Αρχείο κατηγορίας Βιβλιοαναγνώσεις

Δημήτρης Γληνός

Γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1882, από φτωχή οικογένεια με καταγωγή από το Κόρθι της Άνδρου. Σπούδασε φιλολογία στην Αθήνα. To 1908 παντρεύτηκε την Άννα Χρόνη και με την οικονομική στήριξη του πεθερού του ο Γληνός έφυγε με τη σύζυγό του για μεταπτυχιακές σπουδές στην Ιένα και κατόπιν στη Λειψία. Στη Γερμανία, η γνωριμία του με τον Γ. Σκληρό τον εξοικείωσε με τις σοσιαλιστικές ιδέες και είχε αποφασιστική επίδραση στη μετέπειτα πορεία του. Το 1911, πίσω στην Αθήνα, δραστηριοποιήθηκε στον Εκπαιδευτικό Όμιλο όπου, μεταξύ άλλων, είχε και το συντονισμό της έκδοσης του περιοδικού του. Πρωτοστάτησε στην ίδρυση του Εκπαιδευτικού Συνδέσμου των Λειτουργών της Μέσης Εκπαιδεύσεως (Φεβρ. 1915). Τοποθετημένος πολιτικά στην αριστερά του βενιζελισμού ο Γληνός, συνήθως σε συνεργασία με τους Αλ. Δελμούζο και Μ. Τριανταφυλλίδη, έδρασε από διοικητικές και μη θέσεις για την επίλυση του γλωσσικού ζητήματος και την αναμόρφωση της εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες: σύνταξη εκπαιδευτικών νομοσχεδίων του 1913, διάταγμα Προσωρινής Κυβέρνησης (1917) για την εισαγωγή της δημοτικής στα σχολεία, οργάνωση της Παιδαγωγικής Ακαδημίας και του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1924-26). Το 1926 εκτίμησε πως η δυνατότητα προώθησης και στερέωσης μιας ουσιαστικής εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης μέσω των κρατικών μηχανισμών ήταν μηδαμινή και αποφάσισε να απομακρυνθεί οριστικά από τα δημόσια αξιώματα. Την ίδια χρονιά ξεκίνησε την έκδοση του περιοδικού Αναγέννηση, με το οποίο συνεργάστηκαν τακτικά σημαντικοί διανοούμενοι, όπως οι Καζαντζάκης, Βάρναλης, Κορδάτος, Στρ. Σωμερίτης, η Ρόζα Ιμβριώτη κ.άλ. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1920 ο Γληνός στράφηκε καθαρότερα προς το μαρξισμό, προσεγγίζοντας σταδιακά το ΚΚΕ. Συνεργάστηκε με το περιοδικό Νέοι Πρωτοπόροι, καθώς και με την εφημερίδα του κόμματος, τον Ριζοσπάστη. Το καλοκαίρι του 1934, μαζί με τον Κώστα Βάρναλη, επισκέφτηκε τη Σοβιετική Ένωση, μετά από πρόσκληση της ένωσης των Σοβιετικών συγγραφέων. Οι εντυπώσεις του από το ταξίδι δημοσιεύτηκαν σε πολλές συνέχειες στην εφημερίδα Νέος Κόσμος. Το 1936 εκλέχτηκε βουλευτής. Στη διάρκεια της 4ης Αυγούστου γνώρισε τη φυλακή και τις εκτοπίσεις αλλά και την πιο γόνιμη, από συγγραφική άποψη, περίοδο της ζωής του. Το 1940 δημοσιεύθηκε η μετάφραση του πλατωνικού Σοφιστή από τον Γληνό. Η εισαγωγή του σε αυτήν την έκδοση θεωρείται από τα σπουδαιότερα μνημεία της νεοελληνικής γραμματείας. Στη διάρκεια της Κατοχής ο Γληνός πρωταγωνίστησε στις διεργασίες για την ίδρυση του ΕΑΜ και συνέταξε το ιδεολογικο-πολιτικό μανιφέστο Τί είναι και τί θέλει το ΕΑΜ. Ο θάνατος τον βρήκε τα Χριστούγεννα του 1943, έπειτα από μια εγχείρηση και ενώ ετοιμαζόταν να μεταβεί στην Ελεύθερη Ελλάδα, προκειμένου να ηγηθεί της κυβέρνησής της. Το πολύπλευρο έργο του Δημήτρη Γληνού είναι εξαιρετικής σπουδαιότητας όχι μόνο αν κριθεί με τα μέτρα της Ελληνικής κοινωνίας: το International Bureau of Education της UNESCO συμπεριέλαβε τον Γληνό μεταξύ των 100 πιο σημαντικών διανoουμένων, πολιτικών, δημοσιολόγων κ.λπ. όλου του κόσμου, που με το στοχασμό και τη δράση τους είχαν σημαντική συμβολή στην υπόθεση της εκπαίδευσης από την εποχή της αυγής του ανθρώπινου πολιτισμού έως τις μέρες μας.

                               (Δρ. Γεώργιος Δ. Μπουμπούς, Γραμματέας του ΔΣ, Υπεύθυνος Αρχείων του Ιδρύματος Γληνού)

ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΔΗΜ. ΓΛΗΝΟΥ

Άρθρα: «Γληνός (Δημήτριος)», Κοινωνιολογικόν και Πολιτικόν Λεξικόν (Ανεξαρτήτου), Αθήνα 1933-35. Φούλα Χατζιδάκη, «Δημήτρης Γληνός», Νέα Εστία 1187 (Χριστούγεννα 1976). Έλλη Aλεξίου, «Δημήτρης Γληνός (εκατό χρόνια από τη γέννησή του)», Νέα Εστία 1326 (1 Οκτ. 1982). Φίλιππος Ηλιού, «Εισαγωγικό σημείωμα», στο: Δημ. Γληνού, Άπαντα, τ. Α’, Αθήνα 1983. Ι. Αυδή-Καλκάνη, «Ο Δημήτρης Γληνός και ο αγώνας της γυναίκας», Ο Αγώνας της Γυναίκας 17 (Ιαν.-Μάρτ. 1983). Ανδρέας Δ. Γληνός, «Από τον Μυστριώτη στον Λένιν: μερικοί προβληματισμοί του νεαρού Δημήτρη Γληνού», Ριζοσπάστης, 12 Οκτ. 1986. Ανδρέας Δ. Γληνός, «Η επιστημονική κοσμοθεώρηση του διαλεκτικού υλισμού και ο Δημήτρης Γληνός» [Μάρτιος 1990], στου ίδιου: Βιολογική επιστήμη και κοινωνία. Μελέτες, άρθρα, γραπτά, Αθήνα 1994. Φίλιππος Ηλιού, «Δημήτρης Γληνός: από την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση στην κοινωνική επανάσταση», Τα Νέα, 8 Φεβρ. 2000. Marie Eliou, «Dimitri Glinos (1882-1943)», Prospects XXIII:3-4, στο: www.ibe.unesco.org (2000). Γιώργος Δ. Μπουμπούς, «Στη ζωή της σιωπής και του στοχασμού: o Δημ. Γληνός στη Σαντορίνη», στο: Δημ. Γληνού, Η τριλογία του πολέμου [1945], Αθήνα 2003. Ελένη Ζούζουλα – Κώστας Θεριανός, «Δημήτρης Γληνός: ο αγωνιστής δάσκαλος, ο ριζοσπάστης παιδαγωγός», Αντιτετράδια της Εκπαίδευσης 68-69 (Δεκ. 2003-Φεβρ. 2004). Γιώργος Δ. Μπουμπούς, «Γληνός, Δημήτρης», λήμμα στο: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Εγκυκλοπαίδεια του Ελληνικού Τύπου, 1784-1974, τ. Α’, Αθήνα 2008. Μαριάνθη Μπέλλα, «Η Ανωτέρα Γυναικεία Σχολή (1921-1923)», Εκπαιδευτική Κοινότητα 99 (Αύγ.-Οκτ. 2011). Γιώργος Πετρόπουλος, «Ο Δημήτρης Γληνός ως επιστήμονας και πολιτικός: η διαμόρφωση μιας ηγετικής φυσιογνωμίας», Μαρξιστική Σκέψη 12 (Ιαν.-Μάρτ. 2014).

