Καημένε «Καραμπογιά” Μη λυπάσαι για σένα. Αυτούς να λυπάσαι… – Kalamata Journal

Καημένε «Καραμπογιά” Μη λυπάσαι για σένα. Αυτούς να λυπάσαι… Κατηγορία Καλαμάτα μείωση του μεγέθους γραμματοσειράς αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς Καημένε «Καραμπογιά” Μη λυπάσαι για σένα. Αυτούς να λυπάσαι…

31 Αυγ2017

ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟ ΤΜ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΥΔΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

«Καραμπογιάς”. Πριν από έναν αιώνα του έκαναν την τιμή να τον «φροντίσουν” μαζί με το λιμάνι της Καλαμάτας. Ένιωσε να του κόβουν τα φτερά και να τον περιορίζουν ανάμεσα σε πέτρινες μάντρες, λιθοδομές τις είπαν, σε λίγα μέτρα, εκεί που τερμάτιζε μεγαλοπρεπής. Τού ‘ταξαν μάλιστα έναν αιώνα πριν, στο νόμο «περί σχεδίων πόλεων, κωμών και συνοικισμών του Κράτους και οικοδομής αυτών”, ότι θα τον αποτυπώσουν στα επίσημα κιτάπια τους. Αυτός, ευεργετικός, βοηθούσε τις καλλιέργειες και τους μυλωνάδες με την πανέμορφη, είναι η αλήθεια, εμπολή που του χάρισαν. Τον είχαν περιορίσει όμως τόσο, που όταν ο καιρός αγρίευε, τά ‘χανε ο καϋμένος και πλημμύριζε. Κι εκεί πού ‘δινε χαρά, έβλεπε να κυριαρχεί η λύπη… «Βουρκωμένος” άκουγε να τον κακολογούν λέγοντάς του ότι «έσπασε”, λές κι έφταιγε αυτός που τον περιόρισαν, «τον έστησαν στα τρία μέτρα”…Αργότερα έκρυβε με χαρά στον κόρφο του τους περήφανους πατριώτες που μάχονταν τον κατακτητή… Και αργότερα τις παιδικές φωνές… φτου ξελευθερία… Πολύ αργότερα τού ‘ταξαν με ξεχωριστό άρθρο στο καινούργιο Σύνταγμα πως αυτός και τα νερά του θα έχουν κρατική προστασία. Σύντομα έμαθε πως είναι ευρωπαίος και πως θα ‘βρισκε μεγαλύτερη υποστήριξη σ΄αυτούς. Και νά χαρές και πανηγύρια, και να καινούργιοι νόμοι και νομολογίες που τον υποστήριζαν, και να δήμαρχοι και υπουργοί που τον «αγάπησαν”, και να καινούργες, ολοκαίνουργιες υπηρεσίες με ευρωπαϊκές σφραγίδες που καμάρωναν για την ύπαρξή του. ΄Ηταν κι΄αυτός φυσικό περιβάλλον κι έπρεπε να πρστατευτεί. Όσο πέρναγε, όμως, ο καιρός, έβλεπε να χτίζονται δίπλα του ανώγια και κατώγια, μα αυτός έψαχνε ακόμη να βρει θέση στους σχεδιασμούς τους. Σε ό,τι σχεδίαζαν κι εφάρμοζαν, τον άφηναν στην «απόξω”. ΄Ηταν δυνατόν νά ‘χει καλύτερη τύχη, όταν μάλιστα τον λένε και Καραμπογιά; Λες κι έφταιγε αυτός για το χρώμα των υδάτων του και όχι εκείνοι που ξέπλαιναν στα νερά του τις εξορύξεις τους, στο …όνομα της ανάπτυξης. Τα τελευταία χρόνια έμαθε πως θα αναλάβει κι ένα ακόμη τεράστιο βάρος, μαζί με τα γειτονάκια του, για έναν ολοκαίνιουργιο δρόμο, διευρωπαϊκό, για «το καλό της πόλης”. Είδε, όμως, να γεμίζουν τα σπλάχνα του με μπετόν και μπάζα, να χάνει και τη φυσική ομορφιά του, το «ανάγλυφό” του, όπως το λέν οι σπουδαγμένοι… Πώς ν’ αντέξει τέτοιο βάρος; ΄Ομως μεγαλύτερο είναι το βάρος της κατηγόριας: «Ο Καραμπογιάς έπνιξε την πόλη”. Τον ξεγέλασαν και πάλι και τού ‘φτιαξαν ολοκαίνουργιο νόμο. Και κάτω από το χρωματιστό εθνόσημο τον περιέλαβαν στους ορισμούς τους και τού ‘παν τι θα κάνουν για την περιβαλλοντική προστασία του. Τού ‘ταξαν, ότι δύο υπουργοί θ’ αποφασίζουν για το καλό του… Κι αυτός και πάλι τους πίστεψε…

 

22 Αυγούστου 2017: Τα ψέματα τέλειωσαν. Θα «διευθετήσουν” την κοίτη του και θα «αναπαλαιώσουν” τις αιωνόβιες λιθοδομές του, «με σκοπό να αντέχει το ρέμα σε ΜΕΣΑΙΟΥ μεγέθους, τουλάχιστον, καιρικά φαινόμενα”. ΧΩΡΙΣ να τον οριοθετήσουν και ΧΩΡΙΣ περιβαλλοντικές άδειες. ΄Αλλο και τούτο… Και νά τα τρυπάνια κι οι μπουλντόζες… Και το Σύνταγμα; Και οι νόμοι; Και οι νομολογίες και … οι υπουργικές αποφάσεις, οι φετεινές, όχι οι παλιές, πού ‘βγαιναν στ’ όνομα των ρεμάτων; Καημένε «Καραμπογιά” Μη λυπάσαι για σένα. Αυτούς να λυπάσαι…

Η διευρυμένη κοίτη του ρέματος «Καραμπογιάς”

Όταν έχουμε έντονες βροχοπτώσεις στην περιοχή της Καλαμάτας το ρέμα «Καραμπογιάς” υπερχειλίζει βόρεια του Ο.Τ. 1091, στην περιοχή της Αγίας ΄Αννας του ομώνυμου Δήμου, δηλαδή «σ π ά ε ι”, όπως χαρακτηρίζουν το φαινόμενο οι παραρεμάτιοι κάτοικοι, και τότε, παράλληλα με την κοίτη του ρέματος, λειτουργεί μία πολύ μεγαλύτερη, διευρυμένη κοίτη. Η διευρυμένη αυτή κοίτη σχηματίζεται στους πορτοκαλαιώνες των οικοδομικών τεραγώνων 1091, 1090, 1089, 1085, 1084, 1083 & 1082, στην περιοχή της Αγίας ΄Αννας του Δήμου Καλαμάτας και τα νερά εναποθέτουν στο έδαφός τους λάσπη, φερτά υλικά και κροκάλες, προκαλούν πάντα μεγάλες ζημιές στις καλλιέργειες, στα παρακείμενα ακίνητα, αλλά και στους δύο δρόμους που είναι κάθετοι στην κοίτη του ρέματος «Καραμπογιάς”. Ο πρώτος δρόμος είναι ο ιδιωτικός τσιμεντένιος πεζόδρομος, που υφίσταται μεταξύ του ΟΤ 1090 και του ΟΤ 1089, στο ύψος της σιδερένιας γέφυρας του ρέματος «Καραμπογιάς” και εξυπηρετεί τις παρακείμενες ιδιοκτησίες. Ο δεύτερος, είναι εκείνος ο οποίος υφίσταται στα οικοδομικά τετράγωνα ΟΤ 1084 και ΟΤ 1085, μεταξύ της οδού Αρτέμιδος και της τσιμεντένιας γέφυρας του ρέματος «Καραμπογιάς”, σχεδόν πάνω από το χώρο της δουλείας που υπάρχει για τη διέλευση του κεντρικού αγωγού ύδρευσης της Καλαμάτας. Το πλάτος της διευρυμένης κοίτης του ρέματος «Καραμπογιάς”, που σχηματίζεται από την υπερχείλισή του, αντιστο

Το πλάτος της διευρυμένης κοίτης του ρέματος «Καραμπογιάς”, που σχηματίζεται από την υπερχείλισή του, αντιστοιχεί στο μήκος περίπου  του τσιμεντένιου πεζόδρομου, δηλαδή έχει εύρος 30 περίπου μέτρων.

          Ο Δήμος Καλαμάτας το έτος 1993 συνέταξε την υπ΄αριθμόν 1 πράξη εφαρμογής της πολεοδομικής μελέτης των αραιοδομημένων της περιοχής Αγίας Άννας και την επικύρωσε ΧΩΡΙΣ όμως να έχει οριοθετηθεί το ρέμα «Καραμπογιάς” που φέρει ΚΑΕΚ 36088 ΕΚ 00644 (βλ. την υπ΄αριθμ 730/204/05.02.1996 απόφαση του Νομάρχη Μεσσηνίας, με την οποία κυρώθηκε διορθωμένη η 1/1993 πράξη εφαρμογής, η οποία μετεγράφη στον τόμο 290 με αριθμό 325 του Υποθηκοφυλακείου του Δήμου Καλαμάτας, που συνοδεύεται  από το από μηνός Ιουνίου 1995 διάγραμμα πράξης εφαρμογής υπό κλίμακα 1:1000).

          Ακολούθησε, το έτος 2006, η αναγκαστική απαλλοτρίωση τμήματος του ρέματος «Καραμογιάς”, με ΚΑΕΚ 36088 ΕΚ 00661, για την κατασκευή της περιμετρικής οδού Καλαμάτας, ΧΩΡΙΣ και πάλι να έχει οριοθετηθεί το ως άνω ρέμα (βλ. το με ΑΠ 1006/28.04.2017 κτηματολογικό φύλλο τμήματος  του ρέματος «Καραμπογιάς” με  ΚΑΕΚ 36088 ΕΚ 00 661 και το με ΑΠ 1031/02.05.2017 απόσπασμα κτηματολογικού διαγράμματος  τμήματος  του ρέματος «Καραμπογιάς” με  ΚΑΕΚ 36088 ΕΚ 00 661).

KARAMPOGIAS-STROFH-MPOULOUKOU-24-05-17.jpg          Η τμηματική οριοθέτηση του ρέματος «Καραμπογιάς”

          Μετά από αίτηση ιδιοκτήτη ακινήτου, το έτος 2008, οριοθετήθηκε  η απόληξη του ρέματος «Καραμπογιάς”  στον ποταμό Νέδοντα, ΧΩΡΙΣ  όμως η Τεχνική ΄Εκθεση που υποβλήθηκε στη Γ.Γ. της Περιφέρειας Πελοποννήσου να περιλαμβάνει  μελέτη για τις τυχόν επιπτώσεις στα υδρολογικά, υδραυλικά και περιβαλλοντικά στοιχεία που θα μπορούσαν να προκύψουν στο ΜΗ οριοθετημένο στο σύνολό του ρέμα, εξαιτίας τόσο της πολεοδόμησης των οικοπέδων που προέκυψαν  από την  πράξη εφαρογής 1/1993 όσο και από την ως άνω  αναγκαστική απαλλοτρίωση. Τη διαδικασία αυτή όριζε  το έτος 2008,  το άρθρο 5 του ν. 3010/2002   για την περίπτωση τμηματικής οριοθέτησης των ρεμάτων. Δηλαδή η οριοθέτηση ήταν παράνομη! (βλ. την απόφαση 119/19.02.2008 (Δ΄62), του Γενικού Γραμματέα της περιφέρειας Πελοποννήσου).

           Στην 6η σελίδα της Τεχνικής ΄Εκθεσης αναγράφεται: «Η κύρια μυσγάγγεια της εξεταζόμενης λεκάνης απορροής ξεκινά από την Ι. Μονή Βελανιδιάς, δυόμιση περίπου χιλιόμετρα βόρεια – βορειοανατολικά της Καλαμάτας. παρυφή (θέση πόρτες) της ψηλότερης κορυφής του Ταϋγέτου (προφήτης Ηλίας + 2404) και καταλήγει στη θάλασσα διασχίζοντας τον προ 23 οικισμό Καρδαμύλης στο Βόρειο τμήμα του” [!!!](βλ. την από μηνός Σεπτεμβρίου 2007 Τεχνική Έκθεση τεχνικού γραφείου της Καλαμάτας την οποία προσκομίζω και επικαλούμαι ως σχετικό 8 ).

          Ακολούθησε στις 8 Νοεμβρίου 2012 η συμπληρωματική αναγκαστική απαλλοτρίωση τμήματος του ρέματος «Καραμπογιάς”, με ΚΑΕΚ 36088 ΕΚ 00661,  για την κατασκευή της περιμετρικής  οδού Καλαμάτας, ΧΩΡΙΣ και πάλι να έχει οριοθετηθεί το ως άνω  ρέμα. (βλ. το με ΑΠ 1006/28.04.2017 κτηματολογικό φύλλο τμήματος  του ρέματος «Καραμπογιάς” με  ΚΑΕΚ 36088 ΕΚ 00 661).   

          Ο Δήμος Καλαμάτας, το  Φεβρουάριο του έτους 2013, συνέταξε την  Πράξη Εφαρμογής των πυκνοδομημένων της πολεοδομικής μελέτης της περιοχής της Αγίας Άννας του Δήμου Καλαμάτας, ΧΩΡΙΣ και πάλι να έχει οριοθετηθεί το ρέμα «Καραμπογιάς” (βλ. την Α.Π. 1072/08.02.2013 ανακοίνωση – πρόσκληση του Δήμου Καλαμάτας στην εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ της 12.02.2013).

          Αυτή η Πράξη Εφαρμογής ΔΕΝ απεστάλη για επικύρωση στη Γ.Γ. της Περιφέρειας Πελοποννήσου,  διότι στην υποβληθείσα στη Διεύθυνση Πολεοδομίας του Δήμου Καλαμάτας  ένστασή μου είχε επισημανθεί η ΜΗ οριοθέτηση του ρέματος «Καραμπογιάς”.

          Στις 11 Νοεμβρίου 2013 πλημμύρισε  η Καλαμάτα και μαζί της και η «διευρυμένη κοίτη” του ρέματος  «Καραμπογιάς” {βλ. την εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ της 12ης Νοεμβρίου 2013 με τίτλο «Κατακλυσμός του Νώε – Η Μεσσηνία στο έλεος της βροχής”}.

          Την επομένη ημέρα ο δημοσιογράφος Ηλίας Μπιτσάνης σημείωνε στο άρθρο του στην εφημερίδα  ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ: «Οι αλλεπάληλες καταστροφές ουδόλως πτοούν τους άμεσα ενδιαφερομένους, οι οποίοι δίνουν μάχη κάθε φορά, όταν έρχεται η ώρα της οριοθέτησης των ρεμάτων στα νέα σχέδια πόλης, για να τα  περιορίσουν όσο περισσότερο γίνεται.” {βλ. το άρθρο του Ηλία Μπιτσάνη με τίτλο «Όταν η βροχή δεν είναι ευλογία”, στη 2η σελίδα της εφημερίδας ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ της 12ης Νοεμβρίου 2013}.

          Λίγους μήνες αργότερα, ο νομοθέτης θεσμοθέτησε ένα νέο ουσιαστικό και διαδικαστικό πλαίσιο για την οριοθέτηση των ρεμάτων και καθιέρωσε  τη διαδικασία για την εκ νέου οριοθέτηση των ρεμάτων, εφόσον έχει επέλθει  σημαντική  μεταβολή  των δεδομένων βάσει των οποίων έγινε η αρχική οριοθέτησή τους, το ν. 4258/14.04.2014 (Α’ 94) (βλ. Το νόμο  4258/14.04.2014  (Α΄94) «Διαδικασία οριοθέτησης και ρυθμίσεις θεμάτων για τα υδατορέματα…” ).

KARAMPOGIAS-PROS-MANTRES-24-05-17.jpg          Η πλημμύρα της 07.09.2016 ΑΚΥΡΩΣΕ την οριοθέτηση  του τμήματος  του ρέματος  «Καραμπογιάς”

          Στις 7 Σεπτεμβρίου 2016 είχαμε έντονες βροχοπτώσεις και στην περιοχή της Καλαμάτας με αποτέλεσμα να χαθούν ανθρώπινες ζωές και να  πλημμυρίσει η πόλη (βλ. την εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ της 8ης Σεπτεμβρίου 2016 με τίτλο Πνιγήκαμε και υπέρτιτλο ΚΑΤΑΚΛΥΣΜΟΣ ΜΕ 3 ΝΕΚΡΟΥΣ).

          Η σφοδρότητα της βροχόπτωσης  προκάλεσε και πάλι  την  υπερχείλιση του ρέματος «Καραμπογιάς” και τα νερά, μαζί με τα φερτά υλικά, τις λάσπες  και τις κροκάλες οδηγήθηκαν και πάλι δια μέσου της γνωστής διευρυμένης κοίτης του ρέματος με τεράστια  σφοδρότητα,  ορμή και ταχύτητα προς την πόλη. Αφού αρχικά  κατέστρεψαν τους αιωνόβιους μανδρότοιχους της απόληξης του ρέματος προς τον ποταμό Νέδοντα, οι οποίοι εκτείνονταν από τη δύση προς την ανατολή, τα νερά βρήκαν διέξοδο στην βόρεια αρχή της οδού Μπουλούκου και στο πέρασμά τους από την οδό αυτή προξένησαν τεράστιες υλικές καταστροφές στις παρακείμενες κατοικίες και επιχειρήσεις, καθώς και στα σταθμευμένα εκεί αυτοκίνητα.

          Βεβαίως, ελλοχεύει πάντοτε ο κίνδυνος βλάβης στον κεντρικό αγωγό ύδρευσης της Καλαμάτας, για τον οποίο υπάρχει δουλεία στα Ο.Τ.  1084 & 1085.

          Η πλημμύρα της 07.09.2016 ΑΚΥΡΩΣΕ την οριοθέτηση  του τμήματος  του ρέματος  «Καραμπογιάς” που έγινε με την απόφαση 119/19.02.2008 (Δ΄62), του Γενικού Γραμματέα της περιφέρειας Πελοποννήσου (βλ. τρείς έγχρωμες φωτογραφίες από την πλημμύρα της 7ης Σεπτεμβρίου 2016).

          Ωστόσο, ΟΥΤΕ ο ιδιώτης που επέτυχε την οριοθέτηση της απόληξης του ρέματος «Καραμπογιάς”  ΟΥΤΕ ο Δήμος Καλαμάτας ζήτησαν από την αρμόδια Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης της Περιφέρειας Πελοποννήσου να  κινηθεί η διαδικασία για την εκ νέου οριοθέτησή του  σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 του  ν. 4258/14.04.2014 (Α’ 94), επειδή  έχει επέλθει   ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ  μεταβολή  των δεδομένων βάσει των οποίων έγινε η αρχική τμηματική οριοθέτησή του το έτος 2008.

          ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ μεταβολές ήταν: Η τροποποίηση του ΓΠΣ Καλαμάτας το έτος 2011, η εκρίζωση χιλιάδων ελαιοδένδρων και η αλλοίωση του φυσικού αναγλύφου, από το έτος 2011 έως και το έτος 2016,  για την κατασκευή της περιμετρικής οδού Καλαμάτας και των συνδετηρίων οδών της, η κατασκευή της περιμετρικής οδού επάνω από το ρέμα «Καραμπογιάς”, καθώς και η φονική πλημμύρα της 7ης Σεπτεμβρίου 2016.

KARAMPOGIAS-1-28-08-17.jpg          Διατηρούν τη διευρυμένη κοίτη του ρέματος.

 Ο Δήμος Καλαμάτας συνέταξε το Μάρτιο του έτους 2017 τη Μεμονωμένη Πράξη  Εφαρμογής (ΜΠΕ) 2/2017 με επίκεντρο τα οικοδομικά τετράγωνα της ως άνω διευρυμένης κοίτης του ρέματος «Καραμπογιάς”, καθώς και τα ΔΥΟ συνεχόμενα τμήματα του ρέματος, ένα οριοθετημένο και ένα ΜΗ οριοθετημένο. (βλ. την με Α.Π. ΟΙΚ. 1332/2017/ 29.03.2017 ανακοίνωση-πρόσκληση του Δήμου Καλαμάτας που δημοσιεύθηκε στις 31.03.2017, στην 21η σελίδα της εφημερίδας ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ). 

          Στο κείμενο της ως άνω   ανακοίνωσης – πρόσκλησης του Δήμου Καλαμάτας  ΔΕΝ διευκρινίζεται,  ότι από τα οικοδομικά τετράγωνα,   στα οποία εκτείνεται η ΜΠΕ 2/2017, διέρχονται   δύο συνεχόμενα τμήματα του ρέματος «Καραμπογιάς”: ΄Ενα «οριοθετημένο”(;) και ένα ΜΗ οριοθετημένο.

          Συγκεκριμένα:

           Από τα οικοδομικά τετράγωνα 1080, 1082 και 1083 της περιοχής της Αγίας ΄Αννας της βόρειας Συνοικίας του Ρυμοτομικού Σχεδίου Καλαμάτας, τα οποία συμμετέχουν στην ΜΠΕ 2/2017,  διέρχεται το «οριοθετημένο”(;) με την απόφαση 119/15.01.2008 (Δ΄62)   του Γενικού Γραμματέα της περιφέρειας Πελοποννήσου, τμήμα του ρέματος «Καραμπογιάς”.

          Από τα οικοδομικά τετράγωνα 1084, 1085, 1087, 1088 και 1089, της ίδιας ως άνω  περιοχής, τα οποία συμμετέχουν στην ΜΠΕ 2/2017, διέρχεται το ΜΗ οριοθετημένο τμήμα του ρέματος «Καραμπογιάς”, με ΚΑΕΚ 36088 ΕΚ 00644. (βλ. το από μηνός Μαρτίου 2017 διάγραμμα της Πράξης Εφαρμογής υπό κλίμακα 1:500).

 KARAMPOGIAS-KOITH-SPAEI-22-08-17.jpg   Η επιχειρούμενη διευθέτηση του ρέματος  «Καραμπογιάς”

          Η ΔΕΥΑΚ έχει συντάξει τεχνική έκθεση για την αποκατάσταση των ζημιών στο ρέμα «Καραμπογιάς” από την πλημμύρα της 7ης Σεπτεμβρίου 2016. Το πλήρες κείμενο της τεχνικής έκθεσης είναι το ακόλουθο:

          «Η ΔΕΥΑΚ στα πλαίσια της αποκατάστασης των ζημιών που προκλήθηκαν από την θεομηνία της 7-9-16 κυρίως στο ρέμα Καραμπογιά, Λαγκάδα Πετάλου, Λαγκάδα Εργατικών κατοικιών και στην Λαγκάδα Κορδία συντάσσει την παρούσα μελέτη για την αποκατάσταση των ζημιών. Συγκεκριμένα θα εκτελεσθούν εργασίες αποκατάστασης των μανδροτοίχων που οριοθετούν τα ρέματα και έχουν καταστραφεί αποκατάσταση αγωγών που συμβάλλουν στα ρέματα και καταστράφηκαν τσιμεντόστρωση της κοίτης του ρέματος Καραμπογιά που καταστράφηκε και βελτίωση της παροχετευτικότητας του ρέματος Καραμπογιά.

          Στο ρέμα Καραμπογιά για την βελτίωση της παροχετευτικότητας θα γίνει εκσκαφή της κοίτης του ρέματος διάστρωση των προϊόντων εκσκαφής στα σημεία που απαιτείται απομάκρυνση που αυτών που πλεονάζουν ώστε να αποκτήσει τα προβλεπόμενα βάθη σύμφωνα με την μηκοτομή της μελέτης. Οι εκσκαφές της κοίτης θα πληρωθούν σύμφωνα με το Α.Τ. 2 και η διάστρωση με το Α.Τ. 3.

          Στην περιοχή της συμβολής του ρέματος με την οδό Αρτέμιδος θα καθαιρεθεί το σκυρόδεμα της κοίτης σύμφωνα με την μελέτη. Οι εργασίες καθαίρεσης θα πληρωθούν σύμφωνα με το Α.Τ. 4

          Μετά την διαμόρφωση του βάθους σύμφωνα με την μελέτη θα γίνει επιμελημένη σκυρόδεση της κοιτόστρωσης σύμφωνα με τα σχέδια με beton C20/25 A.T. 11. Ο σιδηρούς  οπλισμός θα πληρωθεί σύμφωνα με το Α.Τ. 12. Ανά 20 μέτρα μήκους κοιτόστρωσης θα γίνει αρμός και θα τοποθετούνται εύκαμπτες πλάκες πλήρωσης σύμφωνα με το Α.Τ. 9.

          Τα πλευρικά τοιχεία του ρέματος είναι κατασκευασμένα από εκαντονταετίας και πλέον από λιθοδομή, η οποία σε κάποια σημεία κατά την πρόσφατη θεομηνία κατέρρευσε. Τα τοιχεία αυτά θα αντικατασταθούν με πάχος 50 έως 60 εκατοστά σύμφωνα με τις υποδείξεις της επίβλεψης. Η πληρωμή θα γίνει με το Α.Τ. 16.  Οι πλευρές της λιθοδομής που είναι ορατές θα διαμορφωθούν σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Α.Τ. 17 και θα πληρωθούν με αυτό. Στά σημεία που απαιτείται οι εκσκαφές των θεμελίων των τοιχείων και η αποκομιδή των προϊόντων εκσκαφής εφόσον δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά θα γίνει με τα χέρια και θα πληρωθούν με το Α.Τ. 5.

          Επίσης θα γίνει ανύψωση των πλευρικών στοιχείων της Λαγκάδας που εκβάλλει στην περιοχή μεταξύ συνοικισμού Κορδία και Καλαμάτας με σκυρόδεμα C16/20.

          Ακόμη θα ανακατασκευασθούν αγωγοί από τσιμεντοσωλήνα Φ1000 στην οδό παλαδινών και στην λαγκάδα του πετάλου στην παιδική χαρά. Οι εκσκαφές για την τοποθέτηση των ως άνω αγωγών θα γίνει σύμφωνα με το Α.Τ. 6, οι επιχώσεις με 3Α με το Α.Τ. 7, και οι επιχώσεις με το Α.Τ. 8. Ο εγκιβωτισμός με beton των σωλήνων θα γίνει με  C16/20 και θα πληρωθεί με το Α.Τ. 10 Επίσης θα τοποθετηθούν κατάλληλες σχάρες και θα πληρωθούν με τα αντίστοιχα άρθρα.

          Το έργο χηματοδοτείται από ίδιους πόρους της ΔΕΥΑΚ.”

          (βλ. την Τεχική ΄Εκθεση της ΔΕΥΑΚ).

          Την από μηνός Οκτωβρίου 2016  οριζοντιογραφία του ρέματος «Καραμπογιάς” με αριθμό σχεδίου 1.1 υπό κλίμακα 1:500, που συνέταξε η Τεχνική Υπηρεσία της ΔΕΥΑΚ.

          Την από μηνός Οκτωβρίου 2016  μηκοτομή του ρέματος «Καραμπογιάς” με αριθμό σχεδίου 1.2 υπό κλίμακα 1:500, που συνέταξε η Τεχνική Υπηρεσία της ΔΕΥΑΚ.

          Την από μηνός Οκτωβρίου 2016 τομή του ρέματος «Καραμπογιάς” με αριθμό σχεδίου 1.3, που συνέταξε η Τεχνική Υπηρεσία της ΔΕΥΑΚ.

          Στην ηλεκτρονική εφημερίδα KALAMATA JOURNAL http://www.kalamatajournal.gr/ της 17ης Αυγούστου 2017 αναγράφεται η τεχνική έκθεση της ΔΕΥΑΚ για τα έργα στο ρέμα «Καραμπογιάς”.

          Στην ίδια εφημερίδα της 22ας Αυγούστου 2017 αναγράφεται: «Σκάβεται ο ¨Καραμπογιάς”.

          Εξ άλλου στην εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ της 25ης Αυγούστου 2017 δημοσιεύεται σχετικό ρεπορτάζ στο οποίο ανώτερο τεχνικό στέλεχος της ΔΕΥΑΚ επισημαίνει ότι «Σκοπός είναι να αντέχει το ρέμα σε μεσαίου μεγέθους, τουλάχιστον, καιρικά φαινόμενα”.

KARAMPOGIAS-17-08-17.jpg          Επειδή η ΔΕΥΑΚ για να προχωρήσει στις εργασίες διευθέτησης του ρέματος «Καραμπογιάς” ΔΕΝ έχει ζητήσει:

          1. Την οριοθέτηση του ρέματος «Καραμπογιάς”  σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4258/2014 (Α’ 94) και της ΚΥΑ 140055/13.01.2017, (Β’ 428).

          2.  Από τη Γενική Γραμματεία της Αποκεντρωμένης Διοίκησης της  Περιφέρειας Πελοποννήσου την άδεια  για να προβεί στη διευθέτηση της κοίτης και των πρανών του ρέματος «Καραμπογιάς”.

          3.  Την έκδοση  Απόφασης ΄Εγκρισης Πειβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) από τη Γενική Γραμματεία της Περιφέρειας Πελοποννήσου για τα έργα διευθέτησης  της κοίτης και των πρανών του ρέματος «Καραμπογιάς” {βλ. την απόφαση υπ΄αριθμό ΔΙΠΑ/οικ.37674 «Τροποποίηση και κωδικοποίηση της υπουργικής απόφασης 1958/2012…” Β’ 2471/2016}.

          4. Από τη Διεύθυνση Πολεοδομίας του Δήμου Καλαμάτας  την έκδοση οικοδομικής άδειας για την εκτέλεση των εργασιών οι οποίες περιγράφονται στην ως άνω Τεχνική ΄Εκθεση.

           Φρονώ, ότι πρέπει να προηγηθεί  η οριοθέτηση του ρέματος «Καραμπογιάς” στο σύνολό του, η οποία  θα προστατεύσει τους κατοίκους της Καλαμάτας και της περιοχής,  τις ιδιοκτησίες και τις επιχειρήσεις τους, αλλά και το περιβάλλον. ΄Ετσι θα δημιουργηθούν  οι προϋποθέσεις για την ασφαλή λειτουργία του ρέματος «Καραμπογιάς”, αλλά και για τη σύννομη  σύνταξη της πράξης εφαρμογής της πολεοδομικής μελέτης στα πυκνοδομημένα της Αγίας ΄Αννας του Δήμου Καλαμάτας.

          Τα ρέματα αποτελούν σπουδαία περιβαλλοντική κληρονομιά και πρέπει να αντιμετωπίζονται ως σημαντικό στοιχείο του οικοσυστήματος της πόλης και όχι μόνο ως φυσικοί υδραυλικοί υποδοχείς και αντιπλημμυρικοί αγωγοί.

         

                                       Η νομοθεσία

           Στα δύο πρώτα εδάφια της παρ. 1 του  άρθρου  24  του Συντάγματος ορίζονται τα εξής:

          «Η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του Κράτους και δικαίωμα του καθενός. Για τη διαφύλαξή του το Κράτος έχει υποχρέωση να παίρνει ιδιαίτερα προληπτικά ή κατασταλτικά μέτρα στο πλαίσιο της αρχής της αειφορίας.)”

           Εξειδικεύοντας την συνταγματική αυτή επιταγή ο νόμος 1650/1986 «για την προστασία του περιβάλλοντος” (Α΄160) έλαβε ειδική πρόνοια για την προστασία,  μεταξύ άλλων, του εδάφους και των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων που θεωρούνται ως φυσικοί πόροι και οικοσυστήματα (βλ. ΣτΕ 2591/2005 7μ).

          Ο νόμος 3010/2002 (Α’ 91), μετά  τα νέα δεδομένα της διοικητικής οργάνωσης της χώρας και τις υποδείξεις της νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας, τροποποίησε το άρθρο 6 του ν. 880/1979 και προσδιόρισε σε τι συνίσταται η οριοθέτηση των ρεμάτων και επέβαλε την εκπόνηση  προηγούμενης τεχνικής έκθεσης με τα απαραίτητα υδρολογικά, υδραυλικά και περιβαλλοντικά στοιχεία ή μελέτες, καθώς και το σχετικό τοπογραφικό διάγραμμα.

          Εξ΄άλλου, στο άρθρο 5 του ν. 3010/2002 ορίστηκε ότι κατά την τμηματική οριοθέτηση ρέματος,  επιβάλλεται να έχουν ληφθεί υπόψη τα τεχνικά στοιχεία για το σύνολο του υδατορέματος (βλ. την από 01.03.2002 εισηγητική έκθεση στο σχέδιο νόμου «Εναρμόνιση του ν. 1650/1986 με την οδηγία 97/11 ΕΕ και 96/61 ΕΕ, διαδικασία οριοθέτησης και ρυθμίσεις θεμάτων για τα υδατορέματα”.

          Με τις διατάξεις του ν. 4258/2014 (Α΄94) «Διαδικασία οριοθέτησης και ρυθμίσεις θεμάτων για τα υδατορέματα…”,   εισήχθη νέο ουσιαστικό και διαδικαστικό πλαίσιο για την οριοθέτηση των ρεμάτων. Ειδικότερα, στο άρθρο 1 παρ. 11 του ν 4258/2014, ως οριοθέτηση των ρεμάτων ορίζεται «η διαδικασία και η επικύρωση του καθορισμού των οριογραμμών του υδατορέματος (…) με στόχο την εξασφάλιση της απρόσκοπτης απορροής των επιφανειακών νερών και την περιβαλλοντική προστασία του υδατορέματος”.

          Στην  παράγραφο 5 του άρθρου 2 του ν. 4258/20014 εξουσιοδοτούνται οι συναρμόδιοι υπουργοί για να καθορίσουν με Κοινή  Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) τις τεχνικές προδιαγραφές του Φακέλου Οριοθέτησης του ρέματος, ενώ στην  παράγαρφο 1 του  άρθρου  5 του ν. 4258/2014 ορίζεται η διαδικασία για την εκ νέου οριοθέτηση των ρεμάτων, εφόσον έχει επέλθει   σημαντική  μεταβολή  των δεδομένων βάσει των οποίων έγινε η αρχική οριοθέτησή του.

          Εξ΄άλλου, στο άρθρο 7 του ν. 4258/2014 καθορίζονται οι αρμόδιοι φορείς για τη μελέτη και την εκτέλεση έργων διευθέτησης /αντιπλημμυρικής προστασίας και οι εργασίες συντήρησης σε ρέματα.

          Η  ΚΥΑ 140055/13.01.2017 (Β΄ 428)  καθορίζει τις τεχνικές προδιαγραφές σύνταξης του περιεχομένου του φακέλου οριοθέτησης του ρέματος κατ΄ εφαρμογή της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του ως άνω νόμου 4258/2014 και δίνει διευκρινίσεις για την εφαρμογή της διαδικασίας οριοθέτησης.

          Τέλος, σύμφωνα με το παράρτημα ΙΙ «Υδραυλικά έργα” της υπ΄αριθμόν 1958/2012 υπουργικής απόφασης, όπως τροποποιήθηκε και κωδικοποιήθηκε με την υπ΄αριθμό ΔΙΠΑ/οικ. 37674/27.07.2016 υπουργική απόφαση (Β΄2471), διακρίνονται οι κατηγορίες έργων που σχετίζονται με τα ρέματα.

KARAMPOGIAS-DIEFTHETHSH-22-08-17.jpg                                       Η νομολογία

          {Επειδή, όπως παγίως έχει κριθεί, ουσιώδες στοιχείο του υπό του άρθρου 24 του Συντάγματος προστατευόμενου φυσικού περιβάλλοντος, και μάλιστα της γεωμορφολογίας του, αποτελούν τα υπό διάφορες ονομασίες «ρεύματα», διά των οποίων συντελείται κυρίως η απορροή προς τη θάλασσα των πλεοναζόντων υδάτων της ξηράς. Εκτός, όμως, από αυτή τη λειτουργία, τα ρεύματα αποτελούν, επίσης, φυσικούς αεραγωγούς, μαζί δε με τη χλωρίδα και πανίδα τους είναι οικοσυστήματα με ιδιαίτερο μικροκλίμα που συμβάλλουν πολλαπλώς στην ισορροπία του περιβάλλοντος (ΣτΕ 1801/1995, 4577/1998, 2656/1999, 2591/2005, κ.ά.). Κατ’ ακολουθίαν, το κράτος υποχρεούται να διατηρεί τα πάσης φύσεως υδρορεύματα στην φυσική τους κατάσταση προς διασφάλιση της λειτουργίας τους ως οικοσυστημάτων, επιτρεπομένης μόνον της εκτέλεσης των απολύτως αναγκαίων τεχνικών έργων διευθέτησης της κοίτης και των πρανών τους προς διασφάλιση της ελεύθερης ροής των υδάτων, αποκλειομένης κάθε αλλοίωσης της φυσικής τους κατάστασης με επίχωση ή κάλυψη της κοίτης τους, ή τεχνική επέμβαση στα σημεία διακλαδώσεώς τους (ΣτΕ 4577/1998, 2315/2002, 2591/2005, 3849/2006 επτ. κ.ά.). Εξάλλου, τα υδρορεύματα προστατεύονται καθ’ όλη τους την έκταση και ανεξάρτητα από τις διαστάσεις τους, ώστε να διατηρείται η φυσική τους κατάσταση και να διασφαλίζεται η επιτελούμενη από αυτά λειτουργία της απορροής των υδάτων (ΣτΕ 3849/2006 επτ., 319/2002, 2669/2001, 2656/ 1999, κ.ά., Π.Ε. Ολομ. 262/2003). Η ένταξή τους σε πολεοδομική ρύθμιση είναι επιτρεπτή μόνον όταν τούτο επιβάλλουν οι ανάγκες ενός ευρύτερου πολεοδομικού σχεδιασμού και μόνον εφόσον διασφαλίζεται η επιτέλεση της φυσικής τους λειτουργίας.    }(ΣτΕ 899/2011 7μ. σκέψη 12).

«Προκειμένου δε να λάβουν χώρα οι τυχόν επιτρεπόμενες επεμβάσεις στα υδρορεύματα ή και πλησίον αυτών απαιτείται η προηγούμενη οριοθέτησή τους. Σκοπός της οριοθέτησης είναι η αποτύπωση της φυσικής κοίτης του ρεύματος, λαμβανομένου υπόψη του χαρακτήρα του αφενός ως υδρογεωλογικού στοιχείου και αφετέρου ως οικοσυστήματος” (βλ. ΣτΕ 3197/2015 σκέψη 5).

          Δεδομένου ότι η οριοθεσία του ρέματος προφανώς επηρεάζει την τακτοποίηση των παραρεμάτιων ιδιοκτησιών, δεν επιτρέπεται να εκδοθεί πράξη εφαρμογής ρυμοτομικού σχεδίου, προσκύρωσης, τακτοποίησης και αναλογισμού αποζημίωσης, αν δεν έχει καθορισθεί προηγουμένως η οριστική οριογραμμή του ρέματος  (ΣτΕ 572/2012 σκέψη 7,  ΣτΕ 899/2011 επτ.,  σκέψη 12).

          Ο καθορισμός της οριογραμμής ρέματος επαγόμενος απαγορεύσεις δομήσεως και άλλων χρήσεων γης έχει κανονιστικό χαρακτήρα (ΣτΕ 2591/2005 7μ. σκέψη 7, ΣτΕ 5037/2012 σκέψη 4).  Η νομιμότητα της  οριοθέτησης ως πράξη κανονιστικού χαρακτήρα ελέγχεται παρεμπιπτόντως (ΣτΕ 2591/2005 7μ σκέψη 14, ΣτΕ 5037/2012, ΣτΕ 3197/2015 σκέψη 6).

Καλαμάτα
Μπένος Γεώργιος του Θεοδώρου

Πηγή: Καημένε «Καραμπογιά” Μη λυπάσαι για σένα. Αυτούς να λυπάσαι… – Kalamata Journal

Κράτα το

ΚΥΑ Παροχή οδηγιών για την κατάρτιση του προϋπολογισμού των δήμων, οικονομικού έτους 2018.

Κοινή Υπουργική Απόφαση Αριθμ. οικ.25595/2017 – ΦΕΚ 2658/Β/28-7-2017

Κοινή Υπουργική Απόφαση Αριθμ. οικ.25595/2017  ΦΕΚ 2658/Β/28-7-2017
Παροχή οδηγιών για την κατάρτιση του προϋπολογισμού των δήμων, οικονομικού έτους 2018.
ΑΠΟΦΑΣΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ – ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις του άρθρου 77 του ν. 4172/2013 (Α΄ 167).
2. Τις διατάξεις του άρθρου 64 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143) «Αρχές δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας (ενσωμάτωση της Οδηγίας 2011/85/ΕΕ) – δημόσιο λογιστικό και άλλες διατάξεις».
3. Τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 155 του ν. 3463/2006 (Α΄ 114).
4. Τις διατάξεις των περιπτ. δ και ε του άρθρου 63 καθώς και των παρ. 1 του άρθρου 72, 1-3 του άρθρου 86, 1, 2, 4, 6 και 7 του άρθρου 266 του ν. 3852/2010 «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης – Πρόγραμμα Καλλικράτης» (Α΄ 87).
5. Τα οριζόμενα στην υπ’ αριθμ. 7028/3-2-2004 (Β΄ 253) απόφαση μας, περί καθορισμού του τύπου του προϋπολογισμού των δήμων και κοινοτήτων, όπως αυτή τροποποιήθηκε με τις υπ’ αριθμ. 64871/2007 (Β΄ 2253), 70560/2009 (Β΄ 2394), 50698/2011 (Β΄ 2832), 47490/2012 (Β΄ 3390), 30842/2013 (Β΄ 1896), 29530/2014 (Β΄ 2059), 26945/2015 (Β΄ 621) και 23976/2016 (Β΄ 2311) όμοιες και ισχύει.
6. Το π.δ. 123/2016 (Α΄ 208) «Ανασύσταση και μετονομασία του Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, ανασύσταση του Υπουργείου Τουρισμού, σύσταση Υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής και Υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης, μετονομασία Υπουργείων Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού και Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων».
7. Το π.δ. 125/2016 (Α΄ 210) «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών».
8. Την υπ’ αριθμ. Υ 29/8-10-2015 (Β΄ 2168) απόφαση του Πρωθυπουργού «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών Γιώργο Χουλιαράκη».
9. Το υπ’ αριθμ. 22877/6-7-2017 έγγραφο του ΥΠ.ΕΣ., με το οποίο ζητήθηκε η διατύπωση γνώμης επί του σχεδίου της παρούσας κοινής υπουργικής απόφασης, από την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 77 του ν. 4172/2013 (Α΄ 167).
10. Το υπ’ αριθμ. 2353/12-7-2017 έγγραφο του Προέδρου της ΚΕΔΕ, με την οποία διατυπώνονται παρατηρήσεις του επί του σχεδίου.
11. Τις διατάξεις του άρθρου 90 του Κώδικα Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του π.δ. 63/2005 (Α΄ 98).
12. Το γεγονός ότι, από την εφαρμογή των διατάξεων της παρούσας, δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του Κρατικού Προϋπολογισμού, ούτε σε βάρος των προϋπολογισμών των δήμων, αποφασίζουμε:

