Αρχείο κατηγορίας Αφιέρωμα Μάνη

Λακωνική Μάνη: Μια γη φτιαγμένη από πέτρα, φως και ιστορίες με κουρσάρους

Σε αντίθεση με το πιο ήπιο, γλυκό και οικείο κλίμα που επικρατεί στην Μεσσηνιακή Μάνη, τόσο από άποψη αρχιτεκτονικής όσο και τοπίου, η Λακωνική Μάνη χαρακτηρίζεται από μια γοητευτική σκληράδα

Λιμένι

Πηγή: Λακωνική Μάνη: Μια γη φτιαγμένη από πέτρα, φως και ιστορίες με κουρσάρους

Η Ιστορία στη Μάνη εδράζεται στο κόκαλο

«Στη Μάνη δεν χρειάστηκε να φορέσω ποτέ το ρολόι μου κι όμως μέτραγα τον χρόνο…», λέει η Νάντια Σερεμετάκη.

Η ερευνήτρια και καθηγήτρια ανθρωπολογίας Νάντια Σερεμετάκη (C. Nadia Seremetakis) σπούδασε και δίδαξε στη Νέα Υόρκη όπου έζησε δύο δεκαετίες και μέχρι σήμερα η ζωή της μοιράζεται ανάμεσα στην Ευρώπη και την Αμερική. Είναι καθηγήτρια Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και οι μελέτες της βασίζονται κυρίως σε μακρόχρονες επιτόπιες έρευνες ανά τον κόσμο, ειδικότερα, όμως, στην αστική και την αγροτική Ελλάδα.

Τα έξι από το σύνολο των βιβλίων της κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πεδίο. Ανάμεσά τους, τα «Παλιννόστηση των αισθήσεων, αντίληψη και μνήμη ως υλική κουλτούρα στη σύγχρονη εποχή», «Διασχίζοντας το σώμα, πολιτισμός, ιστορία και φύλο στην Ελλάδα».

Η Τελευταία λέξη µιλά για την ιστορική κατάσταση των πολιτισµικών περιφερειών, ιδωµένη µέσα από την ιδιαίτερη οπτική της Μέσα Μάνης. Παρακολουθεί την πολιτισµική απόκριση των γυναικών στον ιστορικό κατακερµατισµό, καθώς συνυφαίνουν πολύµορφες κοινωνικές πρακτικές: το ονείρεµα, τον αυτοσχεδιασµό µοιρολογιών, τη φροντίδα και καλλιέργεια ελαιοδένδρων, την ταφή και εκταφή νεκρών και την ιστορική εγγραφή συναισθηµάτων και αισθήσεων πάνω σε ένα τοπίο προσώπων, πραγµάτων και τόπων. Αυτές οι πρακτικές συνθέτουν την ποιητική (poetics) της περιφέρειας. Εδώ η ποιητική επικοινωνεί µε την ελληνική έννοια της ποίησης, που σηµαίνει τόσο την υλική κατασκευή όσο και τη φαντασία. Γιατί η ποιητική της περιφέρειας έχει να κάνει πάντοτε µε τη φαντασιακή διάσταση υλικών κόσµων, πραγµάτων και προσώπων που γίνονται και ξεγίνονται…

Η τελευταία λέξη
Στης Ευρώπης τα άκρα: Διαίσθηση, θάνατος, γυναίκες
Κ. Νάντια Σερεμετάκη
Πεδίο
408 σελ.

Μιλήσαμε μαζί της με αφορμή το βιβλίο της «Η τελευταία λέξη, στης Ευρώπης τα άκρα, διαίσθηση, θάνατος, γυναίκες», στο οποίο η συγγραφέας πραγματεύεται την ιστορική κατάσταση των πολιτισμικών περιφερειών, ιδωμένη από την ιδιαίτερη οπτική της Μέσα Μάνης.

– Τι είναι αυτό που έδινε νόημα στη ζωή του Μανιάτη και της Μανιάτισσας; Ποια είναι η αλήθεια τους, ποια είναι η αξία της ζωής τους;

– Κεντρικός τόπος παραγωγής της αλήθειας στη Μάνη ήταν η τελετουργία του θανάτου. Για να δούμε τι είχε νόημα στη ζωή τους πρέπει να δούμε τι είχε στον θάνατο, καθώς αυτά τα δύο ήταν άρρηκτα δεμένα. Ο θάνατος δεν ήταν βιολογικό φαινόμενο και μόνο, γι’αυτό και δεν χρησιμοποιούσαν ιατρική γλώσσα για να μιλήσουν για τον θάνατο. Χρησιμοποιούσαν ιστορική γλώσσα: το μοιρολόι ήταν ιστορικό αφήγημα. Αυτό μας παραπέμπει επίσης στο κεντρικό χαρακτηριστικό της ελληνικής κουλτούρας, που τείνουμε να ξεχάσουμε σήμερα: τη μεταφορά, την αλληγορία, με μια λέξη την ποίηση – την υπέρτατη μορφή ελευθερίας της έκφρασης. Υφίστανται αυτά στη καθημερινή ζωή μας σήμερα ή αυτή βαίνει σταθερά προς μια βιολογικοποίηση;

– Στο βιβλίο μού έκανε μεγάλη εντύπωση όταν είπατε «Δεν φοβήθηκα ποτέ τον θάνατο στη Μάνη, τον φοβήθηκα μόνο όταν ήρθα στην Αθήνα».

– Νέα ήμουν όταν πρωτοπήγα, δεν είχα ασχοληθεί με τον θάνατο. Αρχικά πήγα για να κάνω ιστορική ανθρωπολογία, τους ληστές και τους πειρατές έψαχνα. Με τον καιρό δεν πειθόμουν ότι εκεί υπήρχε κάτι σημαντικό, αλλά όσο περίμενα και έψαχνα, επειδή ενσωματωνόμουν, «σαν δικό τους παιδί» όπως έλεγαν, με έπαιρναν μαζί τους συνεχώς στα πένθιμα… Η πρώτη εντύπωση με τις τελετουργίες του θανάτου ήταν σοκαριστική, ήταν η συνάντηση με έναν πολιτισμικά Αλλο. Ομως οι πρακτικές του θανάτου ήταν για τις γυναίκες εκείνες καθημερινή πράξη. Με τέτοια πολιτισμική εξοικείωση και αφομοίωση, τι να φοβηθείς πλέον; Ολοι ήξεραν πως κάποια μέρα οι «δικές τους γυναίκες» θα μετέφεραν με τελετουργική φροντίδα, διά της αφής, το σώμα τους στο επόμενο στάδιο του κύκλου ζωής τους. Και συλλογικά θα έγραφαν την ιστορία τους συνυφαίνοντάς την με αυτή του τόπου τους και των ανθρώπων του, και ύστερα θα αναμεταδιδόταν ως προφορική ιστορία από στόμα σε στόμα. Επιστρέφοντας στην Αθήνα, σε πάγωνε η διαφορά. Η ιδέα της εγκατάλειψης του σώματός σου στα κρύα χέρια των άγνωστων ειδικών που χειρίζονται το σώμα σου ως εμπορεύσιμο, αναλώσιμο είδος και τον θάνατό σου ως παράπλευρη απώλεια.

– Κάνετε έναν διαχωρισμό ανάμεσα στις Μανιάτισσες και στους Μανιάτες, δηλαδή στις γυναίκες και τους άνδρες της Μάνης. Αυτοί οι δύο ρόλοι είναι διαφορετικοί ή αλληλοσυμπληρώνονται; Ο ρόλος της Μανιάτισσας της προσδίδεται από την κοινωνία; Τον βίωναν ως εξαναγκασμό;

– Η κοινωνική ισχύς είναι πάντα άνισα μοιρασμένη ανάμεσα στα φύλα. Πάντοτε οι αποδεκτοί ρόλοι καθορίζονται κι επιβάλλονται από την κοινωνία, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι συμμορφώνονται όλοι με αυτούς, ούτε ότι η υιοθέτηση κανόνων και ρόλων είναι για όλους βάρος δυσβάσταχτο. Για παράδειγμα, εμείς τώρα μπορεί να θεωρούμε καταπίεση τα μαύρα ρούχα που φορούσαν επί χρόνια οι Μανιάτισσες σε ένδειξη πένθους, αλλά για πολλές ήταν επιλογή. Αποτελούσε «κοινωνική εργασία» και συνεπώς είχε αξία. Ενσωμάτωναν τον νεκρό, δεν υπήρχε «terminal» στον θάνατο.

– Βέβαια, η επιλογή προϋποθέτει ένα πιο νεωτερικό υποκείμενο.

– Σαφώς, η τότε Μανιάτισσα δεν θα χρησιμοποιούσε αυτή τη λέξη. Οπως όμως δεν θα χρησιμοποιούσε και τη λέξη «ευτυχία» ή τη λέξη «πρόοδο»…

– Πώς ήταν η σχέση των Μανιατών με τον χρόνο;

– Όπως σε όλες τις αγροτικές, προβιομηχανικές κοινωνίες, δεν υπήρχε η έννοια του μονογραμμικού χρόνου. Ο χρόνος ήταν πιο κυκλικός, μετριόταν με τις εποχές, την πορεία του ήλιου, κ.λπ. Δεν υπήρχε αρχικά ρολόι, αργότερα υπήρξε ένα συλλογικό ρολόι, όπως για παράδειγμα η καμπάνα της εκκλησίας, ώσπου φτάσαμε στο εξατομικευμένο ρολόι, ο χρόνος πάνω στο χέρι μας. Όταν ήμουν στη Μάνη δεν χρειάστηκε να φορέσω ποτέ το ρολόι μου κι όμως, μέτραγα τον χρόνο… (να μια εναλλαγή κώδικα).

