ο Γκράμσι υπήρξε στρατευμένος κριτικός των ρωσικών επαναστάσεων, τόσο με τον ενθουσιασμό του για τη Ρωσική Επανάσταση ως επεισόδιο όσο και με την κριτική του προσχώρηση στην επανάσταση ως οικοδόμηση του σοσιαλισμού: τίμησε το γεγονός κριτικάροντας τα όρια του μαρξισμού και άσκησε κριτική στο καθεστώς επικαλούμενος το εύρος του μαρξισμού.

Εκτός από τον θεωρητικό του πλούτο, ο γκραμσιανός μαρξισμός φτάνει σε μας έπειτα από έναν αιώνα χάρη σε αυτή τη στάση της στρατευμένης κριτικής, επειδή, όπως έλεγε ο ίδιος ο Γκράμσι, αν η αλήθεια είναι πάντοτε επαναστατική, ο μαρξισμός δεν μπορεί να πάψει να είναι κριτικός.

Δεν υπάρχει επομένως καλύτερος «γκραμσιανός» τρόπος για να τιμήσουμε τη μνήμη της Οκτωβριανής Επανάστασης από το να ασκούμε κριτική στο καθεστώς που την απολίθωσε.

Βατοπέδι Refresh -Γράφει η νομικός Γεωργία Γεωργίου – Npress

Γράφει η Νομικός Γεωργία Γεωργίου, στην προσωπική της σελίδα στο Facebook, με αφορμή την πρόσφατη απόφαση για το Βατοπέδι :    Είπα να φρεσκάρω λίγο τη μνήμη μου… και τη δική σας… Μου βγήκε λίγο μεγάλο η αλήθεια είναι, αλλά αξίζει τον κόπο… Η λίμνη Βιστωνίδα και οι παρόχθιες περιοχές της (27.000 στρέμματα) αποτελεί μέρος …

Πηγή: Βατοπέδι Refresh -Γράφει η νομικός Γεωργία Γεωργίου – Npress

Χάμπερμας: Οι Γερμανοί φταίνε για τη διεύρυνση του χάσματος Βορρά – Νότου

 

 
 

“Η γερμανική κυβέρνηση επιτάχυνε τη διεύρυνση του χάσματος μεταξύ βορρά και νότου και διέσπασε βαθιά την Ευρώπη”, τόνισε ο Γιούργκεν Χάμπερμας, ο μεγαλύτερος ίσως εν ζωή ευρωπαίος φιλόσοφος, σε συνέντευξή του
 
Χάμπερμας Γερμανός φιλόσοφος και κοινωνιολόγος

«Ήταν η ανικανότητα των εθνικών κυβερνήσεων να συνεργαστούν στις Βρυξέλλες, η οποία καταρχάς επέτρεψε την ανάδυση των δεξιών λαϊκιστών. Ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η – υπό την καθοδήγηση της γερμανικής κυβέρνησης- επιβληθείσα πολιτική αντιμετώπισης της κρίσης, η οποία δεν επέλυσε τη συνεχιζόμενη ακόμα οικονομική κρίση, αλλά επιτάχυνε τη διεύρυνση του χάσματος των εθνικών οικoνομιών μεταξύ βορρά και νότου και διέσπασε βαθιά την Ευρώπη», είπε, μεταξύ άλλων, ο Γιούργκεν Χάμπερμας -ο μεγαλύτερος ίσως εν ζωή ευρωπαίος φιλόσοφος- σε συνέντευξή στην έγκριτη εφημερίδα του Αμβούργου “Die Zeit” με αφορμή τις αυριανές γαλλικές εκλογές.

 

«Σημαντικό δεν είναι το ερώτημα “υπέρ” ή “κατά” των Βρυξελλών, αλλά μόνο το “πως” μία συνεργασία πρέπει να προωθηθεί. Το να λες “συνεχίζουμε έτσι” με λαούς υπό δημοκρατική απαγόρευση / κηδεμονία, οι οποίοι ανακαλούνται στην τάξη μέσω οικονομικών κινήτρων, επισφραγίζει τη διάλυση. Εδώ να προσθέσω ακόμα δυο φράσεις κλειδιά: Θέλουμε ένα κοινό ευρωπαϊκό οικονομικό χώρο προς το συμφέρον των μονοπωλίων ή θέλουμε μετά το Brexit και τον Τραμπ έναν ευρωπαϊκό πυρήνα ικανό να δρα σε παγκόσμιο επίπεδο, επειδή τα εθνικά μας κράτη από μόνα τους είναι πολύ αδύναμα να υπερασπιστούν τον ελεύθερο τρόπο ζωής μας και ο οποίος (ευρωπαϊκός πυρήνας) θα μπορούσε να επηρεάσει την πολιτική διαμόρφωση ενός χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού, ο οποίος έχει γίνει άγριος;», τόνισε επίσης ο Γερμανός φιλόσοφος.