Άρθρο 1
Γενικές οδηγίες κατάρτισης του προϋπολογισμού
1. Η δημοσιονομική θέση του Υποτομέα S1313 της Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρέπει να είναι ισοσκελισμένη ή πλεονασματική, κατά τα άρθρα 14 παρ. 1 περ. β και 35 παρ. 1 και 2 ν. 4270/2014. Οι ΟΤΑ οφείλουν να καταρτίζουν τουλάχιστον ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς σύμφωνα με το άρθρο 64 του ν. 4270/2014.
Για τους δήμους, επίσης ως φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, ισχύουν κατά τη σύνταξη του προϋπολογισμού τους, οι γενικές αρχές για τη διαχείριση των οικονομικών της Γενικής Κυβέρνησης του άρθρου 33 και της δημοσιονομικής θέσης του άρθρου 35, οι κανόνες του δημοσιονομικού σχεδιασμού του άρθρου 34, του χρέους του άρθρου 36 και της πορείας προσαρμογής του άρθρου 37 και οι γενικές αρχές κατάρτισης Π/Υ του άρθρου 49, του ν. 4270/2014.
Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι έχουν αναληφθεί υποχρεώσεις και πραγματοποιηθεί δαπάνες καθ” υπέρβαση των εγγεγραμμένων πιστώσεων του προϋπολογισμού, τα ποσά που αναλογούν στο ύψος αυτών, καταλογίζονται σε βάρος των οργάνων που ενέκριναν ή συνέπραξαν στην εκτέλεση της δαπάνης (άρθρο 66 παρ. 5 του ν. 4270/2014 και άρθρο 11 του π.δ. 80/2016).
2. Στον Π/Υ εγγράφονται όλες οι δαπάνες και τα έσοδα του δήμου, τα οποία αναμένεται να πληρωθούν και αντίστοιχα να εισπραχθούν κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους. Επιπλέον εγγράφονται οι προβλέψεις μη είσπραξης εισπρακτέων υπολοίπων βεβαιωθέντων κατά τα παρελθόντα οικονομικά έτη εντός του οικονομικού έτους (Κωδικός Αριθμός Εξόδων «85» – ύψος επισφαλειών) καθώς και το αποθεματικό (Κ.Α Εξόδων «91»).
Εάν το σύνολο των ετήσιων εγγεγραμμένων δαπανών είναι χαμηλότερο από το σύνολο των ετήσιων εγγεγραμμένων εσόδων τότε το ταμειακό αποτέλεσμα του προϋπολογισμού είναι πλεονασματικό.
Η υπερεκτίμηση των εσόδων ή η εγγραφή εσόδων που δεν πρόκειται να εισπραχθούν οδηγεί ουσιαστικά στην μη επίτευξη του οικονομικού αποτελέσματος, καθιστώντας τον Π/Υ ελλειμματικό.
3. Στον Π/Υ εγγράφονται κατά προτεραιότητα οι υποχρεωτικές δαπάνες που καθορίζονται με την παρ. 1 του άρθρου 158 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, όπως αυτή αντικαταστάθηκε, συμπληρώθηκε (με την παρ. 6 του άρθρου 2 του ν. 4038/2012, με το άρθρο 9 του ν. 4350/2015) και ισχύει.
4. Νέα έργα χρηματοδοτούμενα από ίδια έσοδα εγγράφονται στον Π/Υ μόνο εφόσον στοιχειοθετείται από τις αντίστοιχες εγγραφές εσόδων η χρηματοδότηση τους.
Σε κάθε περίπτωση για κάθε έργο, υπηρεσία, προμήθεια ή μελέτη, ανεξαρτήτως της πηγής χρηματοδότησης τους, πρέπει να εγγράφονται ως δαπάνη στον Π/Υ, μόνο τα ποσά που εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθούν εντός του οικονομικού έτους που αυτός αναφέρεται. Σε περίπτωση που τα ανωτέρω χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις, ανεξαρτήτως πηγής, στο σκέλος των εσόδων εγγράφονται αντίστοιχα μόνο τα ποσά που αναμένεται ότι θα αποδοθούν στο δήμο εντός του οικονομικού έτους. Σε περίπτωση δημοπράτησης και μετά την κατακύρωση του αποτελέσματος και της ανάδειξης αναδόχου, πρέπει να πραγματοποιείται αναμόρφωση της ετήσιας εγγραφής του Π/Υ, με αντίστοιχη μείωση του εσόδου και της δαπάνης που προκύπτει από το ποσοστό έκπτωσης που επιτεύχθηκε.
5. Κατά την κατάρτιση του Π/Υ εγγράφεται κάθε φορά στο σκέλος των εσόδων το σύνολο των αποδόσεων που απορρέουν από ΚΑΠ ή από φόρους και τέλη εισπραττόμενα μέσω των λογαριασμών κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος ή από άλλου τύπου έσοδα, ανεξαρτήτως τυχόν κρατήσεων, κατασχέσεων, συμψηφισμού οφειλών ή απευθείας παρακράτησης από χρηματοπιστωτικό ίδρυμα των τοκοχρεωλυτικών δόσεων για συνομολογηθέν δάνειο. Οι ανωτέρω μειώσεις καταγράφονται ως πληρωμή εξόδων σε βάρος των Κ.Α. εξόδων που αφορούν, με έκδοση αντίστοιχων τακτοποιητικών ενταλμάτων.
6. Κατά την κατάρτιση του Π/Υ οι προβλέψεις δαπανών για τις αποδοχές του πάσης φύσεως προσωπικού συνοδεύονται υποχρεωτικά από λεπτομερείς καταστάσεις και πλήρη ανάλυση των πιστώσεων που είναι γραμμένες για τους σκοπούς αυτούς (όπως για τους μισθούς, τις τυχόν αυξήσεις μισθών του τακτικού και του επί συμβάσει προσωπικού καθώς και υπερωρίες και αμοιβές από συλλογικά όργανα εφόσον και μόνο αυτές προβλέπονται από τις κείμενες διατάξεις), λαμβανομένων υπόψη των δημοσιονομικών αποτελεσμάτων που επιφέρει τυχόν αυξομείωση του προσωπικού.
Για την εγγραφή δαπάνης που αφορά πρόσληψη προσωπικού με συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου προς κάλυψη παροδικών αναγκών ή και για απασχόληση προσωπικού με συμβάσεις μίσθωσης έργου θα πρέπει να προκύπτει η δυνατότητα χρηματοδότησης της από το ύψος των εγγεγραμμένων, μη ειδικευμένων για άλλο σκοπό, εσόδων.
7. Στον Π/Υ εγγράφονται υποχρεωτικά οι τοκοχρεωλυτικές δόσεις των δανείων που έχουν συναφθεί με το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και λοιπούς πιστωτικούς οργανισμούς. Σε όσες περιπτώσεις επιμηκύνεται η διάρκεια αποπληρωμής χορηγηθέντων δανείων λόγω σχετικής διμερούς συμφωνίας μεταξύ δήμου και πιστωτικού οργανισμού ή κατ’ εφαρμογή διάταξης νόμου (π.χ. της υποπαραγράφου Γ.5. της παραγράφου Γ. του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012/Α΄ 222), με αποτέλεσμα τη μείωση της ετήσιας δαπάνης που αφορά στην πληρωμή τοκοχρεωλυτικών δόσεων, οι σχετικές εγγραφές πρέπει να είναι μειωμένες κατά το αντίστοιχο ποσό.
8. Στο πλαίσιο της υποχρέωσης κατάρτισης ρεαλιστικών Π/Υ, με εγγραφή σε αυτούς μόνο δαπανών που μπορούν να χρηματοδοτηθούν από τα έσοδα που αναμένεται να εισπραχθούν, τονίζεται η ανάγκη για συνεχή επανεξέταση των δαπανών, δηλαδή για συστηματική καταγραφή και εξορθολογισμό αυτών, με σκοπό την εξασφάλιση του απαραίτητου δημοσιονομικού χώρου για τη χρηματοδότηση επιπρόσθετων δράσεων και την παροχή επιπλέον υπηρεσιών προς τους δημότες.
9. Τα ιδρύματα και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου των δήμων, συμπεριλαμβανομένων των συνδέσμων, καταρτίζουν και ψηφίζουν τον Π/Υ τους εντός των προθεσμιών που προβλέπονται και για τους δήμους, χωρίς να απαιτείται η προηγούμενη ψήφιση του Π/Υ του οικείου δήμου στην οποία, μεταξύ άλλων, ορίζεται το ύψος της τακτικής επιχορήγησης τους. Για την κατάρτιση του Π/Υ των ανωτέρω νομικών προσώπων, ως τακτική επιχορήγηση από τον οικείο δήμο εγγράφεται κατ’ ελάχιστο το ποσό που προκύπτει από τη συστατική πράξη αυτών και σε περίπτωση που αυτή δεν αναφέρει ποσό ή δεν είναι επικαιροποιημένη ως προς το ύψος του ποσού που είναι απαραίτητο για τη λειτουργία του νομικού προσώπου, τότε εγγράφεται το ποσό που είναι εγγεγραμμένο στον Π/Υ του δήμου το προηγούμενο οικονομικό έτος (δηλ. το 2017). Σε περίπτωση που με τον Π/Υ του δήμου που αφορά το έτος 2018 ψηφισθεί τελικώς εγγραφή διαφορετικού ποσού, το νομικό πρόσωπο υποχρεούται άμεσα να προβεί σε ανάλογη αναμόρφωση του Π/Υ του.
10. Κατά την κατάρτιση του Π/Υ το σύνολο των εσόδων που αναφέρονται στις περιπτώσεις Β1 και Β2 του άρθρου 3 και η κατηγορία δαπανών «85 Προβλέψεις μη είσπραξης εισπρακτέων υπολοίπων βεβαιωθέντων κατά τα παρελθόντα οικονομικά έτη εντός του οικονομικού έτους» εκτιμώνται με τη μεθοδολογία που ορίζεται στην παράγραφο αυτή. Εκτιμήσεις που αποκλίνουν της μεθοδολογίας αυτής συνιστούν υπερεκτίμηση των εσόδων ή εγγραφή εσόδων που δεν πρόκειται να εισπραχθούν.
11. Η τήρηση των αναφερόμενων στο άρθρο 3 της παρούσας ελέγχεται από το Υπουργείο Εσωτερικών και από τις αρμόδιες για την εποπτεία των δήμων αρχές και η παραβίαση τους οδηγεί στην αναπομπή του προϋπολογισμού στο δημοτικό συμβούλιο κατά τις διατάξεις της παρ. 7 του άρθρου 266 του ν. 3852/2010.
12. Στην περίπτωση που διαπιστωθεί από την εποπτεύουσα αρχή η νομιμότητα του ψηφισθέντος από το οικείο δημοτικό συμβούλιο προϋπολογισμού, έστω και αν στη σχετική εγκριτική απόφαση διατυπώνονται ειδικότερες παρατηρήσεις ως προς τις επιμέρους εγγραφές του, αυτός (προϋπολογισμός) θεωρείται, ως προς τις λοιπές εγγραφές του, οριστικά εγκεκριμένος και καθίσταται άμεσα εκτελεστός, οι δε δαπάνες νομίμως εντέλλονται σε βάρος των εγγεγραμμένων και ελεγχθέντων ως νόμιμων πιστώσεων του προϋπολογισμού αυτού (Ελ. Συνέδριο Κλιμ. Τμ. 7 Πράξη 97/2014).
13. Σε περιπτώσεις όπου υφίστανται λογιστικές εκκρεμότητες που χρονίζουν στους ΟΤΑ ή έχουν διαπιστωθεί ταμειακά ελλείμματα, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί ο σχετικός διαχειριστικός έλεγχος, θα πρέπει:
α) Το ταμειακό έλλειμμα να εμφανίζεται στο ταμειακό υπόλοιπο του προϋπολογισμού, έως ότου εκδοθεί το τελικό πόρισμα του διαχειριστικού ελέγχου και
β) να γίνει εγγραφή ισόποση με το εκτιμώμενο ύψος του ελλείμματος στο σκέλος των εξόδων, στον ΚΑ 85 «Προβλέψεις μη είσπραξης εισπρακτέων υπολοίπων βεβαιωμένων κατά τα ΠΟΕ εντός του οικονομικού έτους».
Όταν ολοκληρωθεί ο έλεγχος και βεβαιωθεί το έλλειμμα:
γ) θα μειωθεί το ταμειακό υπόλοιπο του δήμου κατά το βεβαιωθέν ποσό και
δ) θα γίνει ισόποση εγγραφή στον ΚΑ 1516 «Έσοδα από διάφορες καταλογιστικές αποφάσεις».
14. Τα χρηματικά ποσά που λαμβάνουν οι δήμοι ως έκτακτη χρηματοδότηση για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προς τρίτους, σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 2/57103/ΔΠΓΚ/23-6-2016 (Β΄ 1932) απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει και τις οδηγίες που παρασχέθηκαν με την υπ’ αριθμ. 15/22880/12-7-2016 εγκύκλιο του Υπουργείου μας, εγγράφονται στο σκέλος των εσόδων του προϋπολογισμού, στον Κ.Α. 1215 «Επιχορηγήσεις για εξόφληση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων». Στο σκέλος των εξόδων, οι πιστώσεις που αφορούν σε δαπάνες, τις οποίες ο φορέας αποπληρώνει αποκλειστικά μόνο μέσω της επιχορήγησης ληξιπροθέσμων, θα παρακολουθούνται διακριτά σε αναπτυγμένη μορφή του ΚΑ. 81 ή/και 83 ή/και Κ.Α. τρέχουσας χρήσης, στους οποίους θα πραγματοποιείται η σχετική ενταλματοποίηση.
15. Υποχρεώσεις που έχουν καταγραφεί στο ισοζύγιο της Γενικής Λογιστικής και απορρέουν από μη νόμιμες ή μη κανονικές δαπάνες, εγγράφονται στον Π/Υ τουλάχιστον ως προς το ποσό κατά το οποίο εκτιμάται ότι θα υπάρξει συνδρομή των προϋποθέσεων νομιμότητας ή κανονικότητας αυτών, ή δικαστική απόφαση εντός του έτους, που θα εκδικάζει την πληρωμή του ποσού του παραστατικού, πλέον των αναλογούντων τόκων υπερημερίας και δικαστικών εξόδων. Σε κάθε περίπτωση, στο πλαίσιο του συγκεκριμένου χειρισμού είναι απαραίτητο να συνυπολογίζεται ο κίνδυνος εμφάνισης μελλοντικής αδυναμίας του φορέα να ικανοποιήσει τις υποχρεώσεις του (και συνακόλουθα να διατηρήσει τουλάχιστον ισοσκελισμένο τον προϋπολογισμό του) εξαιτίας γεγονότων όπως η έκδοση δικαστικών αποφάσεων ή η υποβολή εκκρεμών δικαιολογητικών που θα καθιστούν άμεσα πληρωτέες δαπάνες που είχαν χαρακτηριστεί προγενέστερα ως μη νόμιμες ή μη κανονικές.

Άρθρο 2
Διαδικασίες σύνταξης, ψήφισης και ελέγχου του προϋπολογισμού
1. Ο Π/Υ των δήμων συντάσσεται σύμφωνα με τον τύπο που καθορίσθηκε με την υπ’ αριθμ. 7028/2004 (Β΄ 253) απόφαση, όπως αυτή τροποποιήθηκε με τις υπ’ αριθμ. 64871/2007 (Β΄ 2253), 70560/2009 (Β΄ 2394), 50698/2011 (Β΄ 2832), 47490/2012 (Β΄ 3390), 30842/2013 (Β΄ 1896), 29530/2014 (Β΄ 2059), 26945/
31-7-2015 και 23976/2016 (Β΄ 2311) όμοιες. Οι Κ.Α. εσόδων και δαπανών που ισχύουν σύμφωνα με τον ανωτέρω τύπο αναγράφονται στο Παράρτημα 1 της παρούσας, προς διευκόλυνση των δήμων. Κατά τα λοιπά ισχύουν τα αναφερόμενα στην υπ’ αριθμ. 8/17515/29-4-2013 (ΑΔΑ: ΒΕ56Ν-ΛΝΦ) εγκύκλιο του Υπουργείου Εσωτερικών. Καμία απόκλιση από τους κωδικούς αριθμούς που καθορίζονται με την υπ’ αριθμ. 7028/2004 απόφαση (όπως αυτή τροποποιήθηκε και ισχύει) δεν πρέπει να σημειώνεται στον Π/Υ του φορέα.
2. Είναι επιτρεπτή η περαιτέρω ανάπτυξη των τετραψήφιων ΚΑΕ με βάση τις ανάγκες εκάστου φορέα. Εξαιρούνται οι περιπτώσεις όπου υποδεικνύεται από το ΥΠΕΣ συγκεκριμένος τρόπος ανάπτυξης κάποιου/ων τετραψήφιου/ων ΚΑΕ, οπότε τηρείται υποχρεωτικά ο υποδεικνυόμενος τρόπος ανάπτυξης. Οι αρμόδιες, για τον έλεγχο νομιμότητας της απόφασης ψήφισης του προϋπολογισμού αρχές, οφείλουν να εξετάζουν επισταμένα την ανάπτυξη των ΚΑΕ σε αυτόν. Οποιαδήποτε απόκλιση, κατά τα ανωτέρω, αποτελεί αιτία αναπομπής του αρχικού Π/Υ και των μετέπειτα αναμορφώσεων του.
3. Σε ειδικό παράρτημα του Π/Υ αναφέρονται οι δράσεις που αφορούν τις τοπικές και δημοτικές κοινότητες, συμπεριλαμβανομένων των έργων και των υπηρεσιών τους.
4. Για τις διαδικασίες διαβούλευσης, τη σύνταξη του προσχεδίου και του σχεδίου του Π/Υ, την ψήφιση, τον έλεγχο νομιμότητας και τη δημοσίευσή του, μετά των αντίστοιχα προβλεπόμενων προθεσμιών, εφαρμόζονται οι κατά τα στάδια υλοποίησης αυτών κάθε φορά ισχύουσες διατάξεις. Για την κατάρτιση του σχεδίου του Π/Υ από την οικονομική επιτροπή απαιτείται κατ’ ελάχιστον η ύπαρξη τεχνικού προγράμματος, το περιεχόμενο του οποίου προσδιορίζεται με γνώμονα τη δυνατότητα χρηματοδότησης του και ψηφίζεται εντός της προθεσμίας ψήφισης του Π/Υ.
5. Ο ψηφισθείς Π/Υ καθώς και οι αναμορφώσεις αυτού κατά τη διάρκεια του έτους υποβάλλονται στις αρμόδιες για την εποπτεία των δήμων αρχές σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή (αρχείο τύπου excel). Μαζί με τον καταρτισθέντα Π/Υ υποβάλλονται ομοίως όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για τον έλεγχο νομιμότητας του σύμφωνα με τις οδηγίες της παρούσας και τις σχετικώς ισχύουσες διατάξεις.

Άρθρο 3
Ειδικές οδηγίες κατάρτισης του προϋπολογισμού έτους 2018
Α. Τμήμα του Π/Υ εσόδων και εξόδων που αφορά επιχορηγήσεις-
Α.1 Οι πιστώσεις που εγγράφονται στους οικείους προϋπολογισμούς των Δήμων, ως έσοδα από επιχορηγήσεις του τακτικού προϋπολογισμού και ειδικότερα στις κατηγορίες:
1. έσοδα από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους για την κάλυψη γενικών αναγκών,
2. κάλυψη λειτουργικών δαπανών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης καθώς και του σχολικού τροχονόμου,
3. κάλυψη δαπανών των προνοιακών επιδομάτων,
4. κάλυψη δαπανών που αφορούν σε μισθώματα ακινήτων,
5. έσοδα από το Φόρο Εισοδήματος Φυσικών και Νομικών Προσώπων (αφορά στους δήμους του Ν. Δωδεκανήσου),
6. κάλυψη δαπανών που αφορούν στο Εθνικό ίδρυμα Νεότητας,
7. έσοδα από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους για την κάλυψη επενδυτικών δαπανών των δήμων (πρώην Σ.Α.Τ.Α.),
8. κάλυψη δαπανών επισκευών και συντηρήσεων σχολικών κτιρίων καθώς και αντισταθμιστικών οφελών,
9. κάλυψη δαπανών που αφορούν στην πυροπροστασία,
10. κάλυψη δαπανών λειτουργίας εργοστασίων αφαλάτωσης ύδατος,
11. κάλυψη δαπάνης για τη σίτιση μαθητών μουσικών και καλλιτεχνικών γυμνασίων και λυκείων,
υπολογίζονται με τον ίδιο τρόπο που υπολογίστηκαν κατά το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με τις οδηγίες της υπ’ αριθμ. 23976/2016 (Β΄ 2311) κοινής υπουργικής απόφασης.
Α.2 Κάθε εγγραφή πίστωσης που αφορά σε μεταβιβαστική πληρωμή από άλλη πηγή χρηματοδότησης πλην των ΚΑΠ πρέπει να τεκμηριώνεται πλήρως, τόσο κατά την κατάρτιση του Π/Υ όσο και για τις αναμορφώσεις αυτού. Κάθε τέτοια εγγραφή θεωρείται νόμιμη κατά τον έλεγχο της απόφασης του Π/Υ όταν έχει συνυποβληθεί η αντίστοιχη απόφαση-πράξη του Υπουργείου, με αναφορά του ΑΔΑ ανάρτησής της στο πρόγραμμα «Διαύγεια». Η αρμόδια για την εποπτεία του δήμου αρχή δύναται να αιτείται την ηλεκτρονική υποβολή της σχετικής πράξης, ως στοιχείο αιτιολόγησης της εγγραφής. Συνεπώς κατά την κατάρτιση του Π/Υ εγγράφονται πιστώσεις για τις οποίες ήδη έχει εκδοθεί σχετική πράξη για το έτος 2018, διαφορετικά οι εν λόγω εγγραφές προκύπτουν από αναμόρφωση.
Α.3 Επιχορηγήσεις από τον Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων του έτους 2018 για νέα έργα μπορούν να εγγραφούν μόνο εφόσον υπάρχει σχετική απόφαση ένταξης, η οποία απαιτείται να υποβάλλεται κατά τον έλεγχο νομιμότητας της απόφασης του Π/Υ κατά τα οριζόμενα στην προηγούμενη περίπτωση της παρούσας παραγράφου (ΑΔΑ, ηλεκτρονική υποβολή κ.λπ.).
Τόσο στην κατηγορία εσόδων από επιχορηγήσεις επενδύσεων, όσο και στην κατηγορία των αντίστοιχων δαπανών, οι δήμοι εγγράφουν ως έσοδο τις προβλεπόμενες κατανομές που θα λάβουν και αντίστοιχα τις δαπάνες που εκτιμούν ότι θα πραγματοποιήσουν κατ’ έτος (ανάλογα με τα εγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα των έργων, ή τη σχετική εκτίμηση τους εφόσον δεν υφίστανται χρονοδιαγράμματα) και όχι τη συνολική έγκριση χρηματοδότησης και το συνολικό κόστος των έργων.
Οι διαφορές που θα προκύψουν για κάθε δήμο από τις κατανομές του έτους 2018 για τις περιπτώσεις Α1.1 έως Α1.11 από οποιαδήποτε αιτία, θα πρέπει να εγγραφούν στον Π/Υ του με αναμόρφωση, η οποία πρέπει να πραγματοποιηθεί αμέσως μετά τη γνωστοποίηση σε αυτόν των νέων δεδομένων.
Προς υποβοήθηση του ελέγχου νομιμότητας που ασκείται επί των αποφάσεων ψήφισης των Π/Υ των δήμων, μετά τη δημοσίευση της παρούσας θα αποσταλούν από το Υπουργείο Εσωτερικών στις αρμόδιες για τον ανωτέρω έλεγχο αρχές, για κάθε δήμο χωρικής αρμοδιότητας τους, αναλυτικοί πίνακες με τα ποσά ανά είδος επιχορήγησης των περιπτώσεων Α1.1 έως Α1.11, που πρέπει να έχουν εγγραφεί στους Π/Υ τους σύμφωνα με τις ανωτέρω οδηγίες.
Β. Τμήμα του Π/Υ εσόδων και εξόδων που αφορά ίδια έσοδα και επισφάλειες αντίστοιχα
Τα ποσά που εγγράφονται στον Π/Υ του 2018 για τα ίδια έσοδα των κάτωθι αναφερόμενων Ομάδων Ι. και II. υπολογίζονται διακριτά, με βάση τα αποτελέσματα εκτέλεσης των Π/Υ των δύο προηγούμενων οικονομικών ετών και ειδικότερα με βάση τα ποσά που εισπράχθηκαν κατά το έτος 2016 σε συνδυασμό με την απόδοση των εισπράξεων από τον Ιανουάριο 2017 και μέχρι το κλείσιμο του μηνός που προηγείται από το μήνα κατάρτισης του σχεδίου του Π/Υ 2018 από την οικονομική επιτροπή. Τα στοιχεία αυτά, στο πλαίσιο της διαδικασίας υποβολής οικονομικών στοιχείων των ΟΤΑ, θα είναι διαθέσιμα στον Κόμβο Διαλειτουργικότητας του Υπουργείου Εσωτερικών.
Β.1 ΟΜΑΔΑ ΕΣΟΔΩΝ Ι.
Στην ομάδα αυτή περιλαμβάνονται οι κάτωθι κατηγορίες εσόδων:

– Υπολογίζεται η διαφορά που προκύπτει για το συνολικό άθροισμα της ΟΜΑΔΑΣ Ι. από την εκτέλεση του Π/Υ της περιόδου από τον Ιανουάριο του έτους 2017 και μέχρι το κλείσιμο του μηνός που προηγείται από το μήνα κατάρτισης του σχεδίου του Π/Υ 2018 και της αντίστοιχης περιόδου του έτους 2016. Ομοίως υπολογίζεται η διαφορά και για την ΟΜΑΔΑ II.
Δηλαδή, εάν:
α) Το σχέδιο του Π/Υ 2018 καταρτίζεται από την οικονομική επιτροπή τον Ιούλιο 2017 και τα στοιχεία της εκτέλεσης του Π/Υ της περιόδου Ιανουαρίου – Ιουνίου έχουν ενσωματωθεί στις βάσεις δεδομένων που τηρούνται στο Υπουργείο Εσωτερικών, τα στοιχεία εκτέλεσης λαμβάνονται με βάση την περίοδο αυτή.
β) Εάν το συνολικό άθροισμα της ΟΜΑΔΑΣ Ι. κατά την περίοδο Ιαν.-Ιούνιος 2017 είναι 5.000 ευρώ και για την περίοδο Ιαν.-Ιούνιος 2016 είναι 4.500 ευρώ, τότε η απόλυτη διαφορά είναι 500 ευρώ, δηλ. «Εκτέλεση 2017 μείον Εκτέλεση 2016» (5.000 €- 4.500 €).
– Εάν η ανωτέρω διαφορά είναι θετική (δηλαδή όταν η εκτέλεση του 2017 έχει αποδώσει ποσό υψηλότερο του 2016, όπως στο ανωτέρω παράδειγμα), τότε το ανώτατο ποσό που μπορεί να εγγραφεί στον Π/Υ 2018 για την ΟΜΑΔΑ Ι. (συνολικό άθροισμα της ομάδας) είναι το ποσό της εκτέλεσης του έτους 2016 (Ιαν. – Δεκ. 2016) προσαυξημένο κατά το ποσό της θετικής διαφοράς. Δηλαδή, εάν το έτος 2016 στο ανωτέρω παράδειγμα απέδωσε ποσό ύψους 9.000 ευρώ, τότε το ανώτατο ποσό που μπορεί να εγγραφεί στον Π/Υ 2018 είναι 9.000 + 500 = 9.500 ευρώ.
– Εάν η ανωτέρω διαφορά είναι αρνητική, τότε το ανώτατο ποσό που μπορεί να εγγραφεί ως συνολικό άθροισμα για την ΟΜΑΔΑ Ι., είναι το ποσό του έτους 2016 (δηλαδή, σύμφωνα με το ανωτέρω παράδειγμα, 9.000 ευρώ).
Εάν μετά το κλείσιμο του έτους 2017, η ανωτέρω διαφορά είτε από αρνητική γίνει θετική είτε το ποσό της θετικής διαφοράς αυξηθεί, τα ποσά που εγγράφηκαν στον Π/Υ 2018 δύναται να αυξηθούν κατά τα οριζόμενα ανωτέρω και με ανάλογη αναμόρφωση του. Στη σχετική απόφαση αναμόρφωσης πρέπει να αναφέρεται ρητά ότι πληρούται ο προαναφερόμενος όρος και κατά τον έλεγχο αυτής, η αρμόδια, για την εποπτεία του δήμου, αρχή υποχρεούται να προβεί σε διασταύρωση των στοιχείων αυτών από τη βάση δεδομένων που τηρείται στο ΥΠ.ΕΣ.
Σε κάθε άλλη περίπτωση δεν επιτρέπεται η αναμόρφωση του προϋπολογισμού με αύξηση του συνολικού αθροίσματος της ΟΜΑΔΑΣ Ι., παρά μόνο εάν οι εισπράξεις κατά τη διάρκεια του έτους 2018 δικαιολογούν την αύξηση των σχετικών προβλέψεων (εάν δηλαδή, σύμφωνα με το ανωτέρω παράδειγμα, οι εισπράξεις της ΟΜΑΔΑΣ ΕΣΟΔΩΝ Ι. υπερβούν το ποσό των 9.500 €). Στην περίπτωση αυτή, ο Π/Υ αναμορφώνεται, εφαρμοζόμενου για την εκτίμηση του συνολικού αθροίσματος της ΟΜΑΔΑΣ Ι. χρονολογικού ποσοστού, ανάλογου με το χρόνο κατά τον οποίο επιτεύχθηκε η υπέρβαση των εισπράξεων. Εάν δηλαδή στο κλείσιμο του Οκτωβρίου 2018 το ύψος των εσόδων ανέλθει σε 10.000 €, ο ετήσιος Π/Υ μπορεί να αυξηθεί σε 12.000€ [10.000 / (10/12)].
Β.2 ΟΜΑΔΑ ΕΣΟΔΩΝ II.

Στην ομάδα εσόδων 32 εγγράφονται όλες οι απαιτήσεις (βεβαιωθέντα) που προέκυψαν κατά τα Προηγούμενα Οικονομικά Έτη (ΠΟΕ) και στην ομάδα δαπανών 85 «Προβλέψεις μη είσπραξης εισπρακτέων υπολοίπων βεβαιωμένων κατά τα Π.Ο.Ε. εντός του οικονομικού έτους» υποχρεωτικά εγγράφεται, ως πρόβλεψη μη είσπραξης, το ποσό που προκύπτει από τα στοιχεία εκτέλεσης του Π/Υ των δύο προηγούμενων ετών, σύμφωνα με τη μεθοδολογία που αναπτύσσεται στο κάτωθι παράδειγμα.
Παράδειγμα:
Σύνταξη προϋπολογισμού έτους 2018 το μήνα Ιούλιο 2017
– Έτος 2018, απαιτήσεις (βεβαιωθέντα) ΠΟΕ – ομάδα εσόδων «32»: 50.000 €
– Περίοδος Ιαν.-Ιουν. 2017, εισπραχθέντα από απαιτήσεις ΠΟΕ: 5.000 €
– Περίοδος Ιαν.-Ιουν. 2016: εισπραχθέντα από απαιτήσεις ΠΟΕ: 4.000 €.
– Απόλυτη διαφορά εξάμηνης περιόδου 2017/2016: 1.000 € (5.000 μείον 4.000)
– Έτος 2016, εισπραχθέντα από απαιτήσεις ΠΟΕ: 9.000 €.
Δεδομένου ότι η διαφορά μεταξύ του πρώτου εξαμήνου 2017 έναντι της ίδιας περιόδου του 2016 είναι θετική (1.000 €), μπορεί να εκτιμηθεί, σύμφωνα με τη μεθοδολογία που εφαρμόζεται και για την ΟΜΑΔΑ Ι., ότι από τον Κ.Α.Ε «32» δύναται να εισπραχθεί κατά τη διάρκεια του έτους 2018 ποσό που δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 10.000 € (δηλ. εκτέλεση 2016, 9.000 € + θετική διαφορά 2017/2016, 1.000 €). Συνεπώς εφόσον γίνεται η συγκεκριμένη εκτίμηση ύψους εισπράξεων για τον Κ.Α. 32, στον Κ.Α. Εξόδου 85 «Προβλέψεις μη είσπραξης εισπρακτέων υπολοίπων βεβαιωμένων κατά τα Π.Ο.Ε. εντός του οικονομικού έτους» για το έτος 2018 υποχρεωτικά εγγράφεται η διαφορά του ανωτέρω ποσού (10.000 €) από το ύψος των βεβαιωμένων απαιτήσεων του Κ.Α.Ε 32 (δηλαδή, 50.000 € – 10.000 € = 40.000 €). Συνεπώς το ποσοστό των βεβαιωμένων απαιτήσεων ΠΟΕ που εκτιμάται ότι θα εισπραχθούν για το έτος 2018 υπολογίζεται σε 20% (10.000 / 50.000).
Εάν η διαφορά μεταξύ του πρώτου εξαμήνου 2017 έναντι της ίδιας περιόδου του 2016 είναι αρνητική, τότε το ανώτατο ποσό που εκτιμάται ότι μπορεί να εισπραχθεί είναι το ποσό του έτους 2016.
Κατά την αναμόρφωση του προϋπολογισμού στη διάρκεια του έτους δεν επιτρέπεται η μείωση του συνολικού ποσού που εγγράφηκε στην ομάδα δαπανών «85» κατά την κατάρτιση του, παρά μόνο εάν κατά την εκτέλεση του Π/Υ τα εισπραχθέντα ποσά από την ομάδα εσόδων «32» δικαιολογούν τη μείωση των προβλέψεων μη είσπραξης εισπρακτέων υπολοίπων από Π.Ο.Ε / ομάδα «85» (εάν δηλαδή, σύμφωνα με το ανωτέρω παράδειγμα, οι εισπράξεις της ομάδας εσόδων «32» υπερβούν τα 10.000 €).
Στην περίπτωση αυτή, ο Π/Υ αναμορφώνεται και η ομάδα δαπανών «85» μειώνεται κατά το επιπλέον ποσό που εκτιμάται ότι θα εισπραχθεί από την ομάδα «32» μέχρι το τέλος του έτους, εφαρμοζόμενου για την εκτίμηση αυτή χρονολογικού ποσοστού ανάλογου με το χρόνο κατά τον οποίο επιτεύχθηκε η υπέρβαση των εισπράξεων από την ομάδα «32». Εάν π.χ. με το κλείσιμο του Σεπτεμβρίου 2018 οι εισπράξεις από την ομάδα 32 ανέλθουν σε 10.500 € δύναται να εκτιμηθεί ότι μέχρι το τέλος του έτους μπορούν να εισπραχθούν 14.000 € [10.500 / (9/12)] και άρα το ποσό της ομάδας «85» να μειωθεί κατά 4.000 € (14.000 – 10.000), διαμορφούμενο σε 36.000 € (40.000 – 4.000).
Β.3 Έσοδα από ανταποδοτικά τέλη και δικαιώματα και δαπάνες ανταποδοτικών υπηρεσιών
Β.3.1.Οι εγγραφές στο σκέλος των δαπανών που αφορούν σε ανταποδοτικές υπηρεσίες (όπως υπηρεσία ύδρευσης, υπηρεσία καθαριότητας & φωτισμού) για τον Π/Υ 2018 θα πρέπει να γίνονται με γνώμονα το κόστος παροχής της υπηρεσίας σε συνδυασμό με το ύψος των εσόδων που αναμένεται να εισπραχθούν εντός του έτους 2017. Σε περίπτωση που τα εισπραττόμενα έσοδα του έτους 2017 εκτιμάται ότι δεν θα καλύψουν τη δαπάνη της ανταποδοτικής υπηρεσίας του έτους 2017, τότε το ποσό που δεν καλύπτεται θα πρέπει να συνυπολογιστεί στην απόφαση καθορισμού του ύψους των τελών για το έτος 2018, επιφέροντας αύξηση αυτών. Αντίστοιχα, θα πρέπει να συνυπολογίζεται τυχόν υπερκάλυψη της δαπάνης από τα εισπραττόμενα έσοδα. Στο πλαίσιο αυτό, στην απόφαση επιβολής των τελών υποχρεωτικά αναγράφονται τα σχετικά στοιχεία εσόδων και εξόδων που προκύπτουν από:
– την εκτέλεση του Π/Υ του έτους 2016,
– την εκτέλεση της περιόδου από την αρχή του έτους 2017 και μέχρι το μήνα κατάρτισης του σχεδίου του Π/Υ 2018,
– την εκτέλεση του Π/Υ 2016 για την ίδια, ως άνω περίοδο (δηλ. εάν το σχέδιο Π/Υ 2018 καταρτίζεται Ιούλιο 2017, τα στοιχεία Ιαν-Ιουνίου 2016 και 2017),
– την εκτίμηση εισπράξεων και δαπανών για το σύνολο του έτους 2017, η οποία υπολογίζεται με βάση τη χρονική πορεία εκτέλεσης του Π/Υ του έτους 2016.
Για τον προσδιορισμό του ύψους των συντελεστών επιβολής των ανταποδοτικών τελών λαμβάνεται υπόψη ότι τα έσοδα πρέπει να:
α) καλύπτουν το σύνολο των δαπανών των αντίστοιχων υπηρεσιών ώστε να μην δημιουργούνται ελλείμματα στις υπηρεσίες αυτές, συνυπολογίζοντας παράλληλα τυχόν διαφορές που προκύπτουν από την ανεπαρκή κάλυψη της δαπάνης, σύμφωνα με τα ανωτέρω στοιχεία.
β) μην υπερβαίνουν το ύψος των δαπανών που απαιτούνται για την παροχή των ανταποδοτικών υπηρεσιών, άλλως υποκρύπτεται φορολογία, κατά παράβαση της αρχής της ανταποδοτικότητας,
γ) καλύπτουν αποκλειστικά και μόνο τις δαπάνες των αντίστοιχων υπηρεσιών και δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν άλλες δαπάνες του δήμου.
Σε περίπτωση που έχει ληφθεί απόφαση αύξησης των τελών και δικαιωμάτων της κατηγορίας 03 «ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΑΝΤΑΠΟΔΟΤΙΚΑ ΤΕΛΗ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ», παρέχεται η δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου συνολικών εσόδων, που καθορίζεται για την ΟΜΑΔΑ ΕΣΟΔΩΝ Ι., σύμφωνα με τα ανωτέρω. Το ποσό της υπέρβασης προκύπτει από το γινόμενο του επιπλέον ποσού που αναμένεται να βεβαιωθεί για κάθε έσοδο διακριτά (με βάση την απόφαση αύξησης τελών, δικαιωμάτων κ.λπ.) επί του ποσοστού είσπραξης που είχε το εν λόγω έσοδο σε σχέση με τα βεβαιωθέντα του, κατά την προηγούμενη κλεισμένη διαχειριστική χρήση, από το έτος που αφορά ο προς κατάρτιση προϋπολογισμός.
Β.3.2. Κατά τον έλεγχο που διενεργείται, από την αρμόδια για την εποπτεία Αρχή του δήμου, ως προς την ισοσκέλιση των ανταποδοτικών τελών στον προϋπολογισμό αυτού, στο σκέλος των εσόδων λαμβάνεται υπόψη μεταξύ άλλων (συμπεριλαμβανομένου του σχετικού χρηματικού υπολοίπου) η προσδοκία εισπράξεων από οφειλές ανταποδοτικών τελών παρελθόντων οικονομικών ετών (δηλ. 32-85) και τα έσοδα από παλαιές οφειλές, που βεβαιώνονται το τρέχον έτος (ΚΑΕ 21). Διευκρινίζεται ότι, για τον υπολογισμό των επισφαλειών στην είσπραξη οφειλών από ανταποδοτικά τέλη, θα χρησιμοποιηθεί αναλογικά ο τύπος που ορίζεται στην παρούσα κοινή υπουργική απόφαση για τον υπολογισμό του συνόλου των επισφαλειών (ΚΑΕ 85).
Αντίστοιχα, στο σκέλος των δαπανών, για την ισοσκέλιση λαμβάνονται υπόψη μεταξύ άλλων και οι δαπάνες παρελθόντων οικονομικών ετών, που δεν πληρώθηκαν (ΚΑΕ 81).
Β.4 Πρόσβαση σε οικονομικά στοιχεία δήμων και νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου -Έλεγχος νομιμότητας: Προκειμένου να καταστεί δυνατός ο έλεγχος νομιμότητας, σύμφωνα με τις οδηγίες της παρούσας και των στοιχείων του μήνα αναφοράς, βάσει του οποίου κάθε δήμος εγγράφει στον Π/Υ τα έσοδά του, οι αρμόδιες για τον έλεγχο αρχές θα αντλήσουν τα σχετικά οικονομικά στοιχεία των δήμων από το σύστημα αναφορών του Κόμβου Διαλειτουργικότητας του Υπουργείου Εσωτερικών.
Για τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου απαιτείται η υποβολή από αυτά στην αρμόδια για τον έλεγχο τους αρχή, των σχετικών Στατιστικών Δελτίων (Παράρτημα 3), υπό την προϋπόθεση ότι έχουν ενσωματωθεί τα εν λόγω οικονομικά τους στοιχεία στις βάσεις δεδομένων του Υπουργείου Εσωτερικών. Τα Στατιστικά Δελτία είναι μηνιαία για όσα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου έχουν ενταχθεί στον υποτομέα «OTA S. 1313» του Μητρώου Φορέων Γενικής Κυβέρνησης (ΜΦΓΚ) της ΕΛΣΤΑΤ και τριμηνιαία για τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου που δεν έχουν ενταχθεί στο ΜΦΓΚ.

Β.5 ΟΜΑΔΑ ΕΣΟΔΩΝ III.

Β.5.1. Οι δήμοι σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 264 του ν. 3852/2010, σε συνδυασμό με τις όμοιες της παρ. 7 του άρθρου 2 του ν. 4111/2013 (Α΄ 18), μπορούν να συνομολογούν δάνεια με αναγνωρισμένα πιστωτικά ιδρύματα ή χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς της Ελλάδας και του εξωτερικού, αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση επενδύσεων. Δεν είναι δυνατή, κατά συνέπεια, η λήψη δανείου από δήμο για την κάλυψη λειτουργικών αναγκών (εξαιρούνται έσοδα από δάνεια που τυχόν θα συνομολογηθούν κατ’ εφαρμογή άλλης ειδικής διάταξης).
Η λήψη δανείου είναι δυνατή εφόσον συντρέχουν, σωρευτικά, οι προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 264 του ν. 3852/2010 και στην υπ’ αριθμ. 43093/30-7-2010 (Β΄1153/30-7-2010) απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.
Κατ” εξαίρεση και σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 43 του ν. 4325/2015 (Α΄ 47), όπως συμπληρώθηκε και ισχύει, παρέχεται η δυνατότητα στους δήμους που δεν μπορούν να ισοσκελίσουν τους προϋπολογισμούς τους, να συνομολογούν δάνεια με αποκλειστικό σκοπό την χρηματοδότηση των χρεών τους, τα οποία προέρχονται από πάσης φύσεως δαπάνες, χωρίς τις ανωτέρω προϋποθέσεις.
Απαραίτητη προϋπόθεση για την εγγραφή εσόδου από δάνειο στον προϋπολογισμό είναι η ύπαρξη εγκριτικής, για τη δανειοδότηση του φορέα, απόφασης του αρμόδιου οργάνου του πιστωτικού ιδρύματος ή του χρηματοπιστωτικού οργανισμού, καθώς και απόφασης του δανειοδοτούμενου φορέα, περί αποδοχής των όρων του δανείου.
Β.5.2. Στο μέρος Ι των εσόδων του Π/Υ απεικονίζονται τα υπόλοιπα χρηματικών διαθεσίμων προηγούμενων ετών – όπως αυτά προκύπτουν από την προσαρμογή των αντιγράφων κίνησης (extrait) των τραπεζικών λογαριασμών ( 31-12-2017) στα βιβλία του φορέα, λαμβάνοντας υπόψη τα μετρητά του ταμείου, τις εισπρακτέες ή πληρωτέες επιταγές, καθώς και μη ενταλματοποιηθείσες συναλλαγές – για την κάλυψη των παρακάτω περιπτώσεων:
α) Όταν τα χρηματικά υπόλοιπα προέρχονται από αδιάθετα υπόλοιπα συνεχιζόμενων έργων του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, τότε ισχύουν δύο περιπτώσεις:
i. Τα αδιάθετα υπόλοιπα πρέπει να καλύψουν υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν μέχρι τις 31.12.2017 και θα πληρωθούν το 2018. Σε αυτή την περίπτωση τα αδιάθετα υπόλοιπα αφορούν σε υποχρεώσεις ΠΟΕ και θα πρέπει να εγγραφούν στον ΚΑΕ 5121 «Χρηματικό υπόλοιπο προερχόμενο από έκτακτα έσοδα για την κάλυψη υποχρεώσεων παρελθόντων ετών» με εγγραφή ισόποσης πίστωσης στον ΚΑΕ 81.
ii. Τα αδιάθετα υπόλοιπα προορίζονται να καλύψουν υποχρεώσεις που θα δημιουργηθούν μέσα στο 2018. Σε αυτή την περίπτωση τα αδιάθετα υπόλοιπα αφορούν σε έργα ΠΔΕ και θα πρέπει να εγγραφούν στον ΚΑΕ 5124 «Χρηματικό υπόλοιπο προερχόμενο από το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ (ΕΣΠΑ και Εθνικό ΠΔΕ ) με εγγραφή ισόποσης πίστωσης σε ΚΑΕ των ομάδων 6 και 7.
β) Για την εξόφληση υποχρεώσεων που δημιουργήθηκαν σε προηγούμενα έτη και δεν κατέστη δυνατή η εξόφλησή τους μέχρι τις 31.12.2017. Σε αυτή την περίπτωση, οι δήμοι υποχρεούνται να εξοφλούν κατά προτεραιότητα και με ιεραρχημένο τρόπο τις υποχρεώσεις αυτές (άρθρο 66 παρ. 7 του ν. 4270/2014, άρθρο 4 παρ. 5 του π.δ. 113/2010).
γ) Για τη διασφάλιση ικανοποίησης υποχρεώσεων που επιβάλλονται από διάταξη νόμου (ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται η υποχρέωση εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 24 του ν. 1080/1980).
δ) Για τη χρηματοδότηση νέων έργων, εφόσον τα χρηματικά υπόλοιπα προέρχονται από αδιάθετες πιστώσεις του προηγούμενου οικονομικού έτους που προορίζονται για την εκτέλεση έργων και επενδυτικών δραστηριοτήτων.
ε) Για την κάλυψη ειδικευμένων δαπανών (π.χ. προνοιακά επιδόματα, προγράμματα χρηματοδοτούμενα απευθείας από την Ε.Ε.) όταν τα χρηματικά υπόλοιπα προέρχονται από τακτικά ή έκτακτα έσοδα για την κάλυψη ειδικευμένων πιστώσεων.
στ) Έπειτα από την κάλυψη των περιπτώσεων από (α) έως (ε), τυχόν εναπομείναντα αδιάθετα χρηματικά υπόλοιπα χρησιμοποιούνται για την κάλυψη εν γένει δαπανών.
Γενική παρατήρηση επί των οριζόμενων στο άρθρο 3.Β ως προς την εγγραφή εσόδων στον Π/Υ:
Προκειμένου να επιτυγχάνεται ο σκοπός της ανωτέρω ρύθμισης, θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να διασφαλίζεται η τήρηση των διατάξεων των άρθρων 33 και 49 του ν. 4270/2014, σύμφωνα με τις οποίες οι προϋπολογισμοί των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης διέπονται από τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, της υπευθυνότητας και της λογοδοσίας, της διαφάνειας, της ειλικρίνειας, της ενότητας, της καθολικότητας και της ακρίβειας.
Ως εκ τούτου, σε περίπτωση που παραστεί μόνο μέσα στη χρήση και εκ του νόμου ανάγκη εγγραφής συγκεκριμένου εσόδου, ή που η παράλειψη εγγραφής θα έχει ως συνέπεια τη μη τήρηση των προαναφερόμενων διατάξεων του ν. 4270/2014, επιβάλλεται η εγγραφή του σχετικού εσόδου στον Π/Υ, ακόμη και με αύξηση του συνολικού αθροίσματος της αντίστοιχης Ομάδας Εσόδων, εφόσον δεν υπάρχει δυνατότητα μείωσης των επιμέρους κ.α. που την απαρτίζουν, προϋπόθεση που εξετάζεται επισταμένως από τις αρμόδιες για τον έλεγχο των Π/Υ αρχές.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιου είδους αναφέρουμε την υποχρέωση ταμειακής βεβαίωσης εσόδου που προκύπτει από την περιέλευση στον δήμο καταλογιστικής πράξης. Αυτή αφενός δεν είναι μια διαδικασία που επαναλαμβάνεται τακτικά ανά τα έτη, ώστε το καταλογιστέο χρηματικό ποσό να είναι συγκρίσιμο με αντίστοιχα προηγουμένων ετών, αφετέρου η σχετική ταμειακή βεβαίωση είναι εκ του νόμου υποχρεωτική.
Εάν όμως η είσπραξη τέτοιου εσόδου είναι επισφαλής και προκειμένου να αποτραπεί η εγγραφή εξόδου που δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί, επιβάλλεται, ομοίως κατά παρέκκλιση, να γίνει ισόποση εγγραφή σε κωδικό αριθμό της κατηγορίας 85.
Η εγγραφή αυτή όμως θα πρέπει απαραιτήτως να γίνει με τρόπο διακριτό, σε ανεπτυγμένη μορφή του κατάλληλου κωδικού αριθμού εσόδου (χρήσης), ώστε να καθίσταται δυνατή η ακριβής αντιστοίχηση της με το καταλογιστέο ποσό.
Ειδικές παρατηρήσεις επί των οριζόμενων στο άρθρο 3:
1. Πέραν των οριζόμενων στη προηγούμενη γενική παρατήρηση, καθώς και της περίπτωσης Β.3.1 της παρούσας, επιτρέπεται επίσης η αύξηση των συνολικών ποσών στις ΟΜΑΔΕΣ ΕΣΟΔΩΝ Ι, II και III σε φορέα, στην περίπτωση κατά την οποία υφίσταται κατάργηση, λύση ή συγχώνευση, με ΦΕΚ, νομικού προσώπου και περιέλευση των αντίστοιχων εσόδων σε αυτόν.
2. Δεν συνιστούν παρεκκλίσεις από τα οριζόμενα στην παρούσα κοινή υπουργική απόφαση οι εγγραφές ποσού μικρότερου από το συνολικό ανώτατο ποσό που μπορεί να εγγραφεί ως άθροισμα της Ομάδας Ι., καθώς και η εγγραφή ποσού μεγαλύτερου από το συνολικό επιτρεπόμενο ελάχιστο ποσό που πρέπει να εγγραφεί στον Κ.Α.Ε. «85».