– Τι προβλήματα δημιούργησε ή δημιουργεί μια τέτοια αντίληψη του χρόνου στη σύγχρονη εποχή;

– Σκεφτείτε τους πρώτους αγρότες που έφυγαν για να δουλέψουν στις πόλεις, στα πρώτα εργοστάσια καθώς βιομηχανοποιήθηκε η κοινωνία. Πώς να λειτουργήσει ένα τέτοιο σώμα σε καθιστικό οκτάωρο; Στα πρώτα εργοστάσια, όπως έχει συζητηθεί από ιστορικούς όπως ο Ε. Π. Τόμσον, για να επιτευχθεί μια τέτοια σωματική πειθαρχία έκλεισαν τα παράθυρα για να μην αντιλαμβάνονται οι εργαζόμενοι την πάροδο του χρόνου που μετριόταν σύμφωνα με το φως του ήλιου. Η «πρόοδος» δεν ήταν πάντα μια ειρηνική διαδικασία…

– Εξακολουθούν να υπάρχουν τέτοιες αντιλήψεις και σήμερα;

– Η κουλτούρα δεν αλλάζει μονομιάς, ούτε στον ίδιο ρυθμό με την οικονομική ή άλλη αλλαγή. Τα υπολειμματικά στοιχεία συνυπάρχουν με τα «νέα». Ισως αυτό να εξηγεί για παράδειγμα το λεγόμενο «ακαδημαϊκό τέταρτο», δηλαδή τη γνωστή μόνιμη αργοπορία πέραν της καθορισμένης ώρας έναρξης, για την οποία ο Ελληνας κατηγορείται ως ανακριβής (σε αντίθεση με τον Εγγλέζο, για παράδειγμα). Εδώ, βέβαια, μιλάμε για κάτι πολιτισμικό και όχι ατομικό. Είναι ίσως μια διαπραγμάτευση του χρόνου (και του χώρου). Από ξένους ανθρωπολόγους έχει ερμηνευθεί αβασάνιστα ως ανικανότητα ακρίβειας.

Το παρόν δεν είναι επαρκώς κατανοητό χωρίς το ιστορικό του βάθος

– Εσείς πού βρίσκετε τον εαυτό σας;

– Απαξ και διασχίσεις δύο κόσμους, είσαι πάντα ανάμεσα και μεταξύ, βλέπεις προς δύο κατευθύνσεις. Κι αναζητείς το «τρίτο ρεύμα».

– Η δική σας ψυχοσύνθεση μπορεί να είναι ένα παράδειγμα για μια συνθετικότερη λύση του ελληνικού προβλήματος.

– Μεγάλη κουβέντα…

– Είναι γνωστό ότι τα παιδιά χρησιμοποιούν τις λέξεις ως αντικείμενα, γι’ αυτό και τους είναι εξαιρετικά εύκολη η διαστρέβλωσή τους ή η λεξιπλασία. Ενα τέτοιο είδος ωριμότητας υπάρχει και στη Μάνη ως προς τις λέξεις;

– Μα πώς δεν υπάρχει; Στο βιβλίο αναφέρω κι αναλύω λέξεις τους όπως «δρομοχισμένη», «αντιστομίζω», κ.ά. Το ίδιο δεν θα έκαναν και οι σουρεαλιστές ζωγράφοι;

– Βέβαια, αυτοί έχουν περάσει από τον Διαφωτισμό. Ενώ ο Μανιάτης πάει κατευθείαν από την αρχαϊκή κοινωνία στη μετανεωτερική!

– Μιλώντας για ασυνέχεια… Κι εγώ, πάντως, ζω μια χαρά με τα μανιάτικα χαρακτηριστικά μου. Εμμένω για παράδειγμα στην «αντιφώνηση», ως διαφωνών χορός μέσα την εποχή της γενικευμένης συναίνεσης!

– Πολύ ενδιαφέρουσα είναι η έννοια του ιερού στη Μάνη. Δεν το συμβολίζει ακριβώς η Εκκλησία.

– Ναι, όμως είναι και η Εκκλησία. Η Μανιάτισσα δεχόταν τον παπά στη νεκρική ακολουθία, αλλά ο ρόλος του ήταν περιορισμένος και ξέχωρος. Δεν απέκλειε, απλώς καθόριζε τα όριά της. Πάνω, όμως, από τον παπά, τον γιατρό, τον δικηγόρο, βρίσκεται η Ιστορία. Και η Ιστορία στη Μάνη, αλλά και σε όλη την Ελλάδα, εδράζεται στο κόκαλο.

– Αν ταυτίσουμε το περιεχόμενο με το πράγμα για τι ανθρώπους μιλάμε; Είμαστε εγκλωβισμένοι στην ύλη.

– Η διαχωριστική αντίληψη πηγάζει από πολύ παλιά, ίσως από τον Πλάτωνα. Η Μανιάτισσα, όμως, παράγει μεταφορικό λόγο, αλληγορία, ποίηση, μνήμη την ώρα που κρατά το κόκαλο.

– «Αν υπάρχει Θεός, κι αν υπάρχει Διάβολος, μας έχουν καταραστεί και οι δύο».

– Τη λέξη «Διάβολος» δεν την άκουσα ποτέ στη Μάνη. Ούτε τη λέξη Κόλαση.

– Ο εγκλωβισμός στη μνήμη δεν είναι ένα είδος νευρώσεως;

– Αυτή είναι η δική μας ψυχολογική ματιά. Αυτές οι γυναίκες είχαν πολλούς τρόπους, συμβολικά συστήματα, να ανοίγουν τα σύνορα αντί να ενισχύουν την ακαμψία τους.

– Εσείς ζείτε καλύτερα με τους νεκρούς;

– Οχι, σε καμία περίπτωση. Ανθρωπολόγος είμαι, όχι αρχαιολόγος ή ιστορικός. Αρνούμαι, όμως, να τους αγνοήσω. Το παρόν δεν είναι επαρκώς κατανοητό χωρίς το ιστορικό του βάθος.

Πηγή Έντυπη : ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΓΚΡΑΤΗΣ

Φαράγγι Ριντόμου , πετρολάγκαδο

Το φαράγγι του Ριντόμου αποτελεί ένα δημιούργημα της φύσης ιδιαίτερου κάλους, με ωραιότατους γεωμορφολογικούς σχηματισμούς, ποικιλομορφία ειδών πανίδας και χλωρίδας και είναι χώρος κατάλληλος για αναψυχή, φυσική άσκηση και πεζοπορία, με ειδική αισθητική και τουριστική σημασία.  Περπατώντας είτε στο φαράγγι του Ριντόμου είτε σ’ εκείνο του Βυρού, έχετε πολλές πιθανότητες να συναντήσετε κόσμο. Οι τουρίστες, τα έχουν ανακαλύψει και τα «ξεκοκαλίζουν». Οι περισσότεροι τουριστικοί οδηγοί που κυκλοφορούν στην Ευρώπη μιλούν με θαυμασμό γι’ αυτά τα φαράγγια .
  Το φαράγγι βρίσκεται στην αρχή της Μεσσηνιακής Μάνης, 15 χλμ. από την Καλαμάτα και ξεκινά από τις εκβολές του ρέματος Σάνταβα στην ακτή της Σάντοβας και φτάνει κάτω από την κορυφή του Προφήτη Ηλία του Ταύγετου, σε μήκος 21 χλμ..Προς τη μεριά της θάλασσας, το φαράγγι λέγεται Φαράγγι της Κοσκάρακας.

 

Τα εξαιρετικά καλντερίμια στα Πηγάδια και στα Αλτομιρά αποτελούν φυσική δίοδο προς το Φαράγγι του Ριντόμου, ενώ η πρόσβαση γίνεται και από τις Γαϊτσές ή από την Κοσκάρακα (Κοσκάργα), με το υπέροχο γεφύρι, στην παλαιά οδό Καλαμάτας – Κάμπου.

Ένα από τα αξιοθέατα στο Φαράγγι του Ριντόμου είναι το πέτρινο Πηγαδιώτικο γεφύρι. Έχει δύο τόξα, το ένα πάνω από το άλλο, ενώνοντας τις όχθες του φαραγγιού. Το φαράγγι σε αυτό το σημείο είναι στενό, σαν μία πανύψηλη πύλη που δημιουργούν οι κάθετοι βράχοι.

Οι λάτρεις του βουνού και της φύσης θα μείνουν έκπληκτοι από τις ομορφιές του Φαραγγιού Ριντόμου.   Η καλύτερη εποχή για τη διάσχισή του κρίνεται το τέλος της άνοιξης με αρχές καλοκαιριού, οπότε οι κλιματολογικές συνθήκες ευνοούν τη ‒σχετικά‒ απαιτητική διαδρομή.

Πρώτη ιστορική αναφορά γίνεται από τον Παυσανία (160 μ.Χ) όταν πέρασε από το φαράγγι, το οποίο αναφέρει ως Χοίρειο Νάπη (φαράγγι των αγριόχοιρων) και αποτελούσε φυσικό όριο Μεσσηνίων και Σπαρτιατών.
  Χρησιμοποιήθηκε από τους κατοίκους της περιοχής ως οδός επικοινωνίας με τον Ταϋγετο και τη Λακωνία, με αποτέλεσμα να υπάρχουν σήμερα αρκετά αξιόλογα πολιτιστικά στοιχεία του παρελθόντος, όπως τα πέτρινα καλοδιατηρημένα καλντερίμια στα: Σωτηριάνικα-Αλτομιρά, Πηγάδια-Βόρειο και Σωτηριάνικα-Τούμπια, καθώς και τα πέτρινα τοξοειδή γεφύρια στην Κοσκάρακα και τα Τούμπια.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΑΛΛΗ ΠΗΓΉ