Αυτοτελείς εκδόσεις: Τάσος Βουρνάς, Δημήτρης Γληνός: ο Δάσκαλος του Γένους [1960], Αθήνα 1975. Κέντρο Μαρξιστικών Ερευνών, Δημήτρης Γληνός: 100 χρόνια από τη γέννησή του, Αθήνα 1983. Φιλοσοφική Σχολή Παν/μίου Ιωαννίνων, Δημήτρης Γληνός: παιδαγωγός και φιλόσοφος, Αθήνα 1983. Ευαγγελία Κοκκίνη, Δημήτρης Γληνός, 1882-1943, Αθήνα 1989. Κέντρο Μαρξιστικών Ερευνών (ΚΜΕ), Δημήτρης Γληνός: ο πνευματικός ταγός, Αθήνα 1997. Κωνσταντίνος Μαυρέας και Γιώργος Δ. Μπουμπούς (επιμ.), Στη μνήμη Δημήτρη Α. Γληνού [1946], Αθήνα 2003. Γιώργος Γάτος (επιμ.), Το μέγα πάθος του εκπαιδευτικού δημοτικισμού: 41 γράμματα του Γληνού στο Δελμούζο, Αθήνα 2003. Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων (ΠΕΦ), Δημήτρης Γληνός. Αφιέρωμα, Αθήνα 2016. Μαριάνθη Μπέλλα, Η Ανωτέρα Γυναικεία Σχολή του Δημήτρη Γληνού (1921-1923). Ένα προδρομικό παιδαγωγικό και πολιτικό εγχείρημα του Δημήτρη Γληνού, Αθήνα 2018.

Αφιερώματα περιοδικών: Κομμουνιστική Επιθεώρηση, Ιαν. 1944. Ελεύθερα Γράμματα 32-33 (21 Δεκ. 1945). Επιθεώρηση Τέχνης 119-120 (Νοέμβρ.–Δεκ. 1964). Τομές 7 (Δεκ. 1976). Διαβάζω 61 (26 Ιαν. 1983). Εθνική Αντίσταση 102 (Απρ.-Ιούν. 1999). Νέα Κοινωνιολογία 36 (Άνοιξη 2003). Θέματα Παιδείας 15-16 (Σεπτ. 2003-Φεβρ. 2004).

ΠΗΓΉ :  http://www.glinos.gr/v1/index/dir

Μελαγχολική Αριστερά

Εντσο Τραβέρσο
enzo traverso

Εντσο Τραβέρσο

«Η μελαγχολία, σαν σκιά, ακολουθεί τα βήματα της επανάστασης: ανεπαίσθητη τη στιγμή της ακμής της, μεγαλώνει κατά την υποχώρησή της και την τυλίγει μετά την ήττα της», γράφει ο Ιταλός ιστορικός Εντσο Τραβέρσο στο βιβλίο του «Αριστερή μελαγχολία», που κυκλοφόρησε πρόσφατα και στη γλώσσα μας (Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, 2017). Η ήττα και η αποτυχία των επαναστάσεων γεννούσαν πάντα μια βαθιά μελαγχολία στους ηττημένους.

Στο παρελθόν, ωστόσο, το πένθος δεν κατέπνιγε την ελπίδα. Οι ήττες των επαναστάσεων του 1848, της Παρισινής Κομμούνας, των σπαρτακιστών, θεωρούνταν μόνο χαμένες μάχες που αναγγέλλανε τη μελλοντική νίκη. Συνέχεια ανάγνωσης Μελαγχολική Αριστερά

Η αυτοκτονία του δήμου

"H αυτοκτονία του δήμου" αναλύει την ιστορική διαδρομή της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, από το θρίαμβο ως την κατάλυσή της.

Η αυτοκτονία του δήμου -Κωνσταντίνος Τσουκαλάς

Η αυτοκτονία του δήμου -Αλέξανδρος Κεσσόπουλος

Η αυτοκτονία του δήμου -Νίκος Αλεβιζάτος

Η αυτοκτονία του δήμου -Μιχάλης Τσαπόγας

Η αυτοκτονία του δήμου -Σία Αναγνωστοπούλου

Η αυτοκτονία του δήμου

Πολιτική κρίση και συνταγματικός λόγος στη Βαϊμάρη

Αλέξανδρος Κεσσόπουλος

Ευρασία, 2018
ISBN 978-618-5027-81-0

Στις αρχές της δεκαετίας του ’30 οι συνέπειες της διεθνούς ύφεσης προκαλούν ένα ντόμινο εξελίξεων, το οποίο πλήττει και τη γερμανική οικονομία. Απέναντι στην ανάγκη της άμεσης δημοσιονομικής εξυγίανσης, τα πολιτικά κόμματα διχάζονται ως προς τον τρόπο επιμερισμού των βαρών της κρίσης, με αποτέλεσμα να διαλυθεί ο τελευταίος πλειοψηφικός κυβερνητικός συνασπισμός. Το πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο της χώρας θέτει σε προτεραιότητα την εφαρμογή ενός προγράμματος αυστηρής λιτότητας, κατά παράκαμψη της Βουλής.
Πράγματι, η συστηματική λήψη έκτακτων οικονομικών μέτρων από τον Πρόεδρο του Ράιχ, βάσει του δικαίου της ανάγκης, ματαιώνει την κοινοβουλευτική αντιπαράθεση και, συνεπώς, προσδίδει στην αποδιάρθρωση του κράτους πρόνοιας μια διάσταση μονοδρόμου. Από τη στιγμή, μάλιστα, που η σοσιαλδημοκρατία αποφασίζει να ανεχθεί τις πρακτικές αυτές με την ψήφο της, τίθεται μοιραία σε κίνηση η διαδικασία διάρρηξης των δεσμών αντιπροσώπευσης ανάμεσα στην κοινωνική πλειοψηφία και το σύνολο των κομμάτων του δημοκρατικού τόξου.

Παράλληλα με την ιστορική ανάλυση, το ανά χείρας βιβλίο θέτει σε πρώτο πλάνο τη διαμάχη που συντελείται στο χώρο της συνταγματικής θεωρίας. Η επικράτηση της σκέψης του Carl Schmitt στο πεδίο αυτό νομιμοποιεί τη διαρκή επίκληση μιας κατάστασης εξαίρεσης, η οποία επιφέρει την απαξίωση των συνταγματικών θεσμών και την επιβολή μιας κοινωνικά επώδυνης πολιτικής.

Σε αυτό το οικονομικό, πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο δεν αργεί να προβάλει ως σωτήρας του γερμανικού λαού ένας ορκισμένος εχθρός της δημοκρατίας. Και ο δήμος τον ακολουθεί…

«Ο Εμφύλιος μοιάζει να μην έχει τελειώσει…»

Αλέξης Πανσέληνος

Συναντώ τον Αλέξη Πανσέληνο, ένα ηλιόλουστο μεσημέρι του Φλεβάρη. Του λέω πως για μέρες έχω βυθιστεί στον κόσμο των βιβλίων του. Είδα στους ήρωές του ανάγλυφη την ελληνική πραγματικότητα· το μεγαλείο της κάποιες φορές, τη φθορά και την παρακμή κάποιες άλλες. Μας μοιάζουν, κι ας είναι πλάσματα φανταστικά, όπως λέει. Μπορεί να είμαστε εμείς, μπορεί και να συναντήσουμε τυχαία κάποιον από αυτούς στον δρόμο.

Με ησυχάζει πάντως πως, κάπου, σε κάποιο σημείο της Αθήνας, βρίσκεται ένας σπουδαίος συγγραφέας, που έχει την ικανότητα να συνθέτει το παρελθόν και το παρόν και αθόρυβα, δίχως τυμπανοκρουσίες και επικοινωνιακά ταρατατζούμ, γράφει βιβλία που δεν μπορείς να ξεχάσεις εύκολα.

● Πώς ξεκίνησε η διάθεσή σας να εκδοθούν αυτές οι 48 αποστροφές, τα «Σεμινάρια Δημιουργικής Γραφής» (Κίχλη);

Ξεκίνησε από το facebook. Μικρές αναρτήσεις ανά λίγες ήμερες. Κάποια σχετική δυσκολία σ’ αυτά ήταν η διατύπωση. Στα αφοριστικά κείμενα, η διατύπωση πρέπει να είναι πολύ προσεγμένη και πολύ ακριβής, για να μην υπάρχει έδαφος μεγάλης παρερμηνείας.

● Αλήθεια, πώς βλέπετε το facebook;

Το βλέπω πολύ θετικά σαν μέσο επικοινωνίας. Οπως σε όλα τα επιτεύγματα της τεχνολογίας, εξαρτάται από τη χρήση που θα τους κάνεις. Αλλά νομίζω πως το ίδιο το μέσο παρέχει πάρα πολλά καλά για την επικοινωνία μας. Αντικαθιστά κατά κάποιον τρόπο την έξοδο και την παρέα με ανθρώπους που δεν θα γνώριζες ποτέ διαφορετικά.

● Οι επικριτές λένε ότι είναι ένα «Matrix» και κάπου έξω είναι η αληθινή ζωή…

Κι έξω υπάρχει «Matrix», νομίζω. Πολλές σχέσεις που νομίζουμε ότι είναι πραγματικές επειδή συναντιόμαστε πρόσωπο με πρόσωπο με τους ανθρώπους αποδεικνύονται κάποια στιγμή πως δεν είναι.

● Λέτε σε μια αποστροφή: «Οι άξιοι τεχνίτες είναι άνθρωποι καταδεκτικοί, γιατί η τέχνη τούς έχει διδάξει την ταπεινότητα. Η πόζα είναι η στάση των ασήμαντων που πιστεύουν πως είναι πιο σπουδαίοι από αυτό που υπηρετούν». Είναι διαδεδομένη η πόζα γενικότερα;

Ναι, ευρέως διαδεδομένη κατάσταση. Οταν δηλαδή γράφεις σε μια γλώσσα, τη δική μας συγκεκριμένα, και έχεις διαβάσει όλη την παλιά και νέα ελληνική λογοτεχνία και έχεις δει τα μεγέθη που υπάρχουν -τεράστια μεγέθη-, σου δίνει ένα μέτρο σύγκρισης με τον εαυτό σου. Βλέπεις ότι υπάρχουν σπουδαιότεροι από σένα.

Υπάρχουν αυτοί που σου μάθανε την τέχνη, αυτοί που σε πήραν μαζί τους και σε γοήτευσαν, σε ταξιδέψανε σε βάθη, σε πλάτη, σε μήκη.

Τώρα, μπορώ εγώ, όσο καλή ιδέα και να έχω για τον εαυτό μου, να συγκριθώ με τον Βιζυηνό; Τι να πω; Εγώ είμαι ο Πανσέληνος και δίπλα μου ο Βιζυηνός συνάδελφος; Δεν μου πάει.

Παλιά, δεν έλεγα ότι είμαι συγγραφέας. Προτιμούσα να λέω ότι είμαι δικηγόρος.

● Ο ήρωάς σας στο βιβλίο «Η μεγάλη πομπή», ο Νότης, είχε ένα είδωλο, τον Λάνσετρις. Ο Νότης είχε μια μηχανή, ο Λάνσετρις ένα άλογο. Είναι ανάγκη μας να υποδυόμαστε κάποιον που θαυμάζουμε για να επιβιώσουμε;

Ναι, είναι. Ολοι κάποιον υποδυόμαστε. Μ’ έχω πιάσει μερικές φορές, όταν ζορίζομαι, να λειτουργώ σαν πρόσωπο μιας ταινίας. Βλέπεις συχνά τον εαυτό σου σαν ήρωα ενός έργου.

Βασίλης Μαθιουδάκης

● Κι αν τώρα βλέπατε τον εαυτό σας σ’ αυτό εδώ το τραπέζι, τι θα σκεφτόσασταν γι’ αυτό το πρόσωπο;

Αυτή την εποχή, είμαι πολύ ευτυχισμένος! Η ευτυχία μου περιορίζεται στο γεγονός ότι έχω έτοιμο ένα καινούργιο βιβλίο που περιμένω να βγει στα τέλη Μαρτίου. Στο επίπεδο της δουλειάς, έχω μια ηρεμία και μια ικανοποίηση.

Αν τραβηχτεί λίγο πιο πίσω η κάμερα, θα δείξει έναν άνθρωπο που παλεύει να πληρώσει τους φόρους του και διάφορα άλλα τέτοια βασανιστικά πράγματα, που κάνουν κι εμένα έναν αρκετά ταλαιπωρημένο άνθρωπο.

● Στο κάδρο θα βάζαμε και μια γυναίκα. Τη συγγραφέα Λουκία Δέρβη…

Η Λουκία είναι η δεύτερη γυναίκα μου. Ήμουν ξανά παντρεμένος και χήρεψα. Τη γνώρισα κατ’ αρχάς σαν συγγραφέα. Είχα διαβάσει δυο βιβλία που είχε βγάλει. Μου είχε κινήσει το ενδιαφέρον.

Έτυχε να κάνει παρέα με έναν φίλο μου συγγραφέα, ο οποίος μου είπε γι’ αυτήν ότι είναι και πολύ ωραίος άνθρωπος.

Πράγματι, η Λουκία είναι ένα κορίτσι ανυπόκριτο, ένας άνθρωπος ευθύς. Έχει μια ωραία παιδικότητα. Με βοήθησε, ξαναζωντάνεψα σε μια περίοδο που νομίζει κανείς ότι τα αφήνει όλα.

Ήμουν πάρα πολύ τυχερός. Παρ’ όλο που όλοι μου έλεγαν «μην παντρεύεσαι συγγραφέα, θα έχετε κόντρες». Δεν έχουμε ποτέ, δεν επεμβαίνει ο ένας στη δουλειά του άλλου.

● Πάντως, κυκλοφορεί μια φήμη που λέει ότι δεν πρέπει να ερωτεύονται οι άντρες γυναίκες που διαβάζουν…

Ευτυχώς που υπάρχουν οι γυναίκες που διαβάζουν! Διότι, αν δεν μας διάβαζαν οι γυναίκες, δεν θα μας διάβαζε κανείς. Οι άντρες έχουν εγκαταλείψει το σπορ!

● Για να σωθεί κανείς, πιστεύετε τελικά όντως πως η μόνη διαχρονική λύση είναι να παντρευτεί κανείς την άσχημη εξαδέλφη με τη μεγάλη προίκα, όπως γίνεται στη «Μεγάλη πομπή»;

Οχι! Αυτή είναι η κακή εξέλιξη. Πολύς κόσμος την ακολουθεί. Είτε γιατί αναγκάζεται είτε γιατί οι δυσκολίες είναι ανυπέρβλητες.

Την εποχή που γράφτηκε το βιβλίο αυτό, ήταν μεγάλο θέμα οι αυτοκτονίες φαντάρων στα στρατόπεδα, υπήρχε μια δυσκολία ανυπέρβλητη των παιδιών να συμφιλιωθούν με τον κόσμο που τους περιμένει. Δεν μπορούσαν να τον αντέξουν και αποχωρούσαν με αυτόν τον τραγικό τρόπο.

Η πρώτη μου ιδέα ήταν να γράψω μια τέτοια ιστορία αυτοκτονίας στη σκοπιά. Επειδή όμως δεν μ’ αρέσουν τα δακρύβρεχτα βιβλία, σκέφτηκα ότι καλύτερο και πιο δύσκολο θα ήταν να γράψω, αντιθέτως, για ένα παιδί που όχι μόνο δεν αυτοκτονεί, αλλά περνάει από τη μηχανή και μετατρέπεται σε αυτό το οποίο στην αρχή σιχαίνεται. Είναι ένα σκοτεινό βιβλίο.