Άρθρο 4
Υποχρεωτικές Αναμορφώσεις Π/Υ
1 Μετά τη λήξη της χρήσης 2017 και έως το τέλος Φεβρουαρίου του 2018, οι δήμοι και τα νομικά πρόσωπα υποχρεούνται να επανελέγξουν τις παραδοχές με βάση τις οποίες κατήρτισαν τον Π/Υ του 2018 και να προχωρήσουν σε αναμόρφωση του, με την επιφύλαξη των οριζομένων στις ειδικές παρατηρήσεις επί του άρθρου 3, λαμβάνοντας υπόψη τα πραγματικά οικονομικά αποτελέσματα και μεγέθη τους, όπως αυτά θα έχουν διαμορφωθεί την 31.12.2017, προκειμένου αυτός να καταστεί ρεαλιστικός. Ειδικότερα, για τις παρακάτω κατηγορίες, θα πρέπει να γίνουν τα εξής:
Α) ΟΜΑΔΑ ΕΣΟΔΩΝ Ι
Οι δήμοι και τα νομικά πρόσωπα επαναϋπολογίζουν το ανώτατο ποσό που μπορεί να εγγραφεί στον Π/Υ 2018 για την ΟΜΑΔΑ Ι (συνολικό άθροισμα της ομάδας) με βάση την αρχή ότι το συνολικό ύψος των εγγεγραμμένων εσόδων της ΟΜΑΔΑΣ Ι στον Π/Υ 2018 δεν μπορεί να υπερβαίνει το μέγιστο από τις εισπράξεις που πραγματοποίησε συνολικά ο φορέας στους κωδικούς αυτής της ομάδας για τα έτη 2016 ή 2017. Στην περίπτωση που έχουν εγγραφεί, με βάση τα στοιχεία μέχρι το μήνα κατάρτισης του Π/Υ, στην ΟΜΑΔΑ Ι ποσά μεγαλύτερου ύψους από αυτό της εκτέλεσης του έτους 2016 και το έτος 2017 κλείσει τελικά με χαμηλότερη εκτέλεση, ο Π/Υ υποχρεωτικά αναμορφώνεται μέχρι το ύψος ποσού του 2016.
Β) ΟΜΑΔΑ ΕΣΟΔΩΝ II
Οι δήμοι και τα νομικά πρόσωπα εγγράφουν στην ΟΜΑΔΑ II (ΚΑΕ 32) τα πραγματικά ποσά και, σύμφωνα με αυτά, επαναϋπολογίζουν το επιτρεπόμενο ελάχιστο ποσό που πρέπει να εγγραφεί στον ΚΑΕ 85 «Προβλέψεις μη είσπραξης εισπρακτέων υπολοίπων βεβαιωμένων κατά τα Π.Ο.Ε. εντός του οικονομικού έτους» με βάση την αρχή ότι η συνολική διαφορά των εγγεγραμμένων ποσών στον Π/Υ του 2018 για τους ΚΑΕ 32 και 85 δεν μπορεί να υπερβαίνει το μέγιστο από τις εισπράξεις που πραγματοποίησε ο φορέας στον ΚΑΕ 32 για τα έτη 2016 ή 2017. Στην περίπτωση, που το εγγεγραμμένο ποσό στον ΚΑΕ 85 είναι μικρότερο του επιτρεπόμενου ελαχίστου ποσού, είναι υποχρεωτική η άμεση αναμόρφωση του προϋπολογισμού με αύξηση του προϋπολογισθέντος ποσού στον συγκεκριμένο ΚΑΕ.
Γ) ΧΡΗΜΑΤΙΚΟ ΥΠΟΛΟΙΠΟ
Για τον υπολογισμό του οριστικού ταμειακού υπολοίπου συντάσσεται επίσημη κατάσταση συμφωνίας διαθεσίμων και ταμειακού υπολοίπου με ημερομηνία 31.12.2017 η οποία αποτελεί προσαρμογή στα βιβλία του φορέα, του υπολοίπου των καταθέσεων σε τράπεζες – όπως αυτό προκύπτει από τα αντίγραφα κίνησης (extrait) των τραπεζικών λογαριασμών – λαμβάνοντας υπόψη κυρίως τα μετρητά του ταμείου, τις εισπρακτέες ή πληρωτέες επιταγές, καθώς και μη ενταλματοποιηθείσες συναλλαγές του φορέα. Η ανωτέρω κατάσταση συνοδεύεται από τα αντίγραφα κίνησης των τραπεζικών λογαριασμών.
Δ) ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΠΟΕ
Στον ΚΑΕ 81 ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΠΟΕ εγγράφεται το σύνολο των απλήρωτων υποχρεώσεων όπως αυτές προκύπτουν από το ισοζύγιο της Γενικής Λογιστικής (π.δ 315/99) της 31.12.2017, για τις οποίες πληρούνται οι προϋποθέσεις παραγραφής και έχουν δρομολογηθεί οι σχετικές διαδικασίες. Στις περιπτώσεις υποχρεώσεων που έχουν ενταχθεί σε καθεστώς ρύθμισης για αποπληρωμή σε περισσότερα του ενός έτη, στον Π/Υ 2018 εγγράφεται το συνολικό ποσό που πρέπει να καταβληθεί εντός του έτους, όπως αυτό προκύπτει από τη σχετική πράξη πολυετούς ανάληψης υποχρεώσεων.
Μετά το κλείσιμο του έτους 2017 και εντός του πρώτου τριμήνου του 2018, το ΥΠ.ΕΣ. θα ενημερώσει τις αρμόδιες για τον έλεγχο των Π/Υ αρχές για τον κατάλληλο χρόνο άντλησης των οικονομικών στοιχείων των Ομάδων Ι και II από τον Κόμβο Διαλειτουργικότητας και θα αποστείλει τα υπόλοιπα προσωρινά απολογιστικά στοιχεία έτους 2017 (έλεγχος Χρηματικού Υπολοίπου και Πληρωμών Π.Ο.Ε.) για τους δήμους χωρικής αρμοδιότητας τους, προκειμένου να μεριμνήσουν ώστε να λάβει χώρα η υποχρεωτική αναμόρφωση αυτών.
2 Επιπλέον, κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους η εκτίμηση των εγγραφών στα έσοδα ελέγχεται από το δημοτικό συμβούλιο κατά τα οριζόμενα στην παρ. 9 του άρθρου 266 του ν. 3852/2010, όπως έχει αντικατασταθεί με το άρθρο 39 του ν. 4257/2014 (Α΄ 93) και εάν με τις προβλεπόμενες τριμηνιαίες εκθέσεις του δεύτερου και τρίτου τριμήνου, διαπιστωθεί ότι στον Π/Υ έχουν εγγραφεί υπερεκτιμημένα έσοδα ή έσοδα που δεν πρόκειται να εισπραχθούν έως το τέλος της χρήσης, το δημοτικό συμβούλιο προβαίνει υποχρεωτικά σε αναμόρφωση αυτού, εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών, μειώνοντας στο πραγματικό ύψος τα παραπάνω έσοδα και αντιστοίχως το σκέλος των δαπανών, ώστε να μην καταστεί σε καμία περίπτωση ελλειμματικός ο προϋπολογισμός. Τα στοιχεία που πρέπει να περιλαμβάνει η έκθεση έχουν καθοριστεί με την υπ’ αριθμ. 40038/9.9.2011 απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών. Η αρμόδια για την εποπτεία του δήμου αρχή ελέγχει επίσης την εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων και ασκεί έλεγχο νομιμότητας επί των αποφάσεων αναμόρφωσης του Π/Υ.
3 Με τις αναμορφώσεις υποβάλλεται στην αρμόδια για την εποπτεία του δήμου Αρχή, ολόκληρος ο προϋπολογισμός. Αναφορικά με τον τύπο του αρχείου του Π/Υ που πρέπει να υποβάλλεται έπειτα από τις αναμορφώσεις του ισχύουν τα σχετικά οριζόμενα στην υπ’ αριθμ. 8/17515/29-4-2013 (ΑΔΑ: ΒΕ56Ν-ΛΝΦ) εγκύκλιο του Υπουργείου Εσωτερικών.

Άρθρο 5
Δομή του Π/Υ – συμπλήρωση των κωδικών αριθμών του Π/Υ
Για τη δομή και τη συμπλήρωση των κωδικών αριθμών του Π/Υ εφαρμόζονται τα οριζόμενα στα άρθρα 7 και 8 της υπ’ αριθμ. 47490/2012 (ΑΔΑ: Β4ΜΓΝ-ΧΨΟ) απόφασης, υπό την επιφύλαξη:
– τροποποιήσεων και συμπληρώσεων κωδικών αριθμών εσόδων και εξόδων που πραγματοποιήθηκαν με μεταγενέστερες όμοιες αποφάσεις,
– των οδηγιών που παρέχονται με την παρούσα.
Τα οριζόμενα στα ανωτέρω άρθρα επισυνάπτονται στην παρούσα, ως Παράρτημα 2.

Άρθρο 6
Έκταση εφαρμογής – έναρξη ισχύος
1. Η παρούσα απόφαση, καθώς και η υπ’ αριθμ. 7028/2004 (ΦΕΚ 253/Β) όμοια, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, έχουν εφαρμογή στους δήμους, στα δημοτικά ιδρύματα και νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και στους συνδέσμους.
2. Η παρούσα απόφαση ισχύει για την κατάρτιση του προϋπολογισμού οικονομικού έτους 2018.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2
ΤΜΗΜΑ Β΄ (άρθρα 7 και 8) της υπ’ αριθμ. 47490/18-12-2012 κοινής υπουργικής απόφασης «Παροχή οδηγιών για την κατάρτιση του προϋπολογισμού των δήμων, οικονομικού έτους 2013 – τροποποίηση της υπ’ αριθμ. 7028/3-2-2004 (ΦΕΚ 253 Β΄) απόφασης «Καθορισμός του τύπου του προϋπολογισμού των δήμων και κοινοτήτων»”

ΤΜΗΜΑ Β΄

Άρθρο 7
Δομή του προϋπολογισμού
1. Διαίρεση του προϋπολογισμού
Ο προϋπολογισμός διαιρείται σε δύο μέρη, εκ των οποίων το Μέρος I περιλαμβάνει τα έσοδα και το Μέρος II τις δαπάνες, συμπεριλαμβανομένου του αποθεματικού.
Στο Μέρος I (Έσοδα) υπάρχουν δύο πίνακες ανακεφαλαίωσης των εσόδων. Στον πρώτο πίνακα με τον τίτλο ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ ΕΣΟΔΩΝ (Ι) τα έσοδα ταξινομούνται, όπως και προηγουμένως, με κριτήριο την προέλευσή τους. Στο δεύτερο πίνακα με τον τίτλο ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ ΕΣΟΔΩΝ (ΙΙ) περιλαμβάνονται μόνο τα έσοδα εκείνα, τα οποία προορίζονται από το νόμο να διατεθούν για επενδύσεις ή, αν και δεν υπάρχει τέτοια δέσμευση στο νόμο, αποφασίζεται να διατεθούν για επενδυτικούς σκοπούς.
Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ο νόμιμος προορισμός των εσόδων αλλά και επιτυγχάνεται η ακριβής απεικόνιση των επενδυτικών δυνατοτήτων του προϋπολογισμού.
Στο Μέρος II (Δαπάνες) υπάρχουν επίσης δύο πίνακες ανακεφαλαίωσης των εξόδων. Στον πίνακα 1 οι δαπάνες ταξινομούνται κατά είδος (οριζόντια διαίρεση). Στον πίνακα 2 οι δαπάνες κατατάσσονται κατά Υπηρεσία (κάθετη διαίρεση). Με την προσθήκη στον πίνακα 2 των ποσών των Κεφαλαίων Γ΄ και Δ΄, τα αθροίσματα (σύνολα) των δύο πινάκων θα πρέπει να είναι ίσα.
Η σύνταξη δύο πινάκων ανακεφαλαίωσης των δαπανών, εξυπηρετεί την ανάγκη της συλλογής διαφορετικών πληροφοριών για την οικονομική κατάσταση των δήμων και της εξαγωγής των ανάλογων συμπερασμάτων. Ειδικότερα, από τα δεδομένα του πρώτου πίνακα, όπου διακρίνονται οι δαπάνες για επενδύσεις από τα λοιπά έξοδα του δήμου, εξάγονται συμπεράσματα για την οικονομική ευρωστία και τη διαχειριστική αποτελεσματικότητα κάθε δήμου, ενώ από τα δεδομένα του δεύτερου καθίσταται δυνατός ο επιμερισμός των συνολικών δαπανών μεταξύ των Υπηρεσιών αυτού.
2. Διάκριση των εσόδων και των εξόδων
Τα έσοδα του προϋπολογισμού διακρίνονται στις ακόλουθες ομάδες:
• Τακτικά έσοδα
• Έκτακτα έσοδα
• Έσοδα παρελθόντων οικονομικών ετών (Π.Ο.Ε) που βεβαιώνονται για πρώτη φορά.
• Εισπράξεις δανείων και απαιτήσεων από Π.Ο.Ε.
• Εισπράξεις υπέρ του Δημοσίου ή τρίτων και επιστροφές χρημάτων
• Χρηματικό υπόλοιπο προηγούμενης χρήσης.
Τα έξοδα του προϋπολογισμού διακρίνονται στις ακόλουθες ομάδες:
• Λειτουργικές δαπάνες χρήσης
• Επενδύσεις
• Πληρωμές Π.Ο.Ε., λοιπές αποδόσεις και προβλέψεις
• Αποθεματικό
Οι παραπάνω ομάδες εξόδων, στην υπ’ αριθμ. 7028/
3-2-2004 κοινή υπουργική απόφαση, αναφέρονται ως «Κεφάλαια». Έτσι, στο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ περιλαμβάνονται οι λειτουργικές δαπάνες χρήσης, στο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄ οι επενδύσεις, στο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄ οι πληρωμές παρελθόντων οικονομικών ετών, λοιπές αποδόσεις και προβλέψεις και στο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄ το αποθεματικό.
Όπως αναφέρθηκε, οι δαπάνες παρακολουθούνται τόσο κατά είδος όσο και κατά υπηρεσία. Για το λόγο αυτό, οι κωδικοί αριθμοί των Κεφαλαίων Α΄ (Λειτουργικές δαπάνες) και Β΄ (Επενδύσεις) επαναλαμβάνονται σε κάθε μία από τις Υπηρεσίες, οι οποίες κατονομάζονται στον προϋπολογισμό. Ειδικά για τους δήμους με πληθυσμό κάτω από 5.000 κατοίκους η κατανομή των επενδύσεων ανά υπηρεσία είναι προαιρετική και όχι υποχρεωτική. Στην περίπτωση αυτή, αν δεν γίνει κατανομή, οι δαπάνες του Κεφαλαίου Β΄ εντάσσονται στις Υπηρεσίες Τεχνικών Έργων (Κωδικός 30), ανεξαρτήτως αν ο δήμος διαθέτει ή όχι δική του τεχνική υπηρεσία.
3. Διάκριση των Υπηρεσιών
Οι Υπηρεσίες στις οποίες κατανέμονται οι δαπάνες του προϋπολογισμού χαρακτηρίζονται με ένα διψήφιο κωδικό αριθμό ως εξής:
00 ΓΕΝΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ
10 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ
15 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ
ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
20 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΦΩΤΙΣΜΟΥ
25 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΔΡΕΥΣΗΣ, ΑΡΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ
30 ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ
35 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΡΑΣΙΝΟΥ
40 ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ
45 ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΩΝ
50 ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ
60 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ (Έργα και δράσεις χρηματοδοτούμενες από ΠΔΕ)
61 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ (Έργα και δράσεις χρηματοδοτούμενες από ΠΔΕ)
62 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΦΩΤΙΣΜΟΥ (Έργα και δράσεις χρηματοδοτούμενες από ΠΔΕ)
63 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΡΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ (Έργα και δράσεις χρηματοδοτούμενες από ΠΔΕ)
64 ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ, ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ (Έργα και δράσεις χρηματοδοτούμενες από ΠΔΕ)
69 ΛΟΙΠΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ (Έργα και δράσεις χρηματοδοτούμενες από ΠΔΕ)
70 ΛΟΙΠΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ
Στις Γενικές Υπηρεσίες εντάσσονται οι δαπάνες των συγκεκριμένων κωδικών αριθμών που απαριθμούνται στην κοινή υπουργική απόφαση 7028/3-2-2004, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει. Στις υπόλοιπες Υπηρεσίες εντάσσονται οι αντίστοιχες δαπάνες που τις βαρύνουν.
Στον κωδικό αριθμό 10 «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ» εντάσσεται και το ειδικό αυτοτελές γραφείο των «δημοτικών ανταποκριτών» (άρθρο 94 ν. 3852/2010), το οποίο επιτελεί λειτουργία που προσιδιάζει στον κωδικό αυτόν και δεν απαιτείται να παρακολουθείται χωριστά.
Στον ΚΑ 15 «ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» θα παρακολουθούνται και οι δαπάνες που σχετίζονται με τις αρμοδιότητες δημόσιας υγείας και κοινωνικής προστασίας, της παρ. 38 του άρθρου 94 του ν. 3852/2010.
Οι δαπάνες που αφορούν:
– τα μισθώματα σχολικών κτιρίων (άρθρο 94 παρ. 4 περίπτ. 16 του ν. 3852/2010),
– τα μισθώματα μεταφορικών μέσων για τη μεταφορά των μαθητών από 1/7/2011 (άρθρο 94 παρ. 4 περίπτ. 18 του ν. 3852/2010 και 18 παρ. 10 περίπτ. η΄ του ν. 3870/2010) και
– τις αποδοχές ή αμοιβές των καθαριστριών των σχολικών μονάδων (άρθρο 18 παρ. 1 του ν. 3870/2010),
μπορούν να παρακολουθούνται είτε στον ΚΑ 15, είτε σε ανεπτυγμένη μορφή του ΚΑ 70 «Λοιπές Υπηρεσίες».
Οι δαπάνες των Δήμων που χρηματοδοτούνται από το εθνικό και από το συγχρηματοδοτούμενο (ΕΣΠΑ) τμήμα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων παρακολουθούνται εφεξής σε διακριτούς κωδικούς σε επίπεδο υπηρεσιών. Για τον λόγο αυτό δημιουργούνται οι επιπρόσθετες υπηρεσίες 60-64 & 69, στις οποίες κατανέμεται υποχρεωτικά το σύνολο των δαπανών (λειτουργικών και επενδυτικών) οι οποίες χρηματοδοτούνται από το Π.Δ.Ε.
Οι δαπάνες του ΚΑ 6056 της υποκατηγορίας 605, η οποία πλέον μετονομάζεται σε «ΕΡΓΟΔΟΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ ΔΗΜΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ», εφεξής δύνανται να κατανέμονται όχι μόνο στην Υπηρεσία 00 «ΓΕΝΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ» αλλά και στις λοιπές υπηρεσίες.
Ο κωδικός αριθμός 70 «ΛΟΙΠΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ» μπορεί να αναλύεται (εξειδικεύεται) με την προσθήκη, παραπλεύρως αυτού, ενός αριθμού από το 01 και τον τίτλο της Υπηρεσίας που χαρακτηρίζεται με αυτόν, π.χ. 70.01 ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΟΠΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ, 70.02 ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, 70.03 ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΦΑΓΕΙΩΝ κ.ο.κ.
Σε αναπτυγμένη μορφή του ΚΑ 70 θα παρακολουθούνται και:
– οι δαπάνες των Γραφείων Γεωργικής Ανάπτυξης, όπου αυτά συσταθούν (άρθρο 94 παρ. 5 περίπτ. 1 ν. 3852/2010),
– οι δαπάνες της υπηρεσίας παραλαβής αποσυρόμενων δικύκλων, μοτοσυκλετών και μοτοποδηλάτων, όπου δεν υπάρχουν υποκαταστήματα του ΟΔΔΥ (άρθρο 94 παρ. 2 περίπτ. 25 ν. 3852/2010).
Στην ανακεφαλαίωση, όλες οι δαπάνες των ανωτέρω επί μέρους υπηρεσιών (70.01, 70.02, 70.03 κ.λπ.) αθροίζονται σε ενιαίο σύνολο κάτω από τον κωδικό αριθμό 70 ΛΟΙΠΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ.
4. Συμπλήρωση των στηλών του προϋπολογισμού
Προστίθεται στήλη με τίτλο ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΙΣΠΡΑΧΘΕΝΤΩΝ 31.12………. και ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΛΗΡΩΘΕΙΣΕΣ 31.12……….., για τα έσοδα και τις δαπάνες αντίστοιχα, όπου απεικονίζονται οι ως άνω εκτιμήσεις για το προηγούμενο οικ. έτος αυτού που αφορά ο προϋπολογισμός.
Για τη συμπλήρωση της στήλης με τίτλο «ΕΠΙΚΥΡΩΘΕΝΤΑ/ΕΙΣΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΑΡΧΗ», διευκρινίζουμε ειδικότερα τα ακόλουθα:
α) Ο προϋπολογισμός των δήμων υποβάλλεται στον Ελεγκτή Νομιμότητας για έλεγχο. Κατά συνέπεια, στην στήλη αυτή θα εγγραφούν τα επικυρωθέντα έσοδα/επικυρωθείσες δαπάνες από τον Ελεγκτή Νομιμότητας (ή, μέχρι την έναρξη λειτουργίας της Υπηρεσίας Ελέγχου Νομιμότητας, τον Γενικό Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης) ποσά.
β) Η στήλη αυτή συμπληρώνεται με τα ίδια ακριβώς ποσά της έκτης στήλης (ψηφισθέντα/είσες από το δημοτικό συμβούλιο), από την ελέγχουσα υπηρεσία, μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου και αφού διαπιστωθεί ότι ο προϋπολογισμός είναι νόμιμος.
Σε αντίθετη περίπτωση, δηλαδή σε περίπτωση παραπομπής ή και ακύρωσης τελικά της απόφασης του δημοτικού συμβουλίου, η συγκεκριμένη στήλη παραμένει κενή.