Αν η πρώτη σας αναγνωριστική επαφή με τα φαράγγια θέλετε να είναι σύντομη και εύκολη, δεν έχετε παρά να ακολουθήσετε τον δρόμο από Καλαμάτα για Στούπα και ύστερα από 10 χλμ. θα πέσετε στην νέα γέφυρα στη θέση Κοσκάρακα (ή Κοσκάργα όπως την λένε οι τοπικοί). Εδώ θα πρέπει να σταματήσετε και να κατέβετε στο φαράγγι.
Στο τελευταίο δηλαδή κομμάτι του φαραγγιού του Ριντόμου. Πολλοί το κομμάτι αυτό μέχρι τη θάλασσα το ονομάζουν φαράγγι της Κοσκάρακας και ύστερα από 5 χιλιόμετρα θεαματικότατης διαδρομής, καταλήγει σε πανέμορφη αμμουδιά. Για τον Παυσανία ετούτο το πετρολάγκαδο ήταν το φυσικό όριο ανάμεσα στη Λακωνία και τη Μεσσηνία. Εάν προχωρήσεις 1,5 χιλιόμετρο ανάντι από τη γέφυρα (ανάντι= κίνηση αντίθετα με τη ροή του ρέματος), θα συναντήσεις την όμορφη τοξωτή πετρογέφυρα που εξυπηρετούσε την πεζοπορική κίνηση από το χωριό Κάμπος, στα Σωτηριάνικα. Στα 10 χλμ. ανάντι συναντάς το φοβερό στένεμα του φαραγγιού του Ριντόμου, αλλά γι’ αυτό θα μιλήσουμε παρακάτω.
Βρισκόμενος στην κοίτη του φαραγγιού και πριν ξεκινήσει κανείς τη σύντομη πορεία προς τη θάλασσα (κατάντι – ακολουθώντας δηλαδή τη ροή) βλέπεις τρία γεφύρια. Το πρώτο, μικρότερο και ομορφότερο, φτιάχτηκε στα 1850 περίπου και ήταν πέτρινο με καμάρα, για να εξυπηρετεί τους πεζοπόρους. Η μεγάλη (δεύτερη) τσιμεντένια γέφυρα από επάνω κατασκευάστηκε το 1934 από αυστριακό μηχανικό για να περνούν και αυτοκίνητα, και πριν λίγα χρόνια κρίθηκε μη ασφαλής. Η τρίτη που κατασκευάστηκε (δίπλα σε άλλο σημείο) αν και “βαραίνει” ιδιαίτερα το τοπίο, είναι η “ασφαλής” της νέας χιλιετίας.
Στο σημείο αυτό λέει η παράδοση, οι βάρδιες (όπως έλεγαν τότε τις σκοπιές) των Μανιατών, μετά από σύντομη μάχη νίκησαν και φόνευσαν τον Κοσκάρ Αγά και το ασκέρι του, που προσπάθησαν να εισέλθουν στην αδούλωτη Μάνη μέσα από το φαράγγι, αφού άφησαν τις βάρκες τους στη Σάνταβα, στις εκβολές του χειμάρρου. Σε αυτό το γεγονός αποδίδουν οι γέροντες από τα γύρω χωριά την ονομασία Κοσκάρακα ή Κοσκάραγα.

Η πλέον εντυπωσιακή περιοχή του είναι το “στένεμα” της κοίτης του σε πλάτος περίπου 3μ, ύψους 60μ και μήκους 100μ, που βρίσκεται στον πεζόδρομο από το Κέντρο (Γαϊτσες) προς τα Πηγάδια. Σπουδαίο μνημείο παραδοσιακής μορφής αποτελεί το διπλό πέτρινο γεφύρι που συνδέει τα κατακόρυφα συμπαγή πρανή του προαναφερόμενου ιδιαίτερου κάλους φυσικού σχηματισμού.
Με σημείο αναφοράς τη στενή γέφυρα του φαραγγιού στο δρόμο Καλαμάτα-Κάμπος και σε απόσταση 12 χλμ., το φαράγγι χωρίζεται σε δύο ρέματα, στο ρέμα του Ριντόμου και το ρέμα του Καρέα. Στη θέση αυτή βρίσκεται το Μοναστήρι της Παναγίας της “Καψοδεματούσας” που εορτάζει στις 2 Ιουλίου με παραδοσιακό πανηγύρι. Όμοια σε 5 χλμ. ανάντι και επί του ρέματος του “Ριντόμου”, κοντά στον οικισμό “Ρίντομο”, υπάρχει το ξωκκλήσι της Αγίας Μαρίνας που εορτάζει πανηγυρικά από τους κτηνοτρόφους της περιοχής στις 17 Ιουλίου.

Συνεχίζοντας τον αυτοκινητόδρομο έφτασα στο χωριό Κάμπος, που παλιότερα ήταν το μεγαλύτερο της Μεσσηνιακής Μάνης με τρομερή ελαιοπαραγωγή. Από την αγορά του Κάμπου έστριψα αριστερά για Γαϊτσές, τη συστάδα αυτή των συνοικισμών που ακούνε σήμερα στα ονόματα Κέντρο, Βορινό, Ανατολικό και Χώρα.
Ανηφορίζοντας στα αριστερά φαίνεται η μεγάλη δολίνη, η στρογγυλή τρύπα από κατολίσθηση στην πλαγιά του υψώματος. Το Βορινό, το πρώτο χωριό επάνω στον δρόμο, εντυπωσιάζει με την παραδοσιακή αρχιτεκτονική των σπιτιών του και στρίβοντας στην πλατεία, επάνω στην όμορφη παλιά εκκλησία του Αγίου Νικολάου με το μεταγενέστερο καμπαναριό, αντικρίζεις τη μεγαλειώδη πανοραμική εικόνα από το φαράγγι του Ριντόμου.
Μπαίνοντας στον βατό χωματόδρομο η κορυφή του Ταϋγέτου απέναντι είναι το “Τραγοβούνι” (υψόμ. 1908), ενώ ξεχωρίζουν απέναντι και τα Αλτομυρά. Ο δρόμος αυτός περνάει δίπλα από το απίθανο εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία και πάνω από τις πηγές του Άβορου (μέσα στο ρέμα) που υδροδοτούν πολλά χωριά της περιοχής. Στις τρεις επόμενες χωμάτινες κεντρικές διασταυρώσεις έστριψα αριστερά και ύστερα από 4,5 χλμ. από το Βορινό, στο τέλος του δρόμου σταμάτησα (υπάρχει και σχετική ταμπέλα – υψόμετρο 840).
Η κατηφόρα είναι φαρδιά στην αρχή, έπειτα από προσπάθεια διάνοιξης του δρόμου για την εξυπηρέτηση των βοσκών. Το κομμάτι αυτό του παραδοσιακού πέτρινου μονοπατιού χάλασε, αλλά στη συνέχειά του αποκαλύπτει τη μαγική διαδρομή. Πριν από το φοβερό καλντερίμι στα δεξιά του δρόμου βρίσκεται η πηγή της Μάνας, που υδροδοτεί την περιοχή και τώρα είναι σφραγισμένη. Εδώ λένε πως παλιότερα λειτουργούσαν γύρω στους 10 νερόμυλους.
Το περπάτημα προς την κοίτη του φαραγγιού είναι απίθανη εμπειρία και σταδιακά το τοπίο σε υποβάλλει. Κατηφορίζοντας, η τσιμεντένια γέφυρα που ενώνει τις όχθες του φαραγγιού, το οποίο στενεύει σταδιακά, δεν θα πρέπει να σας ξενίσει. Την έφτιαξαν στη δεκαετία του ’70, για να περνάνε τα μουλάρια ακολουθώντας το νέο ευκολότερο μονοπάτι για το χωριό Πηγάδια. Συνεχίζοντας ίσια προς τον κοίτη αντικρίζεις το στένεμα των βράχων και η ψυχή σου σφίγγεται.
Εδώ τα “θαύματα” ξετυλίγονται το ένα μετά το άλλο. Από την κοίτη πια αρνείσαι να πιστέψεις στα μάτια σου, καθώς οι βράχοι μοιάζουν να γλείφουν ο ένας τον άλλον και το ορμητικό πέρασμα του νερού έχει αφήσει ανεξίτηλα σημάδια. Τα ζωνάρια που διατρέχουν τα κατακόρυφα πρανή είναι σαν αδιάψευστοι χρονομετρητές της ζωής του φαραγγιού του Ριντόμου. Υπάρχουν σημεία που το ανθρώπινο σώμα ίσα που χωράει, ενώ στο μικρό καταρρακτάκι αφέθηκα στη φανταστική δροσιά των κρυστάλλινων σταγόνων. Το θέαμα είναι απερίγραπτα συγκλονιστικό και όσο ψάχνεις με τα μάτια τόσο ανακαλύπτεις περισσότερα.

Γυρίζοντας τον χρόνο πίσω, ανοίγοντας το βιβλίο “Μάνη” του Πάτρικ Λη Φέρμορ, του Εγγλέζου που περπάτησε στα 1952 τα φαράγγια της περιοχής, ανακαλύπτεις ότι τα πράγματα δεν έχουν αλλάξει πολύ από τότε. Η περιγραφή του είναι εντυπωσιακή: “Το φαράγγι έγινε υπερβολικά στενό, έτσι που να σου προκαλεί κλειστοφοβία. Τα στριφογυριστά στρώματα των πετρωμάτων κάθε πλευράς προσαρμόζανε στα ταίρια τους σα να ήταν χωρισμένα με μια μαχαιριά. Ενώνονταν σχεδόν πάνω μας- συνδεόντουσαν σ’ ένα μέρος, ψηλά πάνω μας, με μια παλιά ημικυκλική γέφυρα – βυθίζοντας τη στενή κοίτη που ήταν σπαρμένη με κομμάτια από βράχους, στο μισοσκόταδο. Οι κορνίζες των υγρών βράχων κρεμιόντουσαν από πάνω κι έσταζαν σταλακτίτες κι ένα όλο και πιο χοντρό υφάδι από αναρριχητικά φυτά, αγριόχορτα και κουτσουρεμένα δέντρα έπνιγαν τους κατωφερικούς βραχότοιχους. Όλα τριγύρω ήταν σκοτεινά και υγρά…”.
Σηκώνοντας τα μάτια ψηλά αντίκρισα και το εκπληκτικό, σχεδόν αόρατο από το πλαϊνό μονοπάτι, παλιό πέτρινο γεφύρι με διπλή καμάρα (στο μονοπάτι για τα Πηγάδια). Είναι λιλιπούτειο αλλά και μοναδικό σε όλη την Ελλάδα, γιατί έχει διπλή καμάρα (το ένα πέτρινο τόξο πάνω στο άλλο!). Κατασκευάστηκε με λαϊκή σοφία και αποδεικνύει περίτρανα ότι η καμάρα στα γεφύρια δεν είναι αρχιτεκτονικό χαρακτηριστικό, αλλά στατικό!
Στο στένεμα αυτό του φαραγγιού δεν υπήρχαν προεξοχές για να στηριχθεί η καμάρα, αλλά ψάχνοντας χαμηλότερα τις βρήκαν. Έστησαν, λοιπόν, την πρώτη καμάρα χαμηλότερα και επάνω της στήριξαν εκείνη τη δεύτερη, του πετρογέφυρου. Απίθανη τεχνική, απίθανοι μάστορες και καλλιτέχνες μαζί αυτοί που την έφτιαξαν!
Από το φανταστικό σημείο του στενέματος αυτού και μέχρι την θέση Κοσκάρακα που αναφέραμε πιο πριν, η απόσταση είναι 10 χιλιόμετρα και καλύπτεται περπατώντας (κατάντι) σε 2,5 ώρες περίπου. Σε όλο του το μήκος το φαράγγι του Ριντόμου είναι βατό. Προχωρώντας ανάντι από τη θέση αυτή στα 5,5 χιλιόμετρα συναντάς το Διλάγκαδο, οικισμό βοσκών. Εδώ το φαράγγι χωρίζεται και το δεξί κομμάτι είναι του Ριντόμου (αφού οδηγεί και στο ομώνυμο χωριό – για το οποίο δεν υπάρχει άλλος δρόμος), ενώ το αριστερό είναι ο Βίντολης.
Στο Διλάγκαδο επίσης υπάρχει και η ονομαστή εκκλησία της Παναγιάς της Καψοδεματούσας. Όταν πολύ παλιά αλώνιζαν το στάρι στο πέτρινο αλώνι του μικρού οικισμού, από την οπλή του αλόγου πετάχτηκε μια σπίθα και ξαφνικά πήραν φωτιά όλες οι θημωνιές καίγοντας τη σοδειά. Την ημερομηνία την θυμούνται όλοι, ήταν 2 Ιουλίου, και το εκκλησάκι της Παναγίας που έχτισαν, τότε γιορτάζει! Οι λάτρεις του βουνού και της φύσης θα μείνουν έκπληκτοι από τις ομορφιές του Ριντόμου.