πηγή φωτογραφίας: AP/ FRANK RUMPENHORST

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Για τις ήττες και για τις νίκες

 
Αντιμέτωπη επί χρόνια με μια σειρά από μικρές και μεγάλες ήττες, βιώνοντας σκληρές δοκιμασίες και περνώντας κάτω από καυδιανά δίκρανα, η Αριστερά στη χώρα μας υπέστη έναν μακροχρόνιο εθισμό. Διαμόρφωσε – καταναγκαστικά εν πολλοίς – αυτό που θα ονομάζαμε μια «κουλτούρα της ήττας» · αλλά και διαμορφώθηκε από αυτήν.
Αυτή η κουλτούρα, αρθρωμένη γύρω από το αίτημα της προσωπικής αξιοπρέπειας και διαμεσολαβημένη από τις βασικές σταθερές της σοσιαλιστικής ιδεολογίας, συγκροτούσε χώρους επιβίωσης και αναπνοής, γραμμές άμυνας και αντοχής, κώδικες καθημερινής ζωής. Και ολοκληρωνόταν, όσο κι αν ακούγεται αντιφατικό, και με την αποδοχή ενός συλλογικού και ατομικού modus moriendi –ο τρόπος του θανάτου τους  -, που λειτουργούσε ως έσχατη ανατροπή της ήττας και ως κατάφαση ζωής. Ένα είδος «οντολογικού προτάγματος» που χιλιάδες αριστερών το υλοποίησαν ως αναπόφευκτη (και πολιτικά ορθολογική) συνέπεια της επιλογής τους. Ο Ν. Μπελογιάννης το συνόψισε, ως τυπικό ιστορικό παράδειγμα.
 
Αν η διαχείριση των ηττών της υπήρξε για την Αριστερά ένα οδυνηρό πλην οικείο πεδίο, η εξοικείωση με τις νίκες, στις σημερινές συνθήκες, είναι μια περίπλοκη υπόθεση, με κινδύνους και παγίδες. Αν η προτροπή «αγάπα το κελί σου» έπαψε να ισχύει ως οδηγός επιβίωσης, το «…και διάβαζε πολύ» διατηρεί μια αυξημένη επικαιρότητα. Η εμπειρία, από το 2014 και μετά είναι διδακτική. Δεν πρόκειται μόνο για την ανάγκη μιας συνεχούς διακρίβωσης της σχέσης του πολιτικού πράττειν με τις ηθικές και αξιακές του προϋποθέσεις · αλλά για την ανάγκη διαμόρφωσης μιας «κουλτούρας της νίκης» – από θέση κυβερνητικής ευθύνης ή αντιπολίτευσης, μικρή σημασία έχει.
Αυτή η κουλτούρα (για την οποία, εγκυρότεροι γνωσιακά μπορούν να μιλήσουν επαρκέστερα), απαιτεί ορισμένες σταθερές : Όπως, ας πούμε μια αναγκαία διαλεκτική ένταση μεταξύ της στρατηγικής σταθερότητας και της διανοητικής μετριοπάθειας, ή αλλιώς την ενσωμάτωση της «πρακτικής της αμφιβολίας», με ό,τι αυτό συνεπάγεται πέρα από τις συμβατικές ηθικολογίες. Απαιτεί, αφετηριακά, μια αυστηρή επίγνωση των ορίων · ώστε να μην οδηγείται η στάση και η πράξη σε ελαφρότητες. (Να ξέρεις δηλαδή να χαλιναγωγείς την οίηση). Απαιτεί τη διαρκή προσπάθεια να «μεταφράζεις» την ταξικότητα σε εθνική ηγεμονία. Και πολλά άλλα, όχι εύκολα και πρόχειρα.
Η ευθύνη των στελεχών της κυβέρνησης σ’ ένα τέτοιο εγχείρημα είναι πρωταρχική και ολοφάνερη. Αλλά αυτό αφορά ολόκληρη την Αριστερά. Προϋποθέτει, τέλος, ένα διαρκή αναστοχασμό πάνω στην «κουλτούρα της ήττας» εκείνων των χαλεπών καιρών, που αλλοίμονο αν την καταχωνιάσουμε στο ντουλάπι με τα αζήτητα, ως μια εξαντλημένη υπόθεση.
Όσο για το γνωστό πολιτικό παίγνιο των αντιπάλων, να καθαγιάζουν την πολιτική μας παράδοση με τη μεγαθυμία του νικητή, να την διαβάζουν επιλεκτικά, ή να ασχημονούν σε βάρος της όταν κλονίζεται το πολιτικό και πολιτισμικό τους αφήγημα, αυτό είναι μια τιποτένια και πληκτική ιστορία. Έχουμε σοβαρότερα πράγματα να σκεφτούμε : Ένα συλλογικό, πολιτικό modus vivendi -τρόπος ζωής-, ανθεκτικό, πολυμήχανο και παραγωγικό.