Άρθρο 8
Συμπλήρωση των κωδικών αριθμών του προϋπολογισμού
1. Μέρος Ι – Έσοδα
Στο πρώτο μέρος του προϋπολογισμού καταγράφονται κατά το δυνατόν εξαντλητικά όλες οι προβλεπόμενες πηγές εσόδων των δήμων. Στους περισσότερους τίτλους των τριψήφιων ή τετραψήφιων κωδικών αριθμών, αναγράφονται σε παρένθεση και οι νομοθετικές διατάξεις από τις οποίες προβλέπεται κάθε υποκατηγορία ή είδος εσόδου, προς διευκόλυνση των υπηρεσιών.
Η κατάταξη των διαφόρων εσόδων των δήμων στις δύο βασικές ομάδες (τακτικά – έκτακτα) συνιστά παράλληλα δεσμευτικό χαρακτηρισμό του κάθε εσόδου ως τακτικού ή εκτάκτου, σύμφωνα και με τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 157 του ΚΔΚ, όπου ορίζεται ότι με την κοινή υπουργική απόφαση που καθορίζει τον τύπο του προϋπολογισμού, προσδιορίζονται αναλυτικά τα έσοδα που ανήκουν σε κάθε μια από τις ομάδες αυτές.
Οι εγγραφές στους επιμέρους κωδικούς αριθμούς εσόδων γίνονται ως ακολούθως:
0 ΤΑΚΤΙΚΑ ΕΣΟΔΑ
01 ΠΡΟΣΟΔΟΙ ΑΠΟ ΑΚΙΝΗΤΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ
011 Μισθώματα
Στην υποκατηγορία αυτή περιλαμβάνονται τα μισθώματα που προέρχονται από την εκμίσθωση δημοτικών ακινήτων. Μισθώματα ακινήτων και εγκαταστάσεων που δεν ανήκουν στους δήμους αλλά αποδίδονται σε αυτούς βάσει διάταξης νόμου, όπως π.χ. τα μισθώματα δημοσίων λατομείων (ΚΑ 0711) και τα μισθώματα θαλασσίων εκτάσεων (ΚΑ 0712), δεν περιλαμβάνονται στην υποκατηγορία αυτή.
Δεν εγγράφονται επίσης στην υποκατηγορία αυτή αλλά στον ΚΑ 1699 «Λοιπά έκτακτα έσοδα που δεν μπορούν να ενταχθούν στις ανωτέρω τάξεις» τα μισθώματα που εισπράττονται όλως περιστασιακά, από την έκτακτη παραχώρηση της χρήσης ακινήτων, ο προορισμός των οποίων δεν συνίσταται στην εκμετάλλευση αυτών με τη μορφή της εκμίσθωσης (π.χ. παραχώρηση δημοτικού οικοπέδου για τη διοργάνωση υπαίθριας καλλιτεχνικής εκδήλωσης).
Στον κωδικό αριθμό 0111 «Μισθώματα από αστικά ακίνητα» εγγράφονται τα μισθώματα τόσο από στεγασμένους (καταστήματα, κατοικίες, γραφεία κ.λπ.) όσο και από μη στεγασμένους χώρους (γήπεδα, οικόπεδα κ.λπ.)
Μισθώματα από ακίνητα που ενδεχομένως δεν εντάσσονται σε κανέναν από τους κωδικούς αριθμούς 0111 έως 0118, εγγράφονται στον ΚΑ 0129 «Λοιπά έσοδα από ακίνητα» συνολικά ή διακεκριμένα, με περαιτέρω ανάπτυξη του κωδικού αριθμού (0129.01, 0129.02 κ.ο.κ.).
Στον κωδικό 0112 «Μισθώματα βοσκήσιμων εκτάσεων (άρθρο 5 ΒΔ 24/9-20/1958, άρθρο 31 ν.δ. 4260/1962)», εφεξής εγγράφονται τα έσοδα από μισθώματα μόνο για τις εκτάσεις που είναι κυριότητας δήμων, καθώς οι πόροι από την διαχείριση των δημοσίων εκτάσεων θα αποτελέσουν έσοδα των οικείων περιφερειών, δεδομένης της τροποποίησης του σχετικού νομοθετικού πλαισίου από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης (αρ. 6 και 7 ν. 4351/2015).
012 Έσοδα από την εκμετάλλευση εδάφους, ακίνητης περιουσίας και κοινοχρήστων χώρων.
Στους κωδικούς αριθμούς της συγκεκριμένης υποκατηγορίας εγγράφονται τα έσοδα που, χωρίς να είναι στην κυριολεξία μισθώματα, αποτελούν ωστόσο αντάλλαγμα της χρήσης και εκμετάλλευσης της ακίνητης περιουσίας των δήμων.
Στον ΚΑ 0122 «Τέλη και δικαιώματα από εμποροπανηγύρεις, παζάρια και λαϊκές αγορές» εγγράφονται τα έσοδα από τη λειτουργία κυριακάτικων αγορών (άρθρο 94 παρ. 6 περίπτ. 31 του ν. 3852/2010 σε συνδυασμό με τις διατάξεις του ν. 2323/1995, όπως ισχύουν).
Έσοδα που συγκεντρώνουν τα χαρακτηριστικά της συγκεκριμένης κατηγορίας, αλλά δεν εμπίπτουν σε κανέναν από τους κωδικούς αριθμούς 0121 έως 0128, εγγράφονται στον ΚΑ 0129 συνολικά ή διακεκριμένα με περαιτέρω ανάπτυξη του κωδικού αριθμού (0129.01, 0129.02 κ.ο.κ.).
Η εγγραφή εσόδων που προκύπτουν από την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 76 του ν. 4257/2014 γίνεται ως ακολούθως:
Από τα έσοδα εκ του υπολοίπου 70% των θέσεων, πλην του 30% που προσδιορίζονται κατόπιν δημόσιας κλήρωσης και παραχωρούνται, με την καταβολή τέλους, σε άτομα με αναπηρία (Α.με.Α.), πολύτεκνους κ.ο.κ. (άρθρο 285 ν. 3463/2006),
– τα μισθώματα εγγράφονται στον ΚΑ 0129 με περαιτέρω ανάπτυξη του κωδικού αριθμού αυτού,
– τα τέλη για τον κοινόχρηστο χώρο που καταλαμβάνει η κατασκευή του περιπτέρου εγγράφονται στον ΚΑ 0461.
Τα έσοδα εκ του 30% που προσδιορίζονται κατόπιν δημόσιας κλήρωσης και παραχωρούνται σε άτομα με αναπηρία κ.ο.κ., εγγράφονται ομοίως στον ΚΑ 0461.
Αποζημιώσεις που τυχόν επιδικάζονται υπέρ του δήμου σε περίπτωση αυθαίρετης χρήσης δημοτικών χώρων, για τους οποίους δεν έχει εκδοθεί κανονιστική απόφαση επιβολής τελών και δικαιωμάτων κατά το άρθρο 19 του β.δ. της 24/9-20/10/1958, εγγράφονται στον ΚΑ 1519 «Λοιπά πρόστιμα και χρηματικές ποινές επιβαλλόμενες βάσει ειδικών διατάξεων».
Στον κωδικό 0125 «Δικαιώματα βοσκής» εφεξής εγγράφονται τα έσοδα από τα δικαιώματα βοσκής μόνο για τις εκτάσεις που είναι κυριότητας δήμων, καθώς οι πόροι από την διαχείριση των δημοσίων εκτάσεων θα αποτελέσουν έσοδα των οικείων περιφερειών, δεδομένης της τροποποίησης του σχετικού νομοθετικού πλαισίου από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης (αρ. 6 και 7 ν. 4351/2015).
02 ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΚΙΝΗΤΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ
021 Τόκοι κεφαλαίων
Οι τόκοι από τις χρηματικές καταθέσεις σε λογαριασμούς τραπεζών ή πιστωτικών ιδρυμάτων (άρθρο 171 παρ. 2 του ΚΔΚ) εμφανίζονται στον ΚΑ 0211. Οι τόκοι από τίτλους του ελληνικού δημοσίου εγγράφονται στον ΚΑ 0212. Λοιπά έσοδα από κινητές αξίες εγγράφονται στον ΚΑ 0213.
023 Έσοδα από λοιπή κινητή περιουσία
Στους κωδικούς αριθμούς 0231 και 0239 εμφανίζονται τα μισθώματα κινητών πραγμάτων (μηχανημάτων, μεταφορικών μέσων κ.λπ.) και τα λοιπά έσοδα από κινητή περιουσία, αντίστοιχα.
03 ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΑΝΤΑΠΟΔΟΤΙΚΑ ΤΕΛΗ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
031 Υπηρεσίες καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού.
Στον ΚΑ 0311 εγγράφεται το ενιαίο ανταποδοτικό τέλος της παρ. 12 του άρθρου 25 του ν. 1828/1989. Λοιπά έσοδα της υπηρεσίας καθαριότητας, όπως π.χ. τα προβλεπόμενα από τον κανονισμό καθαριότητας (άρθρο 79 του ΚΔΚ) για πρόσθετες υπηρεσίες που παρέχουν οι δήμοι (ειδικό τέλος για τη συλλογή και τη μεταφορά ογκωδών αντικειμένων ή ελαστικών ή προϊόντων οικοδομικών εργασιών κ.λπ.), εγγράφονται στον ΚΑ 0313.
Διευκρινίζονται επίσης τα ακόλουθα:
• Η υπ’ αριθμ. 69728/824/1996 κοινή υπουργική απόφαση, που αναφέρεται στον τίτλο του ΚΑ 0312, καταργήθηκε με την υπ’ αριθμ. Η.Π. 50910/2727/2003 (ΦΕΚ 1909/Β) όμοια, οι διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 7 της οποίας εφαρμόζονται για τη συλλογή και μεταφορά των αποβλήτων στα λιμάνια.
• Τα πρόστιμα που επιβάλλονται βάσει του κανονισμού καθαριότητας εμφανίζονται στον ΚΑ 1519 «Λοιπά πρόστιμα και χρηματικές ποινές επιβαλλόμενες βάσει ειδικών διατάξεων».
• Με το επιβαλλόμενο τέλος καθαριότητας καλύπτονται και οι δαπάνες για την κατασκευή και λειτουργία κοινόχρηστων αφοδευτηρίων (άρθρο 4 ν. 1080/1980, Εγκύκλιος Υπ. Εσωτερικών 79061/30-10-1980).
032 Υπηρεσία ύδρευσης (άρθρο 19 β.δ. της 24/
9-20/10/1958).
Εγγράφονται τα έσοδα που προέρχονται από τη λειτουργία της υπηρεσίας ύδρευσης. Τέλη, δικαιώματα ή άλλα έσοδα που προβλέπονται από τον κανονισμό ύδρευσης και δεν εντάσσονται στους κωδικούς αριθμούς 0321 έως 0323, εγγράφονται στον ΚΑ 0324 συγκεντρωτικά ή αναλυτικά, κατά είδος εσόδου, με περαιτέρω ανάπτυξη του κωδικού αριθμού (0324.01, 0324.02 κ.ο.κ.).
Για τα πρόστιμα που προβλέπει ο κανονισμός ύδρευσης ισχύουν τα αναφερόμενα ανωτέρω για την υπηρεσία καθαριότητας.
033 Υπηρεσία άρδευσης (άρθρο 19 β.δ. της 24/9-20/10/1958).
034 Υπηρεσία αποχέτευσης (άρθρο 19 β.δ. της 24/9-20/10/1958).
Για τη συμπλήρωση των ΚΑ των υποκατηγοριών αυτών, ισχύουν τα αναφερόμενα ανωτέρω για την υπηρεσία ύδρευσης.
04 ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΛΟΙΠΑ ΤΕΛΗ, ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
041 Έσοδα νεκροταφείων (άρθρο 4 α.ν. 582/1968, άρθρο 3 ν. 547/1977)
Τα τέλη και δικαιώματα που επιβάλλονται για την κάλυψη των δαπανών λειτουργίας των δημοτικών κοιμητηρίων, καθορίζονται από τον κανονισμό λειτουργίας που εκδίδεται από το δημοτικό συμβούλιο.
Στους κωδικούς αριθμούς 0411 έως 0416 κατονομάζονται τα συνηθέστερα είδη τελών και δικαιωμάτων. Τα δικαιώματα από ιεροπραξίες (μνημόσυνα, λειτουργίες κ.λπ.) μπορεί να εγγραφούν επίσης αναλυτικά, με ανάπτυξη του ΚΑ 0416.
Άλλα έσοδα που τυχόν προβλέπονται στον κανονισμό εγγράφονται συνολικά ή διακεκριμένα στον ΚΑ 0417 «Λοιπά έσοδα νεκροταφείων και ιερών ναών».
Επειδή η εισφορά υπέρ του Ταμείου Πρόνοιας Ορθόδοξου Εφημεριακού Κλήρου Ελλάδος (ΤΠΟΕΚΕ, ΚΑ 6725) υπολογίζεται επί των ακαθαρίστων εσόδων των μη ενοριακών ναών των κοιμητηρίων (άρθρο 3 του ν.δ. 228/1973, ΦΕΚ 284/Α), σκόπιμο είναι τα έσοδα από τους ιερούς ναούς να παρακολουθούνται χωριστά.
042 Έσοδα από σφαγεία.
Στους κωδικούς αριθμούς 0421 και 0422 εμφανίζονται τα έσοδα από σφαγεία, που εκμεταλλεύονται οι ίδιοι οι δήμοι. Εφόσον ο κανονισμός λειτουργίας των σφαγείων, ο οποίος καταρτίζεται κατά τις διατάξεις του άρθρου 10 του π.δ. 460/1978 και του άρθρου 3 του β.δ. της 24/
9-20/10/1958, προβλέπει πέραν του δικαιώματος χρήσης και άλλα τέλη ή δικαιώματα, αυτά εγγράφονται συνολικά ή διακεκριμένα στον ΚΑ 0422.
043 Έσοδα από την εκμετάλλευση έργων και την παροχή υπηρεσιών.
Στον ΚΑ 0431 εγγράφονται τα έσοδα από ειδικούς χώρους στάθμευσης που εκμεταλλεύονται οι δήμοι (στεγασμένοι ή φυλασσόμενοι χώροι στάθμευσης, όπου μπορεί να παρέχονται και άλλες υπηρεσίες όπως π.χ. καθαρισμός και στίλβωση των οχημάτων). Τα τέλη ελεγχόμενης στάθμευσης σε κοινόχρηστους χώρους (άρθρο 4 ν. 1900/1990) δεν εμφανίζονται στον ΚΑ 0431 αλλά στον ΚΑ 0464.
Στον ΚΑ 0431 εγγράφονται και τα έσοδα που αποδίδονται στο δήμο βάσει σύμβασης παραχώρησης, για όσο χρονικό διάστημα ο ανάδοχος του αυτοχρηματοδοτούμενου έργου εκμεταλλεύεται ο ίδιος τη λειτουργία του χώρου στάθμευσης (άρθρα 1 παρ. 3 ν. 2229/1994 και 13 π.δ. 609/1985, άρθρο 9 ν. 2052/1992).
Στον ΚΑ 0432 εγγράφονται έσοδα από εισιτήρια εισόδου σε θέατρα, κινηματογράφους, μουσεία, τουριστικές εγκαταστάσεις, ζωολογικούς κήπους, και άλλους παρόμοιους χώρους καθώς και έσοδα από εκδηλώσεις που επαναλαμβάνονται σταθερά σε τακτική βάση. Έσοδα από εισιτήρια συναυλιών ή άλλων εκδηλώσεων ευκαιριακού και έκτακτου χαρακτήρα που διοργανώνει ο δήμος εγγράφονται στους κωδικούς αριθμούς 1693 ή 1699 κατά περίπτωση, της υποκατηγορίας 169 «Λοιπά έκτακτα έσοδα».
Στον ΚΑ 0434 εγγράφονται τα λοιπά έσοδα από την εκμετάλλευση έργων και την παροχή υπηρεσιών, εφόσον προέρχονται από δραστηριότητες του δήμου που έχουν σταθερό (μόνιμο ή περιοδικό) χαρακτήρα (π.χ. έσοδα από υπηρεσίες εκκένωσης βόθρων που παρέχει ο δήμος με δικά του βυτιοφόρα οχήματα, έσοδα από διαφημιστικές καταχωρήσεις σε μηνιαία περιοδικά ή εφημερίδες, έσοδα από την παροχή συγκοινωνιακού έργου κατά τις διατάξεις του ν. 2963/2001, δίδακτρα ωδείων ή άλλων πολιτιστικών φορέων, έσοδα από την παραχώρηση της χρήσης αθλητικών εγκαταστάσεων κ.λπ.).
Αν πρόκειται για σταθερή δραστηριότητα που συνίσταται, όχι στην παροχή υπηρεσιών, αλλά στην πώληση αγαθών (π.χ. λευκώματα μουσείων και πινακοθηκών), τα σχετικά έσοδα εμφανίζονται στον ΚΑ 0718 «Λοιπά τακτικά έσοδα που δεν εντάσσονται στις ανωτέρω τάξεις».
044 Έσοδα από το τέλος ακίνητης περιουσίας.
045 Τέλος επί των ακαθαρίστων εσόδων επιτηδευματιών.
046 Λοιπά τέλη και δικαιώματα.
Στους κωδικούς αριθμούς των ανωτέρω υποκατηγοριών εγγράφεται το συγκεκριμένο είδος εσόδου, που προβλέπεται από τις αντίστοιχες διατάξεις οι οποίες αναγράφονται μέσα στην παρένθεση του κάθε τίτλου. Ειδικά στον κωδικό 0461 θα εγγραφούν – εκτός από το τέλος χρήσης κοινοχρήστων χώρων του άρθρου 3 του ν. 1080/1980 – και τα έσοδα από τα μισθώματα για τη διενέργεια υπαίθριας διαφήμισης σύμφωνα με το ν. 2946/2001.
Η εγγραφή εσόδων που προκύπτουν από την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 76 του ν. 4257/2014 γίνεται ως ακολούθως (βλ. και κα 0129):
Τα έσοδα εκ του 30% των θέσεων, που προσδιορίζονται κατόπιν δημόσιας κλήρωσης και παραχωρούνται, με την καταβολή τέλους, σε άτομα με αναπηρία (Α.με.Α.), πολύτεκνους κ.ο.κ. (άρθρο 285 ν. 3463/2006), εγγράφονται στον ΚΑ 0461.
Από τα έσοδα εκ του υπολοίπου 70% των θέσεων,
– τα μισθώματα εγγράφονται στον ΚΑ 0129 με περαιτέρω ανάπτυξη του κωδικού αριθμού αυτού,
– τα τέλη για τον κοινόχρηστο χώρο που καταλαμβάνει η κατασκευή του περιπτέρου εγγράφονται στον ΚΑ 0461.
Σε αναπτυγμένη μορφή του ΚΑ 0469 εγγράφεται:
α) το τέλος ανάπτυξης βιομηχανικών περιοχών παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος από λιγνιτικούς σταθμούς (απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης Δ5/ΗΛ/Β/Φ5.179/456/575/2008, ΦΕΚ 12/Β),
β) το τέλος επανάχρησης κτιρίων τουριστικών καταλυμάτων (άρθρο 51 του ν. 3498/2006, ΦΕΚ 230/Α),
γ) το ειδικό τέλος κατανάλωσης φυσικού αερίου, για το οποίο ο νόμος απαιτεί την εγγραφή του σε χωριστό κωδικό αριθμό (απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης Δ1/Α/18823/2009, ΦΕΚ 1893/Β).
δ) το τέλος ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (άρθρο 25 του ν. 3468/2006).
047 Δυνητικά ανταποδοτικά τέλη
Κάθε ανταποδοτικό τέλος που έχουν επιβάλει οι δήμοι κατά τις διατάξεις της παρ. 14 του άρθρου 25 του ν. 1828/1989, όπως αυτή συμπληρώθηκε με την παρ. 16 του άρθρου 11 του ν. 2503/1997, παρακολουθείται χωριστά και εγγράφεται οπωσδήποτε σε αναπτυγμένη μορφή του ΚΑ 0471 (0471.01, 0471.02 κ.ο.κ).
Ειδικότερα, σε αναπτυγμένη μορφή του ΚΑ 0471 θα εγγράφεται το ανταποδοτικό τέλος απαλλοτρίωσης του άρθρου 18 παρ. 5 του ν. 3870/2010.
05 ΦΟΡΟΙ ΚΑΙ ΕΙΣΦΟΡΕΣ
051 Φόροι
Στους κωδικούς αριθμούς 0511 έως 0513 εγγράφονται τα έσοδα από τον αντίστοιχο φόρο.
052 Εισφορές
Η εισφορά σε χρήμα που καταβάλλεται σε περιπτώσεις ένταξης ακινήτων στο σχέδιο πόλης ή επέκτασης πολεοδομικών σχεδίων καθώς και τα έσοδα από μετατροπή σε χρήμα της υποχρέωσης εισφοράς σε γη, εγγράφονται στους ΚΑ 0521 και 0522 αντίστοιχα.
Η εισφορά του ΚΑ 0523 αφορά τους δήμους στους οποίους έχει μεταβιβαστεί η άσκηση πολεοδομικών αρμοδιοτήτων, κατά τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 61 του ν. 947/1979, όπως αυτές τροποποιήθηκαν από το άρθρο 34 του ν. 1337/1983.
Στον κωδικό ΚΑ 0524 θα εγγράφεται η ειδική εισφορά εφαρμογής ρυμοτομικών σχεδίων, που ορίζεται στο άρθρο 34 του ν. 4067/2012 (βλ. παρ. 1 του άρθρου 1 της παρούσας απόφασης).
Στον κωδικό ΚΑ 0525 θα εγγράφεται η ειδική εισφορά του άρθρου 19 του ν. 3054/2002, η οποία κατανέμεται με την απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης Δ2/Γ/2777/2004 (ΦΕΚ 347/Β) στους δήμους, στην περιφέρεια των οποίων λειτουργούν διυλιστήρια πετρελαίου.
Στον κωδικό ΚΑ 0526 θα εγγράφεται η εισφορά της κοινής υπουργικής απόφασης 16065/2002 (ΦΕΚ 497/Β) που εισπράττουν οι παιδικοί και βρεφονηπιακοί σταθμοί για έξοδα μεταφοράς των παιδιών.
Στον κωδικό ΚΑ 0527 θα εγγράφεται η εισφορά της κοινής υπουργικής απόφασης 16065/2002 (ΦΕΚ 497/Β) που εισπράττουν οι παιδικοί και βρεφονηπιακοί σταθμοί για τροφεία των παιδιών.
Σε αναπτυγμένη μορφή του ΚΑ 0529 μπορεί να εγγράφεται κάθε μία από τις λοιπές εισφορές, όπως π.χ. η εισφορά που τυχόν επιβάλλεται από τον οικείο Κανονισμό στα μέλη των ΚΑΠΗ ή άλλων νομικών προσώπων των ΟΤΑ.
053 Δυνητικές εισφορές άρθρου 25 ν. 1828/1989
Ισχύουν όσα αναφέρονται ανωτέρω στον ΚΑ 047 «Δυνητικά ανταποδοτικά τέλη».
06 ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ
061 Από θεσμοθετημένους πόρους για την κάλυψη λειτουργικών δαπανών
Στους κωδικούς αριθμούς 0611 έως 0615 εγγράφονται τα έσοδα από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ), ανάλογα με το σκοπό για τον οποίο προορίζονται.
Οι Κ.Α. 0612, 0613 μετονομάζονται, αντίστοιχα, σε «ΚΑΠ για την καταβολή μισθωμάτων ακινήτων προς στέγαση δημοσίων σχολικών μονάδων και λοιπών υπηρεσιών» και «ΚΑΠ εκ του Φόρου Εισοδήματος Φυσικών και Νομικών Προσώπων σε δήμους του Ν. Δωδεκανήσου» και εγγράφονται σε αυτούς τα ως άνω περιγραφόμενα έσοδα. Οι πιστώσεις που εγγράφονταν στους ΚΑ αυτούς τα προηγούμενα έτη (προς κάλυψη λειτουργικών αναγκών και δαπανών μισθοδοσίας παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών και χώρων άθλησης των άρθρων 12 και 14 του ν. 2880/2001), έχουν ενσωματωθεί στην τακτική επιχορήγηση και εγγράφονται στον προϋπολογισμό στον ίδιο Κ.Α. όπου εγγράφονται τα έσοδα από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (Κ.Α. 0611).
Κάθε άλλη κατανομή από τους ΚΑΠ (πλην της πρώην ΣΑΤΑ) εγγράφεται διακεκριμένα σε αναπτυγμένη μορφή του ΚΑ 0619. Στην περίπτωση αυτή εμπίπτουν και οι κατανομές που πραγματοποιούνται ή πρόκειται να πραγματοποιηθούν, υπό τη μορφή της τακτικής επιχορήγησης, για την κάλυψη του κόστους δαπανών, δράσεων ή αρμοδιοτήτων όπως:
• η δαπάνη για την καταβολή μισθωμάτων σχολείων,
• η μεταφορά μαθητών
• η μισθοδοσία μεταταγέντος προσωπικού στους δήμους από φορείς όπως ΟΣΕ, ΤΡΑΙΝΟΣΕ, ΟΑΣΑ κ.ο.κ.
• η κάλυψη δαπανών λειτουργίας ΚΕΠ ή εφαρμογής προγραμμάτων μερικής απασχόλησης.
Σε ανεπτυγμένη μορφή του Κ.Α. 0619 επίσης εγγράφονται έσοδα των δήμων που προκύπτουν από την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 27 του ν. 3756/2009, όπως ήδη αναφέραμε και τα οποία, σε περιπτώσεις όπου υφίστανται εκκρεμείς υποχρεώσεις δήμου προς το Ελληνικό Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία και τρίτους, στο πλαίσιο των διατάξεων του π.δ. 113/2010, χαρακτηρίζονται ειδικευμένα και διατίθενται αποκλειστικά για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών του.
Τα δημοτικά ν.π.δ.δ. δεν εγγράφουν την επιχορήγηση που λαμβάνουν από τον οικείο δήμο στην κατηγορία 061, στην οποία εγγράφονται έσοδα των δήμων από κεντρικούς αυτοτελείς πόρους αλλά σε κ.α. της υποκατηγορίας 071 «Λοιπά τακτικά έσοδα».
062 Από θεσμοθετημένους πόρους για κάλυψη γενικών δαπανών.
Στον κωδικό 0621 εγγράφονται τα ποσά των επιχορηγήσεων για Προνοιακά επιδόματα που χορηγεί ο Δήμος σε δικαιούχους.
Στους κωδικούς αριθμούς 0622 και 0623, που δημιουργούνται με την παρούσα απόφαση εγγράφονται, αντίστοιχα, τα έσοδα από την επιχορήγηση που λαμβάνουν οι ΟΤΑ α΄ βαθμού από τα μισθώματα εκμίσθωσης δικαιωμάτων μεταλλειοκτησίας του Δημοσίου σε δημόσιους μεταλλευτικούς χώρους (ν.4203/2013, άρθρο 12 παρ. 2) και από τα εισπραττόμενα τέλη για ενεργές παραχωρήσεις μεταλλείων (ν.4203/2013, άρθρο 12 παρ. 3).
Δημιουργείται επίσης, στη συγκεκριμένη υποκατηγορία, κωδικός είδους 0629, όπου να μπορεί να εγγράφονται τυχόν λοιπά έσοδα από θεσμοθετημένους πόρους που να εμπίπτουν στην υποκατηγορία αυτήν.
07 ΛΟΙΠΑ ΤΑΚΤΙΚΑ ΕΣΟΔΑ
071 Λοιπά τακτικά έσοδα.
Στους κωδικούς αριθμούς 0711 έως 0717 εγγράφονται τα έσοδα των αντίστοιχων τίτλων.
Σε αναπτυγμένη μορφή του ΚΑ 0716 «Έσοδα από παράβολα αδειών παραμονής αλλοδαπών» εγγράφονται έσοδα από παράβολα αιτήσεων και δηλώσεων πολιτογράφησης (της παρ. 8 του άρθρου 1Α του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας, όπως αυτό προστέθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 3838/2010 και τροποποιήθηκε με την παρ. 6α του άρθρου 18 του ν. 3870/2010), υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 2 «Ίδρυση υπηρεσιών μιας στάσης και συναφείς ρυθμίσεις» του ν. 4018/2011
και των σχετικών οδηγιών που παρέχονται με την υπ’ αριθμ. 12/9034/28-3-2012 (ΑΔΑ: Β4Β4Ν-62Π) εγκύκλιο του Υπουργείου μας.
Έσοδα που δεν εντάσσονται σε κανέναν από τους λοιπούς κωδικούς της ομάδας 0 «ΤΑΚΤΙΚΑ ΕΣΟΔΑ», εγγράφονται στον ΚΑ 0718.
Σε κ.α. της υποκατηγορίας 071 «Λοιπά τακτικά έσοδα» εγγράφουν τα δημοτικά ν.π.δ.δ. την επιχορήγηση που λαμβάνουν από τον οικείο δήμο – και όχι στην 061, στην οποία εγγράφονται έσοδα των δήμων από κεντρικούς αυτοτελείς πόρους.
1 ΕΚΤΑΚΤΑ ΕΣΟΔΑ
11 ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΕΚΠΟΙΗΣΗ ΚΙΝΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ
111 Έσοδα από εκποίηση ακινήτων
Στους κωδικούς αριθμούς 1111 έως 1115 εγγράφονται τα έσοδα των αντίστοιχων τίτλων. Τα έσοδα από την εκποίηση ακινήτων κατά τις διατάξεις των παρ. 1 και 2 του άρθρου 28 του ν. 1080/1980, οι οποίες επανήλθαν σε ισχύ με το άρθρο 33 του ν. 3202/2003, εγγράφονται στον ΚΑ 1116.01.
Λοιπά έσοδα από εκποίηση ακίνητης περιουσίας εγγράφονται, χωριστά για κάθε εκποιούμενο ακίνητο, σε αναπτυγμένη μορφή του ΚΑ 1116.
Στις περιπτώσεις εκποίησης οικοπέδων σε άστεγους δημότες, κατά τις οικείες διατάξεις του ΚΔΚ, όπου προβλέπεται η καταβολή τιμήματος σε ετήσιες δόσεις, καθώς και σε κάθε άλλη περίπτωση εσόδου η νόμιμη προθεσμία καταβολής του οποίου υπερβαίνει τη λήξη του έτους βεβαίωσης, στον υπό κατάρτιση προϋπολογισμό θα πρέπει να εγγραφεί μόνο το ποσό που θα εισπραχθεί κατά το έτος που τον αφορά. Το υπόλοιπο ποσό κατανέμεται στους προϋπολογισμούς των επόμενων ετών, με τα αντίστοιχα ποσά που αναλογούν κατ΄ έτος, ώστε να τηρείται η αρχή της ετήσιας διάρκειας του προϋπολογισμού, όπως διατυπώνεται στο άρθρο 49 παρ. 1 του ν. 4270/2014.
112 Έσοδα από εκποίηση κινητών
Στους κωδικούς αριθμούς 1121 και 1122 εγγράφονται τα έσοδα από την εκποίηση οχημάτων ή άλλων κινητών πραγμάτων. Ανάγκη ανάπτυξης του ΚΑ 1122 δεν υπάρχει στην περίπτωση αυτή.
12 ΕΚΤΑΚΤΕΣ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΛΥΨΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ
121 Επιχορηγήσεις για κάλυψη λειτουργικών δαπανών.
Ανάλογα με την πηγή και το σκοπό της χρηματοδότησης, κάθε επιχορήγηση για την κάλυψη λειτουργικών αναγκών εγγράφεται χωριστά σε αναπτυγμένη μορφή των κωδικών αριθμών 1211 έως 1219.
Σε αναπτυγμένη μορφή του ΚΑ 1211 «Επιχορηγήσεις από εθνικούς πόρους για την κάλυψη λειτουργικών αναγκών», θα εγγραφούν οι χρηματοδοτήσεις από τον Λογαριασμό Εξυγίανσης και Αλληλεγγύης της Αυτοδιοίκησης, για όσους δήμους ενταχθούν στο Ειδικό Πρόγραμμα Εξυγίανσης του άρθρου 262 του ν. 3852/2010.
Ομοίως, σε ανεπτυγμένη μορφή του ΚΑ 1211 εγγράφονται και τα έσοδα που θα αποδοθούν στους δήμους από το σχολικό έτος 2011-2012 και εφεξής για την καταβολή αμοιβών στις συμβασιούχους καθαρίστριες (άρθρο 6 του ν. 4076/2012).
Ο ΚΑ 1214 μετονομάζεται σε «Επιχορηγήσεις για πυροπροστασία που προορίζονται για λειτουργικές δαπάνες» και σε αυτόν εγγράφονται εφεξής οι επιχορηγήσεις για τον συγκεκριμένο σκοπό.
Στον ΚΑ 1215 εγγράφονται τα έσοδα από επιχορηγήσεις για την εξόφληση ληξιπροθέσμων υποχρεώσεων (βλέπε παρ. 14 άρθρο 1 της παρούσας).
Στον ΚΑ 1216 εγγράφονται τα έσοδα από εθνικούς πόρους (μέσω του εθνικού τμήματος του ΠΔΕ).
Στον ΚΑ 1217 εγγράφονται τα έσοδα από προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε ανεπτυγμένη μορφή του ΚΑ 1219 εγγράφονται και οι επιχορηγήσεις για την υλοποίηση του προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι».
Η επακριβής αναπτυγμένη μορφή των κωδικών στην οποία θα εγγράφονται οι επιχορηγήσεις ανά πηγή και σκοπό, μπορεί να καθορίζεται είτε από την απόφαση χρηματοδότησης είτε από τον ίδιο τον επιχορηγούμενο δήμο, κατά περίπτωση.
13 ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ
131 Επιχορηγήσεις από θεσμοθετημένους πόρους για επενδυτικές δαπάνες.
H συγκεκριμένη υποκατηγορία διαμορφώνεται ως ακολούθως:
1311 ΚΑΠ επενδυτικών δαπανών των δήμων
1312 Επισκευή και συντήρηση σχολικών κτιρίων άρθρο (13 ν. 2880/2001)
1313 Επιχορηγήσεις για πυροπροστασία που προορίζονται για επενδυτικές δαπάνες
1314 Επιχορηγήσεις από το πρόγραμμα “Θησέας” (άρθρα 6-12 ν. 3274/2004)
1319 Λοιπά Ειδικά προγράμματα
και στους ως άνω κωδικούς αριθμούς αυτής, εγγράφονται τα έσοδα των αντίστοιχων τίτλων.
Τα έσοδα από ΚΑΠ επενδυτικών δαπανών δήμων (πρώην ΣΑΤΑ) εγγράφονται, ως έκτακτα έσοδα, στον ΚΑ 1311 ή, κατά τα μέρος που αφορούν επισκευή και συντήρηση σχολικών κτιρίων (αρ. 13 του ν. 2880/2001) στον ΚΑ 1312.
Λοιπές επιχορηγήσεις από θεσμοθετημένους υπέρ των δήμων πόρους, που δεν εντάσσονται στους ανωτέρω κωδικούς είδους, εγγράφονται στον ΚΑ 1319 «Λοιπά ειδικά προγράμματα».
Η εγγραφή όλων των εξειδικευμένων πιστώσεων της υποκατηγορίας αυτής, γίνεται με ανάπτυξη του κάθε τετραψήφιου κωδικού είδους, με την προσθήκη, μετά από αυτόν, τελείας και διψήφιου ή τριψήφιου (ανάλογα με τις ανάγκες κάθε δήμου) υποκωδικού, ανά επένδυση ή έργο.
132 Λοιπές επιχορηγήσεις για επενδύσεις και έργα.
H συγκεκριμένη υποκατηγορία διαμορφώνεται ως ακολούθως:
1321 Χρηματοδοτήσεις από Περιφερειακά επιχειρησιακά προγράμματα.
1322 Χρηματοδοτήσεις από Κεντρικούς φορείς (μέσω του εθνικού τμήματος του Π.Δ.Ε.).
1323 Χρηματοδοτήσεις έργων από Ε.Ε. (εκτός ΠΔΕ/ΕΣΠΑ).
1324 Χρηματοδοτήσεις έργων από Διεθνείς οργανισμούς (εκτός ΠΔΕ/ΕΣΠΑ).
1325 Επιχορηγήσεις από εθνικούς πόρους για κάλυψη έκτακτων αναγκών για έργα (μέσω του τακτικού προϋπολογισμού συμπεριλαμβανομένων των ΚΑΠ).
1326 Έσοδα από προγραμματικές συμβάσεις για κάλυψη επενδυτικών δαπανών.
1327 Χρηματοδοτήσεις από Κεντρικούς φορείς (μέσω του τακτικού προϋπολογισμού).
1328 Χρηματοδοτήσεις από το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (ΕΣΠΑ) εκτός Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων.
1329 Λοιπές επιχορηγήσεις για επενδύσεις και έργα.
Βασικό κριτήριο αντιστοίχισης των ως άνω έκτακτων επιχορηγήσεων αποτελεί η πηγή χρηματοδότησης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 3 του άρθρου 5 της παρούσας κοινής υπουργικής απόφασης.
Κάθε χρηματοδότηση για επενδύσεις και έργα που εμπίπτει στους κωδικούς αριθμούς 1321 έως 1327 εγγράφεται χωριστά, κατά επένδυση ή έργο ή, στην περίπτωση του ΚΑ 1327, και κατά φορέα, σε αναπτυγμένες μορφές των κωδικών αυτών αριθμών.
Σε αναπτυγμένη μορφή του ΚΑ 1321 εγγράφονται χρηματοδοτήσεις από Περιφερειακά επιχειρησιακά προγράμματα και χρηματοδοτήσεις από το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (ΕΣΠΑ).
Σε αναπτυγμένη μορφή του ΚΑ 1329 «Λοιπές επιχορηγήσεις για επενδύσεις και έργα» και όχι του 1322 «Χρηματοδοτήσεις από κεντρικούς φορείς» εγγράφονται τα έσοδα από τη μεταφορά συντελεστή δόμησης, που υποχρεούται να αποδώσει στους ΟΤΑ το Πράσινο Ταμείο (πρώην ΕΤΕΡΠΣ), βάσει των διατάξεων του άρθρου 5 παρ. 3 του ν. 3044/2002.
Στο πλαίσιο του ισοσκελισμένου προϋπολογισμού, δεν επιτρέπεται να εγγράφονται έσοδα στους παραπάνω κωδικούς, χωρίς πραγματική αιτιολόγηση. Για να εγγραφεί ένα έργο του εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων σε μία από τις περιπτώσεις του κωδικού 131 ή 132, θα πρέπει να έχει υπογραφεί απόφαση ένταξης και να αναφέρεται ο αριθμός πρωτοκόλλου της σχετικής απόφασης. Αναλόγως, θα πρέπει να αναφέρεται ο αριθμός απόφασης του δημοτικού συμβουλίου για έργα που χρηματοδοτούνται από ίδιους πόρους. Η απλή υποβολή πρότασης ή ακόμα περισσότερο ή εκτίμηση χρηματοδότησης δεν αιτιολογεί την εγγραφή του έργου.
14 ΔΩΡΕΕΣ – ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΕΣ – ΚΛΗΡΟΔΟΣΙΕΣ
141 Δωρεές
142 Κληρονομιές και κληροδοσίες
Εγγράφονται τα ποσά που προέρχονται από δωρεές και κληρονομιές ή κληροδοσίες αντίστοιχα.
Δωρεές θεωρούνται και οι χορηγίες που εισπράττουν οι δήμοι για τη διοργάνωση διαφόρων εκδηλώσεων, εφόσον πρόκειται για ποσά που προσφέρονται χωρίς υποχρέωση αντιπαροχής (συνήθως υποχρέωσης διαφήμισης του δωρητή) εκ μέρους του δήμου. Σε αντίθετη περίπτωση πρόκειται ουσιαστικά για αμοιβή παρεχόμενης υπηρεσίας, η οποία καταχωρείται στον ΚΑ 1693 «Έσοδα από την πώληση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών».
Δωρεές θεωρούνται και τα ποσά που συλλέγονται στο πλαίσιο του Ερανικού Συστήματος Μακράς Διάρκειας, που οργανώνουν οι δήμοι κατά τις διατάξεις του άρθρου 12 του ν. 3106/2003.
Περιουσία που διατίθεται σε δήμο για την εκπλήρωση κοινωφελούς σκοπού, χωρίς να καθορίζεται ειδικά ο τρόπος διοίκησής της, αποτελεί «κεφάλαιο αυτοτελούς διαχείρισης», το οποίο δεν έχει νομική προσωπικότητα (άρθρο 96 παρ. 1 α.ν. 2039/1939). Τα έσοδα (όπως και οι δαπάνες – βλ. ΚΑ 6737) των ιδρυμάτων στην περίπτωση αυτή απεικονίζονται σε ιδιαίτερους κωδικούς αριθμούς του προϋπολογισμού, δηλαδή σε αναπτύξεις του ΚΑ 1421.
15 ΠΡΟΣΑΥΞΗΣΕΙΣ – ΠΡΟΣΤΙΜΑ – ΠΑΡΑΒΟΛΑ
151 Προσαυξήσεις και πρόστιμα
Στον ΚΑ 1511 εγγράφονται οι προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής του άρθρου 6 του ΚΕΔΕ. Τα πρόστιμα του ΚΟΚ, τα πρόστιμα για παραβάσεις των κανόνων καθαριότητας και κοινής ησυχίας (ν.δ. 805/1971) και τα πρόστιμα της ελεγχόμενης στάθμευσης εγγράφονται στον ΚΑ 1512.
Στον ΚΑ 1513 εγγράφονται τα πρόστιμα που προβλέπονται από τις διατάξεις του άρθρου 19 του ν. 1080/1980 (σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης ή υποβολής εκπρόθεσμης δήλωσης κ.λπ.), ανεξαρτήτως του είδους του εσόδου με το οποίο συνδέονται.
Στους δήμους στους οποίους έχουν μεταβιβασθεί πολεοδομικές αρμοδιότητες, τα έσοδα από πρόστιμα ανέγερσης και διατήρησης αυθαιρέτων των άρθρων 17 και 18 του ν. 1337/1983, τα πρόστιμα του άρθρου 9 παρ. 8 του ν. 1512/1985 και τα πρόστιμα του άρθρου 22 του ν. 1577/1985, όπως οι διατάξεις αυτές ισχύουν κάθε φορά, εμφανίζονται στον ΚΑ 1514.
Τα πειθαρχικά πρόστιμα που επιβάλλονται σε βάρος των υπαλλήλων με σχέση εργασίας αορίστου χρόνου, εγγράφονται στον ΚΑ 1515. Τα πρόστιμα που επιβάλλονται σε βάρος μονίμων υπαλλήλων, αποτελούν έσοδο του ΤΑΔΚΥ και όχι των ΟΤΑ (άρθρο 166 παρ. 2 ν. 1188/1981) και συνεπώς εγγράφονται στον ΚΑ 4142 «Λοιπές κρατήσεις υπέρ τρίτων».
Στον ΚΑ 1516 εγγράφονται τα έσοδα από διάφορες καταλογιστικές αποφάσεις, όπως είναι π.χ. οι αποζημιώσεις αστικής ευθύνης που επιβάλλονται σε βάρος αιρετών (άρθρο 141 του ΚΔΚ) ή υπαλλήλων (άρθρο 189 ν. 3584/2007), τα ποσά που καταλογίζονται σε βάρος των υπολόγων ενταλμάτων προπληρωμής ή πάγιας προκαταβολής (άρθρα 32 και 35 του β.δ. της 17/5-15/6/1959) κ.λπ.
Στους κωδικούς αριθμούς 1517 και 1518 εγγράφονται τα έσοδα των αντίστοιχων τίτλων.
Στον ΚΑ 1519 εγγράφονται τα λοιπά πρόστιμα ή χρηματικές ποινές που προβλέπονται από ειδικές διατάξεις, όπως:
– τα πρόστιμα που επιβάλλονται λόγω αυθαίρετης χρήσης κοινόχρηστων χώρων (άρθρο 26 παρ. 5 ν. 1828/1989, άρθρο 6 ν. 1900/1990),
– τα πρόστιμα που επιβάλλονται για παραβάσεις της νομοθεσίας περί υπαίθριας διαφήμισης (άρθρα 6 και 8 ν. 2946/2001),
– τα πρόστιμα που επιβάλλονται λόγω εκπρόθεσμης ή ανακριβούς δήλωσης των υπόχρεων για την καταβολή του τέλους ακίνητης περιουσίας (άρθρο 24 παρ. 12 ν. 2130/1993),
– τα πρόστιμα που επιβάλλονται σε περίπτωση μη καταβολής ή ελλιπούς ή εκπρόθεσμης καταβολής του τέλους διαμονής παρεπιδημούντων και του τέλους του άρθρου 20 του ν. 2539/1997 (άρθρα 6 και 7 ν. 1080/1980, άρθρο 18 παρ. 1 ν. 2946/2001),
– τα πρόστιμα τα επιβαλλόμενα σε βάρος των χρησιμοποιούντων παρανόμως δημοτικά ή κοινοτικά κτήματα, έργα ή υπηρεσίες (άρθρο 19 παρ. 5 β.δ. της 24/
9-20/10/1958),
– τα πρόστιμα που επιβάλλονται σε περίπτωση μη καταβολής ή ελλιπούς ή εκπρόθεσμης καταβολής του δικαιώματος εμπορίας ποσίμων υδάτων (άρθρο 12 παρ. 3 β.δ. της 24/9-20/10/1958, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 2 του ν. 1080/1980),
– τα πρόστιμα και οι χρηματικές ποινές που προβλέπονται από τη νομοθεσία περί λατομείων (άρθρο 13 παρ. 4 ν. 2115/1993, άρθρο 9 κοινή υπουργική απόφαση 19690/1995),
– τα πρόστιμα για παράνομη άσκηση υπαίθριου εμπορίου (άρθρο 5 ν. 2323/1995, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 4 του ν. 3190/2003),
– τα πρόστιμα για παραβάσεις των διατάξεων που θεσπίζονται με τοπικές κανονιστικές αποφάσεις των δημοτικών ή κοινοτικών συμβουλίων,
– τα πρόστιμα που επιβάλλονται για παραβάσεις του ν. 3868/2010 (απαγόρευση καπνίσματος) και αποδίδονται στους ΟΤΑ από το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, μέσω του προϋπολογισμού του Υπουργείου Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης (άρθρο 4 παρ. 3 κοινή υπουργική απόφαση Γ.Π. οικ. 104720/2010, ΦΕΚ 1315/Β).
152 Παράβολα.
Στους κωδικούς αριθμούς 1521 και 1522 εγγράφονται τα έσοδα των αντίστοιχων τίτλων. Πρόστιμα του ΚΟΚ που τυχόν πληρώνονται με παράβολα που προμηθεύεται ο υπόχρεος από τη ΔΟΥ, καταχωρούνται στον ΚΑ 1512.
16 ΛΟΙΠΑ ΕΚΤΑΚΤΑ ΕΣΟΔΑ
161 Έσοδα από επιχειρήσεις
Στους κωδικούς εκτάκτων εσόδων της υποκατηγορίας αυτής, εγγράφονται τα έσοδα (κέρδη) από κάθε είδους επιχειρήσεις των δήμων. Στον ΚΑ 1613 εγγράφονται και τα έσοδα από αστικές εταιρείες.
162 Έσοδα από δαπάνες πραγματοποιηθείσες για λογαριασμό τρίτων.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται τα έσοδα από δαπάνες που πραγματοποίησε ο δήμος για λογαριασμό τρίτων, οι οποίοι από το νόμο ορίζονται ως υπόχρεοι.
Στον ΚΑ 1626 «Έσοδα από συμβάσεις διαδημοτικής συνεργασίας (άρθρο 23 ν. 2539/1997)», εγγράφονται τα έσοδα από τις συμβάσεις διαδημοτικής ή διαβαθμιδικής συνεργασίας που συνάπτει ο δήμος κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 99 παρ. 4 του ν. 3852/2010. Σε αναπτυγμένη μορφή του ΚΑ 6161 «Υλοποίηση συμβάσεων διαδημοτικής συνεργασίας» εγγράφονται οι υποχρεωτικές δαπάνες για την υλοποίηση των συμβάσεων αυτών.
Έσοδα που δεν εντάσσονται σε κανέναν από τους κωδικούς 1621 έως 1628 όπως π.χ. τα έσοδα από δαπάνες αποπεράτωσης των όψεων των οικοδομών (άρθρο 19 παρ. 4 ν. 2831/2000), εγγράφονται στον ΚΑ 1629.
Στον ΚΑ 1629 ομοίως εγγράφεται και το πρόστιμο που επιβάλλεται σε περίπτωση αυτεπάγγελτου καθαρισμού, από το δήμο, ιδιωτικών οικοπέδων και λοιπών ακαλύπτων χώρων, όταν αμελούν οι ιδιοκτήτες τους (άρθρο 94 παρ. 1 περίπτ. 26 ν. 3852/2010).
169 Λοιπά έκτακτα έσοδα.
Στους κωδικούς αριθμούς 1691 και 1692 εγγράφεται το έσοδο του αντίστοιχου τίτλου. Στον ΚΑ 1693 εμφανίζονται τα έσοδα από την πώληση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών, εφόσον πρόκειται για έκτακτες συναλλαγές και όχι για δραστηριότητες μόνιμου χαρακτήρα.
Στον ΚΑ 1694, που δημιουργείται με την παρούσα απόφαση, εγγράφονται εφεξής τα έσοδα των δήμων από την παραχώρηση της απλής χρήσης αιγιαλού-παραλίας σε τρίτους, κατά τις διατάξεις του αρ. 13 ν. 2971/2001.
Το υπέρ του Δημοσίου ποσοστό που προβλέπει η κοινή υπουργική απόφαση ΔΔΠ0007378/0454ΒΕΞ2017/11-5-2017 (ΦΕΚ 1636 Β΄), όπως ισχύει, θα εγγραφεί ως είσπραξη στον ΚΑ 4124 και ως έξοδο, για να αποδοθεί στο Δημόσιο, στον ΚΑ 8224.
Έσοδα που δεν εμπίπτουν σε κανέναν από τους λοιπούς κωδικούς της ομάδας 1 «ΕΚΤΑΚΤΑ ΕΣΟΔΑ», εγγράφονται στον ΚΑ 1699.
Σε ανεπτυγμένη μορφή του ΚΑ 1699 εγγράφονται και τυχόν έσοδα δήμων από τον Λογαριασμό Εξυγίανσης.
2 ΕΣΟΔΑ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΤΩΝ (Π.Ο.Ε.) ΠΟΥ ΒΕΒΑΙΩΝΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ
21 ΕΣΟΔΑ Π.Ο.Ε. ΤΑΚΤΙΚΑ
211 Τακτικά έσοδα παρελθόντων οικονομικών ετών που βεβαιώνονται και εισπράττονται για πρώτη φορά.
Στους κωδικούς αριθμούς 2111 έως 2118 εγγράφονται τα τακτικά έσοδα που ανάγονται σε παρελθόντα οικονομικά έτη, βεβαιώνονται όμως (ή εισπράττονται οίκοθεν) για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια του έτους. Η ξεχωριστή παρακολούθηση των εσόδων από παρελθόντα οικονομικά έτη που αντιστοιχούν σε καθέναν από τους κωδικούς αριθμούς 2111 έως 2117, επιβάλλεται λόγω του ανταποδοτικού ή ειδικευμένου (εν όλω ή εν μέρει) χαρακτήρα των εσόδων αυτών.
Τακτικά έσοδα από παρελθόντα οικονομικά έτη, που δεν εμπίπτουν σε κανέναν από τους κωδικούς 2111 έως 2118, εγγράφονται στον ΚΑ 2119 συνολικά ή διακεκριμένα με περαιτέρω ανάπτυξη του κωδικού αριθμού. Η ανάπτυξη αυτή είναι υποχρεωτική, εάν πρόκειται για έσοδο με ειδικευμένο προορισμό, όπως είναι π.χ. το ειδικό δικαίωμα χρήσης βελτιωμένων βοσκοτόπων (άρθρο 8 ν. 994/1979), τα καθαρά κέρδη δημοτικών επιχειρήσεων (άρθρο 260 του ΚΔΚ), το ειδικό τέλος λατομικών προϊόντων (παρ. 8 του άρθρου 27 του ν. 2130/1993) κ.λπ.
22 ΕΣΟΔΑ Π.Ο.Ε. ΕΚΤΑΚΤΑ
221 Έκτακτα έσοδα παρελθόντων οικονομικών ετών που βεβαιώνονται και εισπράττονται για πρώτη φορά.
Στην υποκατηγορία αυτή η διασφάλιση του νόμιμου προορισμού των εκτάκτων εσόδων επιτυγχάνεται με την κατάταξή τους στους κωδικούς αριθμούς 2211 και 2212, όπου εμφανίζονται αντίστοιχα τα έκτακτα γενικά (ανειδίκευτα) έσοδα και τα έκτακτα ειδικευμένα έσοδα.
Η παρακολούθηση των εκτάκτων εσόδων κατά είδος, όπως συμβαίνει στην υποκατηγορία 211, δεν κρίνεται σκόπιμη λόγω του μικρότερου όγκου των εσόδων αυτών.
3 ΕΙΣΠΡΑΞΕΙΣ ΑΠΟ ΔΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ Π.Ο.Ε.
31 ΕΙΣΠΡΑΞΕΙΣ ΑΠΟ ΔΑΝΕΙΑ.
311 Δάνεια για κάλυψη λειτουργικών δαπανών.
312 Δάνεια για κάλυψη επενδυτικών δαπανών.
313 Δάνεια για την ισοσκέλιση του προϋπολογισμού
Κάθε δάνειο που χορηγείται στον δήμο από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων ή άλλους πιστωτικούς οργανισμούς της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, εγγράφεται χωριστά σε ανεπτυγμένη μορφή των κωδικών αριθμών 3111 και 3112 ή 3121 και 3122, ανάλογα με το σκοπό του δανείου.
Από την έναρξη ισχύος της διάταξης της παρ. 1 του άρθρου 264 «Πιστοληπτική Πολιτική – Διαδικασία συνομολόγησης δανείου από Δήμους και Περιφέρειες» του ν. 3852/2010 και εφεξής, δεν είναι δυνατή η λήψη δανείου από δήμο για την κάλυψη λειτουργικών αναγκών. Κατά συνέπεια, στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 311 «Δάνεια για την κάλυψη λειτουργικών αναγκών» εγγράφονται μόνο εισπράξεις από δάνεια συνομολογηθέντα πριν την έναρξη ισχύος της ανωτέρω διάταξης.
Με την παρούσα απόφαση δημιουργείται νέα υποκατηγορία 313 όπου εγγράφονται εισπράξεις από δάνεια που μπορεί να λάβουν οι δήμοι για την ισοσκέλιση του προϋπολογισμού τους.
Στην κατηγορία 31 εγγράφονται επίσης έσοδα από δάνεια που τυχόν θα συνομολογηθούν είτε στο πλαίσιο της υπαγωγής του οικείου δήμου στο ειδικό πρόγραμμα εξυγίανσης είτε κατ’ εφαρμογή κάθε άλλης ειδικής διάταξης.
32 ΕΙΣΠΡΑΚΤΕΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΑΠΟ ΒΕΒΑΙΩΘΕΝΤΑ ΕΣΟΔΑ ΚΑΤΑ ΤΑ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΑ ΕΤΗ
321 Εισπρακτέα υπόλοιπα από βεβαιωθέντα κατά τα παρελθόντα οικονομικά έτη – τακτικά έσοδα.
322 Εισπρακτέα υπόλοιπα από βεβαιωθέντα κατά τα προηγούμενα οικονομικά έτη – έκτακτα έσοδα.
Ισχύουν τα αναφερόμενα ανωτέρω για τα έσοδα των υποκατηγοριών 211 και 221.
Σε περιπτώσεις κατάργησης ή συγχώνευσης νομικών προσώπων, τα νέα δημοτικά νομικά πρόσωπα που δημιουργούνται και εφαρμόζουν τον τύπο προϋπολογισμού των δήμων (ή ο δήμος σε περίπτωση κατάργησης νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου αυτού), εγγράφουν σε οικείο κωδικό της κατηγορίας 32 «ΕΙΣΠΡΑΚΤΕΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΑΠΟ ΒΕΒΑΙΩΘΕΝΤΑ ΕΣΟΔΑ ΚΑΤΑ ΤΑ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΑ ΕΤΗ» και όσα εναπομείναντα εισπρακτέα υπόλοιπα των καταργηθέντων ή συγχωνευθέντων νομικών προσώπων.
4 ΕΙΣΠΡΑΞΕΙΣ ΥΠΕΡ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΤΡΙΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΡΟΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΩΝ
41 ΕΙΣΠΡΑΞΕΙΣ ΥΠΕΡ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΤΡΙΤΩΝ.
411 Συνταξιοδοτικές εισφορές.
Στον κωδικό αριθμό 4111 εγγράφεται: α) Η εισφορά υπέρ του δημοσίου για σύνταξη που επιβάλλεται επί της αντιμισθίας του δημάρχου κ.λπ. αιρετών. β) Η εισφορά υπέρ του δημοσίου για σύνταξη που επιβάλλεται σε ποσοστό 6,67% στις αποδοχές των μονίμων υπαλλήλων (άρθρα 6 παρ. 2 και 9 παρ. 3 ν. 1902/1990, άρθρα 20 παρ. 2 και 44 παρ. 1 ν. 2084/1992) καθώς και η πρόσθετη εισφορά 4,3% στις αποδοχές του προσωπικού που υπάγεται στις διατάξεις του ν. 3660/2008. γ) Η κράτηση 2,55% υπέρ του δημοσίου για υγειονομική περίθαλψη, που επιβάλλεται στις αποδοχές των υπαλλήλων των πρώην κρατικών παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών, οι οποίοι διατήρησαν το προηγούμενο ασφαλιστικό καθεστώς, όπως έχουν τροποποιηθεί και ισχύουν.
Στον κωδικό αριθμό 4112 εγγράφονται οι εισφορές που αποδίδονται στο δημόσιο για την αναγνώριση ως συντάξιμης οποιασδήποτε υπηρεσίας (στρατιωτική θητεία, προϋπηρεσία στον ιδιωτικό τομέα κ.λπ.). Εισφορές που καταβάλλονται για τον ίδιο λόγο στο ΙΚΑ ή σε άλλους ασφαλιστικούς οργανισμούς πλην του δημοσίου, εγγράφονται στον κωδικό αριθμό 4131.
412 Φόροι και λοιπές επιβαρύνσεις.
Ο φόρος μισθωτών υπηρεσιών που παρακρατείται από τις κάθε είδους αποδοχές των υπαλλήλων του δήμου (μονίμων, μετακλητών ή με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, δικηγόρων με πάγια αντιμισθία) εγγράφεται στον κωδικό αριθμό 4121.
Στον κωδικό αριθμό 4122 εγγράφεται:
α) Ο φόρος και το χαρτόσημο που παρακρατούνται από την αντιμισθία των αιρετών, καθώς και από τυχόν αποζημιώσεις των δημοτικών συμβούλων για τη συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις συλλογικών οργάνων ή αποζημιώσεις μελών διοικητικών συμβουλίων δημοτικών ιδρυμάτων και νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.
β) Ο φόρος που παρακρατείται από την εκτός έδρας αποζημίωση των αιρετών και των ιδιωτών.
γ) Ο φόρος (ή και το χαρτόσημο, αν πρόκειται για αιρετούς και ιδιώτες) που παρακρατείται από τυχόν αποζημιώσεις μελών συλλογικών οργάνων (όπως φορολογικών επιτροπών, υπηρεσιακών συμβουλίων, επιτροπών διενέργειας διαγωνισμών και παραλαβής προμηθειών, κριτικής επιτροπής αρχιτεκτονικών διαγωνισμών).
Ο φόρος που παρακρατείται από τις αμοιβές τρίτων (άρθρο 55 παρ. 1 περίπτ. ε΄ ν. 2238/1994) ή ελευθέρων επαγγελματιών (άρθρο 58 παρ. 1 ν. 2238/1994) ή εργοληπτών τεχνικών έργων (άρθρο 55 παρ. 1 περίπτ. β΄ ν. 2238/1994) ή αλλοδαπών (άρθρο 13 ν. 2238/1994, όπως ισχύει) εγγράφεται στον ΚΑ 4123. Στον ίδιο κωδικό εγγράφεται ο φόρος που παρακρατείται κατά την προμήθεια αγαθών ή υπηρεσιών (άρθρο 55 παρ. 1 περίπτ. στ΄ ν. 2238/1994, όπως ισχύει).
Ο φόρος και το χαρτόσημο που παρακρατείται από τους τόκους που καταβάλλει ο δήμος, εμφανίζονται στον κωδικό αριθμό 4124. Στον κωδικό αυτό εγγράφεται επίσης το χαρτόσημο που επιβάλλεται κατά τις διατάξεις του άρθρου 10 του ν. 187/1943 στα ποσά των κρατήσεων υπέρ του δημοσίου ή άλλων νομικών προσώπων (ΤΣΜΕΔΕ, ΤΑΔΚΥ κ.λπ.), η κράτηση της παρ. 3 του άρθρου 7 του ν. 2286/1995 επί της συμβατικής αξίας των προμηθειών και γενικά κάθε άλλη κράτηση υπέρ του δημοσίου, που δεν εμπίπτει στους κωδικούς 4121 έως 4123.
Οι φόροι και οι λοιπές κρατήσεις που δεν παρακρατούνται από το δήμο αλλά αποδίδονται απ’ ευθείας στην οικεία ΔΟΥ από τους δικαιούχους των χρηματικών ενταλμάτων, δεν εμφανίζονται στους ανωτέρω κωδικούς αριθμούς.
Σε ανεπτυγμένη μορφή του ΚΑ 4124 εγγράφεται το ποσοστό που εισπράττεται υπέρ του δημοσίου για απλή παραχώρηση αιγιαλού-παραλίας. Το αντίστοιχο έξοδο για την απόδοση του ποσοστού αυτού στο δημόσιο εγγράφεται σε ομοίως ανεπτυγμένη μορφή του ΚΑ 8224.
413 Ασφαλιστικές εισφορές.
Οι εισφορές εργαζομένου προς τους ασφαλιστικούς οργανισμούς και ταμεία (κύριας ασφάλισης, επικουρικά, πρόνοιας κ.λπ.) εγγράφονται στον κωδικό αριθμό 4131.
Στον κωδικό αριθμό 4132 εγγράφεται αποκλειστικά η εισφορά για το εφάπαξ βοήθημα του ν. 103/1975 (από 1/1/2005 του «Κλάδου Πρόνοιας Υπαλλήλων ΝΠΔΔ» του ΤΕΑΔΥ, άρθρο 21 ν. 3232/2004).
414 Λοιπές εισπράξεις υπέρ τρίτων.
Στον κωδικό αριθμό 4141 εγγράφονται οι παρακρατούμενες από τις αποδοχές δόσεις των δανείων που έχουν χορηγηθεί στους υπαλλήλους από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.
Άλλες κρατήσεις υπέρ τρίτων (εκτός του δημοσίου), όπως η κράτηση επί της συμβατικής αξίας των προμηθειών υπέρ του Ταμείου Αρωγής των Υπαλλήλων του Υπουργείου Εμπορίου (άρθρο 7 παρ. 3 ν. 2286/1995), τα πειθαρχικά πρόστιμα που αποδίδονται στο ΤΑΔΚΥ, τα παρακρατούμενα λόγω κατάσχεσης ποσά κ.λπ., εγγράφονται στον ΚΑ 4142.
42 ΕΠΙΣΤΡΟΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΩΝ
421 Επιστροφές χρημάτων.
Οι επιστροφές χρημάτων από υπολόγους ενταλμάτων προπληρωμής και πάγιας προκαταβολής εγγράφονται στους κωδικούς αριθμούς 4211 και 4212 αντίστοιχα. Στον κωδικό αριθμό 4213 εμφανίζονται τα αχρεωστήτως καταβληθέντα χρηματικά ποσά, συμπεριλαμβανομένων των αποδοχών των υπαλλήλων. Το επίδομα ασθενείας που εισπράττουν από το ΙΚΑ οι ασφαλισμένοι αυτού, για χρονικό διάστημα για το οποίο μισθοδοτήθηκαν ήδη από το δήμο, εγγράφεται επίσης στον ΚΑ 4213.
Περικοπές αποδοχών που εμφανίζονται στη στήλη των κρατήσεων της μισθοδοτικής κατάστασης (απεργία, άδεια άνευ αποδοχών κ.λπ.) καθώς και κάθε επιστροφή χρημάτων, που δεν εμπίπτει στους κωδικούς αριθμούς 4211 έως 4213, εγγράφεται στον ΚΑ 4219.
5 ΧΡΗΜΑΤΙΚΟ ΥΠΟΛΟΙΠΟ
51 ΧΡΗΜΑΤΙΚΟ ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗΣ ΧΡΗΣΗΣ.
511 Χρηματικό υπόλοιπο προερχόμενο από τακτικά έσοδα.
512 Χρηματικό υπόλοιπο προερχόμενο από έκτακτα έσοδα.
Το χρηματικό υπόλοιπο διαχωρίζεται σε αυτό που προέρχεται από τακτικά έσοδα (ΚΑ 511) και σε αυτό που προέρχεται από έκτακτα έσοδα (ΚΑ 512), έτσι ώστε να παρακολουθείται και να διασφαλίζεται ο νόμιμος προορισμός όσων ειδικευμένων εσόδων περιλαμβάνονται στο χρηματικό υπόλοιπο. Συνεπώς το ταμειακό υπόλοιπο προηγούμενης χρήσης αναλύεται περαιτέρω σε:
511 ΧΡΗΜΑΤΙΚΟ ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΑΚΤΙΚΑ ΕΣΟΔΑ.
5111 Χρηματικό υπόλοιπο προερχόμενο από τακτικά έσοδα για την κάλυψη υποχρεώσεων παρελθόντων ετών.
5112 Χρηματικό υπόλοιπο προερχόμενο από τακτικά έσοδα για πιστώσεις προοριζόμενες για επενδυτικές δαπάνες.
5113 χρηματικό υπόλοιπο προερχόμενο από τακτικά έσοδα για την κάλυψη ειδικευμένων δαπανών.
5119 Χρηματικό υπόλοιπο προερχόμενο από τακτικά έσοδα για την κάλυψη εν γένει δαπανών του δήμου.
512 ΧΡΗΜΑΤΙΚΟ ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΟ ΑΠΟ ΕΚΤΑΚΤΑ ΕΣΟΔΑ.
5121 Χρηματικό υπόλοιπο προερχόμενο από έκτακτα έσοδα για την κάλυψη υποχρεώσεων παρελθόντων ετών.
5122 Χρηματικό υπόλοιπο προερχόμενο από έκτακτα έσοδα (εκτός ΠΔΕ) για πιστώσεις προοριζόμενες για επενδυτικές δαπάνες.
5123 χρηματικό υπόλοιπο προερχόμενο από έκτακτα έσοδα για την κάλυψη ειδικευμένων δαπανών.
5124 Χρηματικό υπόλοιπο προερχόμενο από το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ (ΕΣΠΑ και Εθνικό ΠΔΕ).
5129 χρηματικό υπόλοιπο προερχόμενο από έκτακτα έσοδα για την κάλυψη εν γένει δαπανών του δήμου.
Στους ΚΑ 5119 ΚΑΙ 5129 εγγράφονται ποσά αποκλειστικά και μόνο εάν υφίστανται εναπομείναντα αδιάθετα χρηματικά υπόλοιπα έπειτα από τη συμπλήρωση των ΚΑ 5111-5113 και 5121-5124 αντίστοιχα.
2. Μέρος ΙΙ – Έξοδα
Οι εγγραφές στους επιμέρους κωδικούς αριθμούς εξόδων γίνονται ως ακολούθως:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΧΡΗΣΗΣ
60. ΑΜΟΙΒΕΣ ΚΑΙ ΕΞΟΔΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ
Στους λογαριασμούς της κατηγορίας 60 εγγράφονται οι δαπάνες για κάθε είδους προσωπικό, πλην αυτού που απασχολείται με συμβάσεις έργου, οι οποίες καταχωρούνται στους κωδικούς της κατηγορίας 61. Ειδικότερα:
601 Αποδοχές μονίμων υπαλλήλων
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 601 εγγράφονται οι κάθε είδους αποδοχές του μόνιμου προσωπικού των δήμων, οι δαπάνες για την υπερωριακή απασχόληση αυτών, για την απασχόληση κατά τις αργίες και για άλλες πρόσθετες αμοιβές.
Στην υποκατηγορία αυτή εγγράφονται και διάφορες άλλες αμοιβές του προσωπικού εφόσον δεν εντάσσονται σε συγκεκριμένους κωδικούς, άσχετα με το χαρακτηρισμό που δίνεται σε αυτές από τις διατάξεις που επιτρέπουν την καταβολή τους.
Οι τρίμηνες αποδοχές και οι αυξημένες αποδοχές εκπαιδευτικής άδειας εγγράφονται στον ΚΑ 6011. Ανάλογα θα εγγραφούν και οι αντίστοιχες πιστώσεις για τις υπόλοιπες κατηγορίες προσωπικού.
Στον ΚΑ 6012 εγγράφεται και η αναγκαία πίστωση για την αμοιβή του υπαλλήλου που τηρεί τα πρακτικά των συνεδριάσεων του δημοτικού συμβουλίου, η αμοιβή του υπαλλήλου που ασκεί καθήκοντα ληξιάρχου, και, για τα νομικά πρόσωπα, η αμοιβή του υπαλλήλου για τη γραμματειακή υποστήριξη.
Στον ΚΑ 6013 εγγράφεται πίστωση για την πληρωμή του εφάπαξ βοηθήματος, για όσα ΝΠΔΔ υπάγονται σε αυτό.
Οι δαπάνες μετακινούμενων υπαλλήλων δεν εγγράφονται στους Κ.Α. της υποκατηγορίας αυτής αλλά στον ΚΑ 6422.
Αναδρομικά προηγούμενων οικονομικών ετών που οφείλονται σε υπαλλήλους, κατόπιν δικαστικών αποφάσεων κ.λπ., εγγράφονται στον ΚΑ 8111.
602 Αποδοχές τακτικών υπαλλήλων με σύμβαση αορίστου χρόνου
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 602 εγγράφονται οι αποδοχές και οι δαπάνες για υπερωριακή απασχόληση του προσωπικού με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου.
Στον ΚΑ 6021 θα υπολογιστεί και η αποζημίωση των συνταξιοδοτούμενων υπαλλήλων (άρθρο 204 ν. 3584/2007).
603 Αποδοχές υπαλλήλων ειδικών θέσεων
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 603 «Αποδοχές υπαλλήλων ειδικών θέσεων» εγγράφονται οι αποδοχές μετακλητών υπαλλήλων, όπως ειδικών συμβούλων και συνεργατών, επιστημονικών συνεργατών, γενικού γραμματέα, ιδιαιτέρου γραμματέα κ.λπ.
Στους ίδιους κωδικούς θα εγγραφούν και οι αποδοχές των δικηγόρων και νομικών συμβούλων που κατέχουν αντίστοιχες θέσεις στον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας (ΟΕΥ) και αμείβονται με πάγια περιοδική αμοιβή.
Οι αμοιβές των δικηγόρων που διορίζονται ανά υπόθεση θα καταχωρηθούν στον ΚΑ 6111.
604 Αποδοχές εκτάκτων υπαλλήλων (επί σύμβαση εκτάκτων υπαλλήλων, ημερομισθίων ωρομισθίων κ.λπ.)
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 604 εγγράφονται οι τακτικές αποδοχές και οι αμοιβές για υπερωριακή απασχόληση του κάθε είδους προσωπικού που απασχολείται με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου (εποχιακό προσωπικό, εργαζόμενοι με δίμηνες συμβάσεις κ.λπ.).
Στην ίδια υποκατηγορία θα εγγραφούν και οι αποζημιώσεις των ασκούμενων σπουδαστών και οι αποδοχές των προσλαμβανόμενων στα προγράμματα μερικής απασχόλησης σε υπηρεσίες κοινωνικού χαρακτήρα του ν. 3250/2004.
Οι αποδοχές του προσωπικού που προσλαμβάνεται για την εκτέλεση έργων με αυτεπιστασία, υπολογίζονται στη δαπάνη του έργου, θα βαρύνουν τον κωδικό του έργου και επομένως δεν θα εγγραφούν στην υποκατηγορία 604.
605 Εργοδοτικές εισφορές δήμων κοινωνικής ασφάλισης
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 605 εγγράφονται οι εργοδοτικές εισφορές, ταξινομημένες ανά κατηγορία προσωπικού. Oι δήμοι έχουν τη δυνατότητα, εφόσον το θεωρούν σκόπιμο, να αναπτύξουν τους τετραψήφιους αυτούς κωδικούς και να παρακολουθούν χωριστά τις εργοδοτικές εισφορές για κάθε ταμείο (π.χ. στον κ.α. 20/6051.01 να εγγραφεί η εργοδοτική εισφορά στις αποδοχές του μόνιμου προσωπικού της υπηρεσίας καθαριότητας).
Για την ετήσια εισφορά στο ΤΠΔΚΥ-ΤΕΑΔΚΥ, εφόσον αυτή παρακρατείται κατά την απόδοση των ΚΑΠ, θα διενεργούνται λογιστικές τακτοποιήσεις σε βάρος του ΚΑ 6056.
Οι δαπάνες του ΚΑ 6056 εφεξής κατανέμονται όχι μόνο στην Υπηρεσία 00 «ΓΕΝΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ» αλλά και στις λοιπές υπηρεσίες. Λαμβανομένου υπόψιν ότι η εισφορά υπέρ ΤΑΔΚΥ αποτελεί ποσοστό επί των τακτικών εσόδων εκάστου δήμου, η κατανομή της σχετικής δαπάνης γίνεται αναλόγως του υπηρετούντος σε κάθε υπηρεσία προσωπικού.
Οι εργοδοτικές εισφορές του προσωπικού που προσλαμβάνεται στην εκτέλεση έργων με αυτεπιστασία, θα βαρύνουν τον κωδικό του έργου.
606 Παρεπόμενες παροχές και έξοδα προσωπικού
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 606 εγγράφονται τα πρόσθετα έξοδα για το προσωπικό όλων των κατηγοριών (μόνιμοι, συμβασιούχοι κ.λπ.). Στον ΚΑ 6061 θα εγγραφούν οι δαπάνες για την προμήθεια παροχών σε είδος, ενώ στον ΚΑ 6063 δαπάνες για άλλα μέσα ατομικής προστασίας που επιβάλλονται από τους κανόνες υγιεινής και ασφάλειας (όπως γιλέκα, γυαλιά, μπότες).
607 Δαπάνες πρόσληψης, εκπαίδευσης και επιμόρφωσης προσωπικού
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 607 εγγράφονται τα έξοδα για την εκπαίδευση του προσωπικού όπως συμμετοχή σε συνέδρια, σεμινάρια, ημερίδες κ.λπ. και άλλες δαπάνες που αφορούν πρόσληψη και επιμόρφωση του προσωπικού, όπως η αμοιβή των επιτροπών που συγκροτούνται για την πρόσληψη προσωπικού.
ΚΩΔΙΚΟΣ 61. ΑΜΟΙΒΕΣ ΑΙΡΕΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΙΤΩΝ
Στους κωδικούς της κατηγορίας 61 εγγράφονται οι αμοιβές αιρετών και τρίτων οι οποίοι δεν συνδέονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας, μεταξύ των οποίων και αμοιβές των απασχολουμένων με συμβάσεις έργου. Ειδικότερα:
611 Αμοιβές και έξοδα ελεύθερων επαγγελματιών
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 611 «Αμοιβές και έξοδα ελεύθερων επαγγελματιών» εγγράφονται δαπάνες για δικηγόρους (πλην αυτών που υπηρετούν με πάγια αμοιβή), συμβολαιογράφους, τεχνικούς, καλλιτέχνες, λογιστές, κ.λπ. Κύριο χαρακτηριστικό των δαπανών που θα εγγραφούν στην υποκατηγορία αυτή, είναι ότι οι συναλλασσόμενοι έχουν την ιδιότητα του ελεύθερου επαγγελματία (του άρθρου 48 του ν. 2238/1994). Ειδικά τα συμβολαιογραφικά έξοδα για τη σύναψη δανείων θα καταχωρηθούν στους ΚΑ 6514 και 6524.
Στην υποκατηγορία 611 θα εγγραφούν και οι πιστώσεις για τη σύναψη συμβάσεων έργου του άρθρου 6 του ν. 2527/1997. Εκτός από αυτές τις συμβάσεις έργου, στους ίδιους κωδικούς θα καταχωρηθούν και οι αναθέσεις «εργασιών» (υπηρεσιών) σε τρίτους που είναι ελεύθεροι επαγγελματίες, βάσει των διατάξεων του άρθρου 209 του ΚΔΚ) και του άρθρου 17 παρ. 2 του ν. 2539/1997, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 9 παρ. 9 του ν. 2623/1998. Για το σκοπό αυτό, ο ΚΑ 6117 μπορεί να κατανεμηθεί όχι μόνο στην υπηρεσία 00 αλλά και στις άλλες υπηρεσίες.
Στον ΚΑ 6117 «Αμοιβές λοιπών εκτελούντων ειδικές υπηρεσίες με την ιδιότητα του ελεύθερου επαγγελματία» εγγράφεται και η αμοιβή των ιατρών για την εξέταση των επαγγελματιών και των εργαζομένων σε καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος (άρθρο 94 παρ. 3β περίπτ. 14 ν. 3852/2010).
Οι αμοιβές των μελετητών, για την εκπόνηση μελετών που ανατίθενται με τη διαδικασία των ν. 716/1977, 3164/2003 ή 3316/2005 ή του άρθρου 209 του ΚΔΚ, καταχωρούνται στους κωδικούς των επενδύσεων (ΚΑ 7411-7413).
612 Δαπάνες αιρετών
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 612 «Δαπάνες Αιρετών» εγγράφεται η αντιμισθία του δημάρχου, των αντιδημάρχων και του προέδρου δημοτικού συμβουλίου, καθώς και λοιπές αποζημιώσεις αιρετών οργάνων προβλεπόμενες από τη νομοθεσία. Στην ίδια υποκατηγορία (ΚΑ 6126) εγγράφονται και οι εργοδοτικές εισφορές επί της αντιμισθίας των δημάρχων, κατά τις διακρίσεις του άρθρου 32 παρ. 1 του ν. 2084/1992, για τη λήψη εφάπαξ βοηθήματος και για το ΤΥΔΚΥ, εφόσον συντρέχει περίπτωση ασφάλισης στο ταμείο αυτό.
Ο ΚΑ 6121 μετονομάζεται σε «Αντιμισθία αιρετών – έξοδα παράστασης (άρθρο 92 ν. 3852/2010, άρθρα 230, 242 και 248 ΚΔΚ)».
Σε ανεπτυγμένη μορφή του ΚΑ 6121 θα εγγραφεί και η πίστωση για την αντιμισθία του συμπαραστάτη του δημότη και της επιχείρησης (άρθρο 77 παρ. 6 ν. 3852/2010), δεδομένου ότι για την καταστατική θέση και τις ευθύνες του ισχύουν οι διατάξεις για τους δημοτικούς συμβούλους (ενδεικτικά, θα μπορούσε στον ΚΑ 6121.01 να εγγράφεται η αντιμισθία των αιρετών και στον ΚΑ 6121.02 η αντιμισθία του συμπαραστάτη του δημότη και της επιχείρησης).
Στον κωδικό 6122 εγγράφεται, εφόσον προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία, η αποζημίωση των δημοτικών συμβούλων για την συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις.
Στον κωδικό 6123 εγγράφονται τα έξοδα κίνησης των προέδρων δημοτικών και τοπικών κοινοτήτων και των εκπροσώπων τοπικών κοινοτήτων.
613 Αμοιβές τρίτων μη ελεύθερων επαγγελματιών
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 613 «Αμοιβές τρίτων μη ελεύθερων επαγγελματιών» εγγράφονται έξοδα που καταβάλλονται σε φυσικά πρόσωπα που δεν έχουν την ιδιότητα του ελεύθερου επαγγελματία, μεταξύ των οποίων και τυχόν αποζημιώσεις για συμμετοχή σε συλλογικά όργανα (όπως συμβούλια, επιτροπές, φορολογικές επιτροπές, υπηρεσιακά συμβούλια).
Ο ΚΑ 6131 με τίτλο «Λοιπές αμοιβές τρίτων», μπορεί να περιλάβει οποιαδήποτε αμοιβή φυσικού προσώπου που δεν έχει την ιδιότητα του ελεύθερου επαγγελματία, και ταυτόχρονα δεν συνδέεται με τον οικείο δήμο με οποιαδήποτε σχέση εργασίας. Τέτοιες μπορεί να είναι π.χ. αμοιβές σε εισηγητές σεμιναρίων.
Στον ΚΑ 6131 θα υπολογιστούν και οι δαπάνες για το προσωπικό των ΚΕΠ που απασχολείται με σύμβαση έργου.
Οι κωδικοί 6132-6134 περιλαμβάνουν δαπάνες σαφώς προσδιορισμένες.
614 Αμοιβές τρίτων με την ιδιότητα νομικού προσώπου
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 614 «Αμοιβές τρίτων με την ιδιότητα νομικού προσώπου» εγγράφονται τα έξοδα για τρίτους οι οποίοι έχουν την μορφή νομικού προσώπου και παρέχουν υπηρεσίες στους δήμους (εταιρείες, ΝΠΔΔ, κ.λπ.) Τέτοιες μπορεί να είναι αμοιβές εταιρειών για μηχανογραφική επεξεργασία στοιχείων, αμοιβές ελεγκτικών εταιρειών κ.λπ.
Χορηγήσεις προς νομικά πρόσωπα που προκύπτουν από προγραμματικές συμβάσεις, δεν θα καταχωρηθούν στην υποκατηγορία 614, αλλά στην 673 (ΚΑ 6736).
Εάν οι αμοιβές τρίτων προσιδιάζουν ως προς το αντικείμενο σε άλλους κωδικούς, θα εγγραφούν σε αυτούς, π.χ. η εργασία που θα ανατεθεί σε τρίτο και θα αφορά την οργάνωση ενός συνεδρίου ή τη συμμετοχή του δήμου σε μια έκθεση θα εγγραφεί ανάλογα στους ΚΑ 6431, 6432, 6441 ή 6442.
Γενικά, και επειδή οι τίτλοι των κωδικών του προϋπολογισμού προσδιορίζουν άλλοτε το είδος της σχέσης που συνάπτει ο δήμος με τρίτους (π.χ. αμοιβές νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου) και άλλοτε το είδος της δαπάνης (π.χ. διοργάνωση συνεδρίων), η επιλογή του κατάλληλου κωδικού θα γίνεται πρώτα βάσει του είδους της δαπάνης και κατόπιν βάσει της σχέσεως. Για παράδειγμα, αν ο δήμος έχει αποφασίσει την οργάνωση ενός συνεδρίου και για το σκοπό αυτό συνάπτει σύμβαση με μια εταιρία οργάνωσης συνεδρίων, η σχετική πίστωση θα εγγραφεί στον ΚΑ 6442 και όχι στον ΚΑ 6142.
Αν δεν υπάρχει κωδικός που να προσδιορίζει το είδος της δαπάνης, τότε η επιλογή θα γίνει με βάση τη σχέση και μάλιστα στην περίπτωση αυτή, κατά κανόνα, θα απαιτείται η ανάπτυξη του σχετικού κωδικού. Οι αμοιβές των ΑΕΙ και ΤΕΙ για την εκτέλεση ερευνητικών έργων (εισφορές του π.δ. 432/1981) θα εγγραφούν στον ΚΑ 6141.
615 Έξοδα βεβαίωσης και είσπραξης
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 615 «Έξοδα βεβαίωσης και είσπραξης» εγγράφονται τα έξοδα κίνησης των εισπρακτόρων, το ποσοστό που παρακρατεί η ΔΕΗ για την είσπραξη των δημοτικών τελών, ή άλλα έξοδα που γίνονται προκειμένου να καταστεί δυνατή η βεβαίωση και είσπραξη των εσόδων. Οι δαπάνες της ΚΑ 6151 δύνανται να κατανέμονται σε όλες τις υπηρεσίες κατά περίπτωση.
616 Λοιπές Αμοιβές και έξοδα τρίτων
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 616 «Λοιπές αμοιβές και έξοδα τρίτων» εγγράφονται οι καταβολές αμοιβών σε άλλον δήμο για την διαδημοτική συνεργασία (π.χ. εξυπηρέτηση ταμιακής υπηρεσίας από άλλον δήμο βάσει συμβάσεως διαδημοτικής συνεργασίας, σύμφωνα με το άρθρο 222 του ΚΔΚ) ή άλλες αμοιβές και έξοδα τρίτων που δεν εντάσσονται σε κάποια από τις άλλες υποκατηγορίες της κατηγορίας 61 «Αμοιβές αιρετών και τρίτων». Οι δαπάνες της υποκατηγορίας 616 εντάσσονται στην υπηρεσία 00 «Γενικές Υπηρεσίες» ή στις υπηρεσίες 10-70 κατά περίπτωση.
Σε αναπτυγμένη μορφή του ΚΑ 6161 «Υλοποίηση συμβάσεων διαδημοτικής συνεργασίας» εγγράφονται οι υποχρεωτικές δαπάνες για την υλοποίηση συμβάσεων διαδημοτικής ή διαβαθμιδικής συνεργασίας (άρθρο 99 παρ. 4 του ν. 3852/2010) Τα έσοδα από τις συμβάσεις αυτές εγγράφονται στον ΚΑ 1616 «Έσοδα από συμβάσεις διαδημοτικής συνεργασίας».
Σε ανεπτυγμένη μορφή του ΚΑ 6162 «Λοιπά έξοδα τρίτων» εγγράφεται και η δαπάνη για τη χρηματοδότηση της μεταφοράς μαθητών (αντί του ΚΑ 6413), ούτως ώστε να συμπεριλαμβάνει και την περίπτωση που καταβάλλεται σχετική επιδότηση στους μαθητές, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 3 της υπ’ αριθμ. 35415/28-11-2011 απόφασης, περί μεταφοράς μαθητών από τους δήμους.
ΚΩΔΙΚΟΣ 62. ΠΑΡΟΧΕΣ ΤΡΙΤΩΝ
Στον λογαριασμό της κατηγορίας αυτής καταχωρούνται τα έξοδα για παροχές τρίτων όπως οργανισμών κοινής ωφέλειας, ενοίκια, ασφάλιστρα κ.λπ. Αναλυτικότερα:
621 Παροχές παραγωγικής διαδικασίας
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 621 «παροχές παραγωγικής διαδικασίας» εγγράφονται οι δαπάνες για ηλεκτρικό ρεύμα, νέες συνδέσεις, αύξηση ισχύος, φυσικό αέριο, νερό κ.λπ., που χρησιμοποιούνται στην «παραγωγική» διαδικασία του δήμου. Τέτοιες είναι οι δαπάνες για το φωτισμό οδών και πλατειών, το ρεύμα για την κίνηση αντλιοστασίων και γενικά η προμήθεια αυτών των αγαθών τα οποία θα χρησιμοποιηθούν άμεσα στην παραγωγή των υπηρεσιών τις οποίες παρέχει ο δήμος στους δημότες.
Δεν έχουν αυτό το χαρακτήρα τα ίδια αγαθά που θα χρησιμοποιηθούν έμμεσα, όπως π.χ. για τις ανάγκες ύδρευσης και φωτισμού δημοτικών κτιρίων και οι οποίες εγγράφονται στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 627 «Ύδρευση, Φωτισμός, Καθαριότητα (λοιπές παροχές τρίτων)».
622 Επικοινωνίες
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 622 «Επικοινωνίες» εγγράφονται έξοδα για ταχυδρομικά και τηλεφωνικά τέλη, δαπάνες κινητής τηλεφωνίας (κατά τα οριζόμενα στις διατάξεις της περ. γ της παρ. 3 του άρθρου 35 του ν. 3274/2004, της παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 3345/2005 και της παρ. 8 του άρθρου 17 του ν. 3491/2006), έξοδα για εταιρείες ταχυμεταφορών κ.λπ., εφόσον οι σχετικές δαπάνες πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Όλες οι δαπάνες της υποκατηγορίας αυτής κατατάσσονται στην υπηρεσία 00.
623 Ενοίκια – Μισθώματα
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 623 «Ενοίκια – Μισθώματα» εγγράφονται τα κάθε είδους μισθώματα που καταβάλλει ο δήμος κατανεμημένα στις υπηρεσίες τις οποίες εξυπηρετούν.
Τα μισθώματα που τυχόν καταβάλλονται για χώρους στάθμευσης αυτοκινήτων (άρθρα 84 παρ. 2β και 94 παρ. 6 περίπτ. 41 ν. 3852/2010, άρθρο 18 παρ. 11 ν. 3870/2010) και για τη στέγαση της πυροσβεστικής υπηρεσίας (άρθρα 94 παρ. 6 περίπτ. 42 ν. 3852/2010 και 18 παρ. 11 ν. 3870/2010), εγγράφονται στους ΚΑ 6231 και 6232, ανάλογα με το είδος του ακινήτου.
Η μίσθωση διαφόρων μηχανημάτων για τον καθαρισμό δρόμων κ.λπ. (δραστηριότητες που δεν συνιστούν έργα) θα καταχωρηθούν στον ΚΑ 6233.
Σε ανεπτυγμένη μορφή του ΚΑ 6236 «Λοιπά μισθώματα» εγγράφονται και οι δαπάνες για μισθώματα σχολείων, καθώς και για μισθώματα υπηρεσιών που μεταφέρθηκαν στους δήμους με διατάξεις του ν. 3852/2010.
624 Ενοίκια χρηματοδοτικής μίσθωσης leasing
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 624 «Ενοίκια χρηματοδοτικής μίσθωσης leasing» εγγράφονται, ανά υπηρεσία, τα ποσά των μισθωμάτων χρηματοδοτικής μίσθωσης.
625 Ασφάλιστρα
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 625 «Ασφάλιστρα» εγγράφονται τα ασφάλιστρα είτε για την υποχρεωτική ασφάλιση οχημάτων είτε για την ασφάλιση άλλων περιουσιακών στοιχείων.
626 Συντήρηση και επισκευή αγαθών διαρκούς χρήσης από τρίτους
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 626 «Συντήρηση και επισκευή αγαθών διαρκούς χρήσης από τρίτους» εγγράφονται τα έξοδα επισκευής και συντήρησης παγίων περιουσιακών στοιχείων του δήμου, όταν οι επισκευές γίνονται από τρίτους και δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως έργα (π.χ. συντήρηση κλιματιστικών, καυστήρα, κ.λπ.). Τυχόν προμήθειες π.χ. ανταλλακτικών και εξαρτημάτων για την συγκεκριμένη εργασία, εγγράφονται στους ίδιους κωδικούς. Ενδεικτικά, η συντήρηση ανελκυστήρα, ηλεκτρονικών υπολογιστών, εκτυπωτών, επίπλων, φωτοτυπικών μηχανημάτων, με τις τυχόν προμήθειες, θα εγγραφεί στους ΚΑ της υποκατηγορίας 626.
Εάν η συντήρηση αφορά έργο το οποίο είναι εγγεγραμμένο στο τεχνικό πρόγραμμα, τότε εγγράφεται στους κωδικούς των έργων, π.χ. η συντήρηση δρόμων με νέα επίστρωση με ασφαλτοτάπητα εγγράφεται στον ΚΑ 7333.
627 Ύδρευση, φωτισμός, καθαριότητα, αποκομιδή απορριμμάτων (λοιπές παροχές τρίτων)
Στους ΚΑ της υποκατηγορίας 627 εγγράφονται τα καταβαλλόμενα σε τρίτους έξοδα για την κάλυψη αναγκών ύδρευσης, καθαριότητας και φωτισμού δημοτικών κτιρίων κ.λπ.
Στον ΚΑ 6277 εγγράφονται οι δαπάνες συλλογής και μεταφοράς στερεών αποβλήτων και ανακυκλώσιμων υλικών, (κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 61 του ν. 3979/2011), με την ανάλυση της παραγράφου 4 του άρθρου 1 της κυα υπ’ αριθμ. 47490/2012 (3390 Β), περί κατάρτισης του προϋπολογισμού έτους 2013.
Στον ΚΑ 6278 εγγράφονται δαπάνες φύλαξης κτιρίων (άρθ. 21 παρ. 11 ν. 3731/2008).
Στον ΚΑ 6279 εγγράφονται λοιπές δαπάνες για ύδρευση, άρδευση, φωτισμό, καθαριότητα. Στον ίδιο ΚΑ εγγράφονται, μεταξύ άλλων, και οι δαπάνες για την πληρωμή κοινοχρήστων.
Η υποκατηγορία 627 διαφέρει από την υποκατηγορία 621 ως προς το ότι οι δαπάνες για την τελευταία χρησιμοποιούνται άμεσα στην παραγωγή των υπηρεσιών (βλ. ανωτέρω ΚΑ 621).
ΚΩΔΙΚΟΣ 63. ΦΟΡΟΙ – ΤΕΛΗ
631 Φόροι
632 Τέλη κυκλοφορίας μεταφορικών μέσων
633 Διάφοροι φόροι και τέλη
Στους Κ.Α. των υποκατηγοριών 631 «Φόροι», 632 «Τέλη κυκλοφορίας μεταφορικών μέσων», και 633 «Διάφοροι φόροι και τέλη» εγγράφονται οι δαπάνες για φόρους και τέλη που βαρύνουν τον ίδιο το δήμο (όπως π.χ. τέλη κυκλοφορίας οχημάτων, πλην των απορριμματοφόρων, φόρος επί του τόκου των τραπεζικών καταθέσεων, φόροι, τέλη, δασμοί και εισφορές που εισπράττονται στα τελωνεία κ.λπ.)
Οι εισπραττόμενοι για λογαριασμό τρίτων φόροι, τέλη κ.λπ. (όπως ο φόρος εισοδήματος που εισπράττεται για λογαριασμό του Δημοσίου), εγγράφονται ως έσοδο στους ΚΑ 4111-4142 και ως έξοδο (για απόδοση στους δικαιούχους) στους ΚΑ 8211-8242.
ΚΩΔΙΚΟΣ 64. ΛΟΙΠΑ ΓΕΝΙΚΑ ΕΞΟΔΑ
641 Έξοδα μεταφορών
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 641 «Έξοδα μεταφορών» εγγράφονται τα έξοδα κινήσεως των ιδιόκτητων μεταφορικών μέσων (καύσιμα, λιπαντικά κ.λπ.), τα έξοδα μεταφοράς των διαφόρων αγαθών όταν η μεταφορά γίνεται με μεταφορικά μέσα που ανήκουν σε τρίτους κ.λπ.
Η διαφορά του ΚΑ 6411 «Έξοδα κίνησης ιδιόκτητων μεταφορικών μέσων (καύσιμα, λιπαντικά, διόδια κ.λπ.)» από τον ΚΑ 6641 «Προμήθεια καυσίμων και λιπαντικών για κίνηση μεταφορικών μέσων», συνίσταται στο ότι οι δαπάνες του τελευταίου χρησιμοποιούνται άμεσα στην παραγωγική διαδικασία. Με βάση τη διάκριση αυτή, η προμήθεια καυσίμων για την κίνηση των απορριμματοφόρων ανήκει στον ΚΑ 6641, η προμήθεια πετρελαίου για θέρμανση του κολυμβητηρίου στον ΚΑ 6643, ενώ η προμήθεια καυσίμων για επιβατικό αυτοκίνητο στον ΚΑ 6411.
Η δαπάνη για καύσιμα ΙΧ αυτοκινήτων που καταβάλλεται σε όσους μετακινούνται με εντολή της υπηρεσίας (χιλιομετρική αποζημίωση), δεν συνιστά δαπάνη του ΚΑ 6411 αλλά του ΚΑ 6422.
Στον ΚΑ 6413 θα εγγραφούν και οι πιστώσεις για την μεταφορά α) παιδιών από τους παιδικούς σταθμούς και β) μελών των ΚΑΠΗ.
Η δαπάνη για τη χρηματοδότηση της μεταφοράς μαθητών δεν εγγράφεται στον ΚΑ 6413, αλλά σε ανεπτυγμένη μορφή του ΚΑ 6162 «Λοιπά έξοδα τρίτων», σύμφωνα με τα όσα αναφέραμε στις οδηγίες για τη συμπλήρωση του τελευταίου αυτού ΚΑ.
Μεταφορές υλικών που αφορούν την εκτέλεση έργων με αυτεπιστασία, θα καταχωρηθούν στους κωδικούς των αντίστοιχων έργων.
642 Οδοιπορικά έξοδα και έξοδα ταξιδιών
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 642 «Οδοιπορικά έξοδα και έξοδα ταξιδιών» εγγράφονται τα έξοδα κινήσεως, διαμονής και ημερήσιας αποζημίωσης των μετακινούμενων για υπηρεσία αιρετών, υπαλλήλων και τρίτων.
Στις περιπτώσεις της υποκατηγορίας αυτής υπάγονται κάθε είδους μετακινήσεις που γίνονται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις περί μετακίνησης με δαπάνες του Δημοσίου.
Οι δαπάνες του ΚΑ 6422 εντάσσονται εφεξής και στην υπηρεσία 00 «Γενικές Υπηρεσίες».
643 Δημόσιες σχέσεις (έξοδα εκθέσεων προβολής και διαφήμισης)
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 643 «Δημόσιες σχέσεις (έξοδα εκθέσεων προβολής και διαφήμισης)» εγγράφονται οι σχετικές δαπάνες, που διενεργούνται κατά τις κείμενες διατάξεις.
644 Συνέδρια και εορτές
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 644 «Συνέδρια και εορτές» εγγράφονται σχετικές δαπάνες για τις οποίες ισχύουν όσα προαναφέρθηκαν για την υποκατηγορία 643.
645 Συνδρομές
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 645 «Συνδρομές» εγγράφονται έξοδα συνδρομών σε εφημερίδες, περιοδικά, ηλεκτρονικά μέσα, internet, βάσεις πληροφοριών κ.λ.π.
646 Έξοδα δημοσιεύσεων
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 646 « Έξοδα δημοσιεύσεων» εγγράφονται τα έξοδα δημοσίευσης ισολογισμών αγγελιών, ανακοινώσεων κ.λπ.
Στον κωδικό 6461 εγγράφονται τα έξοδα δημοσίευσης του ισολογισμού και των λοιπών οικονομικών καταστάσεων που επιβάλλονται από το νόμο (άρθρα 159 παρ. 5 και 163 παρ. 6 του ΚΔΚ).
Στον κωδικό 6462 εγγράφονται τα έξοδα της υποχρεωτικής δημοσίευσης ανακοινώσεων για τους διαγωνισμούς του οικείου δήμου και στον κωδικό 6463 τα έξοδα λοιπών δημοσιεύσεων.
647 Έξοδα καλλιτεχνικών, αθλητικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 647 «Έξοδα καλλιτεχνικών, αθλητικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων» εγγράφονται οι δαπάνες για τις σχετικές δραστηριότητες των δήμων και κοινοτήτων.
648 Έξοδα κατασκηνώσεων εξοχών και συσσιτίων
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 648 «Έξοδα κατασκηνώσεων, εξοχών και συσσιτίων» εγγράφονται τα έξοδα που αφορούν την λειτουργία κατασκηνώσεων του δήμου, οργάνωση αθλητικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων στις κατασκηνώσεις και λειτουργία συσσιτίων.
Στην υποκατηγορία αυτή θα ενταχθούν και τα τρόφιμα που προμηθεύονται οι παιδικοί σταθμοί για τη σίτιση των νηπίων, αναλύοντας τον ΚΑ 6481 εφόσον κάτι τέτοιο θεωρηθεί σκόπιμο.
Στον ΚΑ 6481 θα εγγραφούν και οι δαπάνες για είδη διαβίωσης και περίθαλψης (άρθρο 202 παρ. 2 του ΚΔΚ).
Δαπάνες για χρηματικά βοηθήματα σε οικονομικά αδύνατους κατοίκους, της ίδιας παραγράφου, θα καταχωρηθούν στον ΚΑ 6733.
649 Διάφορα έξοδα γενικής φύσεως
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 649 «Διάφορα έξοδα γενικής φύσεως» εγγράφονται δαπάνες που αφορούν την εκμετάλλευση της κινητής και ακίνητης περιουσίας του δήμου, δικαστικά έξοδα και εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων ή συμβιβαστικών πράξεων, οργάνωση παθητικής αεράμυνας.
Στον κωδικό 6494 εγγράφονται έξοδα που πραγματοποιούν συμβολαιογράφοι και δικαστικοί επιμελητές κατά την άσκηση της δραστηριότητάς τους για τις εργασίες του δήμου. Ειδικά όμως τα συμβολαιογραφικά έξοδα για τα δάνεια, εγγράφονται στον ΚΑ 6514.
Οι αμοιβές συμβολαιογράφων και δικαστικών επιμελητών δεν περιλαμβάνονται στον ανωτέρω κωδικό αλλά στην υποκατηγορία 611 «αμοιβές και έξοδα ελευθέρων επαγγελματιών».
Στον ΚΑ 6492 εγγράφονται και οι πιστώσεις για την αποζημίωση πολιτών από φθορές σε οχήματα λόγω της κακής κατάστασης των οδοστρωμάτων, όπως και οι πιστώσεις για αποζημιώσεις πολιτών λόγω μη τήρησης προθεσμιών διεκπεραίωσης υποθέσεων από τη διοίκηση (αρ. 7 του ν. 3242/2004, και απόφαση ΥΠΕΣΔΔΑ ΔΙΣΚΠΟ/ Φ. 17/ΟΙΚ /17170 ΦΕΚ 1226 /10-8-04 τ. Β).
Εάν με δικαστική απόφαση έχει καταδικαστεί ο δήμος να καταβάλει οφειλές τις οποίες ούτως ή άλλως είχε (π.χ. να καταβάλει τα οφειλόμενα σε έναν εργολάβο), τότε η βασική οφειλή θα καταχωρηθεί στον οικείο ΚΑ ενώ τα δικαστικά έξοδα, αποζημιώσεις κ.λπ., θα καταχωρηθούν στον ΚΑ 6492.
ΚΩΔΙΚΟΣ 65. ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΠΙΣΤΗΣ
651 Πληρωμές για την εξυπηρέτηση δημόσιας πίστης (Δάνεια για κάλυψη λειτουργικών δαπανών)
652 Πληρωμές για την εξυπηρέτηση δημόσιας πίστης (Δάνεια για κάλυψη επενδυτικών δαπανών)
Στους Κ.Α. της κατηγορίας αυτής εγγράφονται οι πιστώσεις που αφορούν τους τόκους και τα χρεολύσια που καταβάλλονται για τα διάφορα δάνεια και έξοδα συμβολαιογραφικά, αμοιβές και προμήθειες τραπεζών που αφορούν τα κάθε είδους δάνεια. Ανεξαρτήτως του σκοπού για τον οποίο έχουν συναφθεί τα δάνεια, οι πληρωμές για αυτά συνιστούν έξοδα της υπηρεσίας «00 – Γενικές υπηρεσίες».
Από την έναρξη ισχύος της διάταξης της παρ. 1 του άρθρου 264 «Πιστοληπτική Πολιτική – Διαδικασία συνομολόγησης δανείου από Δήμους και Περιφέρειες» του ν. 3852/2010 και εφεξής, δεν είναι δυνατή η λήψη δανείου από δήμο για την κάλυψη λειτουργικών αναγκών. Κατά συνέπεια, στους Κ.Α. της κατηγορίας 651 «Πληρωμές για την εξυπηρέτηση δημόσιας πίστης (Δάνεια για κάλυψη λειτουργικών δαπανών)» εγγράφονται μόνο πληρωμές που αφορούν τα πριν την έναρξη ισχύος της ανωτέρω διάταξης συνομολογηθέντα δάνεια.
Εγγράφονται επίσης πληρωμές για δάνεια που τυχόν θα συνομολογηθούν είτε στο πλαίσιο της υπαγωγής του οικείου δήμου στο ειδικό πρόγραμμα εξυγίανσης είτε κατ’ εφαρμογή κάθε άλλης ειδικής διάταξης.
ΚΩΔΙΚΟΣ 66. ΔΑΠΑΝΕΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΑΝΑΛΩΣΙΜΩΝ
Στους κωδικούς της κατηγορίας 66 εγγράφονται οι δαπάνες για την προμήθεια αναλωσίμων υλικών, ανταλλακτικών κ.λπ. Οι δήμοι μπορούν να παρακολουθούν τα υλικά αυτά και μέσω αποθήκης.
661 Έντυπα, βιβλία, γραφική ύλη, εκδόσεις
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 661 εγγράφονται οι δαπάνες για έντυπα – βιβλία – γραφική ύλη – εκδόσεις, ήτοι είδη για τις λειτουργικές ανάγκες των υπηρεσιών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι προμήθειες για αναλώσιμα Η/Υ, μηχανογραφικά έντυπα, γραφική ύλη, φωτοτυπικό χαρτί, εργασίες εκτύπωσης βιβλίων, εντύπων, φωτοτυπίες κ.λπ.
662 Κλινοστρωμνές, είδη κατασκηνώσεως και τρόφιμα
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 662 εγγράφονται οι δαπάνες προμήθειας αναλωσίμων ειδών για κατασκηνώσεις. Η υποκατηγορία αυτή λειτουργεί συμπληρωματικά με την υποκατηγορία 648 και μπορεί να χρησιμοποιηθεί και από τους παιδικούς σταθμούς για την εγγραφή διαφόρων δαπανών όπως παιχνίδια, εκπαιδευτικό υλικό κ.λπ.
663 Είδη υγιεινής και καθαριότητας
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 663 εγγράφονται οι δαπάνες προμήθειας διαφόρων ειδών υγιεινής και καθαριότητος.
664 Καύσιμα και λιπαντικά
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 664 εγγράφονται δαπάνες για καύσιμα και λιπαντικά που χρησιμοποιούνται για κίνηση ή θέρμανση.
665 Υλικό εκτυπωτικών, τυπογραφικών, βιβλιοδετικών και λοιπών εργασιών
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 665 εγγράφονται δαπάνες προμήθειας υλικών εκτυπώσεων, βιβλιοδετήσεων, τοπογραφήσεων, σχεδιάσεων κ.λπ. Και η κατηγορία αυτή λειτουργεί συμπληρωματικά με την υποκατηγορία 661, περιέχοντας πιο εξειδικευμένα είδη.
666 Υλικά συντήρησης κτιρίων και έργων
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 666 εγγράφονται δαπάνες για προμήθεια υλικών συντήρησης κτιρίων όπως οικοδομικών, ηλεκτρολογικών, υδραυλικών, υλικών ελαιοχρωματισμού κ.λπ. Συναφείς κωδικοί της υποκατηγορίας 666 είναι αυτοί της 626 και 733 (βλ. ανωτ. παρατηρήσεις για τον ΚΑ 626).
Εάν η προμήθεια αφορά την εκτέλεση έργου με αυτεπιστασία, θα εγγραφεί στον κωδικό του έργου.
667 Ανταλλακτικά μηχανικού και λοιπού εξοπλισμού
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 667 περιλαμβάνονται τα ανταλλακτικά μηχανικού και λοιπού εξοπλισμού.
668 Υλικά φαρμακείου
669 Λοιπές προμήθειες
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 668 εγγράφονται είδη άμεσης ανάλωσης φαρμακείου κ.λπ., ενώ σε αυτούς της υποκατηγορίας 669 διάφορες προμήθειες υλικών που δεν περιλαμβάνονται στους λοιπούς κωδικούς.
Στον ΚΑ 6691 εγγράφονται δαπάνες για την προμήθεια ειδών σημαιοστολισμού και φωταγωγήσεων.
ΚΩΔΙΚΟΣ 67. ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΓΙΑ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΕΙΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΤΡΙΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ – ΠΑΡΟΧΕΣ – ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΙΣ – ΔΩΡΕΕΣ
Στους κωδικούς της κατηγορίας 67 εγγράφονται οι μεταβιβάσεις εισοδημάτων σε τρίτους, όπως υποχρεωτικές εισφορές, επιχορηγήσεις σε νομικά πρόσωπα, σωματεία κ.λπ. Αναλυτικότερα:
671 Υποχρεωτικές μεταβιβάσεις σε νομικά πρόσωπα
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 671 εγγράφονται οι υποχρεωτικές μεταβιβάσεις εισοδημάτων όπως οι αποδόσεις από θεσμοθετημένους πόρους (ΚΑΠ) σε σχολικές επιτροπές, παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς, αθλητικούς οργανισμούς κ.ο.κ., λοιπές επιχορηγήσεις, καθώς και οι υποχρεωτικές συμμετοχές σε δαπάνες (αποζημίωση μελών υπηρεσιακού συμβουλίου κ.λπ.).
Όποια ποσά έχουν εγγραφεί, στα έσοδα, ως επιχορηγήσεις που παρέχονται διακριτά για μεταβιβασθείσες αρμοδιότητες, πρέπει να εμφανίζονται στο ακέραιο, στα έξοδα, ως αποδόσεις προς τα νομικά πρόσωπα των δήμων που ασκούν αυτές τις αρμοδιότητες. Επί παραδείγματι, το ποσό που εγγράφεται στον ΚΑ 6711 «Απόδοση σε Σχολικές Επιτροπές», πρέπει να είναι τουλάχιστον ίσο με αυτό που εγγράφεται στον ΚΑ 0614 «ΚΑΠ για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών των σχολείων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (άρθρο 55 ν. 1946/1991)». Τα νομικά πρόσωπα, επίσης, θα εμφανίζουν το ίδιο αυτό ποσό στα έσοδά τους στην υποκατηγορία 061 (Θεσμοθετημένοι πόροι για την κάλυψη λειτουργικών αναγκών).
Ο ΚΑ 6715 θα αναπτυχθεί, δηλ. θα δημιουργηθεί κωδικός για κάθε νομικό πρόσωπο του δήμου (ΚΑΠΗ, πνευματικό κέντρο κ.λπ.). Έτσι, στον ΚΑ 6715 θα αθροίζονται όλες οι επιχορηγήσεις προς τα λοιπά νομικά πρόσωπα. Οι πιστώσεις που θα εγγραφούν σε κάθε υποκωδικό του ΚΑ 6715 θα περιέχουν όχι μόνο την επιβαλλόμενη από τη συστατική πράξη υποχρεωτική επιχορήγηση προς το νομικό πρόσωπο, αλλά το σύνολο της επιχορήγησης του δήμου προς αυτό.
672 Υποχρεωτικές εισφορές
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 672 εγγράφονται οι υποχρεωτικές εισφορές που προκύπτουν από την ισχύουσα νομοθεσία και δεν περιλαμβάνονται σε άλλους ειδικότερους κωδικούς. Όλες οι υποχρεωτικές εισφορές έχουν το χαρακτήρα των υποχρεωτικών δαπανών, δηλ. εγγράφονται κατά προτεραιότητα στον προϋπολογισμό.
Σε αναπτυγμένη μορφή του ΚΑ 6721 «Εισφορά υπέρ συνδέσμων» εγγράφονται οι ετήσιες εισφορές υπέρ:
– Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ),
που προβλέπονται στο άρθρο 104 παρ. 4 του ν. 3852/2010,
– των διαβαθμιδικών συνδέσμων δήμων και περιφερειών (άρθρο 105 του ν. 3852/2010), καθώς και
– του ειδικού διαβαθμιδικού συνδέσμου του άρθρου 211 του ν. 3852/2010.
Οι δαπάνες του ΚΑ 6721 εφεξής κατανέμονται όχι μόνο στην Υπηρεσία 00 «ΓΕΝΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ» αλλά και στις λοιπές υπηρεσίες, αναλόγως της φύσης της υπηρεσίας που παρέχει ο φορέας υπέρ του οποίου εγγράφεται η εισφορά. Επί παραδείγματι, εισφορές υπέρ συνδέσμων που παρέχουν υπηρεσίες καθαριότητας ή ύδρευσης κατανέμονται, αντίστοιχα, στην Υπηρεσία 20 «ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΦΩΤΙΣΜΟΥ» ή στην Υπηρεσία 25 «ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΔΡΕΥΣΗΣ, ΑΡΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ».
673 Προαιρετικές εισφορές, παροχές και επιχορηγήσεις
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 673 εγγράφονται οι προαιρετικές εισφορές, παροχές και επιχορηγήσεις. Ειδικότερα:
– Στον ΚΑ 6731 αφορά επιχορηγήσεις προς ΝΠΔΔ που καταβάλλονται βάσει του άρθρου 202 παρ. 1 του ΚΔΚ και με τους όρους που περιγράφονται στο άρθρο αυτό.
– Στον ΚΑ 6732 εγγράφεται η προαιρετική εισφορά υπέρ του δημοσίου για την καταπολέμηση δάκου, καταστροφή αρουραίων και ακρίδων.
– Στον ΚΑ 6733 εγγράφονται τα χρηματικά βοηθήματα σε απόρους που χορηγούνται σύμφωνα με το ίδιο άρθρο του ΚΔΚ (αλλά: η προμήθεια ειδών διαβίωσης και περίθαλψης για τους ίδιους θα εγγραφεί στον ΚΑ 6481).
– Στον ΚΑ 6734 εγγράφονται οι δαπάνες για την καταβολή του επιδόματος ένδειας στους δικαιούχους.
– Στον ΚΑ 6735 εγγράφονται οι επιχορηγήσεις σε αθλητικούς συλλόγους και σωματεία.
– Στον ΚΑ 6736 «Επιχορηγήσεις σε πολιτιστικούς συλλόγους και σωματεία» εγγράφονται και οι επιχορηγήσεις φορέων που συμβάλλουν στην τουριστική ανάπτυξη και προβολή του δήμου (άρθρο 94 παρ. 4 περίπτ. 30 του ν. 3852/2010). Είναι δυνατόν ωστόσο, εναλλακτικά, οι επιχορηγήσεις αυτές να εγγραφούν σε αναπτυγμένη μορφή του ΚΑ 6739 «Λοιπές προαιρετικές πληρωμές για μεταβιβάσεις εισοδημάτων σε τρίτους».
– Στον ΚΑ 6737 θα εγγραφούν τα ποσά που μεταβιβάζονται σε τρίτους προς υλοποίηση προγραμματικών συμβάσεων, δηλ. αποτυπώνουν υποχρεώσεις που ανέλαβε ο δήμος και περιέχονται στη σύμβαση. Για την ορθότερη παρακολούθηση των πόρων που μεταβιβάζονται μέσω προγραμματικών συμβάσεων, ο ΚΑ 6736 θα αναπτυχθεί σε 6736.01, 6736.02 κ.ο.κ. ώστε κάθε προγραμματική σύμβαση να παρακολουθείται χωριστά.
– Στον ΚΑ 6738 θα εγγραφούν τα ποσά των χρηματοδοτήσεων που παρέχονται σε κοινωφελείς δημοτικές επιχειρήσεις, κατά τα προβλεπόμενα στην παρ. 1 του άρθρου 259 του ΚΔΚ. Για την ορθότερη παρακολούθηση των χρηματοδοτήσεων αυτών, ο ΚΑ 6737 θα αναπτυχθεί σε 6737.01, 6737.02 κ.ο.κ. ώστε να παρακολουθούνται χωριστά ανά επιχείρηση.
Σε αναπτυγμένη μορφή του ΚΑ 6739 «Λοιπές προαιρετικές πληρωμές για μεταβιβάσεις εισοδημάτων σε τρίτους» μπορεί να εγγραφούν και οι επιχορηγήσεις φορέων που συμβάλλουν στην τουριστική ανάπτυξη και προβολή του δήμου (άρθρο 94 παρ. 4 περίπτ. 30 του ν. 3852/2010), όπως ήδη αναφέραμε στον Κ.Α. 6735.
Σε αναπτύξεις του ΚΑ 6739 θα εγγραφούν, μεταξύ άλλων, και τα έξοδα των ιδρυμάτων χωρίς νομική προσωπικότητα (περιουσία που έχει διατεθεί στους δήμους για την εκπλήρωση κοινωφελούς σκοπού) για τα οποία έχουν εγγραφεί αντίστοιχα έσοδα σε αναπτύξεις του ΚΑ 1421.
674 Προνοιακά επιδόματα.
Στον κωδικό 6741 εγγράφονται οι πιστώσεις για την καταβολή των προνοιακών επιδομάτων (άρθ. 94 παρ. 3β περ.17 του ν. 3852/2010), όπως προστέθηκε με το άρθ. 1 της παρούσας απόφασης.
ΚΩΔΙΚΟΣ 68. ΛΟΙΠΑ ΕΞΟΔΑ
681 Εγγυήσεις και λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις
682 Έκτακτα έξοδα
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 681 εγγράφονται οι εγγυήσεις που καταβάλλονται από τον δήμο και στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 682 λοιπά έκτακτα έξοδα.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Δαπάνες στις οποίες τυχόν θα προβεί δήμος για την προώθηση και την ανάπτυξη του εθελοντισμού, κατά τα οριζόμενα στα άρθρα 84 παρ. 5 του ν. 3852/2010 και 75 παρ. Ιε περίπτ. 6 ν. 3463/2006, θα εγγραφούν στους οικείους ΚΑ της ομάδας 6, ανάλογα με το αντικείμενό τους.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β: ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ
Στους λογαριασμούς της ομάδας αυτής εγγράφεται το επενδυτικό πρόγραμμα του δήμου. Η ανάλυση των κωδικών για την εγγραφή εξειδικευμένων πιστώσεων γίνεται με τη χρήση της τελείας μετά τον τετραψήφιο κωδικό και την ανάπτυξη ενός διψήφιου ή τριψήφιου κωδικού για κάθε έργο.
Επίσης, οι δαπάνες των επενδύσεων κατανέμονται ανά υπηρεσία. Επί παραδείγματι, για το έργο «κατασκευή αγωγών ύδρευσης» ο ΚΑ της πίστωσης μπορεί να είναι 25/7312.01 ή 25/7312.001. Αναλυτικά:
ΚΩΔΙΚΟΣ 71. ΑΓΟΡΕΣ ΚΤΙΡΙΩΝ, ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ ΠΑΓΙΩΝ
711 Απαλλοτριώσεις και αγορές εδαφικών εκτάσεων
712 Απαλλοτριώσεις και αγορές κτιρίων τεχνικών έργων
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 711 εγγράφονται οι δαπάνες για απαλλοτριώσεις και αγορές οικοπέδων και άλλων εδαφικών εκτάσεων και στους αντίστοιχους της υποκατηγορίας 712 οι δαπάνες για απαλλοτριώσεις και αγορές κτιρίων, εγκαταστάσεων κτιρίων και τεχνικών έργων.
Σε αναπτυγμένη μορφή του κωδικού 711 εγγράφονται οι δαπάνες που αφορούν τους σκοπούς για τους οποίους εισπράχθηκαν:
– το ανταποδοτικό τέλος απαλλοτριώσεων της παρ. 5 του άρθρου 18 του ν. 3870/2010 και
– η ειδική εισφορά του άρθρου 34 του ν. 4067/2012.
Οι απαλλοτριώσεις που θα εγγραφούν στους ΚΑ 7111 και 7121, είναι τόσο αυτές που θα γίνουν βάσει των οικείων διατάξεων του ΚΔΚ (άρθρο 212) και του ν. 2882/2001, όσο και των απαλλοτριώσεων για την εφαρμογή του σχεδίου πόλεως. Οι αγορές των ΚΑ 7112 και 7122, είναι αυτές που θα γίνουν με τις διατάξεις του ΚΔΚ (άρθρο 191).
713 Προμήθειες Παγίων
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 713 εγγράφονται οι δαπάνες προμήθειας κινητών παγίων περιουσιακών στοιχείων (μηχανημάτων, μεταφορικών μέσων, επίπλων, κ.λπ.).
ΚΩΔΙΚΟΣ 73. ΕΡΓΑ
Στους κωδικούς της κατηγορίας 73 εγγράφονται τα έργα του δήμου κατά κατηγορία, κατανεμημένα στην κάθε υπηρεσία. Στην κατηγορία αυτή δηλαδή παρακολουθείται το τεχνικό πρόγραμμα του δήμου.
Κάθε έργο πρέπει να έχει αυτοτελή κωδικό και για το λόγο αυτό η ανάλυση των τετραψήφιων κωδικών εκ των πραγμάτων καθίσταται υποχρεωτική. Αναλυτικότερα:
731 Δαπάνες κατασκευής κτιρίων, έργων ιδιοκτησίας δήμου
732 Δαπάνες κατασκευής πάγιων (μόνιμων) εγκαταστάσεων κοινής χρήσεως
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 731 εγγράφονται κτιριακά έργα «ιδιοκτησίας του δήμου», τα οποία μπορούν να κατανεμηθούν, ανάλογα με το αντικείμενό τους σε διάφορες υπηρεσίες ενώ τα έργα του ΚΑ 7312, λόγω του αντικειμένου τους ανήκουν στην υπηρεσία 25 «Υπηρεσίες ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης».
Τα κτιριακά έργα της υποκατηγορίας 732 (ΚΑ 7321) αφορούν εγκαταστάσεις κοινής χρήσεως δηλαδή περιουσιακά στοιχεία που ανήκουν μεν στον δήμο, πλην όμως η χρήση τους είναι ελεύθερη από όλους.
Τα έργα του ΚΑ 7323 θα ενταχθούν στην υπηρεσία 30 «Τεχνικών έργων», του ΚΑ 7325 προσιδιάζουν στην υπηρεσία 20 «Καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού» και των λοιπών κωδικών στις διάφορες υπηρεσίες, ανάλογα με το φυσικό τους αντικείμενο.
Στον ΚΑ 7325 θα εγγραφούν και τα έργα επέκτασης του ηλεκτροφωτισμού που υλοποιούνται από τη ΔΕΗ.
733 Επισκευές και συντηρήσεις παγίων εγκαταστάσεων κοινής χρήσεως
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 733 εγγράφονται οι επισκευές και οι συντηρήσεις παγίων εγκαταστάσεων που περιλαμβάνονται στο τεχνικό πρόγραμμα του δήμου (και θα εκτελεστούν με τις διαδικασίες των έργων), με ανάλυση ανά έργο, εντεταγμένα στην υπηρεσία που εξυπηρετούν.
Στον ΚΑ 7331 θα εγγραφούν και τα έργα επισκευών και συντηρήσεως των σχολικών ή άλλων κτιρίων, ασχέτως του ότι δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως κοινόχρηστα. Όμως οι επισκευές γενικά που γίνονται από τρίτους και δεν εγγράφονται στο τεχνικό πρόγραμμα ως έργα, θα καταχωρηθούν στην υποκατηγορία 626.
ΚΩΔΙΚΟΣ 74. ΜΕΛΕΤΕΣ, ΕΡΕΥΝΕΣ, ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΑΠΆΝΕΣ
741 Μελέτες – έρευνες και πειραματικές εργασίες
Στους κωδικούς 741, εγγράφονται οι δαπάνες για την εκπόνηση μελετών που αφορούν την εκτέλεση κτιριακών (ΚΑ 7411) ή άλλων (ΚΑ 7412) έργων και εκπονούνται με την ισχύουσα νομοθεσία περί αναθέσεως μελετών.
742 Ειδικές Δαπάνες
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 742, εγγράφονται δαπάνες για την εφαρμογή του σχεδίου πόλεως (μελέτες, πράξεις εφαρμογής κ.λπ.), πλην των απαλλοτριώσεων που θα εγγραφούν στους ΚΑ 7111-7122 καθώς και άλλες ειδικές δαπάνες.
ΚΩΔΙΚΟΣ 75. ΤΙΤΛΟΙ ΠΑΓΙΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΗΣ (ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ ΣΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ)
751 Συμμετοχές σε δημοτικές επιχειρήσεις
752 Συμμετοχή σε λοιπές επιχειρήσεις και λοιπά νομικά πρόσωπα
Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 751 και 752 εγγράφονται οι συμμετοχές του δήμου σε επιχειρήσεις, δηλαδή η καταβολή του αρχικού κεφαλαίου ή η τυχόν αύξησή του.
Η υποκατηγορία 751 έχει αντικατασταθεί με την παρ. 2 του άρθρου 1 της υπ’ αριθμ. 70560/16-11-2009 (ΦΕΚ 2394 Β΄) απόφασης, με την οποία δημιουργήθηκαν διακριτοί τετραψήφιοι κωδικοί για την εγγραφή των συμμετοχών του δήμου ανά είδος επιχείρησης. Οι κωδικοί αυτοί περιλαμβάνουν τόσο τις επιχειρήσεις που έχουν συσταθεί βάσει των διατάξεων του π.δ. 410/1995 και εξακολουθούν να λειτουργούν κατά τα οριζόμενα στην κείμενη νομοθεσία, όσο και αυτές που συστήθηκαν και λειτουργούν κατά τα οριζόμενα στον ισχύοντα ΚΔΚ.
Για την ορθότερη παρακολούθηση των χρηματοδοτήσεων αυτών, οι ανωτέρω τετραψήφιοι κωδικοί θα αναπτυχθούν (επί παραδείγματι ο ΚΑ 7511 θα αναπτυχθεί σε 7511.01, 7511.02 κ.ο.κ.) ώστε να παρακολουθείται ξεχωριστά η συμμετοχή ανά επιχείρηση ή νομικό πρόσωπο.
Στον ΚΑ 7518 «Συμμετοχή σε αστικές εταιρείες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα», εγγράφονται και οι εισφορές σε δίκτυα δήμων και περιφερειών (άρθρο 101 του ν. 3852/2010).
Οι κωδικοί της υποκατηγορίας εντάσσονται στον κα 10 «Οικονομικές και διοικητικές υπηρεσίες».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ: ΠΛΗΡΩΜΕΣ Π.Ο.Ε., ΛΟΙΠΕΣ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ
ΚΩΔΙΚOΣ 81. ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΑΠO ΠΑΡΕΛΘOΝΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΤΗ
811 Πληρωμές υποχρεώσεων λειτουργικών δαπανών (ΠΟΕ)
812 Πληρωμές επενδυτικών δαπανών (ΠΟΕ)
813 Έκτακτα έξοδα (ΠΟΕ)
Στους Κ.Α. των υποκατηγοριών 811, 812, 813 αποτυπώνονται οι υποχρεώσεις για δαπάνες που έγιναν τα προηγούμενα οικονομικά έτη και οι οποίες δεν πληρώθηκαν.
Οι τετραψήφιοι κωδικοί της υποκατηγορίας 811 αντιστοιχούν κατά βάση στους τριψήφιους της ομάδας 6 δηλαδή αποτυπώνουν τις υποχρεώσεις Π.Ο.Ε. από λειτουργικά έξοδα, σε επίπεδο υποκατηγορίας.
Πιθανές οφειλές Π.Ο.Ε. από δάνεια και από μεταβιβάσεις εισοδημάτων, θα εγγραφούν στον ΚΑ 8117.
Οι δαπάνες της Ομάδας 8, κατανέμονται σε όλες τις υπηρεσίες κατά περίπτωση.
ΚΩΔΙΚΟΣ 82. ΛΟΙΠΕΣ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ
Η κατηγορία αυτή αφορά αποδόσεις σε τρίτους (δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία) των παρακρατηθέντων φόρων και εισφορών. Οι κωδικοί αυτοί στην ουσία δεν αποτελούν δαπάνες για τον δήμο αλλά είναι ποσά που εισπράττονται για λογαριασμό τρίτων και αποδίδονται σε αυτούς.
821 Απόδοση συνταξιοδοτικών εισφορών
822 Απόδοση φόρων και λοιπών επιβαρύνσεων
823 Απόδοση Ασφαλιστικών εισφορών
824 Λοιπές εισπράξεις υπέρ τρίτων
ο Στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 821 εγγράφονται οι αποδόσεις συνταξιοδοτικών εισφορών που έχουν εγγραφεί ως έσοδο στους ΚΑ της υποκατηγορίας εσόδων 411,
ο στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 822 οι αποδόσεις που έχουν εγγραφεί ως έσοδο στους ΚΑ της υποκατηγορίας εσόδων 412,
ο στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 823 οι αποδόσεις που έχουν εγγραφεί ως έσοδο στους ΚΑ της υποκατηγορίας εσόδων 413 και
ο στους Κ.Α. της υποκατηγορίας 824 οι αποδόσεις που έχουν εγγραφεί ως έσοδο στους ΚΑ της υποκατηγορίας εσόδων 414. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και το υπέρ της ΕΥΔΑΠ εισπραττόμενο ποσοστό 22% επί της δαπάνης κατασκευής έργων αποχέτευσης.
Το σύνολο των ποσών που θα εγγραφούν ως εισπράξεις στους Κωδικούς Εσόδων 4111-4142 θα πρέπει να προβλεφθούν και ως πληρωμές στους Κωδικούς Εξόδων 8211-8242.
Σε ανεπτυγμένη μορφή του ΚΑ 8224 εγγράφεται το ποσοστό που αποδίδεται στο δημόσιο για απλή παραχώρηση αιγιαλού-παραλίας. Το αντίστοιχο έσοδο που εισπράττεται υπέρ του δημοσίου εγγράφεται σε ομοίως ανεπτυγμένη μορφή του ΚΑ 4124.
825 Πάγιες προκαταβολές
826 Λοιπές επιστροφές
Στις υποκατηγορίες 825 και 826 εγγράφονται οι πιστώσεις για τη χορήγηση πάγιας προκαταβολής και για επιστροφές αχρεωστήτως εισπραχθέντων ποσών.
Στον ΚΑΕ 8262 «Επιστροφή χρημάτων λόγω ανάκλησης κατανομής χρηματοδότησης ΠΔΕ» ενταλματοποιούνται οι ανακλήσεις κατανομών χρηματοδότησης για έργα και λοιπές δράσεις του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.
Στον ΚΑΕ 8263 «Επιστροφή χρηματοδοτήσεων ΕΣΠΑ λόγω δημοσιονομικής διόρθωσης (ν. 4314/2014) ενταλματοποιούνται τα ποσά του ΕΣΠΑ που επιστρέφονται σε εφαρμογή των αποφάσεων δημοσιονομικής διόρθωσης του ν. 4314/2014.
ΚΩΔΙΚΟΣ 83. ΕΠΙΧΟΡΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ Π.Ο.Ε.
Οι πιστώσεις που εγγράφονται στον ΚΑ 83 μπορούν να διατεθούν μόνο για πληρωμή υποχρεώσεων, οι οποίες εξοφλούνται μέσω της επιχορήγησης ληξιπροθέσμων.
ΚΩΔΙΚOΣ 85. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΜΗ ΕΙΣΠΡΑΞΗΣ ΕΙΣΠΡΑΚΤΕΩΝ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΒΕΒΑΙΩΘΕΝΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΤΗ
Στον λογαριασμό αυτόν παρακολουθείται η πρόβλεψη μη είσπραξης των εισπρακτέων υπολοίπων από τα προηγούμενα οικονομικά έτη. Στους κωδικούς της κατηγορίας 32 των εσόδων εγγράφονται όλες οι απαιτήσεις του δήμου που έχουν βεβαιωθεί κατά τα παρελθόντα οικονομικά έτη.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ: ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ
Η ομάδα εξόδων 9 αποτελείται από ένα μόνο κωδικό, με το ποσό που προβλέπεται για την ενίσχυση πιστώσεων που αποδεικνύονται ανεπαρκείς ή και για την εγγραφή νέων πιστώσεων, που δεν είχαν προβλεφθεί κατά την κατάρτιση του προϋπολογισμού.
Το ύψος του αποθεματικού που εγγράφεται στον κωδικό αυτόν, δεν μπορεί να υπερβαίνει το ανώτατο όριο που προβλέπεται από το άρθρο 161 του ΚΔΚ (ποσοστό 5% των τακτικών εσόδων που εγγράφονται στον προϋπολογισμό).