Εκείνη την εποχή, είχε κάνει μεγάλη εντύπωση και στα παιδιά που ανήκαν στην Αριστερά. Και στα πολιτιστικά του ΚΚΕ…

● Δηλαδή; Με ποιον τρόπο;

Θυμάμαι, με φώναξε μια μέρα η μάνα μου στο πατρικό και μου λέει θέλει να σε γνωρίσει η Ρούλα Κουκούλου (σ.σ. πρώτη γυναίκα του Νίκου Ζαχαριάδη, ιστορικό στέλεχος του ΚΚΕ). Πήγα και εκεί ήταν και άλλα στελέχη νεότερης γενιάς.

Η Κουκούλου με έβαλε κάτω και με δίκασε κανονικά. Γιατί, μου λέει, τόσο μαύρο τέλος; Και γιατί βάζεις την κνίτισσα να κάνει έρωτα στην τουαλέτα; Γιατί; -απαντώ εγώ- έχετε την εντύπωση ότι οι κνίτισσες δεν κάνουν έρωτα στην τουαλέτα;

Κοιτάξτε, της λέω, η δική μας δουλειά είναι να αντιλαμβανόμαστε την πραγματικότητα που βλέπουμε να υπάρχει, ελπίδες στον κόσμο δώστε εσείς, οι πολιτικοί, αλλά δεν βλέπω να τα πολυκαταφέρνετε.

Η μάνα μου είχε πρασινίσει, διότι δεν περίμενε τέτοιο πράγμα. Οι νεολαίοι του κόμματος, όμως, με πήραν στο διπλανό δωμάτιο και μου λένε μην ακούς, εμείς ενθουσιαστήκαμε! Ήταν η εποχή των ανανεωτικών, πριν διασπαστεί το ΚΚΕ, μια περίοδος πολύ ελπιδοφόρα.

● Σήμερα, ένα κομμάτι της ανανεωτικής Αριστεράς βρίσκεται στη διακυβέρνηση της χώρας…

Δεν υπήρχε καμιά αμφιβολία ότι αυτό θα γινόταν κάποια στιγμή. Το προηγούμενο πολιτικό καθεστώς, Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ δηλαδή, είχαν τελείως «ξεβρακωθεί» και ο κόσμος δεν τους ήθελε πια. Βέβαια, η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία δεν πιστεύω ότι οφείλεται σε μια ξαφνική στροφή του ελληνικού λαού στην Αριστερά. Η Αριστερά στην Ελλάδα ήταν πάντα μειοψηφία.

Είμαστε ένας πολύ συντηρητικός λαός. Πολύ περισσότερο από όσο νομίζουμε. Αν ανέβηκε ο ΣΥΡΙΖΑ, έγινε γιατί οι περισσότεροι πίστεψαν ότι θα γλιτώσουν τον ΕΝΦΙΑ, μην κοροϊδευόμαστε.

Δεν έγινε Αριστερά από τη μια στιγμή στην άλλη όλο αυτό το δεξιό πράγμα που μετεμφυλιακά αναπτύχθηκε και γιγαντώθηκε.

Εφαγε και λάδωσε τ’ άντερό του, έκανε ματσαράγκες, με λεφτά από την Ευρώπη που ήταν για άλλα πράγματα.

Παρ’ όλο που οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πτώση του ΣΥΡΙΖΑ, δυσκολεύομαι να φανταστώ ότι θα ξαναψηφιστούν η Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ.

Άλλωστε, η πτώση αυτή είναι σχεδόν αναμενόμενη για ένα κόμμα το οποίο βρίσκεται στην κυβέρνηση και διαχειρίζεται (όπως και όσο το κάνει – που είναι ένα θέμα, βέβαια) την κρίση.

● Τα τελευταία χρόνια, ένα ποσοστό του ελληνικού λαού ακολουθεί ρεύματα φασιστικά…

Είναι γενικό το φαινόμενο στην Ευρώπη. Υπάρχει στην Πολωνία, στην Ουγγαρία, στην Αυστρία.

● Ναι, αλλά σ’ αυτές τις χώρες υπήρχε μια συνέχεια, στην Ουγγαρία, ας πούμε, που ήταν οι πιο αιμοβόροι υποστηρικτές του Χίτλερ. Στην Ελλάδα γιατί;

Και εδώ είχαμε τα ποσοστά μας στον χώρο. Οι θαυμαστές του Μεταξά, οι συνεργάτες των Γερμανών, οι υποστηρικτές της χούντας του ’67 δεν είναι τόσο ορατοί, αλλά υπάρχουν και δίνουν το «παρών» κατά καιρούς – με τη συνεπικούρηση και της Εκκλησίας ή των παρεκκλησιαστικών οργανώσεων. Το γενικό φαινόμενο, και εδώ και κυρίως στο εξωτερικό, είναι σε μεγάλο βαθμό το αποτέλεσμα της κατάρρευσης του σοσιαλισμού.

Γιατί; Γιατί η εφαρμογή του στις χώρες του σοβιετικού μπλοκ ήταν λανθασμένη. Καταρρέοντας, ο σοσιαλισμός έδωσε επιχειρήματα στον καπιταλισμό και στον ακραίο φιλελευθερισμό να πει «αυτοί απέτυχαν, εμείς είμαστε η απάντηση».

Το αποτέλεσμα είναι ότι όλοι πίστεψαν πως η εξαφάνιση του κράτους θα λύσει τα προβλήματα του κόσμου, αφήνοντας την αγορά ελεύθερη. Οταν η αγορά είναι ελεύθερη, τρώει τον εαυτό της.

Βλέπετε και τώρα οι μεγάλες εταιρείες πριονίζουν το κλαδί που κάθονται. Οταν καταστρέφεται η μεσαία τάξη, ποιος θα αγοράσει τα προϊόντα των βιομηχανιών; Το κράτος πρέπει να παραμένει ως πάροχος της κοινωνίας για τα βασικά πράγματα.

● Αν είχαμε εδώ στην παρέα μας τον πατέρα σας, τον Ασημάκη Πανσέληνο, ο οποίος υπήρξε ένας πολύ θερμός υποστηρικτής της Αριστεράς, τι θα έλεγε;

Ο Ασημάκης ήταν αριστερός, αλλά είχε σε πολύ μεγάλο βαθμό μια αναρχική σκέψη. Και νομίζω ότι η αναρχική σκέψη έχει τελικά πολλά υπέρ, με την έννοια ότι δεν δέχεται αυθεντίες και δεν ανέχεται τη στασιμότητα, την οποία υποθάλπει η συντήρηση. Ακόμα και η Επανάσταση, από τη στιγμή που θα γίνει καθεστώς, πρέπει να ανατραπεί. Τα καθεστώτα πρέπει να ανατρέπονται για να αλλάζουν.

● Έχω μάθει ότι είστε συλλέκτης βινιλίων, ισχύει;

Είμαι συλλέκτης βινιλίων από πολύ παλιά. Από τότε που μου έδιναν οι γονείς μου χαρτζιλίκι…

● Ποια είναι τα «πολύτιμά» σας;

Η κλασική μουσική και η τζαζ.

● Και τα «ελαφρά ελληνικά τραγούδια»; Που είναι και ο τίτλος του καινούργιου σας μυθιστορήματος;

Τα παλιά ελαφρά τραγούδια είναι οι απαρχές της σχέσης μου με τη μουσική. Οταν ήμουν παιδί, δεν υπήρχε τηλεόραση, μόνο ραδιόφωνο. Ηταν μαγεία να βλέπεις να περνάνε οι πόλεις του κόσμου μπροστά στα μάτια σου κοιτώντας το καντράν του ραδιοφώνου, πόλεις άγνωστες, σουηδικές, δανέζικες, ταξίδευες. Ακούγαμε Βέμπο, Γούναρη, Μαρούδα, Πολυμέρη… Δεκαετία του πενήντα και δεκαετία του εξήντα.

Είχα μουσικό αυτί, τα μάθαινα απ’ έξω. Οχι μόνο τα λόγια, αλλά και την ενορχήστρωση. Αυτό ήταν το μουσικό μου σχολείο. Ετυχε να ακούσω αργότερα κλασική μουσική και κόλλησα. Από την κλασική, πέρασα στην τζαζ.

Διάλεξα το θέμα των ελαφρών ελληνικών τραγουδιών, γιατί η ιστορία του βιβλίου διαδραματίζεται την εποχή εκείνη. Εγώ ήμουν περίπου δέκα χρόνων και έχω αρκετές αναμνήσεις της εποχής.

Το βιβλίο μιλάει, συγκεκριμένα, για την περίοδο από το ’50 ώς το ’53, μετεμφυλιακά, σε μια εποχή πολύ μαύρη.

● Είναι ένα πολιτικό μυθιστόρημα;

Ολα τα μυθιστορήματα είναι πολιτικά, εφόσον μιλούν για μια εποχή και απεικονίζουν μια κοινωνία. Είναι ασφαλώς και πολιτικό το νέο μου μυθιστόρημα, χωρίς να βγάζει λόγους και χωρίς να αποτελεί μπροσούρα, αφού μιλάει για μια εποχή που σημάδεψε τη μεταπολεμική περίοδο στην Ελλάδα και τη σημαδεύει μέχρι σήμερα. Δυστυχώς, ο Εμφύλιος μοιάζει να μην έχει τελειώσει. Ηταν μια εποχή που τη θυμάμαι σκοτεινή και μαύρη.

● Αν ήταν εδώ δίπλα σας ο Ασημάκης Πανσέληνος, πιστεύετε πως θα σας έλεγε καλή η μυθιστορία, αλλά το «Τότε που ζούσαμε» (αληθινή βιογραφία μιας εποχής που έγραψε εκείνος και που εξακολουθεί ύστερα από 44 χρόνια να πουλάει πολύ) είναι η πιο δυνατή ιστορία;

Μα, αν το βιβλίο αυτό έχει τη δύναμη που έχει, είναι ακριβώς γιατί η γραφή του στη μυθιστορία παραπέμπει πιο πολύ παρά στη βιογραφία ή στην ιστορική μαρτυρία.

Θα του αντέτασσα ακριβώς αυτό, είναι κάτι που πιστεύω. Πως πιο αληθινή γεύση της ιστορίας δίνει στον αναγνώστη το μυθιστόρημα απ’ όσο η ιστορική μελέτη.

Με τον πατέρα μου διαφωνίες δεν είχαμε, απλώς ήμασταν δυο τελείως διαφορετικοί συγγραφείς. Ηταν ζόρικος άνθρωπος ο Ασημάκης, είχαμε τις διαφορές που θα περίμενε κανείς από δυο τόσο διαφορετικές ιδιοσυγκρασίες και δυο τόσο διαφορετικές γενιές.

● Παρ’ όλα αυτά, γράψατε σε ένα κείμενο ότι τελικά γίνατε ίδιος μ’ αυτόν…

Πιάνω τον εαυτό μου να του μοιάζει. Στο σουλούπι, στις κινήσεις, στα νεύρα, στα καλά και στα κακά που είχε. Και βλέπω τελικά ότι δεν ξεφεύγει κανείς από το DNA. Πολύ συχνά είμαι και η μητέρα μου βέβαια!

Ηταν κι οι δύο πολύ έντονες προσωπικότητες γι’ αυτό και χώρισαν πάρα πολύ νωρίς, πράγμα το οποίο ήταν καλό για μένα σε έναν βαθμό. Μου έδωσε μια ανεξαρτησία δηλαδή και μου επέτρεψε να έχω μια πιο ψύχραιμη κριτική στάση απέναντί τους.

● Ένα από τα πιο σημαντικά βιβλία, κατά τη γνώμη μου, αλλά και άλλων πολλών, της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας είναι το βιβλίο σας «Ζαΐδα ή Η καμήλα στα χιόνια». Εκεί λέτε: «Τα πρόσωπα μου φαίνεται πως κουβαλούν το στίγμα μιας καταδίκης που δεν θα αργούσε να πέσει πάνω τους. Ήμουν ο ίδιος ένα από αυτά…». Πόσο επικίνδυνο είναι αυτό το παιχνίδι καμιά φορά για τους συγγραφείς;

Υπάρχουν σκοτεινά πράγματα που βγαίνουν από μέσα μας και δεν τα ελέγχουμε απόλυτα. Αλλά κατά κάποιον τρόπο, έρχονται και συνταιριάζουν μ’ αυτό που έχεις συλλάβει ως κατασκευή. Εσωτερικά πράγματα ξεπροβάλλουν συχνά αθέλητά σου, το αυτοβιογραφικό στοιχείο.

● Στο ίδιο βιβλίο λέτε: «Η επαναστατική πράξη βρίσκεται εδώ και λέγεται Καπετάν Γκέκας και Καπετάν Τσάρας, ούτε Ροϊλός, ούτε Καποδίστριας, ούτε Μπενάκης…». Τι θέλετε να μας πείτε;

Οτι η πολιτική ανατροπή γίνεται πάντα με κάποια επανάσταση. Και, για να γίνει η επανάσταση, πρέπει να χυθεί αίμα ενδεχομένως και αθώων. Πολιτική πράξη λέγεται αυτό, ο Καπετάν Γκέκας, οι Σουλιώτες που επαναστατούν. Βεβαίως, συμβάλλει και ο Σολωμός με τον «Υμνο στην Ελευθερία» και την ποίησή του. Αλλά η πολιτική πράξη πάντα μυρίζει αίμα.

● Ποιον στίχο του Σολωμού σκέφτεστε συχνά;

«Το χάσμα που άνοιξε ο σεισμός ευθύς γέμισε με άνθη…».

● Γεννηθήκατε 2 Δεκέμβρη, σας έχουν διηγηθεί οι γονείς σας καμιά ιστορία από εκείνη τη μέρα;

Δεν ξέρω αν μου το μετέδωσαν αργότερα γιατί μου το περιγράψανε ή αν είναι πραγματικά βρεφική μνήμη ότι κλαίω, χτυπάει το κουδούνι, και κρύβουν το καλάθι όπου κοιμόμουν μέσα κάτω από το κρεβάτι. Κλείνουν την πόρτα και τα φώτα για να παραστήσουν ότι δεν είναι κανείς στο σπίτι. Το ’43 έγινε αυτό. Προφανώς, χτυπούσαν οι Γερμανοί την πόρτα.

Θυμάμαι και το ’47 που κρύβεται ο πατέρας μου σ’ ένα κοφίνι της μπουγάδας στο υπόγειο της πολυκατοικίας. Από τους Αγγλους αυτή τη φορά, που θέλανε να τους μεταφέρουν στην Ελ-Ντάμπα και η μητέρα μου με παίρνει και καταφεύγουμε στο σπίτι της Καραπάνου, στην Αίγινα. Μένουμε στο σπιτάκι του κηπουρού. Θυμάμαι να παίζω μέσα σ’ ένα ντουλάπι.

● «Χειμερινή λιακάδα του Φλεβάρη κι ο κόσμος ζει σε αιώνια αποκριά…» σαν και τώρα, ένας στίχος του πατέρα σας…

Είναι αυτή η προσπάθεια που κάνουμε όλοι να πάρουμε κουράγιο, να επιπλεύσουμε, να επιβιώσουμε, να ερωτευτούμε, να δημιουργήσουμε…

Δημιουργία δεν είναι μόνο να γράφεις βιβλία, είναι να ζωγραφίζεις, να φροντίζεις τις γλάστρες του βασιλικού σου κι άλλα πράγματα καθημερινά.

Η ομορφιά, που μας βοηθά να συνεχίσουμε να ζούμε. Αυτή την ομορφιά κυνηγάμε όλοι. Ακόμα και όταν καταφεύγουμε στην ασχήμια, την ομορφιά επικαλούμαστε.

Πανσέληνος, Αλέξης

Ο Αλέξης Πανσέληνος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1943. Ο πατέρας και η μητέρα του είναι γνωστοί συγγραφείς της Γενιάς του 30. Σπούδασε νομικά στη Νομική Σχολή Αθηνών και εργάστηκε ως δικηγόρος με ειδίκευση το ναυτιλιακό δίκαιο. Δημοσίευσε σχετικά αργά το πρώτο του βιβλίο, το 1982 («Ιστορίες με σκύλους», διηγήματα, Κέδρος). Ως σήμερα έχουν εκδοθεί άλλος ένας τόμος με διηγήματα («Τέσσερις ελληνικοί φόνοι»), τέσσερα μυθιστορήματα, ένας τόμος με δοκίμια και άρθρα και ένας τόμος με προσωπικές σκέψεις σχετικά με το βιβλίο και την ανάγνωση. Έχει αρθρογραφήσει σε μεγάλες εφημερίδες γύρω από θέματα τόσο της τέχνης όσο και της πολιτικής και έχει γράψει λογοτεχνική κριτική για σημαντικά λογοτεχνικά περιοδικά. Το μυθιστόρημά του «Η μεγάλη πομπή» τιμήθηκε με το Β΄ Κρατικό βραβείο μυθιστορήματος το 1986. Το μυθιστόρημά του «Σκοτεινές επιγραφές» τιμήθηκε με το Βραβείο Μυθιστορήματος του περιοδικού «Διαβάζω» 2012. Από τα βιβλία του, «Η μεγάλη πομπή» έχει μεταφραστεί, μέχρι σήμερα, στα γαλλικά (Griot) και τα ιταλικά (Crocetti), και το «Ζαΐδα ή Η καμήλα στα χιόνια» στα γαλλικά (Gallimard), τα ιταλικά (Crocetti) και τα γερμανικά (Berlin Verlag). Παντρεμένος και πατέρας ενός παιδιού, μοιράζει τον χρόνο του, από το 1996 και μετά, μεταξύ Αθήνας και του νησιού της Πάρου, όπου συχνά αποσύρεται για να γράψει. Έχει μεταφράσει βιβλία από τα αγγλικά και τα γερμανικά. Το 1997 ήταν η ελληνική υποψηφιότητα για το Ευρωπαϊκό Αριστείο Λογοτεχνίας. Εκτός από τη λογοτεχνία οι ασχολίες του περιλαμβάνουν και μια ιδιαίτερα μεγάλη συλλογή δίσκων κλασικής μουσικής, με την οποία έχει πολύ ιδιαίτερη σχέση, αφού άλλωστε η αρχική του φιλοδοξία ήταν να γίνει μουσικός. Η μουσική κατέχει σημαντική θέση στα λογοτεχνικά του έργα.

«Kaboom»

Το γνωστό on line περιοδικό και σε έντυπη έκδοση

δεν είναι τίποτε άλλο από τη λέξη που έφτιαξαν οι κομίστες για να δηλώσουν την έκρηξη, αυτό το «μπουμ» με τα αστεράκια και τους μικρούς κεραυνούς τυπωμένα στα καρέ των ιστοριών τους. Στην προκειμένη περίπτωση, έρχεται να υποδηλώσει μια πολύ δυναμική ομάδα πολύ νέων επιστημόνων και καλλιτεχνών που καταλαβαίνουν ότι ο κόσμος γύρω μας δεν μπορεί να προχωρήσει με τα σημερινά μοντέλα και στερεότυπα και αναπτύσσουν έναν γόνιμο προβληματισμό γύρω από την κοινωνία, την οικονομία, την πολιτική, την τέχνη. Ξεκίνησαν διαδικτυακά.

Ως on line περιοδικό απέκτησε φήμη και φίλους. Κι εκεί, στη συνθήκη του like και του share, η ομάδα έκανε το δικό της… «Kaboom». Και σε αντίθεση με τα δεδομένα της εποχής, από το Διαδίκτυο πέρασε και στην έντυπη μορφή. Βέβαια, ο υπότιτλος του περιοδικού «Ημερολόγια πριν από τη μεγάλη έκρηξη» παραπέμπει στη σοβαρή συνθήκη της σήμερον, υποδηλώνει ότι πρόκειται για κείμενα που γράφονται πριν από μια νέα κοσμογονία ή μια κοινωνική αλλαγή, δεδομένου ότι ζούμε σε μια νέα κοσμογονία.

«Θεωρήσαμε ότι με το πέρασμα και στο έντυπο μπορούμε να εμβαθύνουμε τους προβληματισμούς γύρω από τους θεματικούς άξονες που ήδη μας απασχολούσαν από το Διαδίκτυο, η Πολιτική Θεωρία, η σύνδεσή της με την πράξη, η Ψυχανάλυση και η σχέση της με την κοινωνία αλλά και η τέχνη. Ουσιαστικά, το έντυπο σου επιτρέπει να γίνεις πιο αναλυτικός να αποτυπώσεις έναν προβληματισμό σε μεγαλύτερο βάθος ακόμα και από την άποψη του μεγέθους ενός κειμένου».

Ο Γιάννης Κτενάς, 25χρονος υποψήφιος διδάκτορας στην Πολιτική Επιστήμη, αλλά και οι πάνω-κάτω συνομήλικοί του Βαγγέλης Δαρούσος, υποψήφιος διδάκτορας Ναυτιλιακής Οικονομικής και Διακυβέρνησης, και ο Δημήτρης Χαλιάσος, ο γραφίστας που ευθύνεται για την όψη και την αισθητική του περιοδικού και στην έντυπη, και στην ηλεκτρονική του μορφή, οι οποίοι μοιράζονται το εγχείρημα μαζί με μια διευρυμένη ομάδα συνεργατών που συνεισφέρουν, φαίνεται καθαρά ότι δεν φοβήθηκαν να πάνε αντίθετα στο ρεύμα. «Σε μια εποχή όπου η πολιτική και κάθε άλλου είδους συζήτηση διεξάγονται με όρους συνθημάτων, συνθήκη που έχει οξυνθεί από το Διαδίκτυο, θελήσαμε να επανεισάγουμε αξίες όπως η προσεκτική γραφή και ανάγνωση ενός κειμένου και η ενδελεχής ανάλυση που προσπαθεί να υπερβεί τις γενικεύσεις και εν πολλοίς τη συνωμοσιολογική προσέγγιση του πολιτικού και κοινωνικού γίγνεσθαι. Πιστεύουμε ότι η ριζοσπαστική κριτική του καπιταλισμού, την οποία επιχειρούμε, πρέπει να γίνεται με σοβαρούς όρους και όχι με τη συνθηματολογία και την οπαδική πρακτική που τείνει να επικρατήσει στο Διαδίκτυο και γενικότερα στα μέσα ενημέρωσης» μας λένε.

Το περιοδικό θα εξακολουθήσει να εκδίδεται στην ηλεκτρονική και δύο φορές τον χρόνο και στην έντυπη μορφή του γιατί «έτσι θα μας δοθεί η δυνατότητα το περιεχόμενο να συνάδει με το μέσο, δηλαδή στο Διαδίκτυο να υπάρχουν μικρότερα κείμενα που απλώς να θέτουν ένα ερώτημα και να συνοδεύονται από πολυμέσα όπως εικόνες και βίντεο, ενώ στο έντυπο θα μπαίνουν τα μεγαλύτερα κείμενα και οι πιο θεωρητικές αναλύσεις».

Το «Kaboom» φέρνει στο προσκήνιο μια νέα γενιά θεωρητικής σκέψης η οποία επικοινωνεί με παρεμφερή έντυπα και εκδοτικά σχήματα όπως τα περιοδικά «Το Έρμα» και «Κοινοί τόποι», οι εκδόσεις «Εξάρχεια» και «Στάσει εκπίπτοντες». «Όπως μου έλεγε ο φίλος μου Νίκος Κατσιαούνης από τις εκδόσεις Εξάρχεια, ένα στοιχείο που μπορεί να μας κάνει σήμερα να ελπίζουμε είναι μικρές παρέες ανθρώπων που, από τη μεριά τους και όσο τους αντιστοιχεί, κάνουν καλά αυτό με το οποίο ασχολούνται. Ένα τέτοιο ‘διανοητικό παρεάκι’ θελήσαμε να συγκροτήσουμε κι εμείς στο μέτρο που μας αναλογεί, όπως λέει και στο editorial το τελευταίο τεύχος του περιοδικού ‘Πανοπτικόν’. Ακόμα και ο τυπογράφος μας, ο Νίκος Καρακώστας, λειτουργεί τρόπον τινά ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα σ’ αυτούς τους κύκλους κι έτσι χαρήκαμε πολύ που συνεργαστήκαμε και μας βοήθησε».

Με πυρήνα την Πολιτική Θεωρία, το περιοδικό ασχολείται επίσης με την Οικονομία και την Ψυχανάλυση και επιδιώκει να φιλοξενεί μια πρωτότυπη καλλιτεχνική δημιουργία σε κάθε τεύχος του. Έτσι σ’ αυτό το τεύχος, αν ο Φοίβος Δεληβοριάς επιλέγει να γράψει με αφορμή την ταινία «Τόνι Έρντμαν», ο Άγης Πετάλας, συγγραφέας της «Δύναμης του Κυρίου Δ*» (εκδ. Αντίποδες), καταθέτει το ολοκαίνουργιο διήγημά του «Θεωρία των Άκρων».

«Έχουμε τις αξίες και τις πεποιθήσεις μας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να κόψουμε και να ράψουμε την πραγματικότητα για να μοιάζει σύμφωνη μ’ αυτές» λέει ο Γιάννης Κτενάς και προσθέτει: «Η ριζοσπαστική πολιτική θεωρία απαιτεί διανοητική εντιμότητα και τη συνειδητοποίηση ότι, ιδίως όταν μιλάμε για πολιτική πράξη, τα ιδανικά μας να διαμεσολαβούνται από την πραγματικότητα. Αν μέσα από την έκδοση του εντύπου μας συνεισφέρουμε έστω και λίγο σε μια ουσιαστική κριτική του υπάρχοντος κοινωνικοπολιτικού συστήματος των αδικιών και των παραλογισμών του, θα έχουμε πετύχει τον στόχο μας».

Στο πρώτο έντυπο τεύχος του «Kaboom», το οποίο διατίθεται σε όλα τα βιβλιοπωλεία του κέντρου της Αθήνας και σε κοινωνικούς χώρους, στη συμβολική τιμή των 5 ευρώ προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα έξοδα έκδοσης και των εκδηλώσεων που ετοιμάζει η ομάδα του, ο αναγνώστης μπορεί να διαβάσει μεταξύ άλλων κείμενα των Ρεζινάλντ Μπλανσέ «Μια αληθινή ψυχανάλυση δεν είναι ποτέ δωρεάν», Αλέξανδρου Σχισμένου «Κοινωνικό φαντασιακό, ερμηνευτική και δημιουργία», Κώστα Γαλανόπουλου «Ο πολυθεϊσμός του κανενός θεού», Γιώργου Καλλή «Αποανάπτυξη: Χειρόφρενο σε ένα τρένο εκτός ελέγχου», Nicolas Poirier «Η ανάλυση του γραφειοκρατικού φαινομένου στις σελίδες του ‘Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα’» κ.ά., ενώ οι φωτογραφίες είναι της Αυγής Τσολάκου και της Αγγελίνας Μπάρλα.

Στο επόμενο τεύχος, που θα κυκλοφορήσει σε περίπου έξι μήνες, μεταξύ άλλων προγραμματίζονται συνέντευξη του γνωστού συγγραφέα Βασίλη Αλεξάκη αλλά και της ψυχιάτρου – ψυχαναλύτριας Νάσιας Λινάρδου για τις σχέσεις και τις ρήξεις της Βιολογίας και της Ψυχανάλυσης, καθώς και η μετάφραση μιας διάλεξης του φιλοσόφου Ιβάν Ίλιτς για την πληροφορική.

Κράτα το

Μαγιακόφσκι: ο ποιητής του Σοσιαλισμού

Η εκρηκτική προσωπικότητα του Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι, του πιο ειλικρινούς και αφοσιωμένου αχθοφόρου και οδοκαθαριστή της Οκτωβριανής Επανάστασης που τον ανέδειξε, έρχεται στο εκδοτικό προσκήνιο με δύο νέα βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα. Το επικό ποίημα «Λένιν», στην πλήρη μη λογοκριμένη εκδοχή του, σε μετάφραση του Αλέξη Πάρνη και η μελέτη της Ιταλίδας συγγραφέα, κριτικού και μεταφράστριας Σερένα Βιτάλε «Ο μακαρίτης σιχαινόταν το κουτσομπολιό».

Πηγή: Μαγιακόφσκι: ο ποιητής του Σοσιαλισμού

Πρόσφυγες, Τρόμος και άλλα Προβλήματα με τους Γείτονες

Βιογραφία: Σλάβοϊ Ζίζεκ

  • Ο Σλάβοϊ Ζίζεκ είναι σλοβένος φιλόσοφος και ψυχοαναλυτής.
  • Θεωρείται  ανήσυχο μυαλό αριστερός, αλλά ασκεί επίσης κριτική στον παγκόσμιο καπιταλισμό και τον νεοφιλελευθερισμό.
  • Μέσω του τελευταίου του έργου “Απέναντι στον διπλό εκβιασμό: Πρόσφυγες, τρόμος και άλλοι μπελάδες με τους γείτονες” ο Σλάβοϊ Ζίζεκ αναπτύσσει την θεωρία μιας νέας ταξικής διαμάχης σε παγκόσμιο επίπεδο
  • Είναι ένας διεθνώς γνωστός ερευνητής στα Πανεπιστήμια της Λιουμπλιάνας, του Λονδίνου και της Νέας Υόρκης. Στο νέο του βιβλίο αναλύει το αντίστοιχο πεδίο της πολιτικής που πρέπει να εμβαθύνουν  τα ευρωπαϊκά αριστερά κόμματα και τονίζει πως πρέπει να δεχθούν ότι υπάρχουν πολιτιστικές διαφορές μεταξύ των προσφύγων και των Ευρωπαίων.Ο Σλάβοϊ Ζίζεκ ανησυχεί για τη στάση της Ευρώπης προς τους πρόσφυγες. Δεν αναφέρεται όμως στα ακροδεξιά λαϊκιστικά κόμματα, όπως το UKIP της Βρετανίας ή το Εθνικό Μέτωπο της Γαλλίας ή ακόμα και τη Χρυσή Αυγή της Ελλάδας, που έχουν εμφυσήσει ένα κύμα ξενοφοβίας σε όλη την Γηραιά Ήπειρο. Είναι οι αριστεροί αυτοί για τους οποίους ανησυχεί.
Σλάβοϊ Ζίζεκ Σλοβένος φιλόσοφος και ψυχαναλυτής
Σλάβοϊ Ζίζεκ Σλοβένος φιλόσοφος και ψυχαναλυτής

Το βιβλίο μου είναι απλά μια μεγάλη, απελπισμένη έκκληση για να μην μένουμε σιωπηλοί σχετικά με αυτό το θέμα

Στο τελευταίο του βιβλίο, «Πρόσφυγες, Τρόμος και άλλα Προβλήματα με τους Γείτονες», το οποίο θα κυκλοφορήσει  τον επόμενο μήνα, ο φιλόσοφος ροκ σταρ εξετάζει την τρέχουσα κρίση των μεταναστών και των προσφύγων στην Ευρώπη και προσδιορίζει αυτά που βλέπει ως άβολες πτυχές του προβλήματος: τις αντιθέσεις μεταξύ των δυτικών αξιών και αυτών των χιλιάδων ανθρώπων που φθάνουν στην Ευρώπη από την Αφρική και τη Μέση Ανατολή, την απειλή της τρομοκρατίας από τους μετανάστες και τις αναπόφευκτες εντάσεις που δημιουργούνται από τον ανταγωνισμό για τις θέσεις εργασίας και τους πόρους.

Ζιζεκ
Πρόσφυγες, Τρόμος και άλλα Προβλήματα με τους Γείτονες

«Η αριστερά προσπαθεί να αγνοήσει το πρόβλημα, για παράδειγμα, προσπαθεί να υποβαθμίσει τα προβλήματα με τους μετανάστες», τόνισε ο Ζίζεκ σε συνέντευξή του στο Quartz. «Το βιβλίο μου είναι απλά μια μεγάλη, απελπισμένη έκκληση για να μην μένουμε σιωπηλοί σχετικά με αυτό το θέμα».

Ο Ζίζεκ, το έργο του οποίου αγγίζει τα πάντα, από την ψυχανάλυση μέχρι τις μελέτες για ταινίες, έχει αποκτήσει εδώ και καιρό μια ισχυρή φωνή στη σύγχρονη πολιτισμική κριτική. Ονομάστηκε  «ο φιλόσοφος- διασημότητα» από το περιοδικό Foreign Policy, έχοντας διατυπώσει εικονοκλαστικές απόψεις για τη δημοκρατία και τον καπιταλισμό, την πολιτική ορθότητα και τη σεξουαλικότητα. Η έντονα αντιδραστική προσωπικότητα του, τον έχει μετατρέψει σε cult φιγούρα σε παγκόσμιο επίπεδο.

Έχουμε θεμελιώδεις διαφορές και η αληθινή αλληλεγγύη πρέπει να υπάρξει παρά όλες αυτές τις διαφορές

Μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι το 2015, ο Ζίζεκ προειδοποίησε ότι οι αριστεροί θα έπρεπε να εγκαταλείψουν τα ταμπού που εμποδίζουν την ανοικτή συζήτηση για τα προβλήματα που προέρχονται από την εισδοχή των ανθρώπων των δ%cf%83%ce%bb%ce%b1%ce%b2%cf%8c%ce%b9-%ce%b6%ce%b9%ce%b6%ce%b5%ce%ba-3ιαφόρων πολιτισμών στην Ευρώπη, και ιδίως την αρνητική %cf%83%ce%bb%ce%b1%ce%b2%cf%8c%ce%b9-%ce%b6%ce%b9%ce%b6%ce%b5%ce%ba-2στάση στο γεγονός ότι υπάρχει κίνδυνος από πρόσφυγες για τη δημόσια ασφάλεια.

Η σιωπή της Αριστεράς, πιστεύει ο Ζίζεκ, προέρχεται από μια εσφαλμένη πεποίθηση. «Ποτέ δεν μου άρεσε αυτή η ανθρωπιστική προσέγγιση ότι αν μιλήσετε πραγματικά μαζί τους θα ανακαλύψετε ότι είμαστε όλοι ίδιοι», εξηγεί ο ίδιος. «Όχι, δεν είμαστε. Έχουμε θεμελιώδεις διαφορές και η αληθινή αλληλεγγύη πρέπει να υπάρξει παρά όλες αυτές τις διαφορές».

Η κατανόηση και η αποδοχή, ότι υπάρχουν πολιτιστικές διαφορές μεταξύ των Ευρωπαίων και εκείνων που αναζητούν καταφύγιο στην Ευρώπη, υποστηρίζει ο φιλόσοφος, είναι θεμελιώδους σημασίας για την αληθινή αποδοχή.

Οι πρόσφυγες ως «γείτονες»

Αυτός είναι ο λόγος που αναφέρεται στους πρόσφυγες ως «γείτονες». «Στο Χριστιανισμό», εξηγεί, «ο γείτονας δεν είναι ένας συνάνθρωπος, αυτός που είναι σαν εμάς.  Ο γείτονας είναι ακριβώς κάποιος που νομίζετε ότι είναι κοντά σε σας και στη συνέχεια, κάνει κάτι αναπάντεχο και τότε λέτε στον εαυτό σας “Θεέ μου δεν τον ήξερα τελικά αυτόν τον άνθρωπο”».

«Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η χριστιανική ρήση “Να αγαπήσεις τον πλησίον σου όπως τον εαυτό σου”, δεν είναιζιζεκι τόσο απλή όσο φαίνεται» εξηγεί ο Ζίζεκ.

Ένα άλλο πρόβλημα με την αριστερά,  γράφει στο βιβλίο του ο φιλόσοφος, είναι μια επικίνδυνη τάση να δημιουργεί τον μύθο για τους πρόσφυγες ότι είναι  ιδιαίτερα ευγενείς  λόγω της ταλαιπωρίας τους: «Δεν μου αρέσει αυτή η ρομαντική ψευδής ιδέα ότι ο πόνος σε εξαγνίζει και σου δημιουργεί  ένα ευγενές πρόσωπο. Δεν το κάνει! Αντίθετα, θα σε κάνει να κάνεις τα πάντα για να επιβιώσεις».

 

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ευρώπη θα πρέπει να είναι λιγότερο αφοσιωμένη στη φροντίδα των απελπισμένων ανθρώπων που αναζητούν καταφύγιο, λέει, αλλά οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να εξετάσουν πιο ρεαλιστικά  το είδος της προσπάθειας που χρειάζεται για να το πράξουν. «Είναι εύκολο να είσαι ανθρωπιστής εάν η αρχή σου είναι ότι αυτοί τους οποίους βοηθάς, είναι καλοί, ζεστοί και φιλικοί άνθρωποι» λέει. «Και αν δεν είναι; Η θέση μου είναι ότι ακόμη και σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να τους βοηθήσουμε».

 «Οι πρόσφυγες είναι το τίμημα που πληρώνει η ανθρωπότητα  για την παγκόσμια οικονομία», γράφει ο Ζίζεκ, και αν και ο ίδιος είναι πεπεισμένος ότι η μόνη πραγματική λύση μακροπρόθεσμα είναι «μια ριζική οικονομική αλλαγή που καταργεί τις συνθήκες που δημιουργούν πρόσφυγες», εν τούτοις αυτό δεν δίνει λύση στην άμεση ανάγκη. Η μόνη επιλογή της Ευρώπης τώρα, λέει, είναι να δεσμευτεί για τη διασφάλιση μιας αξιοπρεπούς διαβίωσης για όλους τους πρόσφυγες που φτάνουν στις ακτές της.

Η άρνηση της αριστεράς να αντιμετωπίσει τις πολιτιστικές διαφορές μεταξύ των προσφύγων και των Ευρωπαίων, ο φιλόσοφος θεωρεί ότι προωθεί στην πραγματικότητα τη μισαλλοδοξία: «Οι μόνοι που μιλάνε γι `αυτό ανοιχτά είναι αυτοί οι ακροδεξιοί  και τους αφήνουμε αυτό το πεδίο» εξηγεί ο ίδιος.

 

Αντί να «απαγορεύει κάθε κριτική του Ισλάμ ως μια περίπτωση ισλαμοφοβίας», η ευρωπαϊκή αριστερά θα έπρεπε να έχει το θάρρος να συζητήσει ανοιχτά τις διαφορές μεταξύ των διαφόρων αξιών, λέει.

 «Είναι ένα απλό γεγονός ότι οι περισσότεροι από τους πρόσφυγες προέρχονται από έναν πολιτισμό που είναι ασυμβίβαστος με τη Δυτικοευρωπαϊκή έννοια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», γράφει ο Ζίζεκ. «Το πρόβλημα εδώ είναι, ότι η προφανής ανεκτική λύση (αμοιβαίος σεβασμός των ευαισθησιών), είναι προφανές ότι δεν λειτουργεί».

Ο Ζίζεκ, μάλιστα, το πηγαίνει ακόμη πιο μακριά, λέγοντας ότι η εισροή των προσφύγων στην Ευρώπη  και η άνοδος των λαϊκιστικών κινημάτων που επιδιώκουν να τους μπλοκάρουν ή να τους διώξουν, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια επανεξέταση της ίδιας της έννοιας της δημοκρατίας.

Εκείνοι που είναι υπέρ των προσφύγων λένε “θα πρέπει να είμαστε ανοιχτοί δημοκράτες” σημειώνει ο φιλόσοφος και αναρωτιέται «αλλά τι ακριβώς εννοείτε με τη δημοκρατία; Η πλειοψηφία των ανθρώπων είναι σαφώς σε βάρος των μεταναστών».

Παρόλα αυτά, συνεχίζει, «για λογαριασμό ενός υψηλότερου ηθικού προτύπου θα πρέπει να δεχτούμε τους πρόσφυγες και να τους φροντίσουμε , ακόμη και αν η πλειοψηφία του πληθυσμού είναι εναντίον των μεταναστών». Το κλειδί, λέει, είναι η παραδοχή ότι αυτή η στάση δεν είναι μια δημοκρατική απόφαση, αλλά μια επιβολή.

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το