Ενα «έξυπνο» αντιπλημμυρικό σχέδιο- Η προσέγγιση της Κοπεγχάγης

Για τα επόμενα 30 χρόνια η Κοπεγχάγη θα εφαρμόζει ένα φιλόδοξο σχέδιο για την προστασία από πλημμύρες και νεροποντές μεγάλης έντασης. Το σχέδιο και τα 300 έργα που περιλαμβάνει εγκρίθηκαν το 2015 από το δημοτικό συμβούλιο. Η πρωτοβουλία αυτή μπορεί να αποτελέσει πηγή έμπνευσης και για άλλες πόλεις σε όλο τον κόσμο.

Το 2010 και το 2011 η πρωτεύουσα της Δανίας Κοπεγχάγη επλήγη από τρεις καταστροφικές καταιγίδες σε διάστημα 12 μηνών. Οι κύριοι δρόμοι και άλλες υποδομές πλημμύρισαν και οι συνολικές ζημιές ξεπέρασαν τα 800 εκατομμύρια ευρώ. Ο δήμος της Κοπεγχάγης ξεκίνησε μια οικονομική ανάλυση που έδειξε ότι το κόστος της μη εκτέλεσης μέτρων για την αντιμετώπιση των πλημμυρών τα επόμενα 100 χρόνια θα είναι τριπλάσιο λόγω της κλιματικής αλλαγής που επηρεάζει τα καιρικά πρότυπα. Ως αποτέλεσμα, ο δήμος αποφάσισε να εφαρμόσει ένα γενικό σχέδιο για την προστασία της πόλης από μελλοντικές καταρρακτώδεις βροχές. Το «Σχέδιο προσαρμογής της κλιματικής αλλαγής στην Κοπεγχάγη», το οποίο δημοσιεύθηκε το 2011 και τελικά εγκρίθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης τον Νοέμβριο του 2015, περιλαμβάνει περίπου 300 έργα. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου αναμένεται να κοστίσει περίπου 1,5 δις ευρώ και θα διαρκέσει περίπου 20 χρόνια.

Η αμερικάνικη πολυεθνική Ramboll Environ εκτίμησε τις υδραυλικές ανάγκες του σχεδίου, κατασκευάζοντας ένα βαθμονομημένο υδραυλικό μοντέλο και πραγματοποιώντας προκαταρτικούς υπολογισμούς πλημμυρών για ολόκληρη την πόλη, ενώ μια άλλη εταιρεία συμβούλων, η Δανέζικη COWI, σχεδίασε το κύριο μέρος του έργου.

Σε μια άλλη λογική, η Κοπεγχάγη προώθησε φθηνά έργα χρησιμοποιώντας δρόμους και πάρκα.

 

Λαμπρίδης: Έρευνα για τις ζημιές σε 5 λιμάνια

Οι επαναλαμβανόμενες σοβαρές υλικές ζημιές σε διάφορα λιμάνια της χώρας, μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα από την ολοκλήρωση των έργων και την παραλαβή τους, οδήγησαν τον γενικό γραμματέα Λιμένων του υπουργείου Ναυτιλίας Χρήστο Λαμπρίδη να απευθυνθεί στους ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους προκειμένου να διερευνηθεί η ύπαρξη τυχόν ευθυνών για πλημμελείς εκτελέσεις των έργων, καθώς και ευθυνών κατά την παράδοση και παραλαβή τους.

Επειτα από σχετικά δημοσιεύματα του Τύπου, ανώνυμες και επώνυμες καταγγελίες, αλλά και ύστερα από επιτόπιες επισκέψεις στελεχών της Γενικής Γραμματείας Λιμένων σε λιμάνια που παρουσιάζουν προβλήματα, ο Χρ. Λαμπρίδης, παρά το γεγονός ότι η εκτέλεση δημόσιων έργων δεν εμπίπτει στις αρμοδιότητές του, διαβίβασε καταγγελίες, που υποβλήθηκαν στη Γενική Γραμματεία Λιμένων, καθώς και κάθε σχετικό έγγραφο ή στοιχείο αναφορικά με ζημιές που έγιναν στα λιμάνια Μαλαγαρίου και Καρλοβασίου Σάμου, Αθηνιού Σαντορίνης, Ευδήλου Ικαρίας και Κυπαρισσίας Μεσσηνίας, στο Σώμα Επιθεωρητών Δημοσίων Εργων και στο Σώμα Επιθεωρητών Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης, τα οποία υπάγονται στο υπουργείο Δικαιοσύνης, στη Γενική Γραμματεία για την καταπολέμηση της Διαφθοράς.

Χρήστος Λαμπρίδης

Ο Χρήστος Λαμπρίδης, μιλώντας στην «Εφ.Συν.» για το θέμα και εξηγώντας την πρωτοβουλία που πήρε, τόνισε ότι η παρουσίαση ζημιών σε καινούργιες λιμενικές υποδομές και η διαπίστωση λειτουργικών προβλημάτων σε νέα λιμάνια, των οποίων η επίλυση είναι ιδιαίτερα δαπανηρή, καθιστούν επιτακτική την ανάγκη ενεργοποίησης των ελεγκτικών μηχανισμών του κράτους.Ανέφερε ότι η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ναυτιλίας είναι αποφασισμένη και έχει ήδη ενεργοποιήσει τις διαδικασίες ελέγχου προκειμένου να αναζητηθούν πιθανές ευθύνες αλλά και για να υπάρξει η αναγκαία πληροφόρηση ώστε να θεσμοθετηθούν εκείνοι οι μηχανισμοί που δεν θα επιτρέψουν την ύπαρξη παρόμοιων φαινομένων στο μέλλον και διευκρίνισε πως «η καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των δημόσιων πόρων που προορίζονται για λιμενικές υποδομές αποτελεί για το υπουργείο Ναυτιλίας στόχο υψηλής προτεραιότητας».

► Αθηνιό Σαντορίνης:  Το έργο (φωτ.) ξεκίνησε το 2005, παραδόθηκε το 2010 και από το 2016 παρουσίασε σοβαρά λειτουργικά προβλήματα, καθώς μεγάλο τμήμα των κρηπιδωμάτων του τέθηκε εκτός λειτουργίας λόγω υποσκαφών και καθιζήσεων, με αποτέλεσμα η προβλήτα στην οποία έδεναν τα πλοία ακτοπλοΐας να βγει εκτός λειτουργίας και τα πλοία να δένουν από τότε στην προβλήτα επικίνδυνων φορτίων.

Ωστόσο τον Φεβρουάριο του 2018, μετά από μια έντονη κακοκαιρία, προκλήθηκαν σοβαρές ζημιές και σ’ αυτή την προβλήτα (καθίζηση 90 εκατοστών και ρωγμή σε όλο το μήκος της). Εκπονήθηκαν σχετικές μελέτες οι οποίες ολοκληρώθηκαν, τα έργα αδειοδοτήθηκαν και σύντομα θα ξεκινήσει η υλοποίησή τους

► Μαλαγάρι – Βαθύ και Καρλόβασι Σάμου:  Το λιμάνι στο Βαθύ κατασκευάστηκε το 2004 και παραδόθηκε για χρήση το 2012. Σε σύντομο χρόνο μετά την παράδοσή του εμφάνισε φθορές που οφείλονται σε κακοτεχνίες.

Ανάλογες καταγγελίες υπάρχουν και για το λιμάνι στο Καρλόβασι, το οποίο εγκαινιάστηκε το 2009, χωρίς ωστόσο να έχουν τοποθετηθεί πλατφόρμες που να το προστατεύουν από τη φθορά που προκαλείται από την προσέγγιση των πλοίων. Σοβαρές ζημιές (ρωγμή περίπου 28 μέτρων) παρουσιάστηκαν το 2013. Και τα δύο έργα τα έχει κατασκευάσει η ίδια εταιρεία.

Τα τελευταία χρόνια έχουν δρομολογηθεί οι διαδικασίες για την αποκατάσταση της υποσκαφής στο Μαλαγάρι.

► Εύδηλος Ικαρίας:  Στις 18-1-2018 λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών το λιμάνι του Ευδήλου υπέστη σοβαρές υλικές ζημιές, που εστιάζονται στον νέο προσήνεμο μόλο, του οποίου οι εργασίες ολοκληρώθηκαν τον Οκτώβριο του 2015.

Το έργο παρελήφθη τον Ιούνιο του 2016. Ο νέος μόλος έσπασε στη μέση, ενώ καταστράφηκαν και τα τσιμεντένια προστατευτικά μπλόκια (αστερίες) από την εξωτερική πλευρά του λιμανιού.

► Κυπαρισσία Μεσσηνίας: Το έργο ξεκίνησε το 2007, ολοκληρώθηκε το 2009, δαπανήθηκαν τεράστια ποσά (πάνω από 14 εκατ. ευρώ), ωστόσο το 2012 σημειώθηκαν οι πρώτες σοβαρές ζημιές οι οποίες συνεχίζονται μέχρι και σήμερα.

Επισημαίνεται ότι από το 2007 οι κάτοικοι με έγγραφά τους στον δήμο, στη νομαρχία και την περιφέρεια Πελοποννήσου είχαν καταγγείλει κακοτεχνίες προαναγγέλλοντας την επικινδυνότητα του έργου.

Οι καταγγελίες, σχετική αλληλογραφία, δημοσιεύματα και φωτογραφίες που δείχνουν να έχει καταποντιστεί το μισό λιμάνι, ενώ υπάρχει κίνδυνος επέκτασης της κατάρρευσης του λιμενοβραχίονα, διαβιβάστηκαν από τη Γενική Γραμματεία Λιμένων στο Σώμα Επιθεωρητών Δημοσίων Έργων και στο Σώμα Επιθεωρητών-Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης.

 

Μελέτη Αντιδιαβρωτικής προστασίας της Μεθώνης

7 Μαρτίου 2018 

Ξεκίνησε σήμερα η προσπάθεια για τη Μελέτη Αντιδιαβρωτικής προστασίας της Μεθώνη, προστασίας της Πολιτιστικής κληρονομιάς και την βελτιστοποίηση της Λιμενικής της Υποδομής σε συνεργασία με το Πολυτεχνείο Αθηνών.

Aνάθεση αντιδιαβρωτικής μελέτης 2,5 χλμ. από Μ. Μαντίνεια – Αλμυρό

Πρώτη Δημοσίευση: 07/03/2018 

Δεν μπορούν να ληφθούν προσωρινά μέτρα! 

Η συνεργασία των αρμόδιων υπηρεσιών της Περιφέρειας, ώστε να προχωρήσουν το συντομότερο δυνατόν οι διαδικασίες σύνταξης αντιδιαβρωτικής μελέτης στην ακτογραμμή Μικρής Μαντίνειας – Αλμυρού, έχει ξεκινήσει σύμφωνα με την αντιπεριφερειάρχη Μεσσηνίας, Ελένη Αλειφέρη.
Δυστυχώς, απ’ ό,τι φαίνεται, πρόκειται για γεωλογικό πρόβλημα που οι ιδιαιτερότητές του δεν επιτρέπουν τη λήψη προσωρινών μέτρων μέχρι την οριστική επίλυση. Οι δε οριστικές λύσεις τέτοιων θεμάτων είναι χρονοβόρες και ιδιαίτερα κοστοβόρες. Κατά συνέπεια, η τύχη της περιοχής και των κατοικιών που βρίσκονται εκεί εναποτίθεται σε αστάθμητους παράγοντες.