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Αθήνα, 26 Ιουλίου 2017

Κράτα το

Κράτα το

Φαράγγι Ριντόμου , πετρολάγκαδο

Το φαράγγι του Ριντόμου αποτελεί ένα δημιούργημα της φύσης ιδιαίτερου κάλους, με ωραιότατους γεωμορφολογικούς σχηματισμούς, ποικιλομορφία ειδών πανίδας και χλωρίδας και είναι χώρος κατάλληλος για αναψυχή, φυσική άσκηση και πεζοπορία, με ειδική αισθητική και τουριστική σημασία.  Περπατώντας είτε στο φαράγγι του Ριντόμου είτε σ’ εκείνο του Βυρού, έχετε πολλές πιθανότητες να συναντήσετε κόσμο. Οι τουρίστες, τα έχουν ανακαλύψει και τα «ξεκοκαλίζουν». Οι περισσότεροι τουριστικοί οδηγοί που κυκλοφορούν στην Ευρώπη μιλούν με θαυμασμό γι’ αυτά τα φαράγγια .
  Το φαράγγι βρίσκεται στην αρχή της Μεσσηνιακής Μάνης, 15 χλμ. από την Καλαμάτα και ξεκινά από τις εκβολές του ρέματος Σάνταβα στην ακτή της Σάντοβας και φτάνει κάτω από την κορυφή του Προφήτη Ηλία του Ταύγετου, σε μήκος 21 χλμ..Προς τη μεριά της θάλασσας, το φαράγγι λέγεται Φαράγγι της Κοσκάρακας.