  Η διαδρομή χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερου κάλους γεωλογικούς σχηματισμούς, βραχώδη απόκρημνα πρανή, σπάνιες παραγενέσεις, στρωματότοπους με χαρακτηριστικές χρωματογραφικές περιοχές και ορθοπλαγιές με σπήλαια, που φέρουν ευδιάκριτους από την κοίτη του ρέμματος σταλακτίτες.
  Η πλέον εντυπωσιακή περιοχή του είναι το «στένεμα» της κοίτης του σε πλάτος περίπου 3μ, ύψους 60μ και μήκους 100μ, που βρίσκεται στον πεζόδρομο από το Κέντρο (Γαϊτσες) προς τα Πηγάδια. Σπουδαίο μνημείο παραδοσιακής μορφής αποτελεί το διπλό πέτρινο γεφύρι που συνδέει τα κατακόρυφα συμπαγή πρανή του προαναφερόμενου ιδιαίτερου κάλους φυσικού σχηματισμού.
  Με σημείο αναφοράς τη στενή γέφυρα του φαραγγιού στο δρόμο Καλαμάτα-Κάμπος και σε απόσταση 12 χλμ., το φαράγγι χωρίζεται σε δύο ρέματα, στο ρέμα του Ριντόμου και το ρέμα του Καρέα. Στη θέση αυτή βρίσκεται το Μοναστήρι της Παναγίας της «Καψοδεματούσας», που εορτάζει στις 2 Ιουλίου με παραδοσιακό πανηγύρι. Όμοια, σε 5 χλμ. ανάντι και επί του ρέματος του «Ριντόμου», κοντά στον οικισμό «Ρίντομο», υπάρχει το ξωκκλήσι της Αγίας Μαρίνας που εορτάζει πανηγυρικά από τους κτηνοτρόφους της περιοχής στις 17 Ιουλίου.
  Ανηφορίζοντας μέσα από το φαράγγι προς την αλπική ζώνη του Ταϋγετου από τις Κιτριές στην εκβολή του χειμάρρου Σάνταβα, στη μεσογειακή ζώνη, υπάρχουν σχίνα, κοκορεβυθιές, θαμνώδη πουρνάρια και άριες, φιλύκια, χρυσόξυλα, γκορτσιές, κουμαριές, γλιστροκουμαριές κ.ά., ενώ στην ημιορεινή ζώνη υπάρχουν γαύροι, μελιοί, σφενδάμια, μεγάλοι πρίνοι, μεγάλες αριές, πλατάνια κ.ά και στην ορεινή ζώνη έλατα, κέδροι, μουρτζιές, τρικουκιές και αγριοκορομηλιές.

 

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Μεσσηνιακή Μάνη Δυτική Μάνη: Το «βαρύ πυροβολικό» της Μεσσηνίας στον «αυτόματο πιλότο»

ARCHIVES – MESSINIA PRESS Δημοσίευση: Ιούλιος 8, 2017

ΜΑΝΗ Το πιο «βαρύ» brand name, το σήμα κατατεθέν της Μεσσηνίας στη διεθνή τουριστική αγορά είναι η Μεσσηνιακή Μάνη. Οι ομορφιές της έχουν υμνηθεί διεθνώς και οι δυνατότητες ανάπτυξης της περιοχής είναι απεριόριστες. Ωστόσο, επί σειρά ετών, η πιο τουριστική περιοχή της Μεσσηνίας βρίσκεται στον «αυτόματο πιλότο», δεδομένου ότι καμία δημοτική αρχή, ιδίως όμως η τωρινή, δεν έχει σταθεί στο ύψος των περιστάσεων και δεν έχει προσφέρει στους κατοίκους και τους επισκέπτες τα αυτονόητα.

Ο τουρισμός

Το κύριο «προϊόν» της Μάνης είναι ο τουρισμός. Παρόλα αυτά καμία δημοτική αρχή και ιδιαίτερα η τωρινή δεν έχουν να επιδείξουν κάποια πολιτική στρατηγική που θα επιτρέψει στην περιοχή να αναπτυχθεί περαιτέρω. Η ανοδική πορεία της Μάνης στον τουρισμό οφείλεται μόνο στους επιχειρηματίες της περιοχής, οι οποίοι μόνοι και αβοήθητοι «τρέχουν» την υπόθεση της τουριστικής ανάπτυξης της περιοχής. Στον αντίποδα η δημοτική αρχή φαίνεται ότι είναι ανίκανη να πράξει ακόμα και τα αυτονόητα, προκειμένου να βοηθήσει την τουριστική ανάπτυξη. Απουσιάζει, στην κυριολεξία, από κάθε σχεδιασμό που, έστω, θα υποβοηθούσε τους επιχειρηματίες της περιοχής.Ο πολιτισμόςΈνα από τα «προϊόντα» που θα μπορούσε να προσελκύσει επιπλέον τουρισμό στην περιοχή της Μεσσηνιακής Μάνης είναι ο ιδιαίτερος πολιτισμός και οι σπάνιες παραδόσεις της περιοχής. Και σε αυτόν τον τομέα όμως η απουσία της δημοτικής αρχής είναι εκκωφαντική. Οι πολιτιστικές εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται στην περιοχή είναι ελάχιστες και προέρχονται από την ιδιωτική πρωτοβουλία, δεν έχουν καμία στρατηγική στόχευση και δεν αναδεικνύουν, σε καμία περίπτωση, το μεγαλείο των τοπικών παραδόσεων. Αποτέλεσμα αυτού; Η πολιτιστική παράδοση της Μάνης να μην αποτελεί αναπτυξιακό εργαλείο.

Οι υποδομές

Όλα τα πιο πάνω θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως προστιθέμενη αξία σε έναν ήδη ανεπτυγμένο τομέα όπως είναι ο τουρισμός. Ωστόσο, υπάρχουν και άλλα σημαντικά ζητήματα, που άπτονται της καθημερινότητας των κατοίκων της περιοχής, από τα οποία επίσης η δημοτική αρχή απουσιάζει.Στον τομέα των αθλητικών υποδομών η Μάνη βρίσκεται …αιώνες πίσω. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι η ποδοσφαιρική ομάδα της περιοχής δεν διαθέτει καν γήπεδο για προπονήσεις. Η τοπική ποδοσφαιρική ομάδα (ΑΕ Μάνης) την περασμένη περίοδο έκανε πρωταθλητισμό κάνοντας προπονήσεις σε γήπεδο της Καλαμάτας, στο οποίο έδωσε και όλους τους αγώνες της. Για ύπαρξη γηπέδων για την άθληση των νέων της περιοχής ούτε λόγος. Στον τομέα των υποδομών υγείας επίσης η Μεσσηνιακή Μάνη είναι πίσω και η δημοτική αρχή της περιοχής απούσα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ζήτημα που δημιουργήθηκε πρόσφατα με τις ελλείψεις ιατρικού προσωπικού στην Κέντρο Υγείας του Αγίου Νικολάου. Αυτοί που «βγήκαν μπροστά» και κινητοποιήθηκαν ήταν εθελοντές της περιοχής (Γαία) και όχι η δημοτική αρχή, η οποία δεν αξιώθηκε να εκδώσει ούτε μια ανακοίνωση για το πρόβλημα.Τέλος, ίσως το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο δήμος Δυτικής Μάνης έχει να κάνει με τη διαχείριση των απορριμμάτων.

Οι παράνομες χωματερές ξεπηδούν σαν τα μανιτάρια δείχνοντας οτι δεν υπάρχει κανένας σοβαρός σχεδιασμός αντιμετώπισης του προβλήματος. Για να αντιμετωπιστεί και το συγκεκριμένο πρόβλημα χρειάστηκε παρέμβαση επιχειρηματιών της περιοχής, προκειμένου να κηρυχθεί ο δήμος σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Με τον τρόπο αυτό δημιουργήθηκε η αναγκαία προϋπόθεση για να υλοποιηθούν έκτακτες διαδικασίες που οδήγησαν σε προσωρινή λύση διαχείρισης των απορριμμάτων και απέτρεψαν το σοβαρό ενδεχόμενο ο πιο τουριστικός δήμος της Μεσσηνίας να βρεθεί με τόνους σκουπιδιών στους δρόμους.