Επικίνδυνη κατακρήμνιση
Σύμφωνα με τις Τεχνικές Υπηρεσίες, η κατακρήμνιση που σημειώθηκε ξαφνικά στις 22 Φεβρουαρίου έχει ήδη χαρακτηριστεί επικίνδυνη και επιβεβαίωσε την αναγκαιότητα επέμβασης με αντιδιαβρωτικά έργα στη συγκεκριμένη ακτογραμμή.
Μάλιστα, από τις αυτοψίες που έχουν πραγματοποιήσει οι τεχνικοί, έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το πλέον επιρρεπές για καθιζήσεις τμήμα είναι το μέτωπο της κρημνώδους ακτογραμμής από τη Μικρά Μαντίνεια έως τον Αλμυρό.
«Η εκτίμησή μας από την αρχή ήταν πως πρόκειται για ένα πολύ σοβαρό θέμα. Κι αυτό διαφαίνεται απ’ όλες τις προσεγγίσεις. Και η Περιφέρεια το αντιμετωπίζει ως ένα πολύ σοβαρό θέμα. Παρακολουθούμε όλη την πορεία και οι Τεχνικές Υπηρεσίες της Περιφερειακής Ενότητας σε υψηλό επίπεδο, διευθυντών και προϊσταμένων, με τη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της έδρας, υπό τις οδηγίες του περιφερειάρχη, συνεργάζονται για το θέμα αυτό», τόνισε η κα Αλειφέρη.

Για 2,5 χλμ.
Οι αιτίες ενεργοποίησης του φαινομένου έχουν εστιασθεί στην υψηλή υδροφορία που λόγω συνεχών βροχοπτώσεων διέρχεται υπόγεια από το βουνό και μειώνει την εσωτερική τριβή των πετρωμάτων, στον έντονο άνεμο και κυματισμό που επικρατεί στην περιοχή, αλλά και στη σύσταση του υπεδάφους, η οποία δε χαρακτηρίζεται από υψηλή αντοχή.
Σε όλα αυτά πρέπει να προστεθεί άλλος ένας αστάθμητος παράγοντας, που είναι η σεισμικότητα της περιοχής, καθώς κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει τον επηρεασμό του φαινομένου από σεισμούς 3,5 R και πάνω.
Η Περιφέρεια κατευθύνεται προς την ανάθεση σύνταξης της μελέτης στο επικινδυνότερο τμήμα της ακτογραμμής, που είναι περίπου 2,5 χιλιόμετρα.

Της Βίκυς Βετουλάκη 

Ο δύσκολος δρόμος της αυτονομίας και της δημοκρατίας

Πηγή: Ο δύσκολος δρόμος της αυτονομίας και της δημοκρατίας

ΤΟΥ ΜΠΑΜΠΗ ΚΟΒΑΝΗ

Τι καινούργιο έφερε το ΚΚΕ εσωτερικού στην αριστερά και στην πολιτική ζωή της χώρας;

Το ερώτημα αυτό έθεταν αρκετοί μετά την 12η Ολομέλεια   και ιδιαίτερα μετά τη μεταπολίτευση. Όχι μόνον όσοι αμφισβητούσαν, έμμεσα, την ανάγκη ρήξης και τη χάραξη μιας νέας πολιτικής για το κομμουνιστικό και αριστερό κίνημα της χώρας μας, και την ίδρυση του νέου φορέα του ΚΚΕ εσωτερικού.

Η απάντηση στο ερώτημα αυτό δεν μπορεί να δοθεί παρά μόνο αν ανατρέξουμε, έστω πολύ σύντομα, στα γεγονότα μετά τη διάσπαση, στις θεωρητικές αναλύσεις και πολιτικές τοποθετήσεις των συλλογικών σωμάτων του νέου φορέα.

Δεν θα σταθούμε στις αιτίες και τις καταστάσεις που οδήγησαν στη διάσπαση, κατατέθηκαν τόσες προσωπικές μαρτυρίες, έγιναν αναλύσεις τις τελευταίες εβδομάδες όχι μόνο στην «Αυγή» αλλά και στην «Εφημερίδα των Συντακτών», στη «Νέα Σελίδα» και σε άλλα έντυπα.

Η διάσπαση μετά την 12η Ολομέλεια ήταν καθολική και αγκάλιασε ολόκληρο το κόμμα, όλες τις αντιστασιακές οργανώσεις.

Αποτέλεσμα εικόνας για ΚΚΕ εσωτερικού
θέσεις τής Κομμουνιστικής ’Οργάνωσης Σπουδαστών του ΚΚΕ (Εσωτερικού)

Μέσα στις συνθήκες της δικτατορίας η προσπάθεια συγκρότησης ενός φορέα της ανανεωτικής κομμουνιστικής αριστεράς με νέες αρχές, αξίες και πρακτικές, που έθεταν στο κέντρο της προσοχής τον σεβασμό στη διαφορετική άποψη, την ενθάρρυνση της αναζήτησης και του προβληματισμού, δεν ήταν καθόλου εύκολη υπόθεση. Τη στιγμή μάλιστα όπου ο κόσμος της αριστεράς δεν είχε ξεπεράσει τις αρχικές, οδυνηρές επιπτώσεις από την επιβολή της δικτατορίας.

Πριν προχωρήσουμε, θα πρέπει να σημειωθεί -και αυτό το ανακάλεσε στη μνήμη ο ονομαστικός κατάλογος των κρατουμένων στις Φυλακές Κορυδαλλού που είχε συντάξει η Ασφάλεια, και ο οποίος δημοσιεύτηκε πρόσφατα, Σάββατο 10 Φεβρουαρίου, στην «Εφημερίδα των Συντακτών»- ότι η ανανεωτική αριστερά από τις πρώτες μέρες της δικτατορίας και στη συνέχεια υπήρξε μια από τις βασικότερες δυνάμεις που κράτησε το νήμα της οργανωμένης αντίστασης στη διάρκεια της επταετίας, χωρίς οικονομικά μέσα, χωρίς επαρκή διεθνή στηρίγματα και με μια ιστορικά ασύμβατη με την αριστερά συμπεριφορά εκ μέρους της «άλλης πλευράς», που συνεχίστηκε και διαρκεί μέχρι σήμερα, ξεπερνώντας κατά περιόδους τα όρια της αντιπαράθεσης με όρους πολιτικής.

Με δημοκρατία και ελευθερία

Το ΚΚΕ εσωτερικού, μετά την πτώση της δικτατορίας

Πλάνα από το 1ο Συνέδριο του ΚΚΕ Εσωτερικού (Πανιώνιος, 1976) – Φιλμ 8μμ του Χάρη Πολιτόπουλου στο YouTube.

δεν μπόρεσε να συσπειρώσει όλες τις δυνάμεις της αριστεράς που είχαν διαφωνήσει με την 12η Ολομέλεια, ούτε τις νέες δυνάμεις με τις οποίες είχε, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, συμπορευθεί στη διάρκεια της δικτατορίας, όπως, π.χ., η Δημοκρατική Άμυνα. Τα εκλογικά του αποτελέσματα κυμάνθηκαν πάντα σε χαμηλά ποσοστά. Ωστόσο, καταγράφηκε σαν μια πολιτική δύναμη της αριστεράς που έφερνε καινούργιες ιδέες με τη στρατηγική του για τον σοσιαλισμό με δημοκρατία και ελευθερία, ώστε να καταξιώνεται ως μια υπεύθυνη πολιτική δύναμη. Η στρατηγική του αυτή σε συνδυασμό με το σταθερό προσανατολισμό προς την Ευρώπη -«Για μια Ευρώπη των λαών», μια «Ευρώπη με ευρύτερο πεδίο αντίληψης των ταξικών αγώνων των εργαζομένων και των λαών»- είχε προκαλέσει ευρύτερο ενδιαφέρον και συζητήσεις σε πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις. Η νέα στρατηγική για την οικοδόμηση ενός ανανεωτικού κομμουνιστικού κόμματος συνδεόταν με μια σειρά νέες αντιλήψεις για την ίδια τη λειτουργία και τη δράση του, μακριά από γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και αντιδημοκρατικές πρακτικές. Σύμφωνα με αυτήν, όλα τα κομματικά όργανα, ανώτερα και κατώτερα, θα έπρεπε αποκτήσουν ουσιαστική λειτουργία, δηλαδή «να είναι όργανα πολιτικής ευθύνης». Γιατί «μόνο έτσι μπορούν να έχουν ουσιαστική συμμετοχή όλα τα μέλη και οι οργανώσεις». «Το κόμμα οφείλει να υπάρχει πραγματικά στο χώρο του». Αυτό όφειλε να είναι και το ζητούμενο: να προγραμματίζει και να ελέγχει.

Το συνδικαλιστικό κίνημα

Η νέα στρατηγική προϋπέθετε νέες επεξεργασίες και προτάσεις, για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στους θεσμούς και το κράτος. Η διαδικασία αυτή, ασφαλώς, δεν θα μπορούσε να είναι ευθύγραμμη, χωρίς δυσκολίες και συγκρούσεις. Ήταν και θα είναι μια πορεία δύσκολη, με αντιφάσεις και ανατροπές. Μια πορεία «μακρά, μέσω των θεσμών», στην οποία καθοριστικό ρόλο θα έχει «το μαζικό κίνημα, ένα κίνημα από τη φύση του πολύμορφο, πολυδιάστατο, πολυαξονικό, συναποτελούμενο από πλήθος επιμέρους κινημάτων».

Η ραχοκοκαλιά ενός τέτοιου πλατιού κινήματος δεν μπορεί παρά να είναι «ένα ισχυρό εργατικό κίνημα». Από εδώ ξεπηδάει και η ανάγκη ενός μαζικού αυτοδύναμου, ταξικού συνδικαλιστικού κινήματος. Το εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα στη χώρα μας δεν έχει μόνο να επιδείξει πλούσια δράση και προσφορά. Είχε ταυτόχρονα την ατυχία να εκπροσωπείται από δοτές αντιδημοκρατικές ηγεσίες.

Για το ΚΚΕ εσωτερικού και τις ανανεωτικές συνδικαλιστικές δυνάμεις στο χώρο (ΑΕΜ), η έξοδος από τη δικτατορία ήταν μια σημαντική ιστορική στιγμή για το συνδικαλιστικό κίνημα, με πολλές δυνατότητες για μια πορεία ενωτική, δημοκρατική, με στόχο την αποκατάσταση της συνδικαλιστικής δημοκρατίας. Δυστυχώς, οι αριστερές δημοκρατικές και προοδευτικές δυνάμεις δεν κατάφεραν να συνεννοηθούν. Ενώ συμφωνούσαν επί της αρχής, διαφωνούσαν στο διά ταύτα, έχοντας επιλέξει ως απώτερο στόχο τους την αριθμητική επικράτηση. Έτσι, η συνδικαλιστική ηγεσία που είχε βρεθεί στην ΓΣΕΕ με τις ευλογίες του τότε υπουργού Εργασίας Κ. Λάσκαρη, παρέμεινε στη θέση της μέχρι το 1982, οπότε αποπέμφθηκε με δικαστική απόφαση και διορίσθηκε νέα, προσωρινή διοίκηση, με πρόεδρο τον Ορέστη Χατζηβασιλείου, ο οποίος παραιτήθηκε μετά από ένα χρόνο, εκφράζοντας την αντίθεσή του στο άρθρο 4. Το συνδικαλιστικό κίνημα, όμως, δεν απέφυγε τον συντεχνιασμό, την κομματική εξάρτηση και τα φαινόμενα γραφειοκρατίας.