 

Τα εξαιρετικά καλντερίμια στα Πηγάδια και στα Αλτομιρά αποτελούν φυσική δίοδο προς το Φαράγγι του Ριντόμου, ενώ η πρόσβαση γίνεται και από τις Γαϊτσές ή από την Κοσκάρακα (Κοσκάργα), με το υπέροχο γεφύρι, στην παλαιά οδό Καλαμάτας – Κάμπου.

Ένα από τα αξιοθέατα στο Φαράγγι του Ριντόμου είναι το πέτρινο Πηγαδιώτικο γεφύρι. Έχει δύο τόξα, το ένα πάνω από το άλλο, ενώνοντας τις όχθες του φαραγγιού. Το φαράγγι σε αυτό το σημείο είναι στενό, σαν μία πανύψηλη πύλη που δημιουργούν οι κάθετοι βράχοι.

Οι λάτρεις του βουνού και της φύσης θα μείνουν έκπληκτοι από τις ομορφιές του Φαραγγιού Ριντόμου.   Η καλύτερη εποχή για τη διάσχισή του κρίνεται το τέλος της άνοιξης με αρχές καλοκαιριού, οπότε οι κλιματολογικές συνθήκες ευνοούν τη ‒σχετικά‒ απαιτητική διαδρομή.

Πρώτη ιστορική αναφορά γίνεται από τον Παυσανία (160 μ.Χ) όταν πέρασε από το φαράγγι, το οποίο αναφέρει ως Χοίρειο Νάπη (φαράγγι των αγριόχοιρων) και αποτελούσε φυσικό όριο Μεσσηνίων και Σπαρτιατών.
  Χρησιμοποιήθηκε από τους κατοίκους της περιοχής ως οδός επικοινωνίας με τον Ταϋγετο και τη Λακωνία, με αποτέλεσμα να υπάρχουν σήμερα αρκετά αξιόλογα πολιτιστικά στοιχεία του παρελθόντος, όπως τα πέτρινα καλοδιατηρημένα καλντερίμια στα: Σωτηριάνικα-Αλτομιρά, Πηγάδια-Βόρειο και Σωτηριάνικα-Τούμπια, καθώς και τα πέτρινα τοξοειδή γεφύρια στην Κοσκάρακα και τα Τούμπια.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΑΛΛΗ ΠΗΓΉ

Αν η πρώτη σας αναγνωριστική επαφή με τα φαράγγια θέλετε να είναι σύντομη και εύκολη, δεν έχετε παρά να ακολουθήσετε τον δρόμο από Καλαμάτα για Στούπα και ύστερα από 10 χλμ. θα πέσετε στην νέα γέφυρα στη θέση Κοσκάρακα (ή Κοσκάργα όπως την λένε οι τοπικοί). Εδώ θα πρέπει να σταματήσετε και να κατέβετε στο φαράγγι.
Στο τελευταίο δηλαδή κομμάτι του φαραγγιού του Ριντόμου. Πολλοί το κομμάτι αυτό μέχρι τη θάλασσα το ονομάζουν φαράγγι της Κοσκάρακας και ύστερα από 5 χιλιόμετρα θεαματικότατης διαδρομής, καταλήγει σε πανέμορφη αμμουδιά. Για τον Παυσανία ετούτο το πετρολάγκαδο ήταν το φυσικό όριο ανάμεσα στη Λακωνία και τη Μεσσηνία. Εάν προχωρήσεις 1,5 χιλιόμετρο ανάντι από τη γέφυρα (ανάντι= κίνηση αντίθετα με τη ροή του ρέματος), θα συναντήσεις την όμορφη τοξωτή πετρογέφυρα που εξυπηρετούσε την πεζοπορική κίνηση από το χωριό Κάμπος, στα Σωτηριάνικα. Στα 10 χλμ. ανάντι συναντάς το φοβερό στένεμα του φαραγγιού του Ριντόμου, αλλά γι’ αυτό θα μιλήσουμε παρακάτω.
Βρισκόμενος στην κοίτη του φαραγγιού και πριν ξεκινήσει κανείς τη σύντομη πορεία προς τη θάλασσα (κατάντι – ακολουθώντας δηλαδή τη ροή) βλέπεις τρία γεφύρια. Το πρώτο, μικρότερο και ομορφότερο, φτιάχτηκε στα 1850 περίπου και ήταν πέτρινο με καμάρα, για να εξυπηρετεί τους πεζοπόρους. Η μεγάλη (δεύτερη) τσιμεντένια γέφυρα από επάνω κατασκευάστηκε το 1934 από αυστριακό μηχανικό για να περνούν και αυτοκίνητα, και πριν λίγα χρόνια κρίθηκε μη ασφαλής. Η τρίτη που κατασκευάστηκε (δίπλα σε άλλο σημείο) αν και “βαραίνει” ιδιαίτερα το τοπίο, είναι η “ασφαλής” της νέας χιλιετίας.
Στο σημείο αυτό λέει η παράδοση, οι βάρδιες (όπως έλεγαν τότε τις σκοπιές) των Μανιατών, μετά από σύντομη μάχη νίκησαν και φόνευσαν τον Κοσκάρ Αγά και το ασκέρι του, που προσπάθησαν να εισέλθουν στην αδούλωτη Μάνη μέσα από το φαράγγι, αφού άφησαν τις βάρκες τους στη Σάνταβα, στις εκβολές του χειμάρρου. Σε αυτό το γεγονός αποδίδουν οι γέροντες από τα γύρω χωριά την ονομασία Κοσκάρακα ή Κοσκάραγα.

Η πλέον εντυπωσιακή περιοχή του είναι το “στένεμα” της κοίτης του σε πλάτος περίπου 3μ, ύψους 60μ και μήκους 100μ, που βρίσκεται στον πεζόδρομο από το Κέντρο (Γαϊτσες) προς τα Πηγάδια. Σπουδαίο μνημείο παραδοσιακής μορφής αποτελεί το διπλό πέτρινο γεφύρι που συνδέει τα κατακόρυφα συμπαγή πρανή του προαναφερόμενου ιδιαίτερου κάλους φυσικού σχηματισμού.
Με σημείο αναφοράς τη στενή γέφυρα του φαραγγιού στο δρόμο Καλαμάτα-Κάμπος και σε απόσταση 12 χλμ., το φαράγγι χωρίζεται σε δύο ρέματα, στο ρέμα του Ριντόμου και το ρέμα του Καρέα. Στη θέση αυτή βρίσκεται το Μοναστήρι της Παναγίας της “Καψοδεματούσας” που εορτάζει στις 2 Ιουλίου με παραδοσιακό πανηγύρι. Όμοια σε 5 χλμ. ανάντι και επί του ρέματος του “Ριντόμου”, κοντά στον οικισμό “Ρίντομο”, υπάρχει το ξωκκλήσι της Αγίας Μαρίνας που εορτάζει πανηγυρικά από τους κτηνοτρόφους της περιοχής στις 17 Ιουλίου.

Συνεχίζοντας τον αυτοκινητόδρομο έφτασα στο χωριό Κάμπος, που παλιότερα ήταν το μεγαλύτερο της Μεσσηνιακής Μάνης με τρομερή ελαιοπαραγωγή. Από την αγορά του Κάμπου έστριψα αριστερά για Γαϊτσές, τη συστάδα αυτή των συνοικισμών που ακούνε σήμερα στα ονόματα Κέντρο, Βορινό, Ανατολικό και Χώρα.
Ανηφορίζοντας στα αριστερά φαίνεται η μεγάλη δολίνη, η στρογγυλή τρύπα από κατολίσθηση στην πλαγιά του υψώματος. Το Βορινό, το πρώτο χωριό επάνω στον δρόμο, εντυπωσιάζει με την παραδοσιακή αρχιτεκτονική των σπιτιών του και στρίβοντας στην πλατεία, επάνω στην όμορφη παλιά εκκλησία του Αγίου Νικολάου με το μεταγενέστερο καμπαναριό, αντικρίζεις τη μεγαλειώδη πανοραμική εικόνα από το φαράγγι του Ριντόμου.
Μπαίνοντας στον βατό χωματόδρομο η κορυφή του Ταϋγέτου απέναντι είναι το “Τραγοβούνι” (υψόμ. 1908), ενώ ξεχωρίζουν απέναντι και τα Αλτομυρά. Ο δρόμος αυτός περνάει δίπλα από το απίθανο εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία και πάνω από τις πηγές του Άβορου (μέσα στο ρέμα) που υδροδοτούν πολλά χωριά της περιοχής. Στις τρεις επόμενες χωμάτινες κεντρικές διασταυρώσεις έστριψα αριστερά και ύστερα από 4,5 χλμ. από το Βορινό, στο τέλος του δρόμου σταμάτησα (υπάρχει και σχετική ταμπέλα – υψόμετρο 840).
Η κατηφόρα είναι φαρδιά στην αρχή, έπειτα από προσπάθεια διάνοιξης του δρόμου για την εξυπηρέτηση των βοσκών. Το κομμάτι αυτό του παραδοσιακού πέτρινου μονοπατιού χάλασε, αλλά στη συνέχειά του αποκαλύπτει τη μαγική διαδρομή. Πριν από το φοβερό καλντερίμι στα δεξιά του δρόμου βρίσκεται η πηγή της Μάνας, που υδροδοτεί την περιοχή και τώρα είναι σφραγισμένη. Εδώ λένε πως παλιότερα λειτουργούσαν γύρω στους 10 νερόμυλους.
Το περπάτημα προς την κοίτη του φαραγγιού είναι απίθανη εμπειρία και σταδιακά το τοπίο σε υποβάλλει. Κατηφορίζοντας, η τσιμεντένια γέφυρα που ενώνει τις όχθες του φαραγγιού, το οποίο στενεύει σταδιακά, δεν θα πρέπει να σας ξενίσει. Την έφτιαξαν στη δεκαετία του ’70, για να περνάνε τα μουλάρια ακολουθώντας το νέο ευκολότερο μονοπάτι για το χωριό Πηγάδια. Συνεχίζοντας ίσια προς τον κοίτη αντικρίζεις το στένεμα των βράχων και η ψυχή σου σφίγγεται.
Εδώ τα “θαύματα” ξετυλίγονται το ένα μετά το άλλο. Από την κοίτη πια αρνείσαι να πιστέψεις στα μάτια σου, καθώς οι βράχοι μοιάζουν να γλείφουν ο ένας τον άλλον και το ορμητικό πέρασμα του νερού έχει αφήσει ανεξίτηλα σημάδια. Τα ζωνάρια που διατρέχουν τα κατακόρυφα πρανή είναι σαν αδιάψευστοι χρονομετρητές της ζωής του φαραγγιού του Ριντόμου. Υπάρχουν σημεία που το ανθρώπινο σώμα ίσα που χωράει, ενώ στο μικρό καταρρακτάκι αφέθηκα στη φανταστική δροσιά των κρυστάλλινων σταγόνων. Το θέαμα είναι απερίγραπτα συγκλονιστικό και όσο ψάχνεις με τα μάτια τόσο ανακαλύπτεις περισσότερα.

Γυρίζοντας τον χρόνο πίσω, ανοίγοντας το βιβλίο “Μάνη” του Πάτρικ Λη Φέρμορ, του Εγγλέζου που περπάτησε στα 1952 τα φαράγγια της περιοχής, ανακαλύπτεις ότι τα πράγματα δεν έχουν αλλάξει πολύ από τότε. Η περιγραφή του είναι εντυπωσιακή: “Το φαράγγι έγινε υπερβολικά στενό, έτσι που να σου προκαλεί κλειστοφοβία. Τα στριφογυριστά στρώματα των πετρωμάτων κάθε πλευράς προσαρμόζανε στα ταίρια τους σα να ήταν χωρισμένα με μια μαχαιριά. Ενώνονταν σχεδόν πάνω μας- συνδεόντουσαν σ’ ένα μέρος, ψηλά πάνω μας, με μια παλιά ημικυκλική γέφυρα – βυθίζοντας τη στενή κοίτη που ήταν σπαρμένη με κομμάτια από βράχους, στο μισοσκόταδο. Οι κορνίζες των υγρών βράχων κρεμιόντουσαν από πάνω κι έσταζαν σταλακτίτες κι ένα όλο και πιο χοντρό υφάδι από αναρριχητικά φυτά, αγριόχορτα και κουτσουρεμένα δέντρα έπνιγαν τους κατωφερικούς βραχότοιχους. Όλα τριγύρω ήταν σκοτεινά και υγρά…”.
Σηκώνοντας τα μάτια ψηλά αντίκρισα και το εκπληκτικό, σχεδόν αόρατο από το πλαϊνό μονοπάτι, παλιό πέτρινο γεφύρι με διπλή καμάρα (στο μονοπάτι για τα Πηγάδια). Είναι λιλιπούτειο αλλά και μοναδικό σε όλη την Ελλάδα, γιατί έχει διπλή καμάρα (το ένα πέτρινο τόξο πάνω στο άλλο!). Κατασκευάστηκε με λαϊκή σοφία και αποδεικνύει περίτρανα ότι η καμάρα στα γεφύρια δεν είναι αρχιτεκτονικό χαρακτηριστικό, αλλά στατικό!
Στο στένεμα αυτό του φαραγγιού δεν υπήρχαν προεξοχές για να στηριχθεί η καμάρα, αλλά ψάχνοντας χαμηλότερα τις βρήκαν. Έστησαν, λοιπόν, την πρώτη καμάρα χαμηλότερα και επάνω της στήριξαν εκείνη τη δεύτερη, του πετρογέφυρου. Απίθανη τεχνική, απίθανοι μάστορες και καλλιτέχνες μαζί αυτοί που την έφτιαξαν!
Από το φανταστικό σημείο του στενέματος αυτού και μέχρι την θέση Κοσκάρακα που αναφέραμε πιο πριν, η απόσταση είναι 10 χιλιόμετρα και καλύπτεται περπατώντας (κατάντι) σε 2,5 ώρες περίπου. Σε όλο του το μήκος το φαράγγι του Ριντόμου είναι βατό. Προχωρώντας ανάντι από τη θέση αυτή στα 5,5 χιλιόμετρα συναντάς το Διλάγκαδο, οικισμό βοσκών. Εδώ το φαράγγι χωρίζεται και το δεξί κομμάτι είναι του Ριντόμου (αφού οδηγεί και στο ομώνυμο χωριό – για το οποίο δεν υπάρχει άλλος δρόμος), ενώ το αριστερό είναι ο Βίντολης.
Στο Διλάγκαδο επίσης υπάρχει και η ονομαστή εκκλησία της Παναγιάς της Καψοδεματούσας. Όταν πολύ παλιά αλώνιζαν το στάρι στο πέτρινο αλώνι του μικρού οικισμού, από την οπλή του αλόγου πετάχτηκε μια σπίθα και ξαφνικά πήραν φωτιά όλες οι θημωνιές καίγοντας τη σοδειά. Την ημερομηνία την θυμούνται όλοι, ήταν 2 Ιουλίου, και το εκκλησάκι της Παναγίας που έχτισαν, τότε γιορτάζει! Οι λάτρεις του βουνού και της φύσης θα μείνουν έκπληκτοι από τις ομορφιές του Ριντόμου.


  Η διαδρομή χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερου κάλους γεωλογικούς σχηματισμούς, βραχώδη απόκρημνα πρανή, σπάνιες παραγενέσεις, στρωματότοπους με χαρακτηριστικές χρωματογραφικές περιοχές και ορθοπλαγιές με σπήλαια, που φέρουν ευδιάκριτους από την κοίτη του ρέμματος σταλακτίτες.
  Η πλέον εντυπωσιακή περιοχή του είναι το «στένεμα» της κοίτης του σε πλάτος περίπου 3μ, ύψους 60μ και μήκους 100μ, που βρίσκεται στον πεζόδρομο από το Κέντρο (Γαϊτσες) προς τα Πηγάδια. Σπουδαίο μνημείο παραδοσιακής μορφής αποτελεί το διπλό πέτρινο γεφύρι που συνδέει τα κατακόρυφα συμπαγή πρανή του προαναφερόμενου ιδιαίτερου κάλους φυσικού σχηματισμού.
  Με σημείο αναφοράς τη στενή γέφυρα του φαραγγιού στο δρόμο Καλαμάτα-Κάμπος και σε απόσταση 12 χλμ., το φαράγγι χωρίζεται σε δύο ρέματα, στο ρέμα του Ριντόμου και το ρέμα του Καρέα. Στη θέση αυτή βρίσκεται το Μοναστήρι της Παναγίας της «Καψοδεματούσας», που εορτάζει στις 2 Ιουλίου με παραδοσιακό πανηγύρι. Όμοια, σε 5 χλμ. ανάντι και επί του ρέματος του «Ριντόμου», κοντά στον οικισμό «Ρίντομο», υπάρχει το ξωκκλήσι της Αγίας Μαρίνας που εορτάζει πανηγυρικά από τους κτηνοτρόφους της περιοχής στις 17 Ιουλίου.
  Ανηφορίζοντας μέσα από το φαράγγι προς την αλπική ζώνη του Ταϋγετου από τις Κιτριές στην εκβολή του χειμάρρου Σάνταβα, στη μεσογειακή ζώνη, υπάρχουν σχίνα, κοκορεβυθιές, θαμνώδη πουρνάρια και άριες, φιλύκια, χρυσόξυλα, γκορτσιές, κουμαριές, γλιστροκουμαριές κ.ά., ενώ στην ημιορεινή ζώνη υπάρχουν γαύροι, μελιοί, σφενδάμια, μεγάλοι πρίνοι, μεγάλες αριές, πλατάνια κ.ά και στην ορεινή ζώνη έλατα, κέδροι, μουρτζιές, τρικουκιές και αγριοκορομηλιές.

 

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

ΤΟ «PIDIMA» ΚΑΤΕΚΤΗΣΕ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΑΠΩΝΙΑΣ

Το ελαιόλαδο που έγινε πηγή ζωής για ένα μικρό χωριό της Μεσσηνίας…

Ο Γιώργος Σάκκας, μεγάλωσε στην Αθήνα. Κατάγεται όμως από το Πήδημα Μεσσηνίας. H μυρωδιά του λιοτριβιού που βγάζει το πρώτο λάδι, το λεγόμενο αγουρέλαιο είναι η μαγική μυρωδιά που πλημμυρίζει το χωριό… «Σου δημιουργεί.», όπως μας λέει χαρακτηριστικά κι ο ίδιος. «Ένα απίστευτο συναίσθημα που μένει αξέχαστο. Όπως κι η μυρωδιά αλλά κι η γεύση που αφήνει στον ουρανίσκο το ζυμωτό χειροποίητο ψωμί συνοδευόμενο με ζεστό αγουρέλαιο κατευθείαν από το διαχωριστήρα του λιοτριβιού».

Τους καλοκαιρινούς μήνες όταν ο Γιώργος ήταν μικρός επισκεπτόταν συχνά το χωριό του. Tον παππού και τη γιαγιά, όπως παραδοσιακά κάνουμε όλοι στην Ελλάδα… Το 2013 όμως μετεγκαταστάθηκε για 10 μήνες στο χωριό για να στήσει από την αρχή το νέο επιχειρηματικό του εγχείρημα. Την παραγωγή , τυποποίηση και την εξαγωγή ελαιόλαδου…Από τότε οι επισκέψεις στο Πήδημα Μεσσηνίας γίνονται όλο και πιο συχνές…

 

pidima4

Ο Γιώργος Σάκκας αισθάνεται πολύ υπερήφανος για το δημιούργημά του…

 

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΧΩΡΙΟ «ΠΗΔΗΜΑ» ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΩΣ ΒΓΗΚΕ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ…

 

Το Πήδημα Μεσσηνίας είναι ένα καταπράσινο πανέμορφο , ιστορικό χωριό, 15χλμ. πριν την πόλη της Καλαμάτας με απίστευτο φυσικό πλούτο. Επί Τουρκοκρατίας τρία κορίτσια του χωριού, στην προσπάθεια τους να ξεφύγουν από τους Τούρκους πήδηξαν στο κενό από το ψηλότερο σημείο του χωριού το κάστρο, το οποίο χτίστηκε από τους Βυζαντινούς γύρω στο 1.300μ.Χ.. Προς τιμήν αυτής της ηρωικής τους πράξης, δόθηκε στο χωριό το όνομα Πήδημα. Στο χωριό και στη σκιά του κάστρου βρίσκονται και οι πηγές του ποταμού Άρη που υδροδοτούν την πόλη της Καλαμάτας. Σε πολύ κοντινή απόσταση από τις πηγές βρίσκεται και η λίμνη του χωριού με κύκνους, χήνες, πάπιες, χέλια ακόμα και καβούρια. Όλη η ευρύτερη περιοχή της Μεσσηνίας είναι ταυτισμένη από την αρχαιότητα με την ελιά. Είναι άπειρα τα ευρήματα που μαρτυρούν την ύπαρξη της στην καθημερινότητα των ανθρώπων. Στο εμπόριο, σε αθλητικά και θρησκευτικά γεγονότα. Στο Πήδημα εκτός από τα υπεραιωνόβια ελαιόδεντρα, υπάρχουν και τα ερείπια ενός αρχαίου ελαιοτριβείου που πολλά μέρη του είναι ευδιάκριτα ακόμα και σήμερα όπως οι παλιές μυλόπετρες.

«Την πρωτόγνωρη ανάμειξη αισθήσεων μεταξύ δάσους, υγρού στοιχείου και ιστορίας, λίγα μέρη στην Ελλάδα μπορούν να στη προσφέρουν…». Γι’ αυτό και ο Γιώργος έδωσε το όνομα του χωριού του στο brand του ελαιόλαδου του. Το ονόμασε “ Pidima “ και έκανε το μικρό χωριό της Μεσσηνίας γνωστό σε όλο τον κόσμο…

 

pidima1

Ενα εξαιρετικό προϊόν, σε μια εξαιρετική τοποθεσία…

 

 

ΞΕΚΙΝΗΣΕ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΤΟΥ ΣΠΟΥΔΑΙΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΤΟΥ

 

«Μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα και αφού δε μου άρεσε τίποτα από όλα αυτά τα ονόματα που είχα βρει διαπίστωσα ότι το όνομα το είχα μπροστά μου αλλά δεν το έβλεπα. Έτσι αποφάσισα το αυτονόητο και προς τιμήν του χωριού μου ονόμασα το λάδι μου Pidima. Είναι πολύ μεγάλη τιμή για μένα που το ελαιόλαδο μου φέρνει το όνομα του χωριού μου και το μαθαίνουν στο εξωτερικό». Μας αναφέρει με καμάρι ο Γιώργος και συνεχίζει. «Με την αγροτική ζωή δεν είχα καμία σχέση. Είμαι μεγαλωμένος στην πόλη ζηλεύοντας από μικρός την ελευθερία του χωριού. Πάντα μου άρεσε το συναίσθημα της φυσικής ελευθερίας κάτι που δε στο προσφέρει μια πόλη και κυρίως η Αθήνα».

Ο Γιώργος ασχολείται με τις μεταφορές και τα τελευταία δύο χρόνια εργάζεται παράλληλα σε ναυτιλιακή εταιρεία στον Πειραιά. «Αυτή η παιδεία μου, με βοήθησε αρκετά στο να συντονίσω σωστά τον τρόπο μεταφοράς των φορτίων μου στο εξωτερικό. Είναι σημαντικό ο πελάτης μου να παραλαμβάνει με ασφάλεια και ακρίβεια την παραγγελία του γιατί έτσι χτίζεται μία σχέση εμπιστοσύνης που είναι απαραίτητη για την έναρξη μιας νέας συνεργασίας».

Πώς όμως ξεκίνησε η Υλοποίηση αυτού του εγχειρήματος; «Το έναυσμα για να ξεκινήσω την υλοποίηση της ιδέας, για την εξαγωγή του ελαιόλαδου, ήταν οι άριστες κριτικές που δεχόμουν από φίλους όταν κάθε χρόνο τους έδινα μια φιάλη ελαιόλαδο. Όλοι μου έλεγαν ότι είχε κάτι το διαφορετικό από τα ελαιόλαδα που ήδη κατανάλωναν στο σπίτι τους. Στη συνέχεια δόθηκαν δείγματα σε chef και σε ειδικούς γευσιγνωσίας ελαιόλαδου όπου και από εκεί είχα άριστες κριτικές. Έτσι στα τέλη του 2013 ξεκίνησα να κάνω πράξη την ενασχόληση μου με την εξαγωγή του ελαιόλαδου».

 

pidima3

Η συσκευασία και το μπουκάλι του ελαιολάδου «Pidima».

 

 

 

«Έχω δικά μου κτήματα, αλλά δε φτάνει η ποσότητα που παράγω για την επαγγελματική μου δραστηριότητα. Έχουμε συνάψει συνεργασία με ντόπιους μικρούς παραγωγούς οι οποίοι έχουν επιλεχθεί με πολύ αυστηρά κριτήρια όπως το υψόμετρο των κτημάτων τους, ο τρόπος ύδρευσης τους, η μορφολογία του εδάφους τους κλπ. Υπάρχουν συνεχείς χημικές αναλύσεις στη ποιότητα του ελαιόλαδου καθώς και σε όλα τα στάδια της περισυλλογής του ελαιοκάρπου από τα κτήματα έως και τη μεταφορά του στο ελαιοτριβείο. Απευθυνόμαστε σε πολύ απαιτητικές αγορές. Η ποιότητα μας πρέπει να είναι πάντα σε υψηλά επίπεδα και είμαστε ιδιαίτερα αυστηροί».

Η πρώτη παρουσία του ελαιόλαδου στην αγορά ήταν το Σεπτέμβριο του 2014 και η ανταπόκριση του κόσμου ήταν ιδιαίτερα θερμή και θετική. Το Pidima κατέκτησε την αγορά της Κίνας και την Ιαπωνίας. «Ήμουν σίγουρος για την ποιότητα του ελαιόλαδου μου και από την πρώτη στιγμή πίστεψα σε αυτό. Στην αρχή ξεκινήσαμε με πολύ μικρές συνεργασίες και αυτή τη στιγμή μετά από εντατική και σκληρή δουλειά το ελαιόλαδο μας ταξιδεύει σε Ευρώπη, ΗΠΑ, Ιαπωνία και Κίνα. Οι πιο αξιόλογες αγορές είναι της Ιαπωνίας και της Κίνας. Στην Ιαπωνία έχουμε μια πολύ καλή συνεργασία με την Helios Greek products, που την έχει ένας Έλληνας (και πλέον πολύ καλός φίλος) ο οποίος μαθαίνει στους Ιάπωνες την Ελληνική Μεσογειακή διατροφή με πολύ μεγάλη επιτυχία. Διοργανώνει events με πολύ μεγάλη ανταπόκριση και οι Ιάπωνες ενθουσιάζονται δοκιμάζοντας το ελαιόλαδο μας αλλά και άλλα ελληνικά προϊόντα όπως είναι το μέλι».

«Μόνο στην Ιαπωνία το 2016 κάναμε εξαγωγή περισσότερες από 1.400 γυάλινες φιάλες ελαιόλαδου ενώ η πρόβλεψη για το 2017 είναι να τριπλασιαστεί η εξαγωγική μας δραστηριότητα. Στη Κίνα ξεκινήσαμε συνεργασία πριν από 2 μήνες περίπου. Οι επικοινωνία μας μαζί τους κράτησε περισσότερο από 10 μήνες και αφού τους κερδίσαμε με την ποιότητα και την αξιοπιστία μας. Ξεκινήσαμε συνεργασία στέλνοντας τις πρώτες 5.000 φιάλες ελαιόλαδου υψηλής διατροφικής αξίας και ήδη είναι στα ράφια delicatessen και εστιατορίων στην τεράστια αγορά της Κίνας…».

 

ΤΟ BRAND «ALL LIVE OIL» ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ HEALTH CLAIM

 

Το Δεκέμβριο του 2015 αποφάσισε να ανεβάσει ακόμα περισσότερο τον πήχη της ποιότητας και παρουσίασε στη Helexpo στην Αθήνα το νέο μέλος της εταιρίας του με το brand All Live Oil στο Christmas Food Festival που διοργάνωσε το Αθηνόραμα.

« Πρόκειται για ελαιόλαδο που διαλέγεται με πολύ αυστηρά κριτήρια από τα καλύτερα ελαιόλαδα της περιοχής μας. Το οποίο ανήκει στην κατηγορία Health Claim βάση του ευρωπαϊκού κανονισμού 432/2012. Σύμφωνα με τον κανονισμό η ημερήσια κατανάλωση 20gr ελαιόλαδου προστατεύει από την οξείδωση των λιπιδίων του αίματος και έχει πιστοποιηθεί από το τμήμα Φαρμακογνωσίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του World Olive Center λόγω των πολύ υψηλών σε περιεκτικότητα φαινολών ουσιών που περιέχει».

Γιατί είναι όμως τόσο σημαντικές οι πολυφαινόλες για την υγεία μας; «Έχει επιβεβαιωθεί επιστημονικά ότι η κατανάλωση υψηλών φαινολικών ελαιολάδων βοηθά στην πρόληψη της νόσου Alzheimer, μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου σκοτώνοντας τα καρκινικά κύτταρα, προλαμβάνει τις καρδιακές παθήσεις, μειώνει το σάκχαρο στο αίμα, είναι ωφέλιμο για το πάγκρεας, επιβραδύνει τη συσσώρευση του γαλακτικού οξέος στους μύες και πολλές άλλες διατροφικές αλλά και φαρμακευτικές χρήσεις που συνεχίζονται να ερευνώνται». Σήμερα, το συγκεκριμένο προϊόν διατίθεται σε πολύ περιορισμένη ποσότητα ετησίως, σε φιάλη 250 ml…

Οι 3.000 ώρες ετήσιας ηλιοφάνειας …Δίνουν άρωμα και γεύση στο λάδι…«Η ποιότητα του ελαιόλαδου εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως οι κλιματολογικές συνθήκες, η μεταφορά του, ο τρόπος αποθήκευσης κλπ. Πολύ σημαντική είναι επίσης και η διαδικασία παραγωγής στο ελαιοτριβείο. Εμείς συνεργαζόμαστε με σύγχρονο ελαιοτριβείο και είμαι παρών σε όλη τη διαδικασία». Λέει ο Γιώργος στο humanstories.gr.

 

pidima5

Η διαδικασία ολοκλήρωσης του εξαιρετικού προϊόντος από την Μεσσηνία.

 

 

ΟΙ ΤΡΟΜΕΡΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

 

Έχει τις γνώσεις ο καταναλωτής να ξεχωρίσει το καλό λάδι; «Η προσωπική μου άποψη είναι ότι ο κόσμος δεν γνωρίζει να ξεχωρίζει το καλό ελαιόλαδο. Όμως είναι θετικό ότι ενδιαφέρεται να μάθει. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε την ποιότητα του ελαιόλαδου που χρησιμοποιούμε στην καθημερινή μας διατροφή καθώς και την προέλευση του. Ένα πολύ πρόχειρο έλεγχο που μπορούμε να κάνουμε όλοι μας στα αγουρέλαια είναι να δοκιμάζουμε σκέτο ελαιόλαδο χωρίς ψωμί και όσο πιο δυνατή είναι η πικρή αίσθηση που θα μας αφήσει στη γλώσσα και στο λαιμό τόσο καλύτερο είναι το ελαιόλαδο. Αυτό που προτείνω είναι να πάμε ένα πολύ μικρό δείγμα σε διαπιστευμένο χημείο και με ένα πολύ μικρό κόστος να μας δώσει τη χημική ανάλυση που κατατάσσει ανάλογα το ελαιόλαδο μας στις κατηγορίες που έχουμε (εξαιρετικό παρθένο, παρθένο ελαιόλαδο κλπ.)».

Τα μελλοντικά πλάνα του Γιώργου είναι πολλά και κυρίως αφορούν την τουριστική ανάπτυξη της περιοχής. «Χρειαζόμαστε νέα, φρέσκα μυαλά, όραμα και όρεξη για δουλειά. Ζούμε σε ένα ευλογημένο τόπο και δεδομένης του σεβασμού μας σε αυτό η προβολή του και η αξιοποίηση του είναι επιτακτική ανάγκη αν θέλουμε να ξεφύγουμε από τη σκληρή πραγματικότητα που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια. Έχουμε πολύ δραστήριους ανθρώπους στην τοπική κοινότητα και στο σύλλογο, οι οποίοι δίνουν τον καλύτερο τους εαυτό παρόλο τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν. Οι τόποι καταγωγής μας και τα τοπικά μας προϊόντα είναι πυλώνας ανάπτυξης τόσο της τοπικής όσο και της εθνικής οικονομίας μας. Η χώρα μας και τα ποιοτικά μας προϊόντα είναι πολύ ισχυρά brand στο εξωτερικό».

«Είναι πολύ συγκινητικό να βλέπεις το ελαιόλαδο μας με το όνομα του χωριού μας στην ετικέτα μας, να το αγοράζουν καταναλωτές σε χώρες χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά και να μαθαίνουν τα προϊόντα και τον τόπο μας. Ήδη πολλοί φίλοι και συνεργάτες μας από το εξωτερικό έχουν εκδηλώσει το ενδιαφέρον τους να επισκεφτούν το Πήδημα Μεσσηνίας. Στην Ελλάδα, ήδη από τις παρουσιάσεις του ελαιόλαδου μας που έχουν γίνει στην τηλεόραση αλλά και στο διαδίκτυο, έχουν μάθει το χωριό μας. Αυτό είναι μια πολύ μεγάλη ικανοποίηση για μένα αλλά και για τους συντοπίτες μου. Η προβολή του χωριού μας είναι ύψιστης προτεραιότητας για όλους μας και αυτό γίνεται από τον καθένα μας ξεχωριστά. Οι άνθρωποι στο Πήδημα είναι πολύ φιλόξενοι και εγκάρδιοι και μπορεί εύκολα κάποιος να το διαπιστώσει κατά την επίσκεψη του…Πραγματικά, μια επίσκεψη στα αξιοθέατα του χωριού μας θα σας πείσει για τους λόγους που είμαστε τόσο πολύ δεμένοι με τον τόπο καταγωγής μας. Τα υπόλοιπα θα τα διαπιστώσετε εσείς από κοντά….».

Η αγορά του εξωτερικού είναι τεράστια σύμφωνα με τον Γιώργο. Οι νέοι πρέπει να ασχοληθούν με τις εξαγωγές του ελαιόλαδου. «Όσο πιο πολλοί είμαστε τόσο πιο δυνατοί μπορούμε να γίνουμε. Είναι τεράστια η αγορά του εξωτερικού και η μόνη λογική που δεν χωρά είναι αυτή της ανταγωνιστικότητας. Όσοι την ακολούθησαν, έχασαν. Μακάρι να καταφέρουμε να ενώσουμε τις δυνάμεις και τις σκέψεις μας . Τότε μόνο η επιτυχία μας θα είναι σίγουρη…».

Ο Γιώργος μένει στην Αθήνα αλλά τα τελευταία πέντε χρόνια στο χωριό μένουν πια μόνιμα οι γονείς του. Ο Γιώργος το επισκέπτεται όμως πάρα πολύ τακτικά ειδικά αυτή την περίοδο. Γιατί δοκιμάζουνε και ελέγχουνε τα νέα ελαιόλαδα. Στόχος του είναι να μείνει μόνιμα κάποια στιγμή στο χωριό αλλά όχι ακόμα… Η παρουσία του στην Αθήνα είναι προς το παρόν αναγκαία… «Όταν θα δημιουργήσω τη δική μου οικογένεια θα ήθελα να είμαι στην ύπαιθρο και όχι σε μια μεγάλη πόλη. Στην ύπαιθρο έχεις ποιοτική ζωή, καθαρίζει το μυαλό σου, η σκέψη σου. Έχεις το αίσθημα της ελευθερίας και μπορείς και διαχειρίζεσαι τις καταστάσεις σε διαφορετικές συνθήκες απ’ ότι σε μια μεγάλη πόλη. Σίγουρα υπάρχουν και μειονεκτήματα αλλά πιστεύω πως τα πλεονεκτήματα υπερτερούν…».

Μάθετε περισσότερα ΕΔΩ http://www.pidima.eu/ , https://www.facebook.com/pidimaoliveoil/

“Πώς είστε κυρίες και κύριοι; Ονομάζομαι Άλφρεντ Χίτσκοκ.”

“Πώς είστε κυρίες και κύριοι; Ονομάζομαι Άλφρεντ Χίτσκοκ.”

13 Αυγούστου του 1899

Χίτσκοκ

Σε ένα μικρό σπίτι στο Leytonstone (πατρίδα του Ντέιβιντ Μπέκαμ και των Iron Maiden) του ανατολικού Λονδίνου, ο μανάβης και έμπορος πουλερικών Ουίλλιαμ και η σύζυγός του Έμμα Τζέιν αποκτούν το τρίτο και τελευταίο τους τέκνο. Το στρουμπουλό νεογέννητο θα πάρει αργότερα το όνομα του αδερφού του πατέρα του – Αλφρεντ…

Στον μικρό Alfred δόθηκε αυστηρή ρωμαιοκαθολική ανατροφή και εκπαίδευση. Αφού έκανε ένα σύντομο πέρασμα από το Salesian College κατέληξε στο Ιησουίτικο St Ignatius’ College του Stamford Hill. Τα παιδικά του χρόνια, όπως συνήθιζε να τα περιγράφει, δεν ήταν ούτε ευτυχισμένα ούτε συνηθισμένα. Πώς θα μπορούσαν άλλως τε;!

Τα περισσότερα παιδιά δεν τον αποδέχονταν και τον κορόιδευαν για την παχυσαρκία του. Έτσι, ο ίδιος απομονώθηκε αρκετά ενώ οι γονείς τους τον περιόριζαν πολύ. Ήτανε περίπου πέντε ετών, όταν ο πατέρας του τον έστειλε στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής με ένα σημείωμα προς τον αξιωματικό υπηρεσίας, ζητώντας του να τον κλειδώσει στο κρατητήριο για πέντε λεπτά, θέλοντας να τον τιμωρήσει για κάποια σκανταλιά του.

Το γεγονός αυτό προκάλεσε όμως στον Άλφρεντ έναν διαρκή φόβο προς τους αστυνομικούς που δεν τον ξεπέρασε ποτέ. Από εκεί προέρχονται και τα συχνά θέματα αδίκως κυνηγημένων χαρακτήρων που αντιμετωπίζουν ένα σκληρό κυνήγι από τις Αρχές.

Ο πατέρας του πέθανε, όταν εκείνος ήταν δεκαπέντε ετών. Τότε άφησε το κολέγιο, για να πάει να σπουδάσει Ναυπηγική και Ναυτική Μηχανολογία. Στα χρόνια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου κρίθηκε ακατάλληλος για να σταλεί στο πεδίο της μάχης κι έτσι υπηρέτησε σε εργασίες γραφείου μαζί με δόκιμους του συντάγματος Μηχανικών.

Μετά το πέρας του πολέμου, έπιασε την πρώτη του δουλειά ως σχεδιαστής και διαφημιστής στην Τηλεγραφική Εταιρεία Henley’s. Στην εφημερίδα της εταιρείας ξεκίνησε να γράφει άρθρα και διηγήματα το 1919.

Το πρώτο του κομμάτι έφερε τον τίτλο “Gas”. Όλα εκείνα τα γραπτά του διηγούνταν συναρπαστικές ιστορίες που, συνήθως, κατέληγαν σε μία απροσδόκητη λύση. Σε ένα από αυτά παρουσιάζει και μία αναλυτική περιγραφή της μέλλουσας γυναίκας του,  Alma Reville, την οποία μέχρι τότε…δεν είχε ακόμη γνωρίσει.


 
[Πίσω από την κάμερα και όχι μόνο…]

23HITCHCOCK1-master1050

Ο Χίτσκοκ υπήρξε λάτρης του κινηματογράφου από τα εφηβικά του κιόλας χρόνια. Έτσι, δεν άργησε να μεταπηδήσει από την τηλεγραφική εταιρεία στην ραγδαία αναπτυσσόμενη τότε βιομηχανία του σινεμά.

Λόγω των γνώσεών του, ξεκίνησε ως σχεδιαστής τίτλων και διάτιτλων στο παράρτημα του Λονδίνου της αμερικανικής εταιρείας παραγωγής, Famous Players-Lasky, μέσω της οποίας πραγματοποιούσε παραγωγές η  Paramount Pictures, στα Islington Studios.

Λίγα χρόνια μετά, η εταιρεία αποσύρθηκε από το Λονδίνο και ο ίδιος προσελήφθη από τον παραγωγό Μάικλ Μπάλκον. Εκείνος ίδρυσε αργότερα μία εταιρεία με την επωνυμία Gainsborough Pictures.

Χρειάστηκαν να περάσουν πέντε χρόνια, μέχρι ο νεαρός Άλφρεντ να σταθεί πίσω από την κάμερα και να καθίσει στην καρέκλα του σκηνοθέτη. Στο μεσοδιάστημα εργάστηκε άλλοτε ως σεναριογράφος, άλλοτε ως σκηνογράφος και βοηθός του σκηνοθέτη Γκράχαμ Κατς (1884 – 1958).

Για τα γυρίσματα μιας από τις ταινίες του, ο Άλφρεντ βρέθηκε στη Γερμανία, όπου παρακολούθησε γυρίσματα της ταινίας “The Last Laugh”, σε σκηνοθεσία του μεγάλου εξπρεσσιονιστή δημιουργού Φρίντριχ Βίλχελμ Μουρνάου (1888 – 1931). Εκεί πρωτομαγεύτηκε από την τεχνική και το ύφος του γερμανικού αυτού καλλιτεχνικού ρεύματος και επηρεάστηκε και ο ίδιος στην προσωπική του φιλμογραφία.

Το ντεμπούτο του Χίτσκοκ έγινε το 1922 με την κωμωδία “Number 13“, της οποίας τα γυρίσματα δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ για οικονομικούς λόγους. Οι ταινίες που ακολούθησαν ήταν το ίδιο άτυχες, μέχρι που το 1927, παρουσιάζει το θρίλερ “The Lodger: A Story of the London Fog” (“Ο Ενοικιαστής”). Κοινό και κριτικοί αποθεώνουν το φιλμ και το όνομά του αρχίζει να ακούγεται.