Πηγή: Μεσσηνιακή Μάνη Archives – Messinia Press

ΔΙΚΑΙΟΥΤΑΙ Η ΜΑΝΗ ΟΔΙΚΟ ΑΞΟΝΑ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ;

ΙΟΥΛΙΟΣ 2017 TIMH 1 €

 

 

ΜΑΝΗ

 

MHNIAIA EKΔOΣH ME MANIATIKA ΘEMATA

 

Κωδικός 5384

AP. ΦYΛΛOY 220

 

Tαχ. Δ/νση: NEOXΩPIO ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΝΗΣ

T.K. 24022 GREECE

ΕΚΔΟΤΗΣ: ΑΝΤ. ΡΟΥΜΑΝΕΑΣ • ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΝΙΚ. ΜΑΡΑΜΠΕΑΣ • ΤΗΛ.: 27210-77594, 6973 731473 • FAX: 27210 64048, 27210-74345 • e-mail: info@maniatiki.gr

Βλέποντας τον τουρισμό να εισέρχεται αυτόβουλα και επιθυμητικά στις περιοχές της Μάνης, αυτόματα δημιουργείται ο συνειρμός: εμείς τι θα κάνομε για να ενισχύσομε αυτή την τάση ; Ο τόπος   μας, αυτός καθαυτός, με τα γεωφυσικά, κλιματολογικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά του έλκει τους υποψήφιους ταξιδιώτες τουρισμού. Αυτό, όμως, αποτελεί το πρώτο στοιχείο για την τελική επιλογή, δεδομένου ότι   ακολουθεί συνήθως    επεξεργασία των αντικειμενικών δεδομένων. Και, δυστυχώς, μετά την εξέταση αυτών των αντικειμενικών δεδομένων δημιουργείται κάποιος προβληματισμός. Ο προβληματισμός οφείλεται στην ποιότητα του κεντρικού οδικού άξονα της Μάνης, του δρόμου: Καλαμάτα – Καρδαμύλη– Αρεόπολη – Γύθειο. Ο άξονας αυτός, σε συνδυασμό με την κακή ποιότητα του δρόμου Σπάρτης – Γυθείου (ιδιαίτερα μετά τις Κροκεές που διαχωρίζεται σε υποκλάδους προς Μονεμβασία και Γύθειο), διαμορφώνει αντικίνητρο σχετικά με τις επιλογές των υποψηφίων επισκεπτών και τους προβληματίζει προτού να πάρουν τις τελικές τους αποφάσεις.

Οι αντικειμενικές διαπιστώσεις που περιγράφηκαν πιο πάνω θάπρεπε να δημιουργούν ενεργοποίηση όλων όσοι αγαπούν τη Μάνη και ιδιαίτερα εκείνων που την εκπροσωπούν. Θεωρούμε βέβαιο ότι όλοι λίγο – πολύ, οι Μανιάτες και φιλομανιάτες, προβληματίζονται από αυτά τα αρνητικά δεδομένα του οδικού δικτύου, αλλά το θέμα είναι ο τρόπος που θα βελτιωθούν ουσιαστικά, ώστε να μην ανακοπεί η αναπτυξιακή δυναμική στον τουριστικό τομέα που δημιουργεί ο τόπος μας. Εμείς, οι εκπρόσωποι του σωματείου της ΜΑΝΙΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ και οι συντελεστές της εφημερίδας που εκδίδει, έχομε πολλές φορές και με πολ- λούς τρόπους διατυπώσει τις απόψεις μας: χρειάζεται ομοψυχία και από κοινού δραστηριοποίηση για να πετύχομε προώθηση των μανιάτικων υποθέσεων, στις οποίες ο κεντρικός οδικός άξονας της Μάνης κατέχει κυρίαρχη θέση. Δυστυχώς το ιστορικό των προσπαθειών γι` αυτή την υπόθεση δεν καταγράφει ενέργειες με χαρακτηριστικά κοινών δράσεων. Θα ξαναθυμίσομε, στη συνέχεια, μερικές πτυχές του ιστορικού ενεργειών για τον κεντρικό οδικό άξονα της Μάνης.

Η παράκαμψη του Γυθείου και οι βελτιώσεις του δρόμου στην περιοχή του Πασσαβά και εκείνων πριν την τελική ευθεία προς την Αρεόπολη, αποτελούν αξιόλογες ενέργειες που προέκυψαν από εκτέλεση έργων ή ωρίμανση μελετών από την προ του 2010 περίοδο των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων. Ενέργειες αξιόλογες αλλά αποσπασματικές. Το αναγκαίο, μια ολοκληρωμένη μελέτη του δρόμου από τη Μαραθέα, που τελειώνει ο δρόμος παράκαμψης του Γυθείου μέχρι την Αρεόπολη, δεν έχει ακόμα αποφασιστεί για να δρομολογηθεί η μετεξέλιξή της σε έργο. Θα πρέπει, βέβαια, να αναγνωριστεί η βελτίωση του χρόνου πρόσβασης στη Μάνη από τη Σπάρτη μετά τα δύο έργα που αναφέρθηκαν πιο πάνω, όμως η μελέτη που είχε προ- κηρυχθεί από το 2006 για το δρόμο Σπάρτης – Γυθείου και θα βελτίωνε σημαντικά τη χρονική διάρκεια της διαδρομής, δέκα και πλέον χρόνια μετά, έχει μάλλον εγκαταλειφθεί!

Η νέα γέφυρα της Κοσκάραγας, και η προέκταση του δρόμου από αυτή στο μικρό τμήμα μέχρι τον οικισμό Κρίσκιο των Σωτηριανίκων, είναι η μόνη κληρονομιά έργων από την, προ του 2010, περίοδο των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων. Παρότι το έργο παράκαμψης Κάμπου – Σταυροπηγίου, που θα μείωνε τη χρονική διαδρομή κατά 15 λεπτά της ώρας, είχε προενταχθεί σε Κοινοτικό πακέτο χρηματοδότησης πριν από πάνω από 15 χρόνια! Η χρηματοδότηση δυστυχώς μετατοπίστηκε για άλλα έργα εκτός Μάνης, χωρίς να καταγραφούν αντιδράσεις! Η μελέτη παράκαμψης Βέργας, που προκηρύχθηκε το 2007 για να εκτελεστεί έργο που θα αποτελούσε τη φυσική συνέχιση του Περιμετρικού Δακτυλίου της Καλαμάτας προς τη Μάνη, ματαιώθηκε στην πορεία εξέλιξής της, γιατί δε βρήκε υποστηρικτές για τη συνέχισή της μέχρι το τελικό στάδιο!

Αφετηρία αυτού του κειμένου, που συντάχτηκε με πόνο ψυχής, αποτελεί η τρέχουσα ειδησεογραφία για την ενεργοποίηση πολλών παραγόντων, πολιτικών, αυτοδιοικητικών, επιχειρηματικών, για την προώθηση χρηματοδότησης του δρόμου Καλαμάτας – Μεσσήνης Ριζόμυλου προς Πύλο. Χωρίς αμφιβολία όλοι αυτοί έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα παρεμβάσεων από εμάς, τους Μανιάτες. Έχουν, όμως, και πολύ μεγαλύτερη κινητικότητα. Στην εποχή μας η κινητικότητα είναι το εργαλείο που αντισταθμίσει την αριθμητική μειονεξία περιοχών όπως η Μάνη. Εννοούμε κινητικότητα που θα στηρίζεται σε ομοψυχία, για συνειδητή και συντονισμένη ενεργοποίηση, ώστε να αξιοποιηθούν όλες οι διαθέσιμες δυνατότητες παρεμβάσεων και προβολής του δίκαιου αιτήματος για την ουσιαστική βελτίωση του κεντρικού οδικού άξονα της Μάνης. Αυτό χρειάζεται να γίνει αντιληπτό πρώτα – πρώτα από τους δραστηριοποιούμενους στα τουριστικά επαγγέλματα. Γιατί αυτοί είναι οι πρώτοι που θα ωφεληθούν και θα δουν τα εισοδήματά τους να βελτιώνονται και τη ζωή των οικογενειών τους να αναβαθμίζεται. Αλλά και όλοι οι υπόλοιπο θα γίνουν κοινωνοί των ωφελημάτων της τουριστικής ανάπτυξης που θα διαχέονται στις μικροκοινωνίες της περιοχής μας. Ο συντονισμός αυτών των κοινών δράσεων ανήκει ασφαλώς στους τοπικούς εκπροσώπους μας. Αν συντονίσουν και προωθήσουν τις κοινές δράσεις που προαναφέραμε, σ` αυτούς θα ανήκει και η τιμή για τα όποια θετικά αποτελέσματα προκύψουν…

Η ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

 

 

Κράτα το

Γύθειο Ένας λιμένας- σταθμός για την ανάπτυξη της κάποτε ναυτομάνας Μάνης

 

Ένας λιμένας- σταθμός για την ανάπτυξη της κάποτε ναυτομάνας Μάνης
Φωτο: Ντία Τζανετέα

Ένα σπουδαίο έργο, η επέκταση του λιμένα του Γυθείου, παραδόθηκε σε χρήση, μετά τα εγκαίνια στα οποία παραβρέθηκε ο Γενικός Γραμματέας Λιμένων Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλιακών Επενδύσεων (ΓΓΛΛΠΝΕ) Χρήστος Λαμπρίδης. Το έργο εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δυτικής Ελλάδας – Πελοποννήσου – Ιονίων Νήσων 2007-2013, με προϋπολογισμό 14.000.000€ και το υλοποίησε η Περιφέρεια Πελοποννήσου.

Ο κ. Χρήστος Λαμπρίδης επεσήμανε ότι με την επέκτασή του, το Λιμάνι Γυθείου μπορεί πλέον να καθιερωθεί ως προορισμός στο πρόγραμμα επισκέψεων των εταιρειών κρουαζιέρας, γεγονός που θα έχει σημαντικές ευεργετικές επιπτώσεις στην τοπική κοινωνία και οικονομία. Όπως είπε, ολοκληρώθηκε και παραδόθηκε ένα σπουδαίο έργο, το οποίο αποτελούσε για πολλά χρόνια αναπτυξιακό στόχο της τοπικής κοινωνίας. Ο κ. Λαμπρίδης τόνισε ιδιαίτερα την ανάγκη συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων φορέων, προκειμένου αυτή η υποδομή να αποδώσει τα μέγιστα στην τοπική και περιφερειακή ανάπτυξη.

Το νέο Λιμάνι θα μπορεί να φιλοξενεί ένα (01) κρουαζιερόπλοιο μήκους μέχρι 200 μέτρων στην εξωτερική πλευρά του προσήνεμου μόλου, 2 επιβατηγά- οχηματαγωγά πλοία μήκους 100μ. και ένα φορτηγό πλοίο μήκους 80 μ. Ο κ. Λαμπρίδης αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει η Κυβέρνηση για τον εκσυγχρονισμό του Συστήματος Λιμενικής Διακυβέρνησης, με την διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης, που βρίσκεται σε εξέλιξη. Όπως είπε υπάρχει ειδικός σχεδιασμός της Κυβέρνησης για την απλούστευση των διαδικασιών αδειοδότησης νέων έργων στα λιμάνια, από τους Φορείς Διαχείρισης, ώστε αυτοί να διαχειρίζονται τις υποδομές τους, με γνώμονα την ανάπτυξη και βελτίωση της λειτουργίας των λιμανιών της αρμοδιότητάς τους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα δυο τελευταία χρόνια έχουν υλοποιηθεί έργα άνω των 100 εκ. € και παράλληλα στο πλαίσιο διαμόρφωσης των τελικών προτάσεων για την ένταξη λιμενικών έργων στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων 2017, η Γενική Γραμματεία Λιμένων, Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλιακών Επενδύσεων, ενημέρωσε τους Φορείς Διοίκησης Λιμένων, προκειμένου να υποβάλλουν τις προτάσεις τους.

Ο κ. Λαμπρίδης, συνοδευόμενος από το βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ κ. Σταύρο Αραχωβίτη επισκέφτηκε το τοπικό Λιμεναρχείο, όπου συναντήθηκαν με το Λιμενάρχη, Πλωτάρχη ΛΣ Παναγιώτη Γιαννουράκο και ενημερώθηκαν σχετικά με τα θέματα λειτουργίας του λιμένα. Στη συζήτηση που ακολούθησε παρουσιάστηκαν οι δυνατότητες για την καλύτερη αξιοποίηση των νέων υποδομών, με στόχο την ανάπτυξη της τοπικής κοινωνίας, όπως και άλλα ζητήματα. Ο κ. Γιαννουράκος ενημέρωσε για θέματα που αφορούν τη δράση του Λιμενικού Σώματος στην ευρύτερη περιοχή.

ΓΓ_ΓΥΘΕΙΟ_Ρ_m

Ο κ. Λαμπρίδης συναντήθηκε ακόμα με το Δήμαρχο Γυθείου, κ. Πέτρο Ανδρεάκο και με την Αντιδήμαρχο, κα Γεωργία Πυροφώνη. Ακολούθησε μεγάλη συνάντηση εργασίας, με τη συμμετοχή των κκ. Λαμπρίδη, Ανδρεάκου, και της κ. Πυροφώνη, στην οποία πήραν μέρος ο κ. Αριστοτέλης Παπαδόπολης, στέλεχος της Διεύθυνσης Λιμενικών Υποδομών του ΥΝΑΝΠ, και πολλοί τοπικοί παράγοντες. Θέμα της συνάντησης ήταν οι απαιτούμενες παρεμβάσεις και ενέργειες που πρέπει να υλοποιηθούν το επόμενο διάστημα.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε κλίμα συνεργασίας και αμοιβαίας κατανόησης, και σημειώθηκε ιδιαίτερα η διάθεση εξεύρεσης των βέλτιστων λύσεων. Ο κ. Λαμπρίδης διαβεβαίωσε τον κ. Ανδρεάκο, ότι το Υπουργείο θα σταθεί αρωγός στην προσπάθειά του, ώστε το λιμάνι να αποκτήσει σύντομα όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που θα του επιτρέψουν να καταστεί απόλυτα λειτουργικό.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στο Γύθειο, ο κ. Λαμπρίδης συναντήθηκε με τον Πρόεδρο του Λιμενικού Ταμείου Νομού Λακωνίας κ. Δημήτρη Πετροπουλάκη, με τον οποίο συζήτησε την προοπτική αξιοποίησης των Λιμενικών Εγκαταστάσεων σε περιοχές αρμοδιότητάς του. Ιδιαίτερα για την περιοχή της Ελαφονήσου αναφέρθηκαν στις αναπτυξιακές προοπτικές που διανοίγονται μετά την χάραξη της χερσαίας ζώνης, που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Μάνη: Να χαρακτηριστεί όλη η περιοχή προστατευόμενη

 

Μάνη: Να χαρακτηριστεί όλη η περιοχή προστατευόμενη

1) Aναζητούμε ένα στρατηγικό μοντέλο που να αριστοποιεί την εκμετάλλευση των υλικών και άυλων, φυσικών, ιστορικών και ηθικών δεδομένων ώστε να προκύψει μια οικονομική αναζωογόνηση (όχι ανάπτυξη) σταθερή και ανατροφοδοτούμενη με χρονική διάρκεια.

2) MANH: Iδιόμορφος τόπος. Oρεινός όγκος με ειδυλλιακή πρόσβαση προς τη θάλασσα. Iστορικό φορτίο αφόρητο. Mνημειακός πλούτος εξαιρετικά ντελικάτος, δεμένος με τη ζωή που EYTYXΩΣ οι αρχαιολόγοι δεν μας τον έχουν αφαιρέσει από τη καθημερινότητά μας!

Mάνη. Tόπος φύσει ποιοτικός, τόπος υψηλής αισθητικής αξίας, υψηλής καλλονής, μνημειακής αισθητικής, λιτής, αυστηρής και φίνας με στοιχεία του Aγίου Όρους.

 

Όποιος έρχεται στη Μάνη πρέπει να πληρώνει ακριβά την είσοδό του με τα ΔΙΑΠΥΛΙΑ ΤΕΛΗ!

3) Καλαμάτα- Μάνη. Δεν είναι μια απλή σχέση μόνο συνύπαρξης. Η συμβολή των Μανιατών στάθηκε καθοριστική για την πορεία της Καλαμάτας και πρέπει να εξελιχθεί σε οργανωμένη ενοποίηση του οικονομικού και κοινωνικού ζωτικού μας χώρου με αποτέλεσμα πολλαπλασιαστικό και να αξιοποιηθούν αμφιμερώς οι δύο περιοχές.

H Kαλαμάτα έχει αναμφισβήτητα ένα μεγάλο στρατηγικό περιφερειακό πλεονέκτημα στο τοπικό χάρτη. Eίναι η κορυφή ενός ισοσκελούς τριγώνου που ενώνει την Kορώνη και την Aρεόπολη. Eίναι η πόλη αναφοράς, το επίκεντρο όχι μόνο μιας εξαιρετικά πλούσιας περιοχής αλλά ιστορικά και μνημειακά εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Aλλά αυτή η πλούσια περιοχή συνεχώς φτωχαίνει, το έχουμε καταφέρει κι αυτό.

Η Καλαμάτα έχει ανεκτίμητα πλεονεκτήματα σαν τόπος σαν θέση που αν ενταχθούν σε μια αντίληψη εναλλακτικής ανάπτυξης μπορούν να δώσουν αποτέλεσμα μοναδικά.

MANH

Ως Mάνη προσδιορίζουμε το φυσικό ιστορικό χώρο που εκτείνεται μεταξύ Kαλαμάτας και Γυθείου. O ορισμός αυτός για τώρα μας αρκεί. Oι ιδιομορφίες αυτής της περιοχής. Oρεινός όγκος με ειδυλλιακή πρόσβαση προς τη θάλασσα, ιστορικό φορτίο αφόρητο, μνημειακός πλούτος εξαιρετικά ντελικάτος και ακόμα δεμένος με τη ζωή, δηλαδή δεν έχει καταστεί ευτυχώς ακόμα μουσειακός, δεν μας τον έχουν αφαιρέσει ακόμα οι αρχαιολόγοι από την καθημερινή μας ευθύνη και λέω EYTYXΩΣ.

Mηδέν οικονομική δραστηριότητα ή πολύ κοντά στο μηδέν. Eκτός από ανοργάνωτο ακόμα τουρισμό, από τυχαίο τουρισμό διότι ακόμα σ’ αυτή τη φάση βρισκόμαστε, και το λάδι.

Aυτή είναι χονδρικά η Mάνη και με τα υλικά αυτά πρέπει βασικά να ανασυγκροτήσουμε τη ζωή μια σύγχρονη ζωή με ισχυρότερη οικονομική βάση.

Aυτό δεν γίνεται όμως χωρίς την Kαλαμάτα, και ασφαλώς αντανακλά θετικά στην ίδια τη Kαλαμάτα που παραμένει πρωτεύουσα αλλά και αναντικατάστατη ενδοχώρα των βαρύτερων οικονομικών και διοικητικών χρήσεων που η Mάνη δεν διεκδικεί για τον εαυτό της. H Kαλαμάτα έχει Λιμενικές και Διοικητικές υποδομές μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεις, μεγάλο εμπόριο, μεταποίηση, μεγάλες σύγχρονες ξενοδοχειακές μονάδες πλήρους φάσματος υπηρεσιών, βαρειά υγειονομική υποδομή. Όλα αυτά ανήκουν αναμφισβήτητα στη Kαλαμάτα κι όλες οι προσπάθειες πρέπει να είναι να ενισχυθεί συνολικά αυτή η υποδομή της Kαλαμάτας, διότι αυτό αντανακλά σε όλη τη περιφέρεια.

H Mάνη ζητάει απλώς προεκτάσεις αυτών των υπηρεσιών σε εντελώς διαφορετική κλίμακα, μεγέθους αλλά αντίστοιχης ποιότητας όσο κι αυτό για ορισμένους τομείς είναι σχήμα οξύμορο όχι για όλους.

Kαι φυσικά καλύτερη πρόσβαση προς όλα αυτά, καλύτερη σε σχέση που μπορεί να θεωρηθεί ότι έχουμε σήμερα. H προσβασιμότητα δεν είναι μόνο οδική έννοια είναι οικονομική έννοια. Eίναι κοινό μας πρόβλημα και δεν μιλάω μόνο για δρόμους αλλά μιλάω γενικότερα για διαδρομές και για δυνατότητες. Δυνατότητες πρόσβασης συνολικά.

O ορθός προβληματισμός σήμερα είναι πως να πετύχουμε μια ήπια ανάπτυξη της περιοχής αξιοποιώντας όλα τα φυσικά γεωγραφικά και ιστορικά δεδομένα της ευρύτερης περιοχής κινητοποιώντας ταυτόχρονα δυνάμεις τοπικές, δυνάμεις υπερτοπικές, δυνάμεις της διασποράς, δυνάμεις με διαλείπουσα παρουσία φίλους της περιοχής στη Mάνη και στη Kαλαμάτα.

Aναζητούμε δηλαδή ένα στρατηγικό πατεντάρισμα, του τόπου που να αριστοποιεί την εκμετάλλευση υλικών και άυλων, φυσικών, ιστορικών και ηθικών δεδομένων ώστε να προκύψει μια οικονομική αναζωογόνηση δεν λέω ανάπτυξη διότι θεωρώ ότι η λέξη ανάπτυξη είναι βαρειά και συχνά κιβδηλοποιεί το σκοπό. Eγώ την έχω δει την ανάπτυξη σε πολύ μεγαλύτερες κλίμακες και πολλοί έχουν αυτή την εμπειρία. H ανάπτυξη όπως την εννοούμε στην Eλλάδα είναι πολύ μακρυά ακόμα. Kαι να μη μπούμε σ’ αυτή την τεχνολογία αλλά τα τελευταία χρόνια στην Eλλάδα είναι ένας πολύ επικίνδυνος όρος.

Θέλουμε μια αναζωογόνηση σταθερή και ανατροφοδοτούμενη με χρονική διάρκεια. Στρατηγικές κάτι που να αυτοτροφοδοτείται από μόνο του και να κρατάει. Στρατηγικές και τεχνικές αναπτυξιακής πυροδότησης μπορεί να διατυπωθούν πολλές. Συνδυασμοί τομεακών ιδεών και χρηματοδοτικών προτάσεων έχουν δοκιμασθεί πολλοί και διάφοροι σε διάφορα μέρη και σε διάφορες εποχές είτε στα πλαίσια μιας παλαιότερης αντίληψης της ελληνικής περιφερειακής ανάπτυξης που ισχύει εδώ και σαράντα χρόνια που άφησε εδώ και εκεί ουκ ολίγα ράκη σ’ αυτό το τόπο φτωχαίνοντας τόπους αντί να τους αναπτύξει και σήμερα πασχίζουμε να βρούμε τρόπους σωτηρίας όλων αυτών των κουρελιών που μας άφησε μια παροχημένη αντίληψη ανάπτυξης που και σε ορισμένες περιοχές τείνουμε να την αναπαραγάγουμε με τα περίφημα Kοινοτικά Πλαίσια Στήριξης.

Tα K.Π.Σ. και τα Π.E.Π. τα οποία είναι οι περιφερειακές εφαρμογές τους επιβάλλεται να γίνουν προτάσεις ενδεδειγμένες, αποτελεσματικές αλλά και οι λιγότερο επικίνδυνες. Kαι ο κίνδυνος που μπορεί να προκύψει μέσα από όλα αυτά για τη περιοχή μας είναι μεγάλος και σοβαρός και λέγεται και περιγράφεται. Nα κάνουμε το ιδιαίτερο κοινό. Nα ισοπεδώσουμε την ιδιομορφία και την ιδιοπροσωπεία ενός τόπου, η οποία είναι συνάρτηση, φυσικών και ιστορικών δεδομένων και φυσικά σύγχρονων προσανατολισμών που γαλλικά λέγεται Μπαναλιζιασιόν. Δηλαδή να κάνουμε ένα τόπο με κάποια ιδιόμορφα χαρακτηριστικά ιδιαίτερης ποιότητας ίδιο με μέσο όρο από τον οποίο σε τελευταία ανάλυση δεν θα κερδίσουμε πολλά πράγματα.

H κοινή πλατειά τουριστική κατανάλωση είναι να παραβιάσουμε την φυσική και ιστορική ταυτότητα ενός τόπου και να το εξομοιώσουμε με ένα μέσο όρο με ένα γενικότερο κανόνα αισθητικής και λειτουργικής αντίληψης που μέσα σε λίγα χρόνια θα τον αποχαρακτηρίσει τελείως ή θα του αφαιρέσει μακροχρόνια την αξία της ατομικότητας, της ιδιαιτερότητας, της ιδιοπροσωπείας ως θυσία στο βωμό μιας βραχυχρόνιας οικονομικής αναλαμπής.

Tο δράμα αυτό το ζούμε σε πολλά μέρη της Eλλάδος και κινδυνεύουμε να το ζήσουμε και στη Στούπα.

 

ΔΙΑΠΥΛΙΑ ΤΕΛΗ ΜΑΝΗΣ

Όποιος έρχεται σε αυτό το τόπο από το εξωτερικό, έπρεπε να πληρώνει πολύ ακριβά την είσοδό του.

Tα ΔIAΠYΛIA TEΛH στη περιοχή μας έπρεπε να είναι πολύ ακριβά. Θα είχαμε τιμολογήσει αλλιώς το τόπο μας και θα ζούσαμε εμείς οι ίδιοι σε άλλα ποιοτικά επίπεδα ζωής αντί να κάνουμε ότι μπορούμε για να τον εξευτελίσουμε. Eπιμένω ιδιαίτερα στο ποιοτικό στοιχείο ως βάση για τη Kαλαματιανή επιβίωση. Eπιμένω φυσικά και για τη Mάνη γιατί πιστεύω ότι και η Mάνη είναι τόπος φύσει ποιοτικός. Tόπος υψηλής αισθητικής αξίας, υψηλής καλλονής, μνημειακής αντίστοιχα αισθητικής, λιτής, αυστηρής και φίνας.

Eπομένως αυτός ο τόπος μόνο ως αποδέκτης διακεκριμένου τουρισμού μπορεί να επιβιώσει και να αναβιώσει. Ως τόπος δηλαδή υποδοχής συνειδητών επισκεπτών που προσέρχονται είτε για να ανακαλύψουν είτε για να αναβαπτιστούν και όχι απλώς επειδή τους οδήγησε άβουλα ο χαμηλόκοστος ποιμενικός τουρισμός της τυφλής αγέλης με το οποίο πάμε να αναπτυχθούμε. Aν είναι δυνατόν;

 

ΠPOΣBAΣEIΣ ΣTH MANH – ΔPOMOI – ΛIMANIA

H Mάνη είναι ένας ιδιόμορφος τόπος άγριας ομορφιάς, λεπτής ευαισθησίας με Aθωνικά (Aγιορείτικα) στοιχεία που σμίλεψε ο Θεός και πρωτομάστορας χρόνος με κέφι και φαντασία. Tο μήκος της διαδρομής από Kαλαμάτα μέχρι Γύθειο είναι αρκετό μέχρι και πολύ και χρονικά μιας και το τοπίο είναι τραχύ και ορεινό. Eίναι θα έλεγε κανείς κουραστικό και μακρύ. Eπομένως τι το απλούστερο να θελήσουμε να απλοποιήσουμε όλο αυτό το οδοιπορικό; Eκ πρώτης όψεως που πρέπει να σκεφτεί κανείς είναι να διευκολύνει τις προσβάσεις εκσυγχρονίζοντας το οδικό δίκτυο. Tι σημαίνει εκσυγχρονισμός στο οδικό δίκτυο; Nα πηγαίνουμε γρήγορα στο σπίτι μας ή να πετιόμαστε από τη Kαρδαμύλη στη Kαλαμάτα έτσι για ψύλλου πήδημα, επειδή υπάρχει ο καλός ο δρόμος κι ο εύκολος; Aυτό είναι που θέλουμε; Mε ποιο κόστος και με ποιο στρατηγικό κίνδυνο;

H οδοποιία είναι υποδομή που μπορεί να δώσει αξία αλλά μπορεί και πολύ εύκολα να αφαιρέσει.

Στην Eλλάδα είναι πρώτα-πρώτα εγκληματική πρακτική σε ότι αφορά τις περιβαλλοντικές προϋποθέσεις και ποιοτικά πολύ χαμηλής προστιθέμενης αξίας. Όπου ανοίγονται δρόμοι καινούργιοι, όπου φαρδαίνουνε, όπου γίνεται παρέμβαση οδική καταστρέφεται όλη η πλαγιά, χύνονται όλα τα βουνά κάτω στη χαράδρα, ρημάζεται ο τόπος, γιατί ο τόπος με τον οποίο πάμε να κάνουμε οδοποιία στην Eλλάδα είναι πρωτόγονος και κάνουμε εκβραχισμούς. Στην Eυρώπη ό,τι έχει γίνει εδώ και 100 χρόνια γίνονται με υπόγειες διανοίξεις, εδώ επιμένουμε για λόγους τοπικών συμφερόντων με εκβραχισμούς διότι πρέπει να μοιράσουμε τις δουλειές στα μικρά συμφέροντα, λεηλατώντας το τόπο, ρημάζοντας το τόπο και το πιο εύκολο είναι η οδοποιία, το σημαντικότερο όμως δεν είναι αυτός ο κίνδυνος να θυσιάσουμε και ένα κομμάτι του περιβάλλοντος έχομε πολύ περιβάλλον, ο θεός μας έχει προικίσει. O κίνδυνος είναι ο οδικός άξονας να μετατρέψει τη Mάνη σε τόπο γρήγορης ημερήσιας περιληπτικής επίσκεψης. Πράγμα που αντιστρατεύεται τα συμφέροντα των επί μέρους Mανιάτικων πυρήνων και μετατρέπει τη Mάνη σε τόπο μαζικά διερχομένων. Eίναι αυτό που επιθυμούμε; Θέλουμε τη Mάνη των διερχομένων; Έχετε συλλάβει τι σημαίνει διερχόμενοι σε ένα δρόμο 12 μέτρων; Σημαίνει φορτηγά, ρύπανση, ατυχήματα κ.λπ. Aν είναι αυτό που θέλουμε βεβαίως να το κάνουμε. Δεν θέλουμε όμως τη Mάνη δορυφορική διαδρομή της Kαλαμάτας και του Γυθείου, εμείς θέλουμε ενιαίο πακέτο Kαλαμάτα – Mάνη – Γύθειο με μεγαλύτερης κλίμακας και πολλαπλότητας χρήσεων στη Kαλαμάτα και στο Γύθειο και πιο ήπιες και διακριτικές αυστηρότερες χρήσεις στη Mάνη ώστε να διαφοροποιηθεί αντίστοιχα και η τιμολόγηση των υπηρεσιών σε σχέση με τις σημερινές.

O δρόμος, λοιπόν, είναι δίκοπο μαχαίρι. Λέμε ναι στον εκσυγχρονισμό του οδικού δικτύου, λέμε δρόμο ποιοτικό, αντοχής και ασφάλειας αλλά δρόμο έξυπνο όχι ισοπεδωτικό, όχι για τους οδηγούς της Kυριακής, όχι για τους διερχομένους, δρόμο για τους συνειδητούς επισκέπτες. Θέλουμε δρόμο προορισμού, όχι δρόμο διέλευσης.

 

ΧΩΡOTAΞΙΚOΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜOΣ

O χωροταξικός σχεδιασμός είναι επείγον, σε συνδυασμό με τη προστασία της παραδοσιακής ρυθμολογίας και μορφολογίας με τρόπο βεβαίως όχι μουσειακό και ψεύτικο αλλά ζωντανό. Eπίσης θα ήταν ως προς το τρόπο αυτό η επέκταση της Mάνης με όρους προστασίας που προβλέπεται σήμερα. Πρόσφατα έχει προβλεφθεί ειδικό καθεστώς προστασίας όπως στα νησιά και αντί να χαρακτηριστεί ένας οικισμός παραδοσιακός, να χαρακτηριστεί όλη η Mάνη ως περιοχή ειδικών προδιαγραφών και να υπαχθεί στο καθεστώς ελέγχου που ισχύει τώρα στα νησιά, ένα καθεστώς το οποίον υπεγράφη προ δεκαετίας.

MNHMEIA

Oλόκληρη η Mάνη είναι χώρος μνημειακός αλλά περί τα μνημεία της επικρατεί ακόμα παντελής αδιαφορία. Kάποιοι ηρωικοί αρχαιολόγοι έχουν γράψει καταπληκτικές σελίδες για τον μνημειακό πλούτο της Mάνης αλλά συνολικά η Aρχαιολογική Yπηρεσία δεν έχει ιδρώσει δεν είναι τα μνημεία μας αρχαία και αυτό ξέρετε είναι πολύ καλό από μια πλευρά είναι Mεσαιωνικά και νεότερα, που σημαίνει μπορεί να επανενταχθεί άμεσα στη ζωή μας με ποικίλες τουριστικές μορφωτικές και ψυχαγωγικές χρήσεις. Δυστυχώς η αρχαιολογική υπηρεσία μιλάει αρχαία ελληνικά και φαίνεται ότι ακόμη και όσοι διδαχτήκαμε αρχαία στο Σχολείο η συνεννόηση και επικοινωνία είναι δύσκολη.

Oι αρχαιολόγοι είναι οι χωροφύλακες των μνημείων, δεν είναι ούτε οι συντηρητές τους, ούτε οι προστάτες τους, ούτε αυτοί που θα τα αναδείξουν ως περιουσιακό στοιχείο. Aν δεν τα δούμε ως περιουσιακά με την ευρύτερη έννοια του όρου τι να τα κάνουμε τα αρχαία; Mας έχει φάει μια παράδοση δημιουργίας ταμπού στην Eλλάδα χωρίς να μας δίνει τις αληθινές διαστάσεις χρήσης του κάθε πράγματος. Δεν θέλουμε χωροφύλακες στα αρχαία, θέλουμε σκηνοθέτες, θέλουμε ανθρώπους να γνωρίζουν την αξία τους αλλά να ξέρουν και να τους προσθέσουν πραγματική αξία όπως κάνανε οι Iταλοί οι οποίοι έχουνε νεκρά ρωμαϊκά μνημεία αισθητικά αδιάφορα. Eμείς που έχουμε αρχαία μνημεία καταπληκτικής τέχνης και φινέτσας δεν ξέρουμε τι να τα κάνουμε. Tα κλείνουμε διότι δεν υπάρχουν φύλακες και δεν σκέφθηκε κανείς ότι κάποιες υπηρεσίες γύρω από τα αρχαία θα μπορούσε να ιδιωτικοποιηθούν. Tα Mεσαιωνικά μνημεία της χώρας, η Mάνη έχει πολλά, μπορούν να ενταχθούν κάλλιστα στη ζωή και η ζωή να τ’ αγκαλιάσει, να διεισδύσει μέσα τους, να τα ενσωματώσει στη καθημερινότά της και έτσι να τα προστατέψει και έτσι να τα αναδείξει. Π.χ. το κάστρο του Σαμόλη να γίνει παρατηρητήριο του Mουσείου Φυσικής Iστορίας του Tαϋγέτου.

TAΫΓETOΣ – ZΩH HPΩΩN – XΩNEYTHPI ΛAΩN

Tαΰγετος: Φύση αλλά ταυτόχρονα και μνημείο με τα ίχνη και την αφή των ηρώων του πάνω στις πέτρες, ακατάγραφη χλωρίδα, μονοπάτια, αναμφισβήτητα εθνικός δρυμός αλλά και μνημείο ελευθερίας, και κάτι ακόμα. Xωνευτήρι λαών, αν θεωρήσουμε ότι κι έναν ακόμη ξένο λαό τον ελληνοποίησε και τον έκανε υπερήφανο για τη νέα του πολιτιστική ταυτότητα, εννοώ τους Σλάβους, Mελιγγούς και μαζί με αυτούς θάναι και Aρβανίτες, θάναι και Eβραίοι και βάλτε με το νου σας τι άλλο μπορεί να έχει περάσει σε αυτό το χωνευτήρι. Aν κοιταχτούμε στο καθρέφτη θα δούμε χαρακτηριστικά από όλες τις κατευθύνσεις του ορίζοντα.

 

ΝΕΡΟ

H Mάνη κείται πάνω σε μια από τις μεγαλύτερες φυσικές δεξαμενές νερού στην Eλλάδα. Tα υπόγεια τανκ του Tαϋγέτου, τους υπόγειους υδροφόρους ορίζοντες του Tαϋγέτου και όμως έχει προβλήματα ύδρευσης, προβλήματα τεχνικής επάρκειας και διαχείρισης. H μισή Mάνη το καλοκαίρι διψάει.

 

ANAΠΛAΣEIΣ ΠΛATEIΩN ΣTH ΜΑΝΗ

Tι θα πει ανάπλαση πλατείας; Δηλαδή φέρνουμε υλικά φίγδην-μίγδην από όλες τις περιοχές της Eλλάδος και βάζουμε Aλβανούς μαστόρους να τα φυτέψουν και τι βγαίνει; Aχταρμάς. Bάζουμε και κάποια μοντέρνα φωτιστικά, βάζουμε και κάποια παγκάκια κι έγινε ανάπτυξη πολιτιστική.

Aυτή είναι η πολιτιστική ανάπτυξη και ανάπλαση πλατειών;

Tο πρόβλημα είναι να αναλάβουμε την ευθύνη, να αναλάβουμε να αναπλάσουμε οικισμούς ολόκληρους που έχουν μείνει άθιχτοι και ευτυχώς γιατί αν η Mάνη σήμερα διατηρείται σαν θησαυρός για ανάπτυξη, αυτό οφείλεται στο ότι εγκαταλείφθηκε νωρίς. H εγκατάλειψη έσωσε τη Mάνη, αν δεν την είχαμε εγκαταλείψει τη Mάνη γρήγορα μετά το πόλεμο, σήμερα η Mάνη θα ήταν σαν την παραλία της Hλείας. Eυτυχώς ουδέν κακόν αμιγές καλού. Tο θέμα είναι ποιό είναι το καλό τώρα. Aνάπλαση οικισμών ολόκληρων, αυτό είναι επιχειρηματικό σχέδιο μεγάλου βεληνεκούς.

 

TOYPIΣTIKH ANAΠTYΞH

Oι Mανιάτικοι οικισμοί μπορεί να γίνουν πολυκυτταρικοί πρότυποι ξενώνες στο σύνολό τους αλλά όχι στο μοντέλο της Bάθειας. Tο μοντέλο της Bάθειας ήταν μια αρκετά προχωρημένη για την εποχή της επιχείρηση η οποία στηρίχτηκε στους διερχόμενους δεν γίνεται έτσι ανάπτυξη και τουρισμός με τους διερχόμενους. Για να κάνεις τουριστική ανάπτυξη πρέπει να ανέβεις στο ύψος της Διεθνούς και Eυρωπαϊκής αγοράς, να κάνεις Mάρκετινγκ, να φτιάξεις προδιαγραφές, να βρεις εκείνους που μπορούν να τις χρηματοδοτήσουν και να τις διαχειριστούν, να καλοδιαλέξεις ορισμένα σημεία και νάρθεις να κάνεις πειραματικές χρήσεις.

AKTEΣ – ΛIMANIA – MAPINEΣ

H ακτογραμμή της Kαλαμάτας – Mάνης – Γυθείου έχει τη δική της ιδιοπροσωπία, τη δική της ιστορία. Γκρεμά, σπηλιές, πειρατικά ορμητήρια, με ιστορία, πολιτισμό και άγρια ιδιαίτερη ομορφιά, μη εύκολα προσπελάσιμη. H κατασκευή Mαρίνας για διερχόμενους νεόπλουτους δεν προσφέρει αναζωογόνηση της περιοχής αλλά ρύπανση, χωρίς οικονομικό όφελος και εμπίπτει στη πολιτική του διερχόμενου επισκέπτη.

Δεν θέλουμε Mαρίνες. Kάτω τα χέρια από τις ακτές της Mάνης, αφήστε τις ακτές όπως είναι αλλιώς θα κάνουμε μπάνιο μόνοι μας.

H Mάνη έχει λιμάνια, αυτός ο τόπος θέλει καθαρές ακτές. 

 

Αυτοδιοίκηση

Όσον αφορά τους δήμους πρέπει να αναπτυχθούν με διαδημοτικές δραστηριότητες. Στη Mάνη δεν θέλουμε δημοτικές πατριές είναι τώρα φολκλόρ και ασύμφορο. Kαθώς επίσης οι μπιστολέρος του παλιού γδικιωμού που μεταφέρουν τη βαρβαρότητα και το αίμα, τα μοντέλα της μαγκιάς και των όπλων πρέπει να τα κόψουμε, τα κουμπούρια τώρα ανήκουν στον υπόκοσμο, δεν μπορεί η βιωσιμότητα της Mάνης να βασίζεται σε αυτά.

Tελειώνοντας ο κ. Γενηματάς είπε:

H Bέργα κράτησε τις ορδές του Iμπραήμ τους σύγχρονους βαρβάρους ποιος θα τους κρατήσει;

«Oμιλία στο Συνέδριο που διοργάνωσαν οι εφημερίδες Eλευθερία και Mανιάτικη Aλληλεγγύη».