Οι αγώνες των εργαζομένων

Μεταδικτατορικά αναπτύχθηκαν σημαντικοί εργατικοί αγώνες, εμπνεόμενοι από ένα καινούργιο πνεύμα. Το ΚΚΕ εσωτερικού, με βάση τις καινοτόμες αντιλήψεις του για τη διαμόρφωση ενός νέου μοντέλου που θα εξέφραζε την αγωνιστική διάθεση των εργαζομένων και το διευρυμένο ρόλο των συνδικάτων, πρότεινε μια σειρά από νομοθετικές προτάσεις για:

– Την επικύρωση της 135 Διεθνούς Σύμβασης Εργασίας και την σύσταση εργασίας 143, και την κατοχύρωση και διασφάλιση των συνδικαλιστών ελευθεριών στους χώρους δουλειάς.

– Την καθιέρωση της αυτόματης τιμαριθμικής αναπροσαρμογής -που ίσχυε τότε στις ευρωπαϊκές χώρες και που σήμερα διασώζεται μόνο στο Βέλγιο.

– Τη σύσταση συμβουλίων «προσωπικού επιχειρήσεων» για τη συμμετοχή των εργαζομένων στη λύση των προβλημάτων.

Η αντίστροφη πορεία

Οι προτάσεις αυτές σηματοδότησαν μια πορεία με προοδευτική κατεύθυνση, η οποία όμως πολύ γρήγορα αμφισβητήθηκε, ως αποτέλεσμα της επικράτησης του νεοφιλελευθερισμού. Τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα που κυβερνούσαν στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης τη δεκαετία του ’80 άρχισαν να προσαρμόζονται στις νεοφιλελεύθερες επιταγές της λιτότητας και της αποδόμησης του κοινωνικού κράτους.

Την πολιτική αυτή επικύρωσε η συνθήκη του Μάαστριχτ, στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Ο ευρωκομμουνισμός -με πρώτο το ΚΚ Ιταλίας- είχε ήδη μεταλλαχθεί. Το γιατί θα μπορέσουμε να το μάθουμε αν ο Ντ’ Αλέμα ή άλλος από την τότε ηγεσία αποφασίσει να γράψει κάποτε την αυτοβιογραφία του…

Το σοσιαλιστικό στρατόπεδο δεν υπήρχε πλέον, είχε έρθει το «τέλος της ιστορίας»… Οι δυνάμεις της ανανεωτικής ριζοσπαστικής αριστεράς, κομμουνιστές, οικολόγοι κ.λπ., μετά από μικρές και μεγάλες διασπάσεις, βρέθηκαν σε διάφορα σχήματα -ΑΚΟΑ, Συνασπισμός, ανένταχτοι- άρχισαν να ανιχνεύουν και να ζητούν διέξοδο, με κοινές και παράλληλες προσπάθειες, αντλώντας από μια κοινή παρακαταθήκη ανησυχιών και αναζητήσεων. Έτσι βρέθηκαν στους ίδιους δρόμους στη Γένοβα, στο Άμστερνταμ και αλλού, με όλους αυτούς που αγωνίζονταν στην Ευρώπη κατά της λιτότητας και των αντικοινωνικών μέτρων της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, αντιμέτωπες, στη συνέχεια, με την ανάγκη να αποκρούσουν τις συνέπειες της χρηματοοικονομικής κρίσης που ξέσπασε με ολέθριες συνέπειες για τις χώρες του Νότου.

Υπολογίσιμη πολιτική δύναμη

Από τότε η ελληνική ανανεωτική ριζοσπαστική αριστερά αναδείχθηκε και παραμένει μια υπολογίσιμη πολιτική δύναμη που τόλμησε να αναλάβει ευθύνες. Την τόλμη αυτή δεν επέδειξε ο Πρόντι, όταν σε πολύ διαφορετικές καταστάσεις, αναδείχθηκε πρωθυπουργός στην Ιταλία με τη στήριξη ολόκληρης της Αριστεράς. Μέσα σε δύο χρόνια απέτυχε και παραιτήθηκε, με ολέθριο αποτέλεσμα την κονιορτοποίηση της ιταλικής αριστεράς. Το ίδιο και ο Λιονέλ Ζοσπέν στη Γαλλία, όταν μετά τις μεγάλες απεργίες των Γάλλων σιδηροδρομικών, κέρδισε τις εκλογές και σχημάτισε την κυβέρνηση της «πληθυντικής αριστεράς». Μετά την ψήφιση μερικών προοδευτικών μέτρων, μεταξύ αυτών και το εμβληματικό 35ωρο, άρχισε να προσαρμόζεται και τελικά ηττήθηκε στις εκλογές.

Εδώ ακριβώς η ελληνική ριζοσπαστική αριστερά διαφοροποιείται από τη σοσιαλδημοκρατία. Γιατί μέσα σε δύσκολες συνθήκες χρεοκοπίας φαίνεται να κερδίζει το στοίχημα να βγει η Ελλάδα από την μνημονιακή επιτήρηση. Το επόμενο βήμα είναι να πετύχει και στην μεταμνημονιακή εποχή, κινητοποιώντας τα μαζικά κινήματα.

Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας Εσωτερικού

(σσ Στις 5 – 15 Φλεβάρη 1968, πραγματοποιήθηκε στη Βουδαπέστη η 12η Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ . Στη 12η Ολομέλεια το ΚΚΕ διασπάστηκε, αν και όταν αυτή συνήλθε, το Κόμμα επί της ουσίας ήταν διασπασμένο, αρχίζοντας από την ΚΕ και το Πολιτικό της Γραφείο.

Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας Εσωτερικού (ΚΚΕ εσωτ.) υπήρξε ελληνικό πολιτικό κόμμα της Αριστεράς, που προήλθε από τη διάσπαση του ενιαίου ΚΚΕ μετά το Φεβρουάριο του 1968. Η ιδεολογική του ταυτότητα υπήρξε η ελληνική εκδοχή του Ευρωκομμουνισμού, η ανανέωση της Αριστεράς και η επαγγελία ενός «σοσιαλισμού με ανθρώπινο πρόσωπο».

Στη διάρκεια της δικτατορίας συμμετείχε ενεργά στον αντιδικτατορικό αγώνα μέσα από το Πανελλήνιο Αντιδικτατορικό Μέτωπο – Π.Α.Μ. και την οργάνωση νεολαίας “Ρήγας Φεραίος“.

Μεταπολίτευση

Στις πρώτες εκλογές μετά την Μεταπολίτευση το ΚΚΕ Εσωτερικού συνεργάστηκε με την ΕΔΑ και το ΚΚΕ στην δημιουργία του συνασπισμού της Ενωμένης Αριστεράς. Η Ενωμένη Αριστερά απέσπασε 464.787 ψήφους και εξέλεξε 8 βουλευτές. Η συνεργασία με το ΚΚΕ δεν συνεχίστηκε και στις επόμενες εκλογές το ΚΚΕ Εσωτερικού σύναψε την “Συμμαχία Προοδευτικών και Αριστερών Δυνάμεων“, με την οποία και απέσπασε 139.356 ψήφους και εξέλεξε δύο βουλευτές, τον Ηλία Ηλιού και το Λεωνίδα Κύρκο, ο οποίος αργότερα δέχτηκε και σκληρή κριτική για τη συνεργασία αυτή.

Στις επόμενες εκλογές, το 1981, το ΚΚΕ Εσωτερικού πήρε μέρος αυτόνομο και έλαβε 76.404 ψήφους με ποσοστό μόλις 1.34% και δεν κατάφερε να εκλέξει βουλευτή στο κοινοβούλιο. Στις Ευρωεκλογές του ίδιου χρόνου τα ποσοστά ήταν αρκετά υψηλότερα, γεγονός το οποίο αποδεικνύει την “αιμορραγία” της εκλογικής βάσης του κόμματος προς το ΠΑΣΟΚ καθώς και την επιτυχία του συνθήματος του Ανδρέα Παπανδρέου “όχι ψήφος στη Δεξιά”.

Το 4ο Συνέδριο

Στον εσωκομματικό διάλογο που προηγήθηκε του 4ου συνεδρίου διατυπώθηκαν τέσσερις προτάσεις σχετικά με το μέλλον του κόμματος. Η πρώτη άποψη, με ηγετική φυσιογνωμία το Λεωνίδα Κύρκο, ζητούσε τη “μετεξέλιξη” του κόμματος σε ένα νέο, μη κομμουνιστικό, κόμμα της Αριστεράς, που θα ήταν ανοιχτό σε ευρύτερες συμμαχίες. Η δεύτερη άποψη, που υποστηρίχτηκε από το γραμματέα του κόμματος Γιάννη Μπανιά και τον πρώην γραμματέα Μπάμπη Δρακόπουλο, επεδίωκε την “αναβάθμιση” του κόμματος, τη διατήρηση του κομμουνιστικού χαρακτήρα του και παράλληλα τη ριζοσπαστικοποίησή του. Η λεγόμενη “τρίτη άποψη” ήταν και αυτή υπέρ ενός νέου φορέα της Αριστεράς, έκανε όμως κριτική στην παλαιότερη πορεία του κόμματος από τα αριστερά, και τόνιζε την ανάγκη της σύνδεσής του με τα νέα κοινωνικά κινήματα. Τέλος, η λεγόμενη “τέταρτη άποψη” θεωρούσε ότι οι συνθήκες δεν ήταν ακόμη ώριμες για ριζικές αλλαγές στη φυσιογνωμία του κόμματος.

Στο συνέδριο (Μάιος 1986) υπερίσχυσαν οι προτάσεις για τη δημιουργία ενός νέου, μη κομμουνιστικού φορέα. Τον Ιανουάριο του 1987, 29 μέλη της Κεντρικής Επιτροπής από την τάση της “αναβάθμισης”, δήλωσαν ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχουν στις διεργασίες για την ίδρυση του νέου φορέα και συγκρότησαν το ΚΚΕ Εσωτερικού – Ανανεωτική Αριστερά, κίνηση στην οποία συμμετείχε και η πλειοψηφία της ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος. Τον Απρίλιο του 1987 έγινε το ιδρυτικό συνέδριο του νέου κόμματος που ονομάστηκε Ελληνική Αριστερά (Ε.ΑΡ.) με γραμματέα το Λεωνίδα Κύρκο.

Εξέφραζε το κεντροαριστερό τμήμα του ευρωκομμουνισμού, σε αντίθεση όμως με αντίστοιχα κόμματα της Δυτικής Ευρώπης ουδέποτε συνεργάσθηκε με τη σοσιαλδημοκρατία.  Δε συμμετείχε ποτέ αυτόνομα σε εκλογές, αφού λίγο μετά την ίδρυσή της συνεργάσθηκε με το ΚΚΕ στη συγκρότηση του Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου.

Το 1992, μετά την αποχώρηση του ΚΚΕ από το Συνασπισμό και τη μετεξέλιξη του τελευταίου από συμμαχία σε κόμμα, η ΕΑΡ αυτοδιαλύθηκε και τα μέλη της πέρασαν στο νέο κόμμα.

Ηγετική μορφή της ήταν ο Λεωνίδας Κύρκος. Άλλοι πολιτικοί που προέρχονται από την ΕΑΡ και διακρίθηκαν με το Συνασπισμό είναι οι Φώτης Κουβέλης, Μιχάλης Παπαγιαννάκης, Δημήτρης Παπαδημούλης.

Κ.Κ.Ε. Εσ.-Α.Α. (1987-1991)

Μετά τη διάσπαση του Κ.Κ.Ε. Εσωτερικού το 1986, οι δυνάμεις της κομμουνιστικής ανανέωσης (η λεγόμενη πλατφόρμα της αναβάθμισης) συνέχισαν να εκφράζονται μέσα από το Κ.Κ.Ε. Εσωτερικού – Ανανεωτική Αριστερά και την οργάνωση νεολαίας ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος. Ενώ το άλλο κόμμα που προέκυψε από τη διάσπαση (Ε.ΑΡ.) συνεργάσθηκε με το ΚΚΕ και συγκρότησαν τον Συνασπισμό, το Κ.Κ.Ε. Εσ.-Α.Α. ακολούθησε αυτόνομη πορεία. Συμμετείχε μάλιστα στις εκλογές του 1990, καταγγέλλοντας τη συνεργασία του Συνασπισμού με τη Νέα Δημοκρατία.

Α.Κ.Ο.Α. (1991-2013)

Στις αρχές της δεκαετίας του ’90 το Κ.Κ.Ε. Εσ.-Α.Α. άλλαξε την ονομασία του σε Ανανεωτική Κομμουνιστική Οικολογική Αριστερά, σηματοδοτώντας τη μετατροπή του σε κινηματική αριστερή πολιτική οργάνωση που διεκδικεί την ανανέωση – ριζοσπαστικοποίηση του αριστερού και κομμουνιστικού κινήματος της χώρας, καθώς και τη συνάντησή του με την πολιτική οικολογία.

Το 1998 συνεργάστηκε με το Κ.Κ.Ε. στις δημοτικές εκλογές, την εποχή που το τελευταίο έκανε άνοιγμα σε συμμαχίες, στα πλαίσια της απόφασης του 15ου συνεδρίου του για τη δημιουργία Αντιιμπεριαλιστικού Αντιμονοπωλιακού Δημοκρατικού Μετώπου. Αυτή η συνεργασία δεν συνεχίστηκε στις ευρωεκλογές του 1999,με πρωτοβουλία της Α.Κ.Ο.Α., με αποτέλεσμα να υποστεί διάσπαση τον Ιανουάριο του 2000. Τα μέλη που αποχώρησαν, διαφωνούσαν με την επιδίωξη για εκλογική συνεργασία με το ΣΥΝ, ενώ επιθυμούσαν τη συνέχιση της συνεργασίας με το Κ.Κ.Ε., την οποία και πραγματοποίησαν στις εκλογές του Απριλίου 2000, ιδρύοντας την Κομμουνιστική Ανανέωση.

Η Α.Κ.Ο.Α. εκδίδει την κυριακάτικη εφημερίδα «Εποχή», συμμετέχει στο Ελληνικό Κοινωνικό Φόρουμ και στο Χώρο Διαλόγου και Κοινής Δράσης της Αριστεράς.

Το 2004 συμμετείχε στις εκλογές με το Συνασπισμό Ριζοσπαστικής Αριστεράς, ο οποίος διαλύθηκε αμέσως μετά τις εκλογές. Με την αναβίωσή του το 2007 η Α.Κ.Ο.Α. συμμετείχε εκ νέου. Στις εκλογές του 2007 ο γραμματέας της Α.Κ.Ο.Α. Γιάννης Μπανιάς βρέθηκε στην πρώτη θέση του Ψηφοδελτίου Επικρατείας του ΣΥΡΙΖΑ και εκλέχθηκε βουλευτής. Την ίδια επιτυχία κατήγαγε και στην Α’ Αθήνας ο θεατρολόγος Περικλής Κοροβέσης. Είναι η πρώτη φορά που η ΑΚΟΑ εισερχόταν, μέσω στελεχών της, στο κοινοβούλιο. Στις εκλογές του 2009 κανένα μέλος της δεν κατάφερε να εκλεγεί.)

Ο Ρήγας Φεραίος (1967-1999) ήταν η οργάνωση νεολαίας του ΚΚΕ εσωτερικού. Ιδρύθηκε στις 17 Δεκεμβρίου του 1967, ως Πανελλήνια Αντιδικτατορική Οργάνωση Σπουδαστών (ΠΑΟΣ) “Ρήγας Φεραίος”, κυρίως από πρώην μέλη της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη και μετά τη διάσπαση του ΚΚΕ, το 1968, τοποθετήθηκε υπέρ του ΚΚΕ εσωτερικού. Κατά την διάρκεια της δικτατορίας ανέπτυξε έντονη αντιδικτατορική δράση και εκατοντάδες μέλη της οργάνωσης συνελήφθησαν, βασανίστηκαν και φυλακίστηκαν, ενώ οι καταδίκες των μελών του αθροίζονται σε πολλούς αιώνες. Παράλληλα η συμβολή του “Ρήγα Φεραίου” στην ανάπτυξη του μαζικού αντιδικτατορικού κινήματος ήταν ιδιαιτέρως σημαντική, ενώ επίσης παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην δημιουργία των Φοιτητικών Επιτροπών Αγώνα. Οι πλατιές αυτές συλλογικότητες, που αποτελούνται από φοιτητές που αναζητούν τρόπους συλλογικής αντιδικτατορικής δράσης, θα δράσουν δημόσια στις σχόλες τους και μέσα στα αμφιθέατρα διεκδικώντας τη δυνατότητα για δημόσιες συγκεντρώσεις και συζήτησης,ενώ προφυλάσσουν τον παράνομο οργανωτικό τους ιστό. Το 1972 θα συγκροτηθεί το Διασχολικό των ΦΕΑ που συντονίζει όλες τις σχολές.Το σχήμα αυτό θα αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικό και θα αποτελέσει τον βασικό ιστό ανάπτυξης του φοιτητικού αντιδικτατορικού κινήματος. Παράλληλα εκατοντάδες μέλη του Ρήγα θα συμμετάσχουν στην εξέγερση του Πολυτεχνείου και η οργάνωση θα έχει την πλειοψηφία στην συντονιστική επιτροπή κατάληψης.

Τον Ιούνιο 1974 μετονομάστηκε σε Πανελλαδική Οργάνωση Νέων (ΠΟΝ) “Ρήγας Φεραίος” και αυτοαναγνωρίστηκε ως νεολαία του ΚΚΕ εσωτερικού. Στη μεταπολίτευση συνέχισε τη δράση του, έχοντας ιδιαίτερη ανάπτυξη στο φοιτητικό κίνημα. Στην Α΄ Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του 1976, μετονομάστηκε σε Ελληνική Κομμουνιστική Νεολαία (ΕΚΟΝ) “Ρήγας Φεραίος”, παρά τη διαφωνία ισχυρής τάσης, που επέμενε στη διατήρηση του ευρύτερου πολιτικού χαρακτήρα της οργάνωσης.

Στις γραμμές της ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος διαμορφώθηκε πλειοψηφούσα αριστερή πτέρυγα, η οποία είχε αναφορές στον κριτικό μαρξισμό που εκπροσωπούσαν θεωρητικοί όπως ο Νίκος Πουλαντζάς και ο Λουί Αλτουσέρ καθώς επίσης και σε γεγονότα διεθνούς εμβέλειας όπως ο Γαλλικός Μάης του ’68 και η Πολιτιστική Επανάσταση στην Κίνα. Η πτέρυγα αυτή διαφωνούσε με τις πολιτικές και στρατηγικές επιλογές του κόμματος.

Μετά την εκλογική αποτυχία του 1977, η αριστερή πτέρυγα της ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος όξυνε την κριτική της τονίζοντας πως η δημιουργία του εκλογικού σχήματος της Συμμαχίας Προοδευτικών και Αριστερών Δυνάμεων με τα θολά, μετριοπαθή και ετερόκλητα χαρακτηριστικά της, αποτελούσε την κύρια αιτία της εκλογικής συρρίκνωσης. Η εσωτερική κρίση οξύνθηκε μέχρι τις παραμονές της σύγκλισης της Β’ Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης της οργάνωσης, την οποία η ηγεσία του ΚΚΕ Εσωτερικού δεν αναγνώρισε. Όσοι συμμετείχαν σε αυτή διαγράφτηκαν από την κομματική ηγεσία (65%-70% της οργάνωσης). Οι διαγραφέντες ίδρυσαν ξεχωριστή οργάνωση με τον τίτλο ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος – Β΄ Πανελλαδική.

Κατά τη διάσπαση του 1987, όταν η πλειοψηφία του ΚΚΕ εσωτερικού ίδρυσε την Ελληνική Αριστερά (ΕΑΡ), ο Ρήγας Φεραίος αποτέλεσε νεολαία του ΚΚΕ εσωτερικού – Ανανεωτική Αριστερά. Τα επόμενα χρόνια συρρικνώθηκε και το 1999, τα λίγα μέλη που είχαν απομείνει επέλεξαν να μετονομαστούν σε Νεολαία της Ανανεωτικής Κομμουνιστικής Οικολογικής Αριστεράς (ΑΚΟΑ).

Ο Ρήγας Φεραίος εξέδιδε τον Θούριο. Ανάμεσα στους κατά καιρούς γραμματείς της οργάνωσης ήταν οι Κώστας Κωσταράκος, Γιάννης Βούλγαρης, Μάνος Σωτηριάδης, Μπάμπης Γεωργούλας, Νίκος Βούτσης, Νίκος Φίλης, Μιχάλης Σαμπατακάκης κ.ά.

Προτεινόμενη βιβλιογραφία

  • Αργύρης Υφαντόπουλος, « Το ΚΚΕ Εσωτερικού και ο “Ρήγας Φεραίος” στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα: μαρτυρίες και ιδεολογική διαχείριση της μνήμης » Δοκιμές, τ/χ 13-14 (2005), σελ. 217-258
  • Αργύρης Υφαντόπουλος, Η κομμουνιστική ανανέωση και το αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα (1972-1973). Η διαχείριση της μνήμης, Διδακτορική διατριβή, Πάντειο πανεπιστήμιο, Αθήνα 2010
  • ψψ

«Ο Εμφύλιος μοιάζει να μην έχει τελειώσει…»

Αλέξης Πανσέληνος

Συναντώ τον Αλέξη Πανσέληνο, ένα ηλιόλουστο μεσημέρι του Φλεβάρη. Του λέω πως για μέρες έχω βυθιστεί στον κόσμο των βιβλίων του. Είδα στους ήρωές του ανάγλυφη την ελληνική πραγματικότητα· το μεγαλείο της κάποιες φορές, τη φθορά και την παρακμή κάποιες άλλες. Μας μοιάζουν, κι ας είναι πλάσματα φανταστικά, όπως λέει. Μπορεί να είμαστε εμείς, μπορεί και να συναντήσουμε τυχαία κάποιον από αυτούς στον δρόμο.

Με ησυχάζει πάντως πως, κάπου, σε κάποιο σημείο της Αθήνας, βρίσκεται ένας σπουδαίος συγγραφέας, που έχει την ικανότητα να συνθέτει το παρελθόν και το παρόν και αθόρυβα, δίχως τυμπανοκρουσίες και επικοινωνιακά ταρατατζούμ, γράφει βιβλία που δεν μπορείς να ξεχάσεις εύκολα.

● Πώς ξεκίνησε η διάθεσή σας να εκδοθούν αυτές οι 48 αποστροφές, τα «Σεμινάρια Δημιουργικής Γραφής» (Κίχλη);

Ξεκίνησε από το facebook. Μικρές αναρτήσεις ανά λίγες ήμερες. Κάποια σχετική δυσκολία σ’ αυτά ήταν η διατύπωση. Στα αφοριστικά κείμενα, η διατύπωση πρέπει να είναι πολύ προσεγμένη και πολύ ακριβής, για να μην υπάρχει έδαφος μεγάλης παρερμηνείας.

● Αλήθεια, πώς βλέπετε το facebook;

Το βλέπω πολύ θετικά σαν μέσο επικοινωνίας. Οπως σε όλα τα επιτεύγματα της τεχνολογίας, εξαρτάται από τη χρήση που θα τους κάνεις. Αλλά νομίζω πως το ίδιο το μέσο παρέχει πάρα πολλά καλά για την επικοινωνία μας. Αντικαθιστά κατά κάποιον τρόπο την έξοδο και την παρέα με ανθρώπους που δεν θα γνώριζες ποτέ διαφορετικά.

● Οι επικριτές λένε ότι είναι ένα «Matrix» και κάπου έξω είναι η αληθινή ζωή…

Κι έξω υπάρχει «Matrix», νομίζω. Πολλές σχέσεις που νομίζουμε ότι είναι πραγματικές επειδή συναντιόμαστε πρόσωπο με πρόσωπο με τους ανθρώπους αποδεικνύονται κάποια στιγμή πως δεν είναι.

● Λέτε σε μια αποστροφή: «Οι άξιοι τεχνίτες είναι άνθρωποι καταδεκτικοί, γιατί η τέχνη τούς έχει διδάξει την ταπεινότητα. Η πόζα είναι η στάση των ασήμαντων που πιστεύουν πως είναι πιο σπουδαίοι από αυτό που υπηρετούν». Είναι διαδεδομένη η πόζα γενικότερα;

Ναι, ευρέως διαδεδομένη κατάσταση. Οταν δηλαδή γράφεις σε μια γλώσσα, τη δική μας συγκεκριμένα, και έχεις διαβάσει όλη την παλιά και νέα ελληνική λογοτεχνία και έχεις δει τα μεγέθη που υπάρχουν -τεράστια μεγέθη-, σου δίνει ένα μέτρο σύγκρισης με τον εαυτό σου. Βλέπεις ότι υπάρχουν σπουδαιότεροι από σένα.

Υπάρχουν αυτοί που σου μάθανε την τέχνη, αυτοί που σε πήραν μαζί τους και σε γοήτευσαν, σε ταξιδέψανε σε βάθη, σε πλάτη, σε μήκη.

Τώρα, μπορώ εγώ, όσο καλή ιδέα και να έχω για τον εαυτό μου, να συγκριθώ με τον Βιζυηνό; Τι να πω; Εγώ είμαι ο Πανσέληνος και δίπλα μου ο Βιζυηνός συνάδελφος; Δεν μου πάει.

Παλιά, δεν έλεγα ότι είμαι συγγραφέας. Προτιμούσα να λέω ότι είμαι δικηγόρος.

● Ο ήρωάς σας στο βιβλίο «Η μεγάλη πομπή», ο Νότης, είχε ένα είδωλο, τον Λάνσετρις. Ο Νότης είχε μια μηχανή, ο Λάνσετρις ένα άλογο. Είναι ανάγκη μας να υποδυόμαστε κάποιον που θαυμάζουμε για να επιβιώσουμε;

Ναι, είναι. Ολοι κάποιον υποδυόμαστε. Μ’ έχω πιάσει μερικές φορές, όταν ζορίζομαι, να λειτουργώ σαν πρόσωπο μιας ταινίας. Βλέπεις συχνά τον εαυτό σου σαν ήρωα ενός έργου.

Βασίλης Μαθιουδάκης

● Κι αν τώρα βλέπατε τον εαυτό σας σ’ αυτό εδώ το τραπέζι, τι θα σκεφτόσασταν γι’ αυτό το πρόσωπο;

Αυτή την εποχή, είμαι πολύ ευτυχισμένος! Η ευτυχία μου περιορίζεται στο γεγονός ότι έχω έτοιμο ένα καινούργιο βιβλίο που περιμένω να βγει στα τέλη Μαρτίου. Στο επίπεδο της δουλειάς, έχω μια ηρεμία και μια ικανοποίηση.

Αν τραβηχτεί λίγο πιο πίσω η κάμερα, θα δείξει έναν άνθρωπο που παλεύει να πληρώσει τους φόρους του και διάφορα άλλα τέτοια βασανιστικά πράγματα, που κάνουν κι εμένα έναν αρκετά ταλαιπωρημένο άνθρωπο.

● Στο κάδρο θα βάζαμε και μια γυναίκα. Τη συγγραφέα Λουκία Δέρβη…

Η Λουκία είναι η δεύτερη γυναίκα μου. Ήμουν ξανά παντρεμένος και χήρεψα. Τη γνώρισα κατ’ αρχάς σαν συγγραφέα. Είχα διαβάσει δυο βιβλία που είχε βγάλει. Μου είχε κινήσει το ενδιαφέρον.

Έτυχε να κάνει παρέα με έναν φίλο μου συγγραφέα, ο οποίος μου είπε γι’ αυτήν ότι είναι και πολύ ωραίος άνθρωπος.

Πράγματι, η Λουκία είναι ένα κορίτσι ανυπόκριτο, ένας άνθρωπος ευθύς. Έχει μια ωραία παιδικότητα. Με βοήθησε, ξαναζωντάνεψα σε μια περίοδο που νομίζει κανείς ότι τα αφήνει όλα.

Ήμουν πάρα πολύ τυχερός. Παρ’ όλο που όλοι μου έλεγαν «μην παντρεύεσαι συγγραφέα, θα έχετε κόντρες». Δεν έχουμε ποτέ, δεν επεμβαίνει ο ένας στη δουλειά του άλλου.

● Πάντως, κυκλοφορεί μια φήμη που λέει ότι δεν πρέπει να ερωτεύονται οι άντρες γυναίκες που διαβάζουν…

Ευτυχώς που υπάρχουν οι γυναίκες που διαβάζουν! Διότι, αν δεν μας διάβαζαν οι γυναίκες, δεν θα μας διάβαζε κανείς. Οι άντρες έχουν εγκαταλείψει το σπορ!

● Για να σωθεί κανείς, πιστεύετε τελικά όντως πως η μόνη διαχρονική λύση είναι να παντρευτεί κανείς την άσχημη εξαδέλφη με τη μεγάλη προίκα, όπως γίνεται στη «Μεγάλη πομπή»;

Οχι! Αυτή είναι η κακή εξέλιξη. Πολύς κόσμος την ακολουθεί. Είτε γιατί αναγκάζεται είτε γιατί οι δυσκολίες είναι ανυπέρβλητες.

Την εποχή που γράφτηκε το βιβλίο αυτό, ήταν μεγάλο θέμα οι αυτοκτονίες φαντάρων στα στρατόπεδα, υπήρχε μια δυσκολία ανυπέρβλητη των παιδιών να συμφιλιωθούν με τον κόσμο που τους περιμένει. Δεν μπορούσαν να τον αντέξουν και αποχωρούσαν με αυτόν τον τραγικό τρόπο.

Η πρώτη μου ιδέα ήταν να γράψω μια τέτοια ιστορία αυτοκτονίας στη σκοπιά. Επειδή όμως δεν μ’ αρέσουν τα δακρύβρεχτα βιβλία, σκέφτηκα ότι καλύτερο και πιο δύσκολο θα ήταν να γράψω, αντιθέτως, για ένα παιδί που όχι μόνο δεν αυτοκτονεί, αλλά περνάει από τη μηχανή και μετατρέπεται σε αυτό το οποίο στην αρχή σιχαίνεται. Είναι ένα σκοτεινό βιβλίο.

Εκείνη την εποχή, είχε κάνει μεγάλη εντύπωση και στα παιδιά που ανήκαν στην Αριστερά. Και στα πολιτιστικά του ΚΚΕ…

● Δηλαδή; Με ποιον τρόπο;

Θυμάμαι, με φώναξε μια μέρα η μάνα μου στο πατρικό και μου λέει θέλει να σε γνωρίσει η Ρούλα Κουκούλου (σ.σ. πρώτη γυναίκα του Νίκου Ζαχαριάδη, ιστορικό στέλεχος του ΚΚΕ). Πήγα και εκεί ήταν και άλλα στελέχη νεότερης γενιάς.

Η Κουκούλου με έβαλε κάτω και με δίκασε κανονικά. Γιατί, μου λέει, τόσο μαύρο τέλος; Και γιατί βάζεις την κνίτισσα να κάνει έρωτα στην τουαλέτα; Γιατί; -απαντώ εγώ- έχετε την εντύπωση ότι οι κνίτισσες δεν κάνουν έρωτα στην τουαλέτα;

Κοιτάξτε, της λέω, η δική μας δουλειά είναι να αντιλαμβανόμαστε την πραγματικότητα που βλέπουμε να υπάρχει, ελπίδες στον κόσμο δώστε εσείς, οι πολιτικοί, αλλά δεν βλέπω να τα πολυκαταφέρνετε.

Η μάνα μου είχε πρασινίσει, διότι δεν περίμενε τέτοιο πράγμα. Οι νεολαίοι του κόμματος, όμως, με πήραν στο διπλανό δωμάτιο και μου λένε μην ακούς, εμείς ενθουσιαστήκαμε! Ήταν η εποχή των ανανεωτικών, πριν διασπαστεί το ΚΚΕ, μια περίοδος πολύ ελπιδοφόρα.

● Σήμερα, ένα κομμάτι της ανανεωτικής Αριστεράς βρίσκεται στη διακυβέρνηση της χώρας…

Δεν υπήρχε καμιά αμφιβολία ότι αυτό θα γινόταν κάποια στιγμή. Το προηγούμενο πολιτικό καθεστώς, Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ δηλαδή, είχαν τελείως «ξεβρακωθεί» και ο κόσμος δεν τους ήθελε πια. Βέβαια, η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία δεν πιστεύω ότι οφείλεται σε μια ξαφνική στροφή του ελληνικού λαού στην Αριστερά. Η Αριστερά στην Ελλάδα ήταν πάντα μειοψηφία.

Είμαστε ένας πολύ συντηρητικός λαός. Πολύ περισσότερο από όσο νομίζουμε. Αν ανέβηκε ο ΣΥΡΙΖΑ, έγινε γιατί οι περισσότεροι πίστεψαν ότι θα γλιτώσουν τον ΕΝΦΙΑ, μην κοροϊδευόμαστε.

Δεν έγινε Αριστερά από τη μια στιγμή στην άλλη όλο αυτό το δεξιό πράγμα που μετεμφυλιακά αναπτύχθηκε και γιγαντώθηκε.

Εφαγε και λάδωσε τ’ άντερό του, έκανε ματσαράγκες, με λεφτά από την Ευρώπη που ήταν για άλλα πράγματα.

Παρ’ όλο που οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πτώση του ΣΥΡΙΖΑ, δυσκολεύομαι να φανταστώ ότι θα ξαναψηφιστούν η Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ.

Άλλωστε, η πτώση αυτή είναι σχεδόν αναμενόμενη για ένα κόμμα το οποίο βρίσκεται στην κυβέρνηση και διαχειρίζεται (όπως και όσο το κάνει – που είναι ένα θέμα, βέβαια) την κρίση.

● Τα τελευταία χρόνια, ένα ποσοστό του ελληνικού λαού ακολουθεί ρεύματα φασιστικά…

Είναι γενικό το φαινόμενο στην Ευρώπη. Υπάρχει στην Πολωνία, στην Ουγγαρία, στην Αυστρία.

● Ναι, αλλά σ’ αυτές τις χώρες υπήρχε μια συνέχεια, στην Ουγγαρία, ας πούμε, που ήταν οι πιο αιμοβόροι υποστηρικτές του Χίτλερ. Στην Ελλάδα γιατί;

Και εδώ είχαμε τα ποσοστά μας στον χώρο. Οι θαυμαστές του Μεταξά, οι συνεργάτες των Γερμανών, οι υποστηρικτές της χούντας του ’67 δεν είναι τόσο ορατοί, αλλά υπάρχουν και δίνουν το «παρών» κατά καιρούς – με τη συνεπικούρηση και της Εκκλησίας ή των παρεκκλησιαστικών οργανώσεων. Το γενικό φαινόμενο, και εδώ και κυρίως στο εξωτερικό, είναι σε μεγάλο βαθμό το αποτέλεσμα της κατάρρευσης του σοσιαλισμού.

Γιατί; Γιατί η εφαρμογή του στις χώρες του σοβιετικού μπλοκ ήταν λανθασμένη. Καταρρέοντας, ο σοσιαλισμός έδωσε επιχειρήματα στον καπιταλισμό και στον ακραίο φιλελευθερισμό να πει «αυτοί απέτυχαν, εμείς είμαστε η απάντηση».

Το αποτέλεσμα είναι ότι όλοι πίστεψαν πως η εξαφάνιση του κράτους θα λύσει τα προβλήματα του κόσμου, αφήνοντας την αγορά ελεύθερη. Οταν η αγορά είναι ελεύθερη, τρώει τον εαυτό της.

Βλέπετε και τώρα οι μεγάλες εταιρείες πριονίζουν το κλαδί που κάθονται. Οταν καταστρέφεται η μεσαία τάξη, ποιος θα αγοράσει τα προϊόντα των βιομηχανιών; Το κράτος πρέπει να παραμένει ως πάροχος της κοινωνίας για τα βασικά πράγματα.

● Αν είχαμε εδώ στην παρέα μας τον πατέρα σας, τον Ασημάκη Πανσέληνο, ο οποίος υπήρξε ένας πολύ θερμός υποστηρικτής της Αριστεράς, τι θα έλεγε;

Ο Ασημάκης ήταν αριστερός, αλλά είχε σε πολύ μεγάλο βαθμό μια αναρχική σκέψη. Και νομίζω ότι η αναρχική σκέψη έχει τελικά πολλά υπέρ, με την έννοια ότι δεν δέχεται αυθεντίες και δεν ανέχεται τη στασιμότητα, την οποία υποθάλπει η συντήρηση. Ακόμα και η Επανάσταση, από τη στιγμή που θα γίνει καθεστώς, πρέπει να ανατραπεί. Τα καθεστώτα πρέπει να ανατρέπονται για να αλλάζουν.

● Έχω μάθει ότι είστε συλλέκτης βινιλίων, ισχύει;

Είμαι συλλέκτης βινιλίων από πολύ παλιά. Από τότε που μου έδιναν οι γονείς μου χαρτζιλίκι…

● Ποια είναι τα «πολύτιμά» σας;

Η κλασική μουσική και η τζαζ.

● Και τα «ελαφρά ελληνικά τραγούδια»; Που είναι και ο τίτλος του καινούργιου σας μυθιστορήματος;

Τα παλιά ελαφρά τραγούδια είναι οι απαρχές της σχέσης μου με τη μουσική. Οταν ήμουν παιδί, δεν υπήρχε τηλεόραση, μόνο ραδιόφωνο. Ηταν μαγεία να βλέπεις να περνάνε οι πόλεις του κόσμου μπροστά στα μάτια σου κοιτώντας το καντράν του ραδιοφώνου, πόλεις άγνωστες, σουηδικές, δανέζικες, ταξίδευες. Ακούγαμε Βέμπο, Γούναρη, Μαρούδα, Πολυμέρη… Δεκαετία του πενήντα και δεκαετία του εξήντα.

Είχα μουσικό αυτί, τα μάθαινα απ’ έξω. Οχι μόνο τα λόγια, αλλά και την ενορχήστρωση. Αυτό ήταν το μουσικό μου σχολείο. Ετυχε να ακούσω αργότερα κλασική μουσική και κόλλησα. Από την κλασική, πέρασα στην τζαζ.

Διάλεξα το θέμα των ελαφρών ελληνικών τραγουδιών, γιατί η ιστορία του βιβλίου διαδραματίζεται την εποχή εκείνη. Εγώ ήμουν περίπου δέκα χρόνων και έχω αρκετές αναμνήσεις της εποχής.

Το βιβλίο μιλάει, συγκεκριμένα, για την περίοδο από το ’50 ώς το ’53, μετεμφυλιακά, σε μια εποχή πολύ μαύρη.

● Είναι ένα πολιτικό μυθιστόρημα;

Ολα τα μυθιστορήματα είναι πολιτικά, εφόσον μιλούν για μια εποχή και απεικονίζουν μια κοινωνία. Είναι ασφαλώς και πολιτικό το νέο μου μυθιστόρημα, χωρίς να βγάζει λόγους και χωρίς να αποτελεί μπροσούρα, αφού μιλάει για μια εποχή που σημάδεψε τη μεταπολεμική περίοδο στην Ελλάδα και τη σημαδεύει μέχρι σήμερα. Δυστυχώς, ο Εμφύλιος μοιάζει να μην έχει τελειώσει. Ηταν μια εποχή που τη θυμάμαι σκοτεινή και μαύρη.

● Αν ήταν εδώ δίπλα σας ο Ασημάκης Πανσέληνος, πιστεύετε πως θα σας έλεγε καλή η μυθιστορία, αλλά το «Τότε που ζούσαμε» (αληθινή βιογραφία μιας εποχής που έγραψε εκείνος και που εξακολουθεί ύστερα από 44 χρόνια να πουλάει πολύ) είναι η πιο δυνατή ιστορία;

Μα, αν το βιβλίο αυτό έχει τη δύναμη που έχει, είναι ακριβώς γιατί η γραφή του στη μυθιστορία παραπέμπει πιο πολύ παρά στη βιογραφία ή στην ιστορική μαρτυρία.

Θα του αντέτασσα ακριβώς αυτό, είναι κάτι που πιστεύω. Πως πιο αληθινή γεύση της ιστορίας δίνει στον αναγνώστη το μυθιστόρημα απ’ όσο η ιστορική μελέτη.

Με τον πατέρα μου διαφωνίες δεν είχαμε, απλώς ήμασταν δυο τελείως διαφορετικοί συγγραφείς. Ηταν ζόρικος άνθρωπος ο Ασημάκης, είχαμε τις διαφορές που θα περίμενε κανείς από δυο τόσο διαφορετικές ιδιοσυγκρασίες και δυο τόσο διαφορετικές γενιές.

● Παρ’ όλα αυτά, γράψατε σε ένα κείμενο ότι τελικά γίνατε ίδιος μ’ αυτόν…

Πιάνω τον εαυτό μου να του μοιάζει. Στο σουλούπι, στις κινήσεις, στα νεύρα, στα καλά και στα κακά που είχε. Και βλέπω τελικά ότι δεν ξεφεύγει κανείς από το DNA. Πολύ συχνά είμαι και η μητέρα μου βέβαια!

Ηταν κι οι δύο πολύ έντονες προσωπικότητες γι’ αυτό και χώρισαν πάρα πολύ νωρίς, πράγμα το οποίο ήταν καλό για μένα σε έναν βαθμό. Μου έδωσε μια ανεξαρτησία δηλαδή και μου επέτρεψε να έχω μια πιο ψύχραιμη κριτική στάση απέναντί τους.

● Ένα από τα πιο σημαντικά βιβλία, κατά τη γνώμη μου, αλλά και άλλων πολλών, της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας είναι το βιβλίο σας «Ζαΐδα ή Η καμήλα στα χιόνια». Εκεί λέτε: «Τα πρόσωπα μου φαίνεται πως κουβαλούν το στίγμα μιας καταδίκης που δεν θα αργούσε να πέσει πάνω τους. Ήμουν ο ίδιος ένα από αυτά…». Πόσο επικίνδυνο είναι αυτό το παιχνίδι καμιά φορά για τους συγγραφείς;

Υπάρχουν σκοτεινά πράγματα που βγαίνουν από μέσα μας και δεν τα ελέγχουμε απόλυτα. Αλλά κατά κάποιον τρόπο, έρχονται και συνταιριάζουν μ’ αυτό που έχεις συλλάβει ως κατασκευή. Εσωτερικά πράγματα ξεπροβάλλουν συχνά αθέλητά σου, το αυτοβιογραφικό στοιχείο.

● Στο ίδιο βιβλίο λέτε: «Η επαναστατική πράξη βρίσκεται εδώ και λέγεται Καπετάν Γκέκας και Καπετάν Τσάρας, ούτε Ροϊλός, ούτε Καποδίστριας, ούτε Μπενάκης…». Τι θέλετε να μας πείτε;

Οτι η πολιτική ανατροπή γίνεται πάντα με κάποια επανάσταση. Και, για να γίνει η επανάσταση, πρέπει να χυθεί αίμα ενδεχομένως και αθώων. Πολιτική πράξη λέγεται αυτό, ο Καπετάν Γκέκας, οι Σουλιώτες που επαναστατούν. Βεβαίως, συμβάλλει και ο Σολωμός με τον «Υμνο στην Ελευθερία» και την ποίησή του. Αλλά η πολιτική πράξη πάντα μυρίζει αίμα.

● Ποιον στίχο του Σολωμού σκέφτεστε συχνά;

«Το χάσμα που άνοιξε ο σεισμός ευθύς γέμισε με άνθη…».

● Γεννηθήκατε 2 Δεκέμβρη, σας έχουν διηγηθεί οι γονείς σας καμιά ιστορία από εκείνη τη μέρα;

Δεν ξέρω αν μου το μετέδωσαν αργότερα γιατί μου το περιγράψανε ή αν είναι πραγματικά βρεφική μνήμη ότι κλαίω, χτυπάει το κουδούνι, και κρύβουν το καλάθι όπου κοιμόμουν μέσα κάτω από το κρεβάτι. Κλείνουν την πόρτα και τα φώτα για να παραστήσουν ότι δεν είναι κανείς στο σπίτι. Το ’43 έγινε αυτό. Προφανώς, χτυπούσαν οι Γερμανοί την πόρτα.

Θυμάμαι και το ’47 που κρύβεται ο πατέρας μου σ’ ένα κοφίνι της μπουγάδας στο υπόγειο της πολυκατοικίας. Από τους Αγγλους αυτή τη φορά, που θέλανε να τους μεταφέρουν στην Ελ-Ντάμπα και η μητέρα μου με παίρνει και καταφεύγουμε στο σπίτι της Καραπάνου, στην Αίγινα. Μένουμε στο σπιτάκι του κηπουρού. Θυμάμαι να παίζω μέσα σ’ ένα ντουλάπι.

● «Χειμερινή λιακάδα του Φλεβάρη κι ο κόσμος ζει σε αιώνια αποκριά…» σαν και τώρα, ένας στίχος του πατέρα σας…

Είναι αυτή η προσπάθεια που κάνουμε όλοι να πάρουμε κουράγιο, να επιπλεύσουμε, να επιβιώσουμε, να ερωτευτούμε, να δημιουργήσουμε…

Δημιουργία δεν είναι μόνο να γράφεις βιβλία, είναι να ζωγραφίζεις, να φροντίζεις τις γλάστρες του βασιλικού σου κι άλλα πράγματα καθημερινά.

Η ομορφιά, που μας βοηθά να συνεχίσουμε να ζούμε. Αυτή την ομορφιά κυνηγάμε όλοι. Ακόμα και όταν καταφεύγουμε στην ασχήμια, την ομορφιά επικαλούμαστε.

Πανσέληνος, Αλέξης

Ο Αλέξης Πανσέληνος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1943. Ο πατέρας και η μητέρα του είναι γνωστοί συγγραφείς της Γενιάς του 30. Σπούδασε νομικά στη Νομική Σχολή Αθηνών και εργάστηκε ως δικηγόρος με ειδίκευση το ναυτιλιακό δίκαιο. Δημοσίευσε σχετικά αργά το πρώτο του βιβλίο, το 1982 (“Ιστορίες με σκύλους”, διηγήματα, Κέδρος). Ως σήμερα έχουν εκδοθεί άλλος ένας τόμος με διηγήματα (“Τέσσερις ελληνικοί φόνοι”), τέσσερα μυθιστορήματα, ένας τόμος με δοκίμια και άρθρα και ένας τόμος με προσωπικές σκέψεις σχετικά με το βιβλίο και την ανάγνωση. Έχει αρθρογραφήσει σε μεγάλες εφημερίδες γύρω από θέματα τόσο της τέχνης όσο και της πολιτικής και έχει γράψει λογοτεχνική κριτική για σημαντικά λογοτεχνικά περιοδικά. Το μυθιστόρημά του “Η μεγάλη πομπή” τιμήθηκε με το Β΄ Κρατικό βραβείο μυθιστορήματος το 1986. Το μυθιστόρημά του “Σκοτεινές επιγραφές” τιμήθηκε με το Βραβείο Μυθιστορήματος του περιοδικού “Διαβάζω” 2012. Από τα βιβλία του, “Η μεγάλη πομπή” έχει μεταφραστεί, μέχρι σήμερα, στα γαλλικά (Griot) και τα ιταλικά (Crocetti), και το “Ζαΐδα ή Η καμήλα στα χιόνια” στα γαλλικά (Gallimard), τα ιταλικά (Crocetti) και τα γερμανικά (Berlin Verlag). Παντρεμένος και πατέρας ενός παιδιού, μοιράζει τον χρόνο του, από το 1996 και μετά, μεταξύ Αθήνας και του νησιού της Πάρου, όπου συχνά αποσύρεται για να γράψει. Έχει μεταφράσει βιβλία από τα αγγλικά και τα γερμανικά. Το 1997 ήταν η ελληνική υποψηφιότητα για το Ευρωπαϊκό Αριστείο Λογοτεχνίας. Εκτός από τη λογοτεχνία οι ασχολίες του περιλαμβάνουν και μια ιδιαίτερα μεγάλη συλλογή δίσκων κλασικής μουσικής, με την οποία έχει πολύ ιδιαίτερη σχέση, αφού άλλωστε η αρχική του φιλοδοξία ήταν να γίνει μουσικός. Η μουσική κατέχει σημαντική θέση στα λογοτεχνικά του έργα.

Σαρωτικές αλλαγές με απλή αναλογική στην αυτοδιοίκηση – Παραδόθηκε το Νομοσχέδιο |

Σαρωτικές αλλαγές με απλή αναλογική στην αυτοδιοίκηση – Παραδόθηκε το Νομοσχέδιο – Ειδήσεις, νέα για Θεσσαλία – Θεσσαλία Τηλεόραση – thessaliatv.gr

Πηγή: Σαρωτικές αλλαγές με απλή αναλογική στην αυτοδιοίκηση – Παραδόθηκε το Νομοσχέδιο | Ειδήσεις, νέα για Θεσσαλία | Θεσσαλία Τηλεόραση

Τι προβλέπει και τι καταργεί

Σαρωτικές αλλαγές με απλή αναλογική στην αυτοδιοίκηση – Παραδόθηκε το Νομοσχέδιο
02.03.2018 | 20:23
Μετά από έναν χρόνο και εξαντλητική συζήτηση, τόσο με τα θεσμικά όργανα της αυτοδιοίκησης, όσο και με τους αυτοδιοικητικούς και τους πολίτες σε όλη την Ελλάδα, προχωράμε και σε λίγο καιρό φέρνουμε πια το πρώτο νομοσχέδιο για τη μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης. Για περισσότερη δημοκρατία, συμμετοχή, αποτελεσματικότητα και διαφάνεια, δήλωσε σήμερα ο γενικός γραμματέας του Υπουργείου Κώστας Πουλάκης.• Με δεδομένο ότι το εκλογικό σύστημα είναι ο βασικός μηχανισμός εξασφάλισης της δημοκρατικής αντιπροσώπευσης, καθώς και το ότι ο χώρος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εξ ορισμού, προσφέρεται για την καλλιέργεια κουλτούρας διαλόγου και αναζήτησης συναινέσεων, καθιερώνεται ως
σύστημα εκλογής των δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων η απλή αναλογική.
Στην κατεύθυνση της εσωτερικής ουσιαστικής ενοποίησης των Δήμων και των Περιφερειών, εισάγονται εκλογικές διαδικασίες που να επιτρέπουν τη σταδιακή υπέρβαση των παλιών διοικητικών ορίων, χωρίς να φαλκιδεύεται η εκπροσώπηση του συνόλου των περιοχών κάθε Δήμου και κάθε Περιφέρειας.
• Στη βάση της απλής αναλογικής για την εκλογή των δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων, θα πρέπει να εξεταστούν τα διαφορετικά σενάρια ως προς τον τρόπο εκλογής του Δημάρχου και του Περιφερειάρχη και τις επιπτώσεις στον τρόπο συγκρότησης και λειτουργίας, καθώς και στο ρόλο και στις αρμοδιότητες κάθε οργάνου.
Θέσπιση μορφών άμεσης δημοκρατίας και συμμετοχής, λογοδοσίας και κοινωνικού ελέγχου
• Θα πρέπει να αναβαθμιστεί ο ρόλος των τοπικών λαϊκών συνελεύσεων με, υπό προϋποθέσεις, αποφασιστικό χαρακτήρα.
• Θα πρέπει να καθιερωθεί και να ενδυναμωθεί ο θεσμός των τοπικών δημοψηφισμάτων και με λαϊκή πρωτοβουλία.
• Θα εισαχθούν νέοι θεσμοί δημοκρατικής συμμετοχής (π.χ. ειδικά συμβούλια για μεγάλα θέματα κάθε περιοχής, υποχρέωση Δημοτικού ή Περιφερειακού Συμβουλίου να συζητήσει ένα θέμα, αν ζητηθεί από ορισμένο αριθμό δημοτών/πολιτών κ.λπ.). Θα θεσπιστούν διαδικασίες πλατιάς κοινωνικής διαβούλευσης για την υλοποίηση μεγάλων τοπικών έργων / επενδύσεων (π.χ. Mall) με παράλληλη θέσπιση Διερευνητικών Επιτροπών (Commission of Enquiry) που θα εξασφαλίζουν την άρτια και τεχνικά τεκμηριωμένη ενημέρωση των δημοτών. Η διαβούλευση θα μπορεί να καταλήγει και σε δημοψήφισμα.
Θα εισαχθούν διαδικασίες πραγματικής δημόσιας λογοδοσίας και κοινωνικού ελέγχου, με υποχρεωτικό για τους αιρετούς χαρακτήρα και με συγκεκριμένες, υπό προϋποθέσεις, συνέπειες και εξετάζεται το ενδεχόμενο της ανακλητότητας των αιρετών, υπό συγκεκριμένες (αυστηρές) προϋποθέσεις.
. Νέα εσωτερική, οργανωτική και λειτουργική θέσμιση της Τ.Α.
Κατεύθυνση της Επιτροπής είναι η μετάβαση σε ένα καθεστώς περισσότερο δημοκρατικής και συλλογικής λειτουργίας των ΟΤΑ :
Στο πλαίσιο αυτό :• Προωθείται η αναδιοργάνωση και ο λειτουργικός εκσυγχρονισμός του συστήματος διοίκησης και η ενίσχυση της δημοκρατικής λειτουργίας των οργάνων της μέσα από ένα νέο πλαίσιο με κύριους στόχους τον περιορισμό των δημαρχοκεντρικών – περιφερειαρχοκεντρικών χαρακτηριστικών του συστήματος. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η δημοκρατική λειτουργία των δομών και οργάνων της Τ.Α. και κατοχυρώνεται το συλλογικό μοντέλο διοίκησης.
• Ενισχύονται τα δικαιώματα και ο θεσμικός ρόλος της μειοψηφίας του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου.
• Θεσμοθετείται η συμμετοχή των εργαζομένων στη λήψη των αποφάσεων που αφορούν τη λειτουργία του Δήμου ή της ΠεριφέρειαςΧρόνος διεξαγωγής εκλογών

Οι δημοτικές και περιφερειακές εκλογές προτείνεται να αποσυνδεθούν από τις ευρωεκλογές. Προτείνεται να διεξάγονται κάθε τέσσερα (4) – ή κάθε πέντε (5), αν επιλεγεί αυτή η λύση – χρόνια στο τέλος Οκτωβρίου ή αρχές Νοεμβρίου, όπως στο προηγούμενο καθεστώς (προ «Καλλικράτη»), και οι νέες δημοτικές και περιφερειακές αρχές θα αναλαμβάνουν καθήκοντα την 1η Ιανουαρίου του
επόμενου της διεξαγωγής των εκλογών έτους. Το όριο εκλογικής ενηλικότητας προτείνεται να μειωθεί στα 17 έτη και για τις αυτοδιοικητικές εκλογές, σε εναρμόνιση προς τη ρύθμιση που
υιοθετήθηκε πρόσφατα και για τις εθνικές εκλογές, με το ν. 4406/2016.

Προτείνεται η πλήρης κατάργηση της εσωτερικής διαίρεσης των Δήμων
σε εκλογικές περιφέρειες και ενιαία εκλογή των δημοτικών συμβούλων σε όλη
την έκταση του Δήμου.

Για τις δημοτικές εκλογές προτείνεται :
 Κατάρτιση ενιαίου ψηφοδελτίου για όλο το Δήμο για κάθε συνδυασμό, χωρίς προϋποθέσεις υποψηφίων κ.λπ. ανά Δημοτική Ενότητα
 Καθιέρωση ελάχιστου αριθμού υποψηφίων Δημοτικών Συμβούλων ίσου με τον αριθμό των εδρών του Δημοτικού Συμβουλίου και μέγιστου αριθμού ίσου με τον αριθμό των εδρών +10%.
 Αποσύνδεση των συνδυασμών που μετέχουν στις εκλογές για το (κεντρικό) Δημοτικό Συμβούλιο από τους συνδυασμούς που καταρτίζονται σε κάθε Δημοτική Ενότητα για το οικείο Συμβούλιο. Αυτόνομη κατάρτιση συνδυασμών για κάθε Συμβούλιο Δημοτικής Ενότητας.

Καταργούνται οι χωρικοί αντιπεριφερειάρχες

Αντίστοιχα, για τις περιφερειακές εκλογές, προτείνεται :
Κατάργηση του θεσμού των άμεσα εκλεγόμενων χωρικών Αντιπεριφερειαρχών Καθιέρωση ελάχιστου αριθμού υποψήφιων Περιφερειακών Συμβούλων ίσου με τον αριθμό των εδρών που αντιστοιχούν στην οικεία Περιφερειακή Ενότητα και μέγιστου αριθμού ίσου με τον αριθμό των εδρών +10%

Προτείνεται η κατανομή του συνόλου των εδρών του Δημοτικού/ Περιφερειακού Συμβουλίου από τον πρώτο γύρο με το σύστημα της απλής αναλογικής μεταξύ των συνδυασμών, με βάση την «κλασική» μέθοδο της αναλογικής των υπολοίπων, όπως συμβαίνει σήμερα για τον 1ο γύρο.

Ειδικότερα, σε περίπτωση που κανένας συνδυασμός δεν συγκεντρώσει 50%+1 των ψήφων κατά τον 1ο γύρο (οπότε ο επικεφαλής του αναδεικνύεται, αντίστοιχα, Δήμαρχος ή Περιφερειάρχης), θα πραγματοποιείται επαναληπτική εκλογή σε 2ο γύρο μεταξύ των δύο πρώτων συνδυασμών, οπότε Δήμαρχος/Περιφερειάρχης θα είναι ο επικεφαλής του πλειοψηφήσαντος στο γύρο αυτό συνδυασμού, χωρίς ωστόσο αυτό να επιδρά στην κατανομή των εδρών που έχει ολοκληρωθεί από τον 1ο γύρο.
Σημειώνεται ότι το πρόσωπο του Δημάρχου/ Περιφερειάρχη διαθέτει παγιωμένη θέση στη συνείδηση των πολιτών, γι’ αυτό και η προτεινόμενη ρύθμιση δεν ανατρέπει ριζικά τις μέχρι σήμερα διαδικασίες με τις οποίες είναι εξοικειωμένοι οι αιρετοί και οι πολίτες. Με την επιλογή αυτή ενισχύεται θεσμικά και συμβολικά η θέση και ο ρόλος του Δημάρχου/ Περιφερειάρχη. Υπάρχει αποσύνδεση της εκλογής των οργάνων της Δημοτικής Ενότητας από την εκλογή του δημοτικού συμβουλίου, τόσο ως προς την κατάρτιση των συνδυασμών (δηλ. ένας συνδυασμός να μπορεί να κατέλθει έγκυρα μόνο στο «κεντρικό» Δημοτικό Συμβούλιο ή μόνο σε μία Δ.Ε.), όσο και ως προς την ανάδειξη των επιτυχόντων (δηλ. δεν θα υπάρχει εξάρτηση των τοπικά επιτυχόντων από τον κεντρικά επιτυχόντα συνδυασμό)
 Η καθιέρωση μόνο συλλογικών οργάνων και κατανομή των εδρών τους με απλή αναλογική μεταξύ των συνδυασμών, με βάση τα αποτελέσματα κάθε Δημοτικής Ενότητας
 Η έμμεση εκλογή του Προέδρου του συλλογικού οργάνου.

Σε αφορά την πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση, προτείνεται :
1ον. Η κατάργηση της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής και τη μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων της στα Συμβούλια των Δημοτικών Ενοτήτων
2ον. Η κατάργηση της Οικονομικής Επιτροπής και τη μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων της είτε στα Συμβούλια των Δημοτικών Ενοτήτων είτε (όπου αυτό δεν είναι δυνατό) στο Δημοτικό Συμβούλιο ή στην Εκτελεστική Επιτροπή, ανάλογα και με το ειδικότερο περιεχόμενο εκάστης αρμοδιότητας.
3ον. Η διάκριση των πολιτικών και των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων και τη μεταφορά τους στα αντίστοιχου χαρακτήρα όργανα.
4ον. Η αναβάθμιση του ρόλου του Γενικού Γραμματέα του Δήμου, ώστε να αποφορτιστεί ο Δήμαρχος και οι Αντιδήμαρχοι από τις αμιγώς διεκπεραιωτικές και διαχειριστικές αρμοδιότητες και να είναι σε θέση να επιτελούν τον πολιτικό και επιτελικό τους ρόλο, παραμένοντας ωστόσο ο
Γενικός Γραμματέας πολιτικό στέλεχος του Δήμου (μετακλητός).
5ον. Η ενίσχυση της υπηρεσιακής δομής των ΟΤΑ α’ βαθμού, με την καθιέρωση μεταξύ άλλων ενός minimum θέσεων και οργανικών μονάδων σε κάθε κατηγορία ΟΤΑ α’ βαθμού, ανάλογα με τις δυνατότητες και τις ανάγκες τους, που θα διασφαλίζει τη συνέχεια και τη θεσμική μνήμη των υπηρεσιών, ανεξαρτήτως της εναλλαγής των Δημοτικών Αρχών, και θα ενισχύει την επιχειρησιακή τους ικανότητα.

Η συμμετοχή εκπροσώπου των εργαζομένων του Δήμου στις συνεδριάσεις είτε της Εκτελεστικής Επιτροπής είτε του Δημοτικού Συμβουλίου είτε και των δύο αυτών οργάνων, με δικαίωμα λόγου, σε όλα τα θέματα που αφορούν τον τρόπο διοίκησης, το προσωπικό και τα οικονομικά του Δήμου.
7ον. Η δημιουργία ενός τετραμερούς συστήματος διοίκησης των Ο.Τ.Α. με τα βασικά όργανα που απεικονίζονται στον ΠΙΝΑΚΑΣ 10 .
8ον. Η ριζική αναμόρφωση των δευτερευόντων οργάνων, και συγκεκριμένα :
 Η κατάργηση των ειδικών επιτροπών με περιορισμένο, εκ του νόμου, αντικείμενο και την καθιέρωση, γενικώς, της ελευθερίας των Δημοτικών Συμβουλίων να συγκροτούν επιτροπές, είτε μόνο από μέλη τους, κατ’ αναλογία της δύναμης κάθε παράταξης (που θα μπορούν να έχουν και
αποφασιστικές αρμοδιότητες) είτε και με τη συμμετοχή εργαζομένων του Δήμου, άλλων φορέων και ιδιωτών (οπότε, υποχρεωτικά, θα έχουν μόνο γνωμοδοτικό χαρακτήρα).
 Η αντικατάσταση της Επιτροπής Διαβούλευσης, από ένα Δημοτικό
Κοινωνικό και Οικονομικό Συμβούλιο, στο οποίο θα μετέχουν οι εκπρόσωποι
όλων των βασικών φορέων της περιοχής και το οποίο θα συνεδριάζει υποχρεωτικά σε τακτά και σύντομα χρονικά διαστήματα, εκφράζοντας γνώμη
επί όλων των θεμάτων που απασχολούν την τοπική κοινωνία και το Δήμο, είτε
αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήματος του Δήμου. Σε συγκεκριμένες
σημαντικές αποφάσεις (π.χ. κατάρτιση προϋπολογισμού, επιχειρησιακού
προγράμματος κ.λπ.) το Συμβούλιο θα παίζει καθοριστικό ρόλο ως ο
κεντρικός φορέας της διαβούλευσης στο τοπικό επίπεδο.
 Η αναμόρφωση του Συμβουλίου Ένταξης Μεταναστών και
Προσφύγων, ώστε αυτό να συγκροτείται από αιρετά μέλη, από τους ίδιους
τους μετανάστες και πρόσφυγες που κατοικούν στα όρια του Δήμου, καθώς
και από εκπροσώπους των φορέων αλληλεγγύης.

Σε ό,τι αφορά τη δευτεροβάθμια Αυτοδιοίκηση, προτείνεται :
1ον. Η κατάργηση της άμεσης εκλογής των χωρικών Αντιπεριφερειαρχών και την ενιαία αντιμετώπιση του θεσμού των Αντιπεριφερειαρχών με τρόπο ανάλογο με αυτόν που ισχύει για τους
Αντιδημάρχους.
2ον. Η κατάργηση της Οικονομικής Επιτροπής και τη μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων της είτε στο Περιφερειακό Συμβούλιο είτε στην Εκτελεστική Επιτροπή, ανάλογα και με το ειδικότερο περιεχόμενο εκάστης αρμοδιότητας.
3ον. Η διάκριση των πολιτικών και των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων και τη μεταφορά τους στα αντίστοιχου χαρακτήρα όργανα.
4ον. Η αντιστοίχηση του θεσμού του Εκτελεστικού Γραμματέα (Περιφέρειας) προς αυτόν του Γενικού Γραμματέα (Δήμου), ώστε να αντιμετωπίζεται ενιαία, και την αναβάθμιση του ρόλου του, ώστε να αποφορτιστεί ο Περιφερειάρχης και οι Αντιπεριφερειάρχες από τις αμιγώς
διεκπεραιωτικές και διαχειριστικές αρμοδιότητες και να είναι σε θέση να επιτελούν τον πολιτικό και επιτελικό τους ρόλο, χωρίς ωστόσο ο Γενικός (Εκτελεστικός) Γραμματέας να χάνει τον πολιτικό του ρόλο (μετακλητός).
5ον. Η αναβάθμιση του ρόλου και της επιχειρησιακής ικανότητας των υπηρεσιών των Περιφερειών, μέσω μεταξύ άλλων και της καθιέρωσης ενός minimum περιεχομένου των οργανισμών τους, ως προς τις οργανικές μονάδες αυτών, ώστε να διασφαλίζεται η συνέχεια και η θεσμική μνήμη,
ανεξαρτήτως της εναλλαγής των Περιφερειακών Αρχών.
6ον. Η συμμετοχή εκπροσώπου των εργαζομένων της Περιφέρειας στις συνεδριάσεις είτε της Εκτελεστικής Επιτροπής είτε του Περιφερειακού Συμβουλίου είτε και των δύο αυτών οργάνων, με δικαίωμα λόγου, σε όλα τα θέματα που αφορούν τον τρόπο διοίκησης, το προσωπικό και τα οικονομικά της Περιφέρειας.
7ον. Η δημιουργία ενός τετραμερούς συστήματος διοίκησης των Περιφερειών, κατ’ αναλογία με τα ισχύοντα στους Δήμους, ως προς τα βασικά όργανα (βλ. παραπάνω).
8ον. Η ριζική αναμόρφωση των δευτερευόντων οργάνων, και συγκεκριμένα :
 Η κατάργηση των ειδικών επιτροπών με περιορισμένο, εκ του νόμου, αντικείμενο και την καθιέρωση, γενικώς, της ελευθερίας των Περιφερειακών Συμβουλίων να συγκροτούν επιτροπές, είτε μόνο από μέλη τους, κατ’ αναλογία της δύναμης κάθε παράταξης (που θα μπορούν να έχουν και
αποφασιστικές αρμοδιότητες) είτε και με τη συμμετοχή εργαζομένων της
Περιφέρειας, άλλων φορέων και ιδιωτών (οπότε, υποχρεωτικά, θα έχουν μόνο
γνωμοδοτικό χαρακτήρα).
 Η αντικατάσταση της Επιτροπής Διαβούλευσης, από ένα Περιφερειακό Κοινωνικό και Οικονομικό Συμβούλιο, στο οποίο θα μετέχουν οιεκπρόσωποι όλων των βασικών φορέων της περιοχής και το οποίο θα συνεδριάζει υποχρεωτικά σε τακτά και σύντομα χρονικά διαστήματα,
εκφράζοντας γνώμη επί όλων των θεμάτων που απασχολούν την τοπική κοινωνία και την Περιφέρεια, είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήματος της Περιφέρειας. Σε συγκεκριμένες σημαντικές αποφάσεις (π.χ. κατάρτιση προϋπολογισμού, επιχειρησιακού προγράμματος κ.λπ.) το Συμβούλιο θα παίζει καθοριστικό ρόλο ως ο κεντρικός φορέας της διαβούλευσης στο περιφερειακό επίπεδο.
Τέλος, ενόψει της πρότασης για ριζική αναμόρφωση του θεσμού της Επιτροπής Διαβούλευσης, όπου συμμετείχαν και πολίτες κατόπιν κλήρωσης, θα μπορούσε να επανεξεταστεί σε άλλη βάση το θέμα των κληρωτών εκπροσώπων, με την έννοια ότι – εάν προκριθεί η ανάδειξη και κληρωτών
εκπροσώπων των πολιτών – αυτή δεν θα πρέπει να είναι στο επίπεδο της Επιτροπής Διαβούλευσης, ο ρόλος της οποίας υποβαθμίστηκε συστηματικά στις περισσότερες περιπτώσεις ή διολίσθησε σε τεχνοκρατικού χαρακτήρα συζητήσεις, αλλά στο επίπεδο του Δημοτικού/Περιφερειακού Συμβουλίου, με την ανάδειξη και ενός κληρωτού Δημοτικού/ περιφερειακού συμβούλου.

e-thessalia.gr