Την ίδια περίοδο ο Χίτσκοκ προσλαμβάνει υπεύθυνο δημοσίων σχέσεων για να τον προωθήσει, νυμφεύεται την βοηθό του,  Άλμα Ρέβιλ, στο South Kensington του Λονδίνου και το 1928 αποκτούν τη μοναχοκόρη τους,  Πατρίσια. Από κει και πέρα τίποτα δεν ήταν ίδιο.

hitchcock-alfred-reville-alma-001-portrait_0Ο Άλφρεντ Χίτσκοκ με τη σύντροφο και πιστή του συνεργάτιδα, Άλμα
lodger-entrance.jpg
Στιγμιότυπο του “Ενοικιαστή” (1927)

[“Απολαμβάνω να παίζω με το κοινό, σαν να ήταν πιάνο”.]
24_01
Στα γυρίσματα της “Rebecca” (1940).

Το 1929, ο Χίτσκοκ γυρίζει την – κατά πολλούς ιστορικούς – πρώτη ομιλούσα βρετανική ταινία, “Blackmail” και εισάγει μερικά από τα – μετέπειτα – συνήθη μοτίβα του. Aκολουθεί η ακμή τη βρετανικής περιόδου του, με κλασικές πλέον ταινίες, όπως: “The Man Who Knew Too Much” (1934), “The 39 Steps” (1935), “Sabotage” (1936) και το περίφημο “The Lady Vanishes” (1938). Την επόμενη χρονιά, σκηνοθετεί την τελευταία του ταινία στην Γηραιά Αλβιώνα και ο παραγωγός Ντέιβιντ Ο. Σέλζνικ αρπάζει το μοναδικό του ταλέντο και το φέρνει στο Χόλιγουντ με ένα επταετές συμβόλαιο. 

H συναρπαστική “Rebecca” (1940), βασισμένη στο ομότιτλο μυθιστόρημα της Δάφνη Ντι Μωριέ (1907 – 1989), αποτελεί την πρώτη του δημιουργία σε αμερικανικό έδαφος. Η ταινία σημείωσε μεγάλη επιτυχία και εκθειάστηκε από την Ακαδημία, η οποία τις έδωσε έντεκα υποψηφιότητες για Όσκαρ από τις οποίες κέρδισε τις δύο (Καλύτερης Ταινίας – είναι η μόνη της φιλμογραφίας του Χίτσκοκ με το βραβείο αυτό – και Καλύτερης Ασπρόμαυρης Φωτογραφίας). Ο Χίτσκοκ απέσπασε την πρώτη του υποψηφιότητα για το Όσκαρ Σκηνοθεσίας και χωρίς να επαναπαυθεί, έβαλε μπρος για τις επόμενες.

Κατά την περίοδο του μεσοπολέμου, ο πολυπράγμων σκηνοθέτης γύρισε ποικίλων ειδών ταινίες, αλλά και ταινίες μικρού μήκους και ντοκυμανταίρ με θέμα το Ολοκαύτωμα και γαλλόφωνες προπαγανδιστικές ταινίες υπέρ της εξορισμένης Ελεύθερης Γαλλίας του Σαρλ ντε Γκωλ. Στο δεύτερο μισό της ίδιας δεκαετίας, παρουσιάζει έξοχες δημιουργίες, όπως το “Spellbound” (1945) και το “Notorious” (1946) με την Ίνγκριντ Μπέργκμαν να πρωταγωνιστεί και στις δύο.

Η φήμη του εκτοξεύεται μέσα στην επόμενη δεκαετία με αριστουργηματικές ταινίες, όπως: “Strangers on a Train” (1951), “Dial M for Murder” και “Rear Window” (1954), το remake του “The Man Who Knew Too Much” (1956), “Vertigo” (1958) – έχει αναδειχθεί καλύτερη ταινία στην ιστορία του κινηματογράφου από πολλές επίσημες ψηφοφορίες – και το “North by Northwest” (1959) με τον Κάρι Γκραντ.

020-rear-window-theredlist
Στα απαιτητικά γυρίσματα του Rear Window (1954) με το πελώριο σκηνικό και το σκαμμένα δάπεδο (!)

Εκείνα τα χρόνια, ο Μάστερ του Σασπένς είχε ήδη μαζέψει τέσσερις υποψηφιότητες για το Όσκαρ Σκηνοθεσίας, οι ταινίες του είχαν αναδείξει δημοφιλείς πρωταγωνιστές, είχε συνεργαστεί με καταξιωμένους συγγραφείς και οπερατέρ και είχε εισάγει καινοτόμες τεχνικές και είχε φέρει εις πέρας μεγαλεπήβολα και δύσκολα projects.

Άλλη μία ευφυής κίνηση ήταν το πέρασμά του στη μικρή οθόνη, η οποία τότε πολιορκούσε την κυριαρχία του κινηματογράφου και σε μεγάλο βαθμό την είχε κατατροπώσει. Τον Οκτώβριο του 1955 προβάλλεται στην τηλεόραση το πρώτο επεισόδιο της μακρόβιας σειράς μυστηρίου και τρόμου, “Alfred Hitchcock Presents” (1955-1962).

Η εκπομπή με την χαρακτηριστική εισαγωγή και πλειάδα διάσημων πρωταγωνιστών να παρελαύνουν στα αυτοτελή επεισόδιά της, άφησε εποχή και οδήγησε αργότερα στην γέννηση του “Psycho” (“Ψυχώ”) (1960). Ο αυτού μεγαλειότης Άλφρεντ εμφανιζόταν ως αφηγητής στην έναρξη κάθε ιστορίας, ενώ υπήρξε και σκηνοθέτης και παραγωγός πολλών επεισοδίων. “Good evening”….

Alfred-Hitchcock-Presents

Alfred Hitchcock Presents Intro…


[“Όλοι τρελαινόμαστε λιγάκι μερικές φορές”…]
Libraries-Team_Images-url-12_2.sflb_.jpg
Καθυστερείστε, αν τολμάτε…

Έπειτα από τις ακριβές και χρωματιστές παραγωγές των 50’s, ο Χίτσκοκ αποφασίζει να πλάσει κάτι πιο καινούριο, πλησιέστερο στην τηλεοπτική αισθητική που είχε ξεκινήσει να υπερισχύει, αλλά και να βάλει ένα υψηλού κινδύνου στοίχημα με τον εαυτό του και τους θεατές, που τόσο λάτρευε να βασανίζει… Συνεπαρμένος από το το βιβλίο “Psycho” του Ρόμπερτ Μπλοκ (1917 – 1994), αγοράζει τα δικαιώματα και βάζει μπροστά το ριψοκίνδυνο σχέδιό του.

Χωρίς να προσλάβει κάποιο από τα γνωστά αστέρια της εποχής, χωρίς το φανταχτερό technicolor και τα παχυλά budget, ξεκινάει μία ασπρόμαυρη ταινία τρόμου και φρίκης με πολύ χαμηλό προϋπολογισμό κι ένα ευέλικτο επιτελείο τεχνικών με τηλεοπτική εμπειρία. Η γέννηση του “Psycho” είναι γεγονός.

Η σκοτεινή ιστορία του Νόρμαν Μπέιτς (Άντονι Πέρκινς) και της μητέρας του…έκανε πάταγο. Ουρές στήνονταν στα ταμεία του κινηματογράφου και φυσικά εγκαίρως, γιατί η διαφημιστική καμπάνια με τον αυστηρό σκηνοθέτη να δείχνει το ρολόι του και να προειδοποιεί, δεν άφηνε πολλά περιθώρια. Δίχασε τους κριτικούς μα σίγουρα ενθουσίασε πολλούς και άλλη μία καινούρια λαμπρή σελίδα άνοιγε για την πορεία της 7ης Τέχνης και την εξέλιξή της.

Η ταινία απέσπασε τέσσερις υποψηφιότητες για Όσκαρ (μεταξύ των οποίων και στην κατηγορία της Σκηνοθεσίας), κέρδισε Χρυσή Σφαίρα Β’ Γυναικείου Ρόλου η Τζάνετ Λι και ακόμη και σήμερα συγκαταλέγεται στις κορυφαίες ταινίες όλων των εποχών.

Εν συνεχεία, τα “Πουλιά” (1963) επανέλαβαν μία σχεδόν ισάξια επιτυχία, αλλά από κει και πέρα άρχισε η κάμψη της καριέρας του “Αρχιτέκτονα τους Σασπένς”. Ειδικότερα από το “Torn Curtain” (1966) καμία νέα δημιουργία του δεν ανταποκρινόταν στις απαιτήσεις των θεατών και στην ίδια του την αξία. Εξαίρεση αποτελεί το “Frenzy” (1972), η μόνη χιτσκοκική ταινία χαρακτηρισμένη ως Ακατάλληλη, η οποία γυρίστηκε στην Αγγλία.

Ο Χίτσκοκ είχε γυρίσει στον τόπο του εγκλήματος… Τέσσερις υποψηφιότητες για Χρυσή Σφαίρα απέσπασε αυτή η “ενοχλητική”, όπως την είχε χαρακτηρίσει η κόρη του, ταινία.

Οι τίτλοι τέλους έπεσαν με το “Family Plot” (1976), σε σενάριο του βραβευμένου Έρνεστ Λέμαν (1915 – 2005).

Ο Χιτς, όπως τον αποκαλούσαν μερικοί, δεν κέρδισε ποτέ του Όσκαρ, όπως και αρκετά άλλα βαρύγδουπα βραβεία. Το 1968 η Ακαδημία του απένειμε ένα τιμητικό Όσκαρ για το σύνολο της καριέρας του, ενώ δεν είχε καν αποσυρθεί ακόμη. H Βενετία και οι Κάννες δεν τον βράβευσαν ποτέ αν και οι ταινίες του είχαν φτάσει σε ποικίλων κατηγοριών υποψηφιότητες.

Ο Άλφρεντ Χίτσκοκ παραλαμβάνει το Τιμητικό Όσκαρ της Ακαδημίας, λέγοντας απλώς “Ευχαριστώ”.

Παρ’ όλο τον εμπορικό χαρακτήρα της κυρίαρχης φιλμογραφίας του, ο Άλφρεντ Χίτσκοκ έχει μελετηθεί, αναλυθεί και δεχθεί διθυραμβικά σχόλια και κριτικές από θεατές και ειδικούς του κινηματογράφου όσο λίγοι σκηνοθέτες. Ακόμη και οι ριζοσπαστικοί, επαναστάτες της Νουβέλ Βαγκ θαύμαζαν τα έργα του και αναφέρονταν σε αυτά. Χαρακτηριστικά, ο ίδιος ο Φρανσουά Τρυφφώ τού είχε πάρει συνεντεύξεις, όπου μακροσκελώς μιλούσαν για το σύνολο του έργου του.

Σε πολλές ψηφοφορίες μεταξύ ειδικών, ιστορικών και κριτικών κινηματογράφου ο Βρετανός auteur έχει επανειλημμένως αναδειχθεί Κορυφαίος Σκηνοθέτης του Κινηματογράφου και ολόκληρες γενιές από κινηματογραφιστές έχουν επηρεαστεί και εμπνευστεί από αυτόν και την παρακαταθήκη που άφησε.

Στις 29 Απριλίου του 1980, από νεφρική ανεπάρκεια, ο πολυσχιδής, παραγωγικός, αξεπέραστος Δάσκαλος με την μυστηριώδη του περσόνα, πέρασε στο αγαπητό του σκοτάδι για πάντα και το έργο του στο αιώνιο φως…

web-hitchcock-2-getty.jpg


[Apodyoptis_special: #4 Πράγματα που δεν ξέρατε για τον Χιτς:]
  • Στα παιδικά του χρόνια ήταν υποχρεωμένος να στέκεται μπροστά στο κρεββάτι της μητέρας του και να της εξιστορεί κάθε μέρα τα νέα του.
  • Στα γυρίσματα, συνήθιζε μόλις τελείωνε το τσάι του, να πετάει χωρίς διακριτικότητα το φλιτζάνι με το πιατάκι του πίσω από τον ώμο του.
  • Είχε δηλώσει, πως ο Λουίς Μπουνιουέλ είναι ο καλύτερος σκηνοθέτης του κόσμου.
  • Η αγαπημένη του προσωπική του ταινία ήταν το “Shadow of a Doubt” (1943).

Κράτα το

Κράτα το

Θύτες και θύματα το ίδιο;

25/8/2017

Σπύρος Τζόκας Αντιπεριφερειάρχης Δυτικού Τομέα Αθηνών
Ο Φρύνιχος τιμωρήθηκε από τους Αθηναίους, όταν τους θύμισε με τρόπο δραματικό, στο θέατρο, την άλωση της Μιλήτου, «οι Αθηναίοι ζημίωσαν τον Φρύνιχο ως υπομνήσαντα οικεία κακά». Αυτό σημαίνει ότι η Ιστορία τους πλήγωνε και ήθελαν να την ξεχάσουν ή να την διαγράψουν. Η λήθη, όμως, δεν απέτρεψε τους περσικούς πολέμους, δεν απέτρεψε τους αντιπάλους να φτάσουν στον Μαραθώνα. Αντίθετα η δυναμική απάντηση των αθηναίων και των συμμάχων απέτρεψαν την άλωση της Αθήνας.

Αντίστοιχες προσπάθειες διαγραφής της ιστορίας ή προσαρμογής αυτής στα μέτρα της πολιτικής συγκυρίας σημειώθηκαν πολλές από τότε. Μια τέτοια βίαιη επιχείρηση αναθεώρησης της Ιστορίας διαδραματίζεται τα τελευταία χρόνια και στην Ε.Ε, στην οποία συμμετέχουν πολιτικοί, ακαδημαϊκοί, πανεπιστημιακοί και άλλοι.

Ημέρα μνήμης λένε η 23η Αυγούστου. Στις 23 Αυγούστου 1939 η Σοβιετική Ένωση και η ναζιστική Γερμανία προχώρησαν στην υπογραφή συμφώνου μη επίθεσης, το οποίο έμεινε γνωστό στην Ιστορία ως σύμφωνο Ρίμπεντροπ – Μολότωφ, από τα ονόματα των Υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών. Χύθηκε πολύ μελάνι από τότε για τη συμφωνία αυτή και διατυπώθηκαν πολλές απόψεις και έχει φωτισθεί από κάθε πλευρά, δικαιώνοντας κυρίως την πολιτική επιλογή της Σοβιετικής Ένωσης απέναντι σε έναν τότε εχθρικό κόσμο.

Απομονώνουν, λοιπόν, χοντροκομμένα το γεγονός αυτό από την μετέπειτα προσφορά της Σοβιετικής Ένωσης στον αντιφασιστικό αγώνα με τα τόσα θύματα και τολμούν να εξισώνουν τον φασισμό με τον κομμουνισμό και να οικοδομούν την ασεβή και προκλητική θεωρία των δύο άκρων. Φανταστείτε λοιπόν την εξίσωση του αγωνιστή – κομμουνιστή Ναπολέοντα Σουκατζίδη που εκτελέστηκε στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής από τους Ναζί με τον δήμιο του, τον διοικητή του στρατοπέδου Χαϊδαρίου Φίσσερ!!!

Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι τωρινό, δεν είναι σημερινό. Δεν το ξεκίνησε η Εσθονία με τη σημερινή διεθνή διάσκεψη για τα εγκλήματα του Ναζισμού και του Κομμουνισμού, όπως ισχυρίζεται. Η εσθονική προεδρία απλά εκμεταλλεύεται τη συγκυρία για τη διοργάνωση μιας αντικομμουνιστικής φιέστας και εκτελεί συμβόλαιο, αδιαφορώντας για το αίμα των θυμάτων της αντιφασιστικής νίκης. Βρίσκεται στη γραμμή της παραχάραξης της Ιστορίας και του προκλητικού συμψηφισμού των θυτών με τα θύματα.

Εδράζεται στη γιγαντιαία επιχείρηση του «ιστορικού αναθεωρητισμού”, την οποία ξεκίνησαν Γερμανοί ιστορικοί, ήδη από τη δεκαετία του ’60, την συνέχισαν επαξίως Γάλλοι, Άγγλοι, Αμερικανοί και εσχάτως προστέθηκαν και οι ημέτεροι ιστορικοί με τις «ακριβείς” καταμετρήσεις σκοτωμένων από την ΟΠΛΑ αφ’ ενός, τους ταγματασφαλίτες και λοιπούς δωσίλογους αφ’ ετέρου. Μπορείτε να φανταστείτε το αποτέλεσμα των καταμετρήσεων αυτών: η κόκκινη τρομοκρατία ήταν αγριότερη και μαζικότερη από τη μαύρη τρομοκρατία!!! Έλεος.

Ψήγματα μόνο αυτής της επιχείρησης φτάνουν και στη δημοσιότητα από αστοχίες ή βολιδοσκοπήσεις των παραπάνω…. μόνο ψήγματα, καθώς η δουλειά είναι οργανωμένη και καλά στημένη. Εκσυγχρονισμός, συμβιβασμός, υποχώρηση και αναθεώρηση της Ιστορίας συμβαδίζουν. Αυτή η πολιτική και ακαδημαϊκή ιντελιγκέντσια επιχειρεί να επιβάλλει τις μεταμοντέρνες – πλην υπόδουλες – απόψεις στους μελλοντικούς δασκάλους της νέας γενιάς, ώστε να αλλάξει η Ιστορία.

Για τους μη εξοικειωμένους σ’ αυτού του είδους την ιστορική μπακαλική, να προσθέσω ότι ο «ιστορικός αναθεωρητισμός”, όχι όμως και το τέκνο του ο «ιστορικός αρνητισμός” (:”δεν υπήρξε ολοκαύτωμα”) κ.λπ. – δεν αποσιωπούν τα εγκλήματα του ναζισμού. «Απλώς”, λιγοστεύουν, τεχνηέντως ή χονδροειδώς, το μερίδιο αίματος του ναζισμού κατά τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο, το επιρρίπτουν στην ευθύνη αποκλειστικά μιας μερίδας γνωστών ηγετών ναζί και των SS – μέχρι του σημείου ώστε οι θανατωθέντες Εβραίοι στα στρατόπεδα να μην ξεπερνούν, κατ’ αυτούς, τα δύο με τρία το πολύ εκατομμύρια.

Από την άλλη πλευρά αυγατίζουν τα θύματα εις βάρος των Γερμανών και των συμμάχων τους, π.χ. εξαιτίας των συμμαχικών βομβαρδισμών πόλεων και μη στρατιωτικών εγκαταστάσεων, και έτσι, στον σχετικό ισολογισμό, ναζί και σύμμαχοι έρχονται πάτσι. Θύτες και θύματα το ίδιο. Ξεχνιέται έτσι η φρίκη, αθωώνονται τα εγκλήματα και οδηγούν τους λαούς στη λήθη.

Αυτή είναι η «θεωρία”, ήδη λεπτουργημένη στα χρόνια του Μεσοπολέμου και κύριο ιδεολογικό και θεωρητικό εργαλείο του «ελεύθερου κόσμου” τα ατέλειωτα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου. Ίσως, θα νόμιζε κανείς, ότι τώρα πλέον η πολεμική δεν έχει ανάγκη τα μέσα που χρησιμοποίησε επί Ψυχρού Πολέμου.. Ουδαμώς. Οι ιδεολόγοι τους γνωρίζουν πολύ καλά αυτό που γνωρίζουμε όλοι. Ότι δηλαδή το παρελθόν νοηματοδοτεί το παρόν και στο παρόν επινοείται το μέλλον μολονότι όχι γραμμικά και όχι νομοτελειακά.

Στη μεταμοντέρνα μας όμως εποχή, που εδράζεται αποκλειστικά στο παρόν, όπου τα πάντα είναι παροντικά, δεν μπορεί να επιβιώνει μια ζώσα ιστορία, ένα παρελθόν δηλαδή που κάτι ακόμη μπορεί να προσκομίσει στο παρόν. Σ’ αυτή την περίπτωση οι διαχειριστές του παρόντος ανακατασκευάζουν το παρελθόν αυθαιρέτως αλλά αληθοφανώς, ώστε να συνάδει και να συνηγορεί προς τη χρεία του παρόντος. Μια κατασκευή, λέγεται, είναι η ιστορία, το πραγματικό κατασκευάζεται κι αυτό: μια αφήγηση είναι και το παρελθόν. Έκαστος και η αφήγησή του περί του παρελθόντος!!!

Πρέπει, λοιπόν, το παρελθόν να εξορκισθεί ανέκλητα και οριστικά, να μην ταράξει ξανά τις συνειδήσεις των ανθρώπων και να τους εμπνεύσει παραδείγματα. Να ξεχαστεί η θεωρία της πάλης των τάξεων ή καλύτερα να ενοχοποιηθεί ή να σαρκασθεί, καθώς το φάντασμα εξακολουθεί να πλανιέται ακόμη πάνω απ’ την Ευρώπη και τον κόσμο ολόκληρο. Και ιδού η εργαλειακή χρησιμότητα ορισμένων αφηγήσεων στη μεταμοντέρνα εποχή μας: από τους Ελασίτες ως τους μαχητές του Στάλινγκραντ και του Κιούρσκ, από το «κόμμα των εκτελεσμένων” (ΚΚΓ) ως τους μαχητές των Βιετκόγκ, από τα υπόγεια της παρανομίας ως τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, από το μαχόμενο εργατικό και κομμουνιστικό κίνημα ως τις απόπειρες θεμελίωσης λαϊκής εξουσίας, όλα αυτά, άνθρωποι, ιδέες, αγώνες ήταν όργανα του κακού!!! Να τα καταδικάσουμε, όπως καταδικάσαμε την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο Καισαριανής, το ολοκαύτωμα της Κανδάνου, της Βιάννου, των Καλαβρύτων, του Διστόμου, του Μεσοβούνου της Πτολεμαίδας και τόσα άλλα.

Ο τρόπος της καταδίκης και της ιστορικής αναθεώρησης είναι θεολογικός και η πρακτική συνέπεια, όπως η θεολογία επιτάσσει, είναι η ανάνηψις, ή μετάνοια. Άπειρες οι μορφές της μετάνοιας, κι όχι ίδιες μ’ εκείνες που εξάγονταν παλιά στα κρατητήρια της Ασφάλειας.

Με λίγα λόγια αυτό είναι το στοίχημα. Αυτή η ιστορία των λαών, οι θυσίες να αποδομηθούν από τη νέα τάξη πραγμάτων, ως γραφική, πεπερασμένη και εθνοκεντρική. Οι λαοί να ευτελιστούν, να χάσουν την αυτογνωσία τους, να ενοχοποιηθούν ενδεχομένως και, εν τέλει, να μην έχουν ούτε αυτοσεβασμό, ούτε αξιοπρέπεια.

Αυτό είναι το στοίχημα, καθώς οι λαοί έχουν κάθε συμφέρον να θυμούνται, να πενθούν και να γιορτάζουν. Οι αστικές τάξεις έχουν κάθε συμφέρον να διαχέουν στις μάζες τη λήθη, ώστε να ξαναστέλνουν τους λαούς στα σφαγεία , προκειμένου να αρπάζουν τον πλούτο των εθνών, τον πλούτο των εργατών…

Απότοκος τέτοιων απόψεων είναι και οι πολιτικές εκείνες που ενέκριναν τους βομβαρδισμούς στη Γιουγκοσλαβία, τις «ανθρωπιστικές» εισβολές στο Ιράκ, την «εξαγωγή της Δημοκρατίας» στον Αραβικό Κόσμο, τις πορτοκαλί επαναστάσεις, την εφαρμογή του Σχεδίου Ανάν στην Κύπρο και εν τέλει των μνημονίων στην Ελλάδα.

Απότοκος τέτοιων κινήσεων είναι και τα σημερινά… Αίφνης προχθές η κυρία Καγκελάριος ενεθυμήθη το προηγούμενο των βαλκανικών συρράξεων και το «εξόρκισε» ως πιθανότητα σήμερα και κίνδυνο να επαναληφθούν σ’ αυτήν την περιοχή (που πρώτη η Γερμανία ρήμαξε τη δεκαετία του 1990).

Παραλλήλως, η ίδια ομού με τον πρώην κ. Ολάντ διακήρυσσαν ότι τα «εθνικά κράτη είναι αναχρονισμός» – αλλά δεν είναι αναχρονισμός ο εθνικισμός με τον οποίον ο Γαλλογερμανικός Αξων βρίσκεται σε αγαστή συνεργασία στην Ουκρανία, την Πολωνία, τις Δημοκρατίες της Βαλτικής, την Τουρκία και αλλαχού, εκεί όπου οι δημοκρατίες… ανθούν και η κοινωνική δικαιοσύνη καλπάζει καβάλα στα άλογα του Αττίλα.

Συνεπώς, όλη αυτή η ορολογία της (μετα)νεωτερικότητας, του μεταεθνικού κράτους, της πολυπολιτισμικότητας, εφόσον δεν σχετίζεται με σοσιαλιστικά κράτη και σοσιαλιστικές κοινωνίες, αποτελεί σφυρί στα χέρια της καπιταλιστικής αποθηρίωσης. Σφυρί για την πολιτισμική καθήλωση των λαών, την πολιτική εξουδετέρωση των φιλολαϊκών δυνάμεων και τον αφοπλισμό των προσώπων από την αξιοπρέπεια και τις προσδοκίες τους.

Τελικά η αλήθεια πρέπει να είναι μόνον θέμα διαπίστωσης και όχι πολιτικό πρόταγμα. Διότι η αλήθεια ως διαπίστωση σημαίνει λίγα, αλλά ως αφορμή σκέψεων και κίνητρο πράξεων σημαίνει τα πάντα…

Πώς να επιβιώσει ο αγροτικός τομέας

Μία ενδιαφέρουσα μελέτη του Γιώργου Σκλαβούνου :  Οικονομολόγος – Κοινωνιολόγος –  Μέλος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής της Ε.Ε. (ECOSOC) και Αντιπρόεδρος και Υπεύθυνος Διεθνών Σχέσεων του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος  – Διευθυντής Αγροτικής Τράπεζας της Ελλάδας

5/12/2016 

Διακόσια περίπου χρόνια από την προσπάθεια του Jefferson να θεμελιώσει το Αμερικανικό Δημοκρατικό Ιδεώδες σε μια Ισοπολιτεία Ελεύθερων Αγροτών, απέναντι στην Βρετανική κληρονομική αριστοκρατία και το ήθος των τραπεζιτών, των έμπορων και των βιομηχάνων.

Εκατό  χρόνια από την Διακήρυξη των Μπολσεβίκων του Λένιν (26/10/1917),για τη γη, για την αφαίρεση της γης από τη Ρωσική αριστοκρατία, και την απόδοση της  στους καλλιεργητές της. Η γη, σε ολόκληρο τον πλανήτη, αφαιρείται μαζικά από τους αγρότες και προσφέρεται σε απρόσωπες πολυεθνικές, σε τραπεζικούς και πλανητικούς γαιοκτήμονες.  Oι σπόροι, δημιούργημα φυσικών διεργασιών χιλιετηρίδων, μετατρέπονται σε πατενταρισμένη, νομικά κατοχυρωμένη, προστατευόμενη ιδιοκτησία. Από την Ε.Ε. της Γαλλικής Επανάστασης, μέχρι τις ΗΠΑ,από την Ρωσία και την Ουκρανία μέχρι την Λατινική Αμερική, του Βολιβία, από την Ασία μέχρι την Μαύρη Αφρική, το φαινόμενο της μαζικής αρπαγής γης, λειτουργεί, χωρίς καμία απολύτως εξαίρεση. Τα κινήματα για το <ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗ ΓΗ ΚΑΙ ΤΟ ΝΕΡΟ>, αναπτύσσονται μαχητικά. Χαρακτηριστική του κλίματος είναι η αντίδραση, η καταγγελία, τουλάχιστον 200,κοινωνικών κινημάτων, από ολόκληρο τον κόσμο) στην πρόσφατο συμπόσιο του (FAO),Παγκόσμιου Οργανισμού Τροφίμων, του Ο.Η.Ε, που οργάνωσε, στην έδρα του, στη Ρώμη με θέμα. <Ο ρόλος της Βιοτεχνολογίας στη Γεωργία σε βιώσιμα συστήματα διατροφής. Ο οργανισμός κατηγορείται ότι έχει τεθεί στην υπηρεσία των πολυεθνικών, αντί των αγροτών και των καταναλωτών του πλανήτη. 

 

 H παρούσα μελέτη γίνεται: Υπό το φως της αντιμετώπισης της αγροτικής γης, όχι ως απλά ως συντελεστή της παραγωγής, αλλά ως βασικού στρατηγικού πόρου και των πλανητικών διαστάσεων ανταγωνισμού-σύγκρουσης, για τον έλεγχο της αγροτικής γης και της αγροτοδιατροφικής αλυσίδας. Γίνεται υπό το φως κολοσσιαίων εξαγορών-συγχωνεύσεων στο χώρο της αγροτοβιομηχανικής παραγωγής, της έρευνας, της βιοτεχνολογίας, συγκέντρωσης που έχει υπερβεί τα όρια συγκέντρωσης κεφαλαίου και εξελίσσεται ως υπερ-συγκέντρωση εξουσίας. Γίνεται κάτω από το φως μιας αναδυόμενης παγκόσμιας προσπάθειας, πέρα από τα όρια των παραδοσιακών ιδεολογικοπολιτικών ρευμάτων, προσπάθειας άμυνας και αντεπίθεσης απέναντι σε αυτή την υπερ-συγκέντρωση. Ο ανταγωνισμός στον έλεγχο της αγροτοδιατροφικής αλυσίδας φαινομενικά προέκυψε από την εντεινόμενη ζήτηση τροφίμων και βιο-καυσίμων, την καταγραφόμενη αύξηση του πληθυσμού και τις κλιματολογικές αλλαγές. Τελικά η αναπτυσσόμενη δυναμική, οι επιπτώσεις αυτών των αλλαγών, δεν περιορίζονται στο κοινωνικό και το οικονομικό επίπεδο, δεν αποτελούν έναν υψηλότερο βαθμό και γρηγορότερο ρυθμό συγκέντρωσης του κεφαλαίου, δεν απειλούν με εξαφάνιση τις εναπομείνασες αγροτικές κοινότητες και τη μορφή των αγροτικών περιφερειών, όπως τις γνωρίσαμε. Δεν μεταβάλλουν οριστικά, μονον τις παραδοσιακές σχέσεις πόλης υπαίθρου. Επιβάλλουν μια νέα σχέση του ανθρώπου με τη γη και τη φύση, τις μεθόδους διασφάλισης της διατροφής του, ως είδους, τη βιοτεχνολογία και τη γενετική, δημιουργούν μια ριζικά νέα σχέση του ανθρώπου, με την ιδία τη ζωή, το ζωικό και το φυσικό βασίλειο. Οι αλλαγές αυτές καθιστούν άρρηκτη τη σχέση οικολογίας, οικονομίας και πολιτικής . Θέτουν επί τάπητος το δικαίωμα στη γη και στο νερό ως βασικό ανθρώπινο δικαίωμα, θέτουν ουσιαστικά σε αμφισβήτηση το δικαίωμα στη ζωή. Θέτουν παράλληλα και την αμετάθετη ανάγκη να σταθούμε αποφασιστικά-αποτελεσματικά απέναντι στο ανεξέλεγκτο, Φαραωνικού τύπου, οικονομικού, επιστημονικού και πολιτικά επικυρίαρχου Ιερατείου.

Χαρακτηριστικές φάσεις της σύγκρουσης:

Η εκ μέρους της Ρωσίας, απόφαση να απαγορεύσει την χρήση γενετικά τροποποιημένων προϊόντων, (Τhe Moscow Times 20/9/2015),o χαρακτηρισμός των γενετικά μεταλλαγμένων, (GMO) ,ως μέσων βιολογικού πολέμου, (Mint Press 5/10/2015) και η απόφαση της Ρωσίας να καταστεί ηγέτιδα δύναμη εξαγωγής μη μεταλλαγμένων γενετικά, προϊόντων. (EcoWatch 9/12/ 2015.Ομιλία Πούτιν στο Ρωσικό Κοινοβούλιο). Ο Ρώσος πρόεδρος υπεστήριξε ότι η Ρωσία ήδη εισάγει περισσότερο συνάλλαγμα από την εξαγωγή τροφίμων παρά από την εξαγωγή όπλων και καυσίμων).

Η καταστροφική, για την Αμερικανική γεωργία, απόφαση της Κίνας να σταματήσει τις εισαγωγές μεταλλαγμένων προϊόντων από τις ΗΠΑ. Πολιτική που άρχισε το 2013 και ολοκληρώθηκε το 2014. Πραγματικότητα που έπρεπε να αναμένεται μετά την απόφαση της Κίνας να εντάξει την Βιοτεχνολογία στους 7 βασικούς αναπτυξιακούς της κλάδους, με το 12ο, 5ετές αναπτυξιακό της πρόγραμμα 2011-2015 και την Κινεζική στρατηγική για την μεγαλύτερη δυνατή αυτάρκεια τροφίμων. Η Ανάδειξη της Ουκρανίας στο Νούμερο ΕΝΑ τροφοδότη της ΚΙΝΑΣ σε καλαμπόκι και σιτηρά και μάλιστα μετά την επανάκτηση-ενσωμάτωση της Κριμαίας από τη Ρωσία και την σχετική κρίση. 

Χαρακτηριστικές εξαγορές και συγχωνεύσεις:

Χαρακτηριστικές εξαγορές, στο πλαίσιο, του εντεινόμενου ανταγωνισμού και της αλλαγής των διεθνών ισορροπιών είναι οι ακόλουθες.

Η εκ μέρους της Κρατικής Κινέζικης Xημικής βιομηχανίας Chem China, εξαγορά της Ευρωπαϊκής-Ελβετικής, Syntega, (τρίτης στο κόσμο εταιρείας στην παραγωγή σπόρων, ειδικευμένης στην παραγωγή φυτοφαρμάκων, και βασικού διεθνούς ανταγωνιστή της Monsanto). αντί $ 43 δις.( Chemistry World 8/2/2016). Σημαντικότερο ίσως εξ’ ίσου με την αγορά είναι το γεγονός της εκ μέρους της Syntega απόρριψης των επαλειμμένων προσπαθειών εξαγοράς από την Monsanto και μάλιστα με προσφορά $ 47 δις. Γεγονός που μπορεί να θεωρηθεί το τέλος της ηγεμονίας της Monsanto.(Reuters 4/2/2016). H Κινεζική αγορά ήταν και παραμένει κλειστή στην αμερικανική παραγωγή σπόρων. Επίσης η εκ μέρους της Chem-China εξαγορά του 60% της Ισραηλινής (7ης στον κόσμο) εταιρείας φυτοφαρμάκων, Makthteshin Agan Industries Ldt. αντί $2,4 dis. H στρατηγική συνεργασία της μεγαλύτερης Ευρωπαϊκής και μιας παγκοσμίου εμβέλειας Ισραηλινής εταιρείας, με την Κίνα, στον Αγροτο-διατροφικό τομέα αλλάζει ισορροπίες. Η Κινεζική εξαγορά της Ολλανδικής Νidera ,(εταιρείας ετήσιου τζίρου 17 δις, με μυστικό το τίμημα της εξαγοράς) και της Αγγλικής Νοble Agri, ( εξαγορά του 51% το 2014, αντι,1,5 δις $ και του υπολοίπου 49%,το 2015,αντι 750.000.000. Η Κινεζική εξαγορά της μεγαλύτερης Αμερικανικής εταιρείας παραγωγής χοιρινού κρέατος και λουκάνικου με ηγεμονική παρουσία στη Ρουμανία και την Πολωνία.  

H συγχώνευση των δυο, από τις 4 μεγαλύτερες Αμερικανικές του κλάδου της χημικής βιομηχανίας και από τις 6 μεγαλύτερες, του κόσμου εταιρείες, της Dow και της Dupont. Στην αγροτοχημική βιομηχανία 6 εταιρείες εκ των οποίων 4 αμερικανικές  DuPont, Monsanto, Syngenta, Dow (incorporated in Delaware, HQ in Michigan),και 2 Γερμανικές, η Bayer και η BASF, ελέγχουν το 75% της παγκόσμιας αγοράς. Πρόσφατα η Du Pont και η Dow συγχωνευτήκαν.

Η Διεθνής κατακραυγή

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με μελέτη, του Μαΐου του 2015, καταγγέλλει και προειδοποιεί για τους κινδύνους που εγκυμονεί για την Ευρώπη αλλά και τον κόσμο, η έκταση της μαζικής αρπαγής της αγροτικής γης, και της υπερ-συγκέντρωσης στην αγροτική παραγωγή και την παραγωγή τροφίμων.

(THE EXTEND OF FARM LAND GRABBING IN THE E.U. European Parliament. Directorate Generale for internal policies Department B. Study, 1985. Authors. Transnational Institute).

H Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή της Ε.Ε. επίσης με <Γνωμοδότηση κάλεσμα αφύπνισης> που ενέκρινε η ολομέλεια της (1/1/2015) καλεί για πολιτικές που θα περισώσουν τον χαρακτήρα και τη δομή της Ευρωπαϊκής γεωργίας. Για πολιτικές που θα περισώσουν ότι έχει απομείνει από την μικρομεσαία οικογενειακή αγροτική επιχείρηση.

Tην σκληρότερη ρητορική χρησιμοποίησε το δίκτυο της Καθολικής Εκκλησίας, <The African European, Faith and Justice, Network>, σε ειδικό δελτίο τύπου, στις 23/11/2015, για την κατάσταση που επικρατεί στην Αφρική, την οποία περιγράφει αλλά και τεκμηριώνει, στις πολλαπλές παρεμβάσεις του, ως πολύ χειρότερη από αυτήν των Ευρωπαϊκών ανταγωνισμών και της αποικιοκρατίας του 19 αιώνα.

Βέβαια η παρέμβαση του Ευρωκοινοβουλίου και Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής δεν προέκυψαν ως κεραυνοί εν αιθρία. Είχε προηγηθεί Αφρικανική κινητοποίηση, Africa Social Forum,(Oκτωμβρης,2014),στο Dakar, για την αντιμετώπιση της αρπαγής γης και νερού και η Διακήρυξη του Dakar (Rights to Water and Land. common Straggle), και προετοιμαζότανε η Συνάντηση του Παγκόσμιου Social Forum,στην Τύνιδα, με το ίδιο θέμα, (4-29/Μαρτιου 2015), πανευρωπαϊκή και παγκόσμια κινητοποίηση υπεράσπισης της μικρομεσαίας αγροτικής επιχείρησης και η δημοσιοποίηση αποκαλυπτικών μελετών από φορείς όπως η FOOD FIRST, η Grain, η Land Matrix, η Oxfam, τo Oakland institute . Είχε προηγηθεί η διεθνής συνάντηση μικρών καλλιεργητών στην Τζακάρτα το 2012, με κύριο θέμα-σύνθημα, <Σταματήστε την αρπαγή γης>, η έκδοση του ημερολογίου της παγκόσμιας οργάνωσης μικροκαλλιεργητών< La via Campesita>, τον ίδιο χρόνο και έκδοση της καταλυτικής μελέτης του 2013 σε 11 χώρες της ΕΕ από 25μελές επιστημονικό επιτελείο βλέπε σχετικό δελτίο τύπου/<European Coordination Via Campesina> και <Hands of the Land>, 19 April 2013). Είχε προηγηθεί το 2014 ως έτος της οικογενειακής αγροτικής επιχείρησης του ΟΗΕ. Είχε αρχίσει να αναπτύσσεται ένα παγκόσμιο κίνημα για <Το δικαίωμα στη γη, ως ανθρώπινο δικαίωμα>,(Land rights as Human Rights), από την Καμπότζη μέχρι την Λατινική Αμερική και την Αφρική. Είχε προηγηθεί το αφιέρωμα του περιοδικού, News Week,(Απριλίου 10/2014), για το υπερβολικά και απειλητικά υψηλό ποσοστό αυτοκτονιών στον αγροτικό τομέα, σε Ε.Ε. και ΗΠΑ. Στην διεθνή βιβλιογραφία, για το φαινόμενο των μεγάλων εκτάσεων αγορών και ενοικιάσεων γης, έχουν καθιερωθεί οι χαρακτηριστικοί αγγλικοί όροι, Land grabbing> και <global land grabbing>, ως όροι της πολιτικής οικονομίας

Τόσο το Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, όσο και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, επισημαίνουν τους κινδύνους, κοινωνικούς, οικονομικούς, που εγκυμονεί η φαραωνικού τύπου επιχειρούμενη υπερ-συγκέντρωση της αγροτικής γης και προτείνουν λήψη μέτρων. Μέτρων που δεν αποσκοπούν απλά στην υπεράσπιση της μικρομεσαίας αγροτικής επιχείρησης, αλλά στην διασφάλιση της Ευρωπαϊκής διατροφικής ασφάλειας, της κοινωνικής συνοχής κλπ.

Οι μαζικές αγορές γίνονται στην καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην Ουκρανία, στην Ρουμανία την Βουλγαρία σε ολόκληρη την Αφρική, την Λατινική Αμερική και την Ασία. Η ευρωπαϊκή υπερ-συγκέντρωση γης θυμίζει λατινοαμερικανική πραγματικότητα.

Η μελέτη αποκαλύπτει και καταγγέλλει ότι το σύστημα των Ευρωπαϊκών επιδοτήσεων στην Γεωργία αποτελεί εργαλείο που υπηρετεί τις διαδικασίες υπέρ αρπαγής υπερ-συγκέντρωσης της αγροτικής γης. Οι αγροτικές επιδοτήσεις πηγαίνουν, σε συντριπτικά ποσοστά, στους μεγαλοϊδιοκτήτες γης και αποτελούν αφ ενός εργαλείο αναπαραγωγής των υπαρχουσών σχέσεων ισχύος στην αγροτική οικονομία και αφ’ ετέρου εργαλείο ενίσχυσης της θέσης των ισχυρών στον άνισο ανταγωνισμό μεταξύ των μικρών και των μεγάλων της Ευρωπαϊκής γεωργίας και αποθαρρύνουν την απασχόληση νέων αγροτών με την οικογενειακή αγροτική επιχείρηση

Η μεθοδική, συστηματική ΜΗ στήριξη της μικρής αγροτικής επιχείρησης, η προνομιακή στήριξη της μεγάλης ,ο άνισος ανταγωνισμός οδηγούν στον αργό θάνατο, το αναγκαστικό ξεπούλημα της μικρής αγροτικής επιχείρησης.

Τα εμφανή κίνητρα, οι φορείς της Αρπαγής και οι θεσμικοί φορείς στήριξης και χρηματοδότησης της αρπαγής.

Η καλλιεργήσιμη γη έχει μεταβληθεί στη νέα μορφή του χρυσού και ο αγώνας για την κατοχή του έχει προ καιρού αρχίσει. Τα επενδυόμενα στη γη κεφάλαια προέρχονται από ολόκληρο το φάσμα που διαθέτει κεφάλαια για επένδυση, από κεφάλαια που αναζητούν, ασφαλές κέρδος, υψηλό κέρδος, γρήγορο κέρδος, από στρατηγικούς επενδυτές και πλανητικής εμβέλειας ιδιώτες. Τράπεζες, κράτη και κρατικές εταιρείες, εξειδικευμένα, αποκλειστικά, σε επενδύσεις γης ,FUNDS, με μετόχους, τράπεζες, συνταξιοδοτικά ταμεία αποτελούν τα υπηρετικά εργαλεία της αρπαγής. Οι 4 μεγαλύτερες τράπεζες της Αυστραλίας χρηματοδοτούν αρπαγές γης. Όπως καταγγέλλει και τεκμηριώνει η οργάνωση OXFAM AUSTRALIA,η National Bank of Australia .η Common Welth Bank,η West Pac,η ΑΝΖ εμπλέκονται στη χρηματοδότηση αρπαγής γης.(Still Banking on Land Grab, Oxfam Australia, και Farm Land Grab Org. 16/2/2016). Η παγκόσμια τράπεζα και το Δ.Ν.Τ αποτελούν βασικούς συντελεστές στο εγχείρημα της οργανωμένης αρπαγής. Ακόμα και η εσωτερική υπηρεσία ελέγχου της Παγκόσμιας Τράπεζας (CAO), στους ετήσιους ελέγχους της, (βλέπε ετήσια (CAO,Compliance Audit reports) για τις χρηματοδοτήσεις του I.F.C, χρηματοδοτικού βραχίονα ιδιωτικών επενδύσεων της Παγκόσμιας τράπεζας, αναγνωρίζει ότι τουλάχιστον στο 50% των χρηματοδοτήσεων αυτών δεν είχε ληφθεί πρόνοια για την αποφυγή αρνητικών κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων. To Africa Social Forum,του 2014,για την αντιμετώπιση της αρπαγής γης και νερού στην Αφρική, στη συνάντησή του στο Dakar καταγγέλλει (Dakar Declaration) ότι η Παγκόσμια Τράπεζα υπηρετεί την αρπαγή γης στην Αφρική. Χαρακτηριστικές, εκτός Αφρικής, τέτοιου τύπου επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων όπως της Cargill, της Du Pont,και της Smith field,(αναφέρονται στη συνεχεία) στη Ρουμανία, την Πολωνία και σε διεθνείς κοινοπραξίες, (Smith field –Grupo) με εταίρους στην Ευρώπη και Λατινική Αμερική. Τα ποσοστά κέρδους που εξασφάλιζαν για τους μετόχους τους αυτά τα FUNDS, ιδιαίτερα την περίοδο 1991-2010,υπήρξαν διπλάσια των επενδύσεων σε χρυσό, επταπλάσια των επενδύσεων στην κατοικία η και του πακέτου μετοχών των 500 εταιρειών που περιλαμβάνονται στον <δείκτη>, (index) της Standard & Poors (The Futurist, January-February 2013 (Vol. 47, No. 1, Food, Fuel, and the Global Land Grabing).Με βάση έκθεση της Παγκόσμιας τράπεζας του 2010, μόνον μεταξύ των ετών 2009 και 2010,καταγραφηκαν 464 συμφωνίες αγοράς εκ των οποίων οι 203, για τις οποίες υπήρχαν ακριβή στοιχεία, αφορούσαν 140.000.000 acres.

Συνοπτικά η κατάσταση στην Ε.Ε. και στην πρώην Σοβιετική Ένωση.

Σύμφωνα με την (ως άνω), Ευρωπαϊκή μελέτη, το 3% των ιδιοκτητών γης, στην ΕΕ, κατέχει τo 50% της αγροτικής γης. Η ευρωπαϊκή πραγματικότητα, στην υπερ-συγκέντρωση γης, κατά την μελέτη, δεν διαφέρει από αυτήν της Λατινικής Αμερικής, της Βραζιλίας, της Κολομβίας, η των Φιλιππίνων. Η κατάσταση αυτή χαρακτηρίζει τις μεγάλες χώρες της Ευρώπης όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ισπανία, η Ιταλία αλλά και μικρότερες όπως πχ. η Αυστρία. . Στην ίδια τη Γερμανία η υπερ-συγκέντρωση της αγροτικής Γής, και η εξαφάνιση της μικρής αγροτικής επιχείρησης είναι δραματική. Από 1.200.000 αγροτικές επιχειρήσεις του 1966-67,ο αριθμός συρρικνώθηκε στις 299.100,το 2010. Η συνολική καλλιεργουμένη έκταση από φάρμες κάτω των 2 acres, χρησιμοποιούσε συνολικά 123.870 acres το 1990. Η από μικρές φάρμες, των 2 acres, καλλιεργούμενη έκταση ,μειώθηκε στις 20.000 acres το 2007. Η προοδευτική εξαφάνιση της οικογενειακής επιχείρησης αποτελεί καθεστώς στην Ε.Ε.

Χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης: Ρωσία .Καζακστάν. Ουκρανία.

Σύμφωνα με μελέτη του FAO (DAVIS 2008) oi τρεις αυτές χώρες (και Αργεντινή), αποτελούν τις χώρες με την μεγαλύτερη, ανεκμετάλλευτη, γεωργική γη στον πλανήτη. Το ενδιαφέρον, ως εκ τούτου, για την <εκμετάλλευση της ανεκμετάλλευτης γης> υπήρξε και <δικαιολογημένο και δεδομένο>.

H Ρωσία διαθέτει 125.000.000 hectares καλλιεργούμενης γης. Το Καζακστάν διαθέτει, 24.000.000 και η Ουκρανία 42.000.000 Hectares. Aξίζει να σημειώσουμε ότι η Γαλλία διαθέτει μόνον 18.440.000. Με δεδομένη και την γεωστρατηγική θέση των χωρών αυτών, ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Κίνα και την Μέση Ανατολή, η γεωοικονομική τους σημασία, η σημασία της γης τους, ο έλεγχος της γης τους, αυξάνεται κατακόρυφα .

Στον ,πάλε ποτέ, σοσιαλιστικό κόσμο, το πέρασμα από τα Κολχόζ και τα Σοβχόζ, (τα μεγάλα κρατικά αγροκτήματα) στα mega-agrοholdings, δεν υπήρξε δύσκολη υπόθεση.

Στις μεγαλύτερες χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, την (Ρωσία την Ουκρανία, το Καζακστάν), η διαδικασία αρπαγής και υπερ-συγκέντρωσης θυμίζει Αφρική. Mε την από- κολεκτιβοποίηση της αγροτικής γης, αρχής γενομένης το 1991, στους μέχρι τότε, αγρότες, υπαλλήλους των Κολχόζ, δόθηκαν τίτλοι ιδιοκτησίας γης, δόθηκαν επί χάρτου δικαιώματα ιδιοκτησίας αγροτικής γης, όχι συγκεκριμένη γη. Η μετατροπή των τίτλων σε ιδιοκτησία, συγκεκριμένης γης, ήταν πολύπλοκη και πολυέξοδη υπόθεση. Το 2010 μόνο 4% των κατόχων τίτλων ιδιοκτησίας, κατόρθωσε να αποκτήσει δικαίωμα επί συγκεκριμένης γης, στη Ρωσία και μόνο το 1% στο Καζακστάν.

Το 1995-1999 το 50% της καλλιεργήσιμης γης, είχε πλήρως εγκαταλειφθεί στη Ρωσία, το Καζακστάν, την Ουκρανία. Από το 2003 άρχισαν οι πωλήσεις γης στη Ρωσία και το Καζακστάν, ενώ στην Ουκρανία δόθηκε ένα <μορατόριουμ> μέχρι και το 2013. Υπολογίζεται ότι 5% της καλλιεργήσιμης γης της Ρωσίας, ετησίως, πέρναγε σε μέγα-φάρμες μέχρι το 2005. (Sagaida.2005. Academy report, Revised Version, Large-scale land acquisitions in the former Soviet Union. A study of rural social movements and land conflicts Oane Visser and Natalya Mamonova . Έρευνα με την υποστήριξη του Landac, Land Governance in the Global South).

Σύμφωνα με το All Russia Sensus του 2006, μόνον 30.000.000 hectares κατέχονται από Ρώσους ιδιώτες ,περίπου 13% της καλλιεργήσιμης γης της Ρωσίας.

Σήμερα το 76% της Ρώσικης γης ανήκει σε μέγα αγροτοβιομηχανικές επιχειρήσεις, στο Καζακστάν το 84% και στην Ουκρανία το 50%. Στις τρεις αυτές χώρες τουλάχιστον 3,5-6.000.000 εκτάρια ελέγχονται άμεσα από ξένο κεφάλαιο. Η αδιαφάνεια στις αγορές και στις σχέσεις ξένων με ντόπιους ολιγάρχες, δεν επιτρέπουν τον ακριβή προσδιορισμό της ξένης ιδιοκτησίας.

Στις ΗΠΑ: H υπέρ συγκέντρωση της γης στις ΗΠΑ έχει καταστήσει τα ιδεώδη της Αμερικανικής Επανάστασης και των πατέρων της Αμερικανικής Δημοκρατίας, το ιδεώδες lτης δημοκρατίας των ανεξάρτητων αγροτών καλλιεργητών γης (Jeffersonian Ideal) μακρινό όνειρο. Μεταξύ των ετών 1940 και 2014 το ποσοστό των αγροτών στις ΗΠΑ, μειώθηκε κατά 85%. Μια αγροτική οικογενειακή επιχείρηση μπορούσε να ανθεί με την ιδιοκτησία από 40-80 acres(από 320-460 στρέμματα). Σήμερα με τη βοήθεια των τραπεζών, της βιομηχανίας φυτοφαρμάκων λιπασμάτων, σπόρων κλπ, για να επιβιώσει απαιτούνται τουλάχιστον 200 acres. Oι μαύροι των ΗΠΑ αποτελούν το 14,3% του πληθυσμού( στατιστική του 2014) και κατέχουν λιγότερο από το 1% της αμερικανικής γής. Μεταξύ του 1910 και 1992 η ιδιοκτησία γης από τους μαύρους μειώθηκε από 15.000.000 acres, σε 2 εκατομμύρια 400.000 acres.

Παράλληλα. οι 5 μεγάλοι γαιοκτήμονες των ΗΠΑ κατέχουν 9.000.000 acres(1 acre=4 στρέμματα) ενώ τα 46.000.000 εκατομμύρια των μαύρων, έχουν συνολικά 8.000.000 acres. Πρώτοι μεταξύ των 5 είναι οι δυο τιτάνες των Αμερικανικών και διεθνών ΜΜΕ., o John Malone με 2.200.000 acres και Τed Turner (o ιδρυτής του CNN) με 2.000.000 acres. Μια λευκή μειοψηφία μερικών οικογενειών κατέχει το 98% της ιδιωτικής γης στις ΗΠΑ (856.000.000 acres) και εκμεταλλεύεται το μεγαλύτερο μέρος, από επίσης τεράστιο ποσοστό γης (27% του συνόλου) που ελέγχεται από Ομοσπονδιακή Αμερικάνικη κυβέρνηση. Ότι δεν συμπεριλαμβάνεται στα εθνικά πάρκα και στις προστατευόμενες περιοχές. Το 80% του Αμερικανικού πληθυσμού, κάτοικοι πόλεων και προαστίων, είναι στοιβαγμένοι στο 3% της Αμερικανικής γης (Τthe Land Report magazine). Στους Ινδιάνους έχει, προς το παρόν, παραμείνει το 2%“ αμερικανικής γης. Στους Ινδιάνους έχει απομείνει το 2%.

Η Wall Street Εναντίον των αγροτών: Μια ολόκληρη βιβλιογραφία αναπτύσσεται και τεκμηριώνει τον <πόλεμο> ανάμεσα στην Wall Street και την παραδοσιακή οικογενειακή αγροτική εκμετάλλευση, όχι μόνον στις ΗΠΑ. Καταγράφει το εν εξελίξει πόλεμο ανάμεσα στο τραπεζικό κεφάλαιο, συνεργάτη- συνέταιρο και πρωτεργάτη στην υπέρ συγκέντρωση της αγροτικής γης κάτω από mega agro-holdings και τις μικρές παραδοσιακές φάρμες. Τίτλοι όπως <Farmer’s War again Wall Street, Farmers Battle the Bankers, The death of the family farm, Wall street, the other recipient of agricultural subsidies, The family farm is systematically Wiped out of business in America>, καλύπτουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και τον τύπο, σε ολόκληρο τον αγγλόφωνο κόσμο. 

Στον Καναδά: Την δεύτερη σε έκταση χώρα στον πλανήτη, η καλλιεργήσιμη έκταση υπολογίζεται σε 45.500.000 hectares. Παρά το γεγονός ότι καταγράφεται κάθε μεταβίβαση γης, δεν κρατούνται στοιχεία υπηκοότητας του αγοραστή, γεγονός που δεν επιτρέπει την διαμόρφωση πραγματικής εικόνας της κατάστασης, αρπαγής γης. H Εθνική Ένωση Καναδών Αγροτών (National Farmers Union), με δύο αλλεπάλληλες εκθέσεις της, του 2010 και του 2015,με τίτλο Χάνοντας τον Έλεγχο (Loosing our Grip)αποκαλύπτει τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η οικογενειακή αγροτική επιχείρηση και η διατροφική ασφάλεια στον Καναδά. Kαπαγγέλει ότι: Οι αγρότες του Καναδά στέκονται πάνω σε μια βόμβα χρέους ,το οποίο στην τριετία μεταξύ 2010 και 2013 ανήλθε από $ 64 δις σε $78 δις. Καταγγέλλουν ότι σε κάθε 1 δολάριο εσόδων αντιστοιχούν 27 δολάρια χρέος. Ότι η μαζική αλλαγή χρήσης αγροτικής γης (π.χ. 7.000.000,acres μεταξύ των ετών 2006-2011), ο ανεξέλικτος περιορισμός της αγροτικής γης ανεβάζει τις τιμές της αγροτικής γης,

και η είσοδος στην αγορά γης, την ενοικίαση γης, όχι μόνον πολυεθνικών αλλά και ασφαλιστικών ταμείων καναδικών και άλλων (Bonnefield Financial, Assiniboia Capital, Agcapita, Walton International and AGRInvest Canada.) ανατρέπει ριζικά τους κανόνες της Καναδικής γεωργίας, από τις τιμές της αγροτικής γης μέχρι το κόστος του δανεισμού. Για παράδειγμα η Αssinobia Capital πώλησε, στο Canadian Pention Plan Investment Board τα υπό την ιδιοκτησία της 115.000 acres anti $128.000.000.

Στην Αυστραλία:

Η συνολική καλλιεργήσιμη γη είναι 50.000.000 hectares, (1 hectare=10 στρέμματα).

Σύμφωνα με το Australian Bureau of Statistics.Επιχειρήσεις (με ξένη συμμετοχή) κατέχουν το 95% αυτής της γης. Εξ ’αυτών τα 47.000.000 hectares/ βρίσκονταν στην κατοχή 45 επιχειρήσεων έκτασης 100.000 hectares εκάστη. Ο αριθμός των <μικρομεσαίων> αγροτικών επιχειρήσεων, έκτασης κάτω των 400 εκταρίων μειώθηκε από 86.000 σε 30.000,μεταξυ των ετών 2010 και 2013.Ηδη οι Ασιατικές Κινέζικες και Κορεατικές αγορές γης έχουν υπερκεράσει τις Ευρωπαϊκές και τις Αμερικανικές στην Αυστραλία.

Οι προοπτικές έντασης στην αρπαγή γης:

Ο ανταγωνισμός για την επάρκεια τροφίμων, την διατροφική ασφάλεια και κατά συνέπεια ο ανταγωνισμός στην αρπαγή γης θα ενταθεί: Με ενδεικτικά δεδομένα ότι, το 60% της γης που χρειάζεται η Ε.Ε. για να καλύψει τις διατροφικές της ανάγκες βρίσκεται εκτός των ορίων της Ε.Ε. (πηγή Soil Atlas :Time to limit E.U Earth Consumption. 8/1/2015) ότι η Kίνα, με το 20% του παγκόσμιου πληθυσμού και συνεχώς ανερχόμενο επίπεδο ζωής, διαθέτει μόνον το 8% της καλλιεργούμενης γης και το 6% των παγκόσμιων αποθεμάτων νερού . Με δεδομένο ότι ο πληθυσμός του πλανήτη αναμένεται για το 2020 να ανέλθει στα 7.758.156/000 σε 9.000.000.000 και το 2050, σε 11.000.000.000(U.N.World Population Prospects). Είναι προφανές ότι ο άγριος ανταγωνισμός για τον έλεγχο της αγροτικής γης θα συνεχιστεί εντονότερος και σκληρότερος.

Η Αφρική επίκεντρο του ανταγωνισμού της αρπαγής:

Η Αφρική  αποτελεί το επίκεντρο του ενδιαφέροντος και του ανταγωνισμού αρπαγής γης (πηγή,Brookings: Africa in Focus. November 5/2015).Σύμφωνα με έκθεση του GLP του 2010, (Global Land Project,Report),μέχρι το 2010 Οι αρπαγές Αφρικανικής γης ανήλθαν στα 63.000.000 hectares. Aξίζει να σημειωθεί η αποκάλυψη της WALL STREET JOURNAL, 28/10/2014 την εκ μέρους του Κονγκό, δημόσια, αναζήτηση επενδυτή για έκταση 63.000.000. hectares Από τις συμφωνίες αγορών που κατέγραψε η Παγκόσμια Τράπεζα το 2010 οι μισές αφορούσαν χώρες της υποσαχάριας Αφρικής. Συγκεκριμένα μεταξύ των ετών 2005-2010 τα δυο τρίτα των αγορών αφορούσαν τις (ακόλουθες 7) χώρες Αιθιοπία, Γκάνα, Λιβερία, Μαδαγασκάρη, Μοζαμβίκη, Νότιο Σουδάν, Ζάμπια. Η εξευτελιστική τιμή αποτελεί, υποτίθεται, το κίνητρο. Στην Αιθιοπία το 1 acre (4 στρέμματα) νοικιάζεται προς $ 1 το χρόνο (George Schoneveld from the Center for International Forestry Research). Η τιμή στην Ασία υπολογίζεται στα $ 100 το χρόνο. H Αφρικάνικη ήπειρος, με το 60% της καλλιεργήσιμης γης στον πλανήτη, με την αδυναμία των Αφρικανικών χωρών να κατακτήσουν ακόμα και το 25% των παραγωγικών τους δυνατοτήτων και των Αφρικανικών κυβερνήσεων να αντισταθούν στις πολυποίκιλες πιέσεις ,για αγορά και μακροχρόνια ενοικίαση Γή, συνεχίζει να αποτελεί την πλουσιότερη ήπειρο με τους φτωχότερους κατοίκους.

Για να κατανοηθεί η έκταση του ανθρωποκτόνου ανταγωνισμού, στην γεωπολιτική και γεωοικονομία, για τον έλεγχο της παγκόσμιας διατροφικής αλυσίδας η και της επάρκειας τροφίμων στον πλανήτη, αρκεί να επισημάνουμε ότι η Αφρική έχει οδηγηθεί, από τις αγορές, σε ελλειμματικό ισοζύγιο τροφίμων Για το 2011 κατά τον FAO, η Αφρική μόνο για την εισαγωγή δημητριακών δαπάνησε $ 30 δις. Για κάθε $ 1 δολάριο που συναλλάγματος που εισάγει από τις εξαγωγές (στις οποίες έχει οδηγηθεί και δεν ελέγχει την διαμόρφωση των τιμών τους) δαπανά $2 δολάρια για εισαγωγές. Την δεκαετία του 60 με την απαρχή της Αφρικανικής ανεξαρτησίας οι 45 χώρες της υποσαχάριας Αφρικής ήταν αυτάρκεις σε τρόφιμα .Ακόμα χώρες όπως η Νιγηρία και η Σενεγάλη ήταν χώρες με θετικό εμπορικό ισοζύγιο και σοβαρές εξαγωγές στην Ευρώπη (πηγή,Food Security Policy in Sub Saharan Africa. Carl K. Eicher and John M. Staatz).

Σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ για τις πληθυσμιακές εξελίξεις στον πλανήτη, (Ιούλιος 2015), η Αφρική προβλέπεται μέχρι και το 2050 να αυξήσει τον πληθυσμό της κατά 1.τρ300.εκατομυρια άτομα. Όσο είναι σήμερα, περίπου, ο πληθυσμός της Κίνας. Ένας στους 4 κατοίκους του πλανήτη, συμφώνα με την έκθεση, θα είναι Αφρικανός. Εν όψει αυτών των εξελίξεων οι αγορές φροντίζουν να στερήσουν την Αφρική από, όσο το δυνατόν περισσότερη, γη.

Στα Βαλκάνια:

Ρουμανία. Η αρπαγή γης στη Ρουμανία αποτελεί κατ <εξοχήν παράδειγμα της ΤΕΛΕΙΑΣ ΚΑΤΑΙΓΙΔΑΣ>, κατά την έκφραση ειδικής ομάδας, επιτόπιας, έρευνας της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής.(Arc.2020: Eco- ruralis. Shoking New Report on Land Grabbing in Roumania 15 Julay 2015.) Στην Ρουμανία, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του σήμερα, υπάρχουν άνθρωποι που δουλεύουν στον αγροτικό τομέα ,με αμοιβή ΕΝΑ ΚΑΡΒΕΛΙ ΨVMI.Υπάρχουν φάρμες που φυλάσσονται με Καλάσνικωφ. Όπως καταθέτει ενυπογράφως ο συντονιστής της έρευνας του Eco- Ruralis, Attila Szocs.

Mεταξύ των ετών 2002 και 2010, εξαφανίστηκαν 150.000 μικρές φάρμες, στη Ρουμανία για να αυξηθεί κατά 3%, το μέγεθος των μεγάλων αγροτικών επιχειρήσεων .Οι 100 μεγάλες αγροτικές επιχειρήσεις της Ρουμανίας κατέχουν γη άνω των 500.000 hectares (1 hectare=10 στρέμματα) και είναι, οι περισσότερες, θυγατρικές ξένων ομίλων. Από το 2000-2006 η Ρουμανία εισέπραξε ενισχύσεις για την προετοιμασία της εισόδου της στην Ε.Ε. 150.000.000.Στην πραγματικότητα αυτά τα χρήματα <χρησιμοποιήθηκαν> για την αγορά αγροτικών συνεταιριστικών επιχειρήσεων και κρατικών εκτάσεων. Οι μεγάλες αυτές φάρμες εισέπραξαν και την μερίδα του λέοντος από τις ενισχύσεις κοινοτικές και εθνικές. Από την είσοδο της Ρουμανίας (Ιανουάριος 2007) μέχρι το 2012, οι κοινοτικές ενισχύσεις ανά εκτάριο ανέρχονταν στα 120 euro και οι κρατικές σε 35 euro ανά hectare. Λιγότερο του 1% των αγροτών, οι κάτοχοι εκτάσεων άνω των 500 hectares έλαβαν to 50% των επιδοτήσεων.

Η μετατροπή της Ρουμανίας σε ανομική χοιροτροφική αποικία και η <κατάληψη> της Πολωνίας από την Αμερικανική χοιροτροφική υπερδύναμη, Smithfield Foods.

Τα έργα και οι ημέρες της Αμερικανικής εταιρείας παραγωγής χοιρινού κρέατος και λουκάνικων, στην Ρουμανία και την Πολωνία, Smithfield foods,αποτελούν την καλύτερη απόδειξη-μαρτυρία του Νέο-Φιλελεύθερου μοντέλου οργάνωσης κτηνοτροφίας και αγροτικής παραγωγής. Αποτελούν την απόδειξη επικυριαρχίας ακόμη και μη Ευρωπαϊκών πολυεθνικών στις μικρές χώρες της Ε.Ε, με την ανοχή και την χρηματοδότηση όχι μόνον της Παγκόσμιας Τράπεζας αλλά και Ευρωπαϊκών Τραπεζών όπως π.χ. η Ε.Β.RD. Αποτελούν την τεκμηριωμένη, χρηματοδοτούμενη και επιδοτούμενη κατάλυση κάθε νομιμότητας στο όνομα της επικυριαρχίας ενός ολιγοπωλίου πολυεθνικών. Iστορικό παραμένει το κατηγορώ, για την Smith field, του Robert F.Kennedy Jr.(ανιψιού του δολοφονηθέντος προέδρου των ΗΠΑ, ηγετικής μορφής στο αμερικανικό οικολογικό κίνημα ),που δημοσιεύτηκε στην Gazeta Wyborcza τον Οκτώβριο του 2003.( βλ στο διαδίκτυο, Robert F. Kennedy, Jr Statement on Smithfield Pig Factories. Οι καταγγελίες αποτυπώνουν την δράση της εταιρείας στις ΗΠΑ, το Μέξικο. την Πολωνία αλλά και την Κίνα. Αναφέρεται ιδιαίτερα στην <αδάμαστη> ικανότητα της Smithfield να διασφαλίζει υψηλή προστασία και εξουδετέρωση κάθε αντιπάλου, κάθε ενοχλητικής φωνής αδιάφθορου πολιτικού, κρατικού λειτουργού, οικολόγου, μέσω αποτελεσματικής διαφθοράς και διαπλοκής. Το καλύτερο μέτρο αξιολόγησης της λειτουργίας της εταιρείας και των συνολικών επιπτώσεων της παρουσίας της στη Ρουμανία, είναι μια στοιχειώδης αναφορά στο τρόπο λειτουργίας της εταιρείας στις ίδιες τις ΗΠΑ. H μεγαλύτερη εταιρεία στον κόσμο και τις ΗΠΑ, στο είδος της, η Smithfield, πρίν ακόμα την είσοδό της στην Ρουμανία είχε ένα μαύρο ιστορικό να την ακολουθεί. Σύμφωνα με καταγγελίες οργανώσεων προστασίας του περιβάλλοντος και δημοσιεύματα του Αμερικανικού τύπου ( ενδεικτικά. Τhe Dark Side of America’s Top Producer. Και, The trouble with Smithfield. A corporate profile. Food & Water Watch) . H ζωή της εταιρείας είναι άμεσα συνυφασμένη με την τρομαχτική καταστροφή του περιβάλλοντος, μόλυνση της ατμόσφαιρας, των υπόγειων υδάτων, παράβαση κάθε νομιμότητας σχετικής με τη δημόσια υγεία, διαπλοκή με τοπικές και πολιτικές αρχές, απόλυτα βιομηχανική μεταχείριση των ζώων, προγραμματισμένη εξαφάνιση, κάθε ανεξάρτητης ,έστω και μικρής παραγωγής, εκτός της εταιρείας.

Στην Ρουμανία η Smithfield μπήκε με την αγορά της κρατικής Ρομανικής εταιρείας Comtim το 2004 και των κρατικών σφαγείων Freidorf. H είσοδος της Smithfield στην Ρουμανική αγορά σηματοδοτεί την σε εθνικό επίπεδο εξαφάνιση, σχεδόν στο σύνολο της, της ανεξάρτητης παραγωγής. Μέχρι το 2007 ο αριθμός των χοιροτροφιών μονάδων έχει συρρικνωθεί κατά 90%,με την συρρίκνωση να συνεχίζεται έκτοτε. Οι 477.000 χιλιάδες μονάδες του 2003,είχαν περιοριστεί σε 52000 το 2007. Σε αντικατάσταση τους παραδοσιακοί μοντέλο διάχυσης της παραγωγής και της επεξεργασίας αλλά και των λυμάτων σήμερα λειτουργούν 52 μονάδες με παραγωγή άνω των 200.000 χοίρων ετησίως, η κάθε μία, στις επαρχίες Timis και Αrad. (The Romanian Journal, 1/12/2015).Με μεσαιωνικούς όρους νοικιάζει κτήματα μικροκαλλιεργητών για την παραγωγή κτηνοτροφών Οι εξαγωγές της εταιρείας εκτός της ΕΕ, και της Κίνας, κατευθύνονται και στις ΗΠΑ όπου επίσης κυριαρχεί η Smithfield, ώστε να επιβάλλει τους όρους της από το επίπεδο των τιμών κρέατος μέχρι και το επίπεδο των τιμών των κτηνοτροφών και να αξιοποιεί επιδοτήσεις και στις δυο πλευρές του Ατλαντικού. Κατευθύνονται επίσης στην Αφρική οπού οι τοπικοί παραγωγοί αδυνατούν να ανταποκριθούν στον ανταγωνισμό. Oi επενδύσεις της Εταιρείας διευκολύνονται από τον επενδυτικό βραχίονα της World Bank, την γνωστή Internanational Finance Corporation. ( IFC in Romania). Αρκεί να επισημάνουμε οτι από το 1990, οπότε η Ρουμανία έγινε μέλος του I.F.C,μέχρι το 2015, το I.F.C επένδυσε στη Ρουμανία $2,4 δις με έμφαση στον αγροτικό τομέα. Βέβαια οι επενδύσεις δεν διασφαλίζουν την τήρηση στοιχειωδών περιβαλλοντικών κανόνων και κανόνων δημόσιας υγείας. Στην περιφέρεια του Τimis, όπου είναι συγκεντρωμένες οι φάρμες από τον αριθ. 13 έως 40, η αύξηση αερίων μεθανίου έφτασε 65%, μεταξύ των ετών 200 και 2007.

Λειτουργώντας (στη Ρουμανία χειρότερα από τις ΗΠΑ) πέρα από κάθε νομιμότητα η Smithfield αποφεύγει ακόμα και την ενημέρωση των αρχών για επιδημίες χοίρων και μαζικές <εκτελέσεις χοίρων>, όπως στην περίπτωση του 2007,όταν η εταιρεία αναγκάστηκε να θανατώσει 67.000 ζώα λόγω της επιδημίας του πυρετού των χοίρων. Βέβαια η Smithfield λαμβάνει τις αναλογούσες στη παραγωγής και στις εξαγωγές της εθνικές και κοινοτικές επιδοτήσεις. Επιδοτείται με 30 euro κατά κεφαλή παραγόμενου χοίρου,30.000.000 euro από τις Ρουμανικές επιδοτήσεις. Επί πλέον επιδοτήθηκε για τις καλλιεργούμενες με κτηνοτροφές εκτάσεις της, όπως κάθε αγρότης, κλπ. κλπ. Τον Σεπτέμβρη του 2013 η αρμόδια επιτροπή του Αμερικανικού Κογκρέσου ενέκρινε την Κινεζική εξαγορά της πλειοψηφίας των μετοχών της Smith field,αντί ποσού $ 7,1 δις.

Βουλγαρία

H Βουλγαρία διαθέτει 3,7 εκατομμύρια hectares καλλιεργήσιμης γης.

Με πρωτοβουλία του Βουλγάρικου Σοσιαλιστικού κόμματος κρίθηκε το 2014 ως αντισυνταγματική, από το ανώτατο δικαστήριο της χώρας η απαγόρευση πώλησης αγροτικής γης σε υπηκόους της Ε.Ε. Σύμφωνα με την μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η κατάσταση στη Βουλγαρία είναι παρόμοια με αυτήν της Ρουμανίας, Το 30-40% της καλλιεργήσιμης γης ανήκει ήδη σε ξένες εταιρείες.

Ουκρανία

Η Αρπαγή του Σιτοβολώνα της Ευρώπης. Η αρπαγή της αγροτικής Ουκρανίας.

Η Ουκρανία διαθέτει 320.000.000.στρέματα καλλιεργήσιμης γης. Το ένα τρίτο της καλλιεργήσιμης γης της Ε.Ε. Eίναι ο παραδοσιακός σιτοβολώνας της Ευρώπης, ανήκει στους πρώτους παγκόσμιους εξαγωγείς δημητριακών, κριθαριού καλαμποκιού.

Σήμερα οι υπό ξένη ιδιοκτησία αγροτική γη στην Ουκρανία ξεπερνά τα 20.000.000. στρέμματα .(πηγή Οakland Ιnstitute.8/5/2015 και Land Matrix july 2014 και Απρ 2015). Στα τέλη του 2015 η Ουκρανική κυβέρνηση ετοίμασε την δημοπρασία 11.000.000 acres. O Γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας,Nikolai Patruchev κατήγγειλε τις Δυτικές επενδύσεις στη αγροτική οικονομία της Ουκρανίας και συγκεκριμένα τις επενδύσεις τις σχετικές με γενετικά μεταλλαγμένα προϊόντα ως απειλή παγκοσμίων διαστάσεων και ως απειλή για την ίδια την Ουκρανική γεωργία. (Τhe Washington Post Απριλίου 15/2015)

Η Ουκρανία αποτέλεσε στρατηγικό στόχο κατάκτησης, για τη ΜΟΣΑΝΤΟ, όχι μόνο για την έκταση της καλλιεργήσιμης γης, που διαθέτει, αλλά και για την ποιότητα των εδαφών της. Τα εδάφη της θεωρούνται από τα γονιμότερα στην Ευρώπη κι’ ακόμα, με τα φθηνά εργατικά της χέρια, τις δυνατότητες μαζικής <βιομηχανικής> παραγωγής, με τη χρήση μεταλλαγμένων σπόρων και χωρίς οικολογικές ευαισθησίες και περιορισμούς σε κρατικό επίπεδο, μπορεί να χτυπήσει, τόσο, την ακριβή και επιδοτούμενη ευρωπαϊκή γεωργία, όσο και να τσακίσει, ότι έχει απομείνει από την ανεξάρτητη οικογενειακή Ευρωπαϊκή αγροτική παραγωγή. Στις επενδύσεις και στην επιρροή στην Ουκρανία συναγωνίζονται όλοι οι γίγαντες της αγροτικής βιοτεχνολογίας ,τροφίμων και ενεργείας των ΗΠΑ.

Το δάνειο των $ 17 δις. που έδωσε το Δ.Ν.Τ τον Απρίλη του 2014, στην Ουκρανία, δόθηκε με όρους το άνοιγμα, της Ουκρανίας, στους μεταλλαγμένους σπόρους και την άρση της απαγόρευσης πώλησης αγροτικής γης σε ξένους. Το εν λόγω δάνειο αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα στην αμαρτωλή ζωή του ΔΝΤ. Ποτέ δεν είχαν δοθεί δάνεια σε χώρες σε εμφύλια σύρραξη και σε αποδεδειγμένη απόλυτη αδυναμία αποπληρωμής. Το εν λόγω δάνειο έχει χαρακτηρισθεί ανοικτή συμμετοχή του ΔΝΤ στο νέο ψυχρό πόλεμο και στήριξη της στρατηγικής των αμερικανικών αγροτοχημικών και αγροτοβιομηχανικών πολυεθνικών στην Ουκρανία.(Oakland Institute report,july 2014.World Bank and IMF, behind the UKRAINIAN Crisis.), Επίσης από τα $ 3.2 δις που του Δ.Ν.Τ. που εκταμιευτήκαν στην Ουκρανία αρχές Μαΐου του 2014, τα 3,1 είχαν φτάσει σε off shore παραδείσους κατά τον Αύγουστο του ίδιου χρόνου.2( πηγή, John Helmer, “Ukraine Takes Another $1.39 Billion from International Monetary Fund–$3 Billion in IMF Cash Already Sent Offshore–Insiders Suspected in Heist,” Dances with Bears, September 3, 2014).

Κατά την διάρκεια του Ουκρανό-Αμερικανικού Business Forum του Ιουλίου του 2015 ο Ουκρανός πρωθυπουργός δήλωσε έτοιμος για την πώληση Ουκρανικών κρατικών επιχειρήσεων σε Αμερικάνικες επιχειρήσεις, με διαφανείς διαδικασίες. Επίσης στο ίδιο Forum,συμφωνήθηκαν Αμερικανικές επενδύσεις στον Αγροτικό τομέα ύψους $ 1,5 δις, με έμφαση στην παραγωγή σπόρων για την γεωργία. O Αμερικανικός γίγαντας Dupont Pioneer ανήγγειλε στις 20/12/ 2012 ως μια από πολλές επενδύσεις του στην Ουκρανία, την επένδυση $40.000.000. για μονάδα παραγωγής σπόρων στην περιοχή Stasi της Poltava. Η Αμερικάνικη Cargil διατηρεί δυο εργοστάσια παραγωγής ηλιέλαιου, σιλό και είναι μέτοχος, από το 2014, στο μεγαλύτερο Ουκρανικό αγροτοβιομηχανικό συγκρότημα Ukrlandfarming, μετά από αγορά του 5% των μετοχών αξίας $200.000.000. Η εταιρεία είναι η 8η παραγωγός αγροτικών προϊόντων στον κόσμο και η πρώτη παγκοσμίως στην παραγωγή αυγών. Βέβαια παραμένουν και ντόπιοι ολιγάρχες, Latifundisti, όπως τους αποκαλούν οι ντόπιοι, με εκατομμύρια στρέμματα.

Το Mint Press (10/2/2015) με τίτλο Corporations are The New Conquistadors: Ukraine, τεκμηριώνει την άμεση στήριξη της κυβέρνησης των ΗΠΑ, στη δράση των πολυεθνικών της για τον έλεγχο της Ουκρανικής Γεωργίας και την μετατροπής σε ελεγχόμενη από το ολιγοπώλιο των μεταλλαγμένων σπόρων. Επίσης καταγράφει τις μεθόδους που χρησιμοποιούν τα χρόνια απαγόρευσης πώλησης της γης ,για την παράκαμψη της σχετικής νομοθεσίας, όπως π.χ, ενοικιάσεις αρχικά, αγορές, μειοψηφικών πακέτων σε ντόπιες εταιρείες και τράπεζες γης.

( Ενδεικτικές Διεθνείς Επενδύσεις σε γη, στη Ουκρανία . Table 1: Foreign Investments in Agriculture in Ukraine12 Company. Country. Land area (ha).

Trigon Agri Denmark 52,679./ Public Investment Fund (PIF) of Saudi Arabia, Saudi Al Rajhi Group, Almarai Co. Saudi Arabia 33,000./ Renaissance Group Russian Federation 250,000./MK Group Serbia 50,000./ Glencore Xstrata PLC Switzerland 80,000./ Sintal Agriculture Plc Cyprus 146,800 /Agrokultura AB Sweden 68,700./ AgroGeneration France 120,000./Kernel Holding S.A. Luxembourg 405,000./ MCB Agricole Austria 96,000./ Mriya Agro Holding Public Limited Cyprus 298,000 / Total 1,600,179).

Ουκρανία. Ο μεγάλος αγρότης της Κίνας εκτός συνόρων: (και το μήλο της Έριδας Ρωσίας, Κίνας, ΕΕ και USA). Στις Ιουλίου 2015 οι Financial Times δημοσιοποίησαν ότι η Ουκρανία έχει καταστεί ο μεγαλύτερος εξαγωγέας καλαμποκιού στην Κίνα. Με το 5% της Ουκρανικής γης εκχωρημένο στη Κίνα, για αγροτικές καλλιέργειες, η Κίνα αποτελεί βασικό συντελεστή στις Ουκρανικές εξελίξεις και η Ουκρανική γη, βασική συνιστώσα στις ισορροπίες που εξαρτώνται και καθορίζονται από τις εξελίξεις στην Ουκρανική <εξίσωση>.

Ο ΝΕΟΣ ΜΕΣΑΙΩΝΑΣ ΣΕ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ.

Το παγκόσμιο αγροτοδιατροφικό σύστημα από την παραγωγή μέχρι την εμπορία και την μεταποίηση κυριαρχείται από 4 μεγάλες εταιρείες καθιερωμένες ως το <A.B.C.D> της παγκόσμιας αγοράς. Ο τίτλος αποτελείται από τα αρχικά των εταιρειών, Archer Daniels Midland (ADM), Bunge, Cargill and Louis Dreyfus. Τώρα στην παγκόσμια αγορά εισέρχεται δυναμικά και απειλητικά, η Noble agri, ελεγχόμενη από Κινέζικη COFCO.

Ετήσιες αγορές γής: Η Land Matrix από τους παγκόσμιους πρωταγωνιστές στον αγώνα υπεράσπισης της οικογενειακής και κοινοτικής αγροτικής καλλιέργειας, τεκμηριώνει ότι πριν του 2008 οι παγκόσμιες αγορές γης έφταναν τα 9.000.000 acres (1 acres = 4στρέματα) ΕΤΗΣΙΩΣ. Με βάση έρευνα της παγκόσμιας Τράπεζας του 2012, που παραθέτει η Μatrix το 2009 οι αγορές εκτινάχτηκαν στα 138.000.000 acres (1 acre= 4 στρέμματα). Μεγαλύτερο θύμα στην αρπαγή είναι όπως τονίσαμε, η Μαύρη Αφρική.

Βέβαια η αρπαγή άνυδρης θα ήταν απολύτως ασύμφορη γι’ αυτό και η αρπαγή γης συνδυάζεται με την αρπαγή υδάτινων πόρων. Κατά το περιοδικό Scientific American 12/2/2013 τα αποθέματα νερού που αρπάζονται κάθε χρόνο υπολογίζονται σε 454 δις. κυβικά μέτρα. Επενδυτές από 7 χώρες, τις ΗΠΑ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Ινδία, την Βρετανία, την Αίγυπτο την Κίνα, το Ισραήλ, έχουν θέση υπό τον έλεγχο τους το 60% αυτών των υδάτινων πόρων. Οι αγορές γης από αμερικανικά συμφέροντα τον Ιανουάριο του 2016, υπολογίζονται σε 166.680 hectares (πηγή statista-the statistics portal./ 1 hectare=10 στρέμματα). Μόνον ο Βασιλικός οίκος της Σαουδικής Αραβίας, από τους μικρούς παίκτες στην παγκόσμια αρπαγή γης αγόρασε μέχρι το 2014 έκταση ενός 1.000 000 εκταρίων (ένα εκτάριο ισούται με 10 στρέμματα) στην Αιθιοπία το Μαρόκο, το Σουδάν, τη Σενεγάλη το Μαλί.

Η Κίνα: Το Κινέζικο Υπουργείο Εμπορίου ανακοίνωσε το 2014 οτι 300 κινέζικες εταιρείες παραγωγής αγροτικών προϊόντων ,αλιείας, εκμετάλλευσης δασών, δραστηριοποιούνται σε 46 χώρες ανά τον κόσμο. Το κινέζικο υπουργείο αγροτικής ανάπτυξης ανακοίνωσε ότι μέχρι το 2013, κρατικές κινέζικες εταιρείες αλλά και ιδιωτικές εκμεταλλεύονταν 230.000 εκτάρια γης στο εξωτερικό (1 εκταριο=10 στρέμματα)

Η γη και οι ιδιοκτήτες της

Στην Αγγλία το 69% της γης ανήκει στο 0,6 του πληθυσμού. Ενώ το 80% (των περίπου 64.000.000) του Αγγλικού πληθυσμού ζει σε πόλεις το και το 99% δεν έχει ιδιόκτητη γη.

Στη Σκωτία: 500 άνθρωποι κατέχουν την μισή χώρα. Η Σκωτία θεωρείται η χώρα με την μεγαλύτερη συγκέντρωση ιδιοκτησίας γης στον αναπτυγμένο κόσμο.

Στις ΗΠΑ, H συνολική έκταση γης είναι 2τρις 300 εκατομμύρια acres με πληθυσμό 315.000.000. Ο αριθμός των αγροτικών επιχειρήσεων μεταξύ των ετών 1935 -2012 συρρικνώθηκε από 6,8 εκατομμύρια σε 2.000.000. Κατά υπολογισμούς του οργανισμού Farm Aid, το 2012, κάθε εβδομάδα,300 oοικογένειες εγκαταλείπουν τα κτήματα τους.

Στις ΗΠΑ: Oι μαύροι των ΗΠΑ αποτελούν  το 14,3% του πληθυσμού( στατιστική του 2014) και κατέχουν λιγότερο από το 1% της αμερικανικής γης. Μεταξύ του 1910 και 1992 η ιδιοκτησία γης από τους μαύρους μειώθηκε από 15.000.000 acres, σε 2 εκατομμύρια 400.000 acres.

Παράλληλα. οι 5 μεγάλοι γαιοκτήμονες των ΗΠΑ κατέχουν 9.000.000 acres γ(1 acre=4 στρέμματα) ενώ τα 46.000.000 εκατομμύρια των μαύρων, έχουν συνολικά 8.000.000 acres. Πρώτοι μεταξύ των 5 είναι οι δυο τιτάνες των Αμερικανικών και διεθνών ΜΜΕ., o John Malone με 2.200.000 acres και Τed Turner (o ιδρυτής του CNN) με 2.000.000 acres. Μια λευκή μειοψηφία μερικών οικογενειών κατέχει το 98% της ιδιωτικής γης στις ΗΠΑ (856.000.000 acres) και εκμεταλλεύεται το μεγαλύτερο μέρος, από επίσης τεράστιο ποσοστό γης (27% του συνόλου) που ελέγχεται από Ομοσπονδιακή Αμερικάνικη κυβέρνηση. Ότι δεν συμπεριλαμβάνεται στα εθνικά πάρκα και στις προστατευόμενες περιοχές. Το 80% του Αμερικανικού πληθυσμού, κάτοικοι πόλεων και προαστίων, είναι στοιβαγμένοι στο 3% της Αμερικανικής γής. ( Τthe Land Report magazine). Στους Ινδιάνους έχει, προς το παρόν, παραμείνει το 2% ‘αμερικανικής’ γης. Στους Ινδιάνους έχει απομείνει το 2%. Στην Αμερικανική αγορά, των σύνολο των εισροών (προμηθειών σπόρων, λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων), στις αγροτικές επιχειρήσεις ολιγοπωλείται από 3 εταιρίες, την Monsanto, την Du Pont, την Novartis.

Αμερικανικές αγορές γης και νερού ανά τον κόσμο.

Παράλληλα με την εσωτερική υπερ-συγκέντρωση στις ΗΠΑ, παρά την υπερεπάρκεια καλλιεργήσιμης γης, οι Αμερικανικές εξαγορές γης και νερού ανά τον κόσμο εντείνονται, δίνοντας το στίγμα και τις στοχεύσεις του ανταγωνισμού

Σύμφωνα με το Scientific American,(12/2/2013), Οι ετήσιες αγορές γης, μεταξύ των ετών 2000-2008,από αμερικανικές εταιρείες ανά τον κόσμο συμποσούνται 2.050.000.000.στρεμματα. Από το 2009 οι ετήσιες αγορές έφτασαν 1.380.000.000.στρέμματα ετησίως. Οι αγορές γίνονται κατά 60% σε χώρες όπου η πείνα και ο υποσιτισμός βασιλεύουν. Οι  εκτεταμένες αγορές γης, από το Σουδάν στην Ινδονησία, σε περιοχές που μαστίζονται από φτώχεια αναγκαστικά διευρύνουν το χάσμα ανάμεσα στις αναπτυγμένες και τις <αναπτυσσόμενες> χώρες.

Η αρπαγή νερού από πολυεθνικές ανέρχεται σε 454 δις κυβικά μέτρα ετησίως και αντιστοιχεί στο 5% της παγκόσμιας ετήσιας κατανάλωσης νερού.

H διατήρηση της προνομιακής θέσης προϋποθέτει διασφάλιση ελέγχου συνεχώς και περισσότερης αγροτικής γης, υδάτινων πόρων, προϋποθέτει προβάδισμα στη χημική βιομηχανία και την αγροτική βιοτεχνολογία. Η συνεργασία των δυο τομέων επίσης έχει καθοριστικά αποτελέσματα στον διεθνή ανταγωνισμό, όπως για παράδειγμα η συνεργασία μεταξύ Dupont και Dupont Pioneer Σε αυτό τον αγώνα η μικρή μεμονωμένη αγροτική επιχείρηση δεν μπορεί να επιβιώσει. Η πρόσφατη συγχώνευση των δυο γιγάντων της αγροτοχημικής Αμερικανικής Βιομηχανίας αποκαλύπτει τις τερατώδεις και επικίνδυνες διαστάσεις της υπερ-συγκέντρωσης όχι μόνον στη αγροτική γη αλλά και τις επιχειρήσεις που τροφοδοτούν την γεωργία.

Στην αγροτοχημική (agrochemicals) βιομηχανία, 6 εταιρείες ελέγχουν το 75% της παγκόσμιας αγοράς. Εξ αυτών οι 4, Du Pont, Monsanto, και Dow είναι Αμερικανικές και 2 δυο Γερμανικές η Βayer και η Basf και η Syntega, Ελβετική.

H αδυναμία ακόμα και της μεσαίας αμερικάνικης αγροτικής επιχείρησης να επιβιώσει, από τον, άγριο και αθέμιτο, ανταγωνισμό των μεγαθηρίων του κλάδου, καταγγέλλεται από την Εθνική Οργάνωση Οικογενειακών Αγροτικών Επιχειρήσεων (N.F.F.C), σε όλα τα διεθνή Forum, με χαρακτηριστική την συμμετοχή τους στο Porto Allegre το 2010. Iστορική παραμένει η παρέμβαση του προέδρου της N.F.F.C. Bill Christison, ιδιοκτήτη 2.000 acres, για την επερχόμενη εξαφάνιση της μικρομεσαίας αγροτικής επιχείρησης παγκοσμίως. O εν ενεργεία πρόεδρος (Αφρο-Αμερικάνος,BEN Burkett), και πρόεδρος των συνεταιρισμένων οικογενειακών αγροτικών επιχειρήσεων, του Μισισιπή, καταγγέλλει ότι οι Μέγα-φάρμες, εντός των ΗΠΑ, και οι εισαγωγές, στις ΗΠΑ, από Αμερικανικής ιδιοκτησίας αγροτικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό, οδηγούν την αμερικανική αγροτική επιχείρηση στην εξαφάνιση. Καταγγέλλει ότι οι συμφωνίες, στον παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, είναι κομμένες και ραμμένες στα μέτρα των Μέγα-αγροτικών Επιχειρήσεων. Όταν η υπερ-συγκέντρωση προχωράει χωρίς έλεος στο Ευρωπαϊκό βορρά και σε ολόκληρο τον κόσμο, δεν υπάρχει περίπτωση να υπάρξει έλεος για τον Ευρωπαϊκό νότο, για τον Έλληνα μικρό αγρότη.

 

Έλεγχος τροφίμων: Απ το χωράφι και το στάβλο, στο πιάτο, στο πιρούνι.

 Ο έλεγχος της αγροτικής γης αποτελεί έναν κρίκο στην αλυσίδα έλεγχου ολοκλήρου του κυκλώματος της αγροτοδιατροφικής αλυσίδας. Ολόκληρη η κτηνοτροφία από την παραγωγή γενετικά τροποποιημένων σπόρων κτηνοτροφών, στην παραγωγή λιπασμάτων φυτοφαρμάκων, για την για τις καλλιέργειες κτηνοτροφών, βελτιωμένων ειδών ζώων, μέχρι την εκτροφή το σφάξιμο και την επεξεργασία του κρέατος, βρίσκεται στα χέρια ενός ολιγοπωλίου και σε πολλές περιπτώσεις ενός ολιγοπωλίου αλληλοδιαπλεκομένων επιχειρηματικών ομίλων. Δυο χαρακτηριστικά του έλεγχου και της διαπλοκής αποτελούν η κοινοπραξία Cargil – Monsanto και η κατάσταση στη παραγωγή την επεξεργασία, την διακίνηση του καφέ. Η κοινοπραξία μεταξύ της Cargil, του πρωταγωνιστή στην παγκόσμια εμπορία σιτηρών και της Monsanto, πρωταγωνιστή σους μεταλλαγμένους σπόρους στοχεύει την ηγεμονία στη βιοτεχνολογία. Kαρπός αυτής της, 50/50, κοινοπραξίας είναι η Renessen. Στον καφέ, οι παραγωγοί του, ανά τον κόσμο, ανέρχονται σε 25.000.000 οικογένειας, (με, τουλάχιστον, τέσσερα άτομα ανα οικογένεια). Οι καταναλωτές υπολογίζονται σε τουλάχιστον 500.000.000.Τρείς εταιρείες κατέχουν το 40% του ψησίματος του καφέ πέντε κατέχουν το 55% της εμπορίας. Ο ετήσιος τζίρος από την πώληση του καφέ υπολογίζεται στα $ 70 δις, από αυτά μόνον $5 δις φτάνουν στις χώρες παραγωγής του καφέ. Η ζήτηση καφέ καλπάζει, τα κέρδη του ολιγοπωλίου, πολλαπλασιάζονται, οι τιμές αγοράς από τον παραγωγό, και αμοιβής των εργαζομένων στην παραγωγή, μειώνονται, ενώ οι τιμές για τον καταναλωτή ανεβαίνουν. Η Nestle συμμετέχει σε όλες τις διαδικασίες (ψησίματος, παραγωγής) και από το 2010 έχει μπει και στην μαζική, δική της, παραγωγή με συμβόλαια παραγωγής, δικιά της εκπαίδευση στους παραγωγούς και μάλιστα με δική της ποικιλία δέντρων <για την διασφάλιση καλύτερης ποιότητας>. Αυτού του αιδούς ο έλεγχος καθιστά αναπότρεπτη την εξαφάνιση της μικρομεσαίας αγροτικής – αγροτοκτηνοτροφικής, επιχείρησης.

Aπό το 2014 η Monsanto, η Du Pont, και η Syntega κατείχαν το 53% της παγκόσμιας αγοράς σπόρων και οι Αμερικανικού ελέγχου εταιρείες, κατείχαν το 73% της παγκόσμιας αγοράς. (Seed, by, Τhe Center for Food Safety & Save our Seeds). Στη Βρετανία η μεγαλύτερη εταιρεία παραγωγής βελτιωμένου είδους χοίρων, συγχωνεύτηκε με την επίσης Βρετανική, μεγαλύτερη μονάδα παραγωγής βελτιωμένου είδους μοσχαριών κρεατοπαραγωγής, για να δημιουργήσουν την Βρετανική Genus plc In. Το ίδιο συμβαίνει και στην πτηνοτροφία αφότου στις ΗΠΑ η εταιρεία Du Pont Pioneer, από την παραγωγή μεταλλαγμένων σπόρων προχώρησε και στη δημιουργία <υβριδικού κοτόπουλου>, που μεγαλώνει περισσότερο και γρηγορότερα αγώνας δρόμου για υβριδική παραγωγή και η συγκέντρωση των επιχειρήσεων στον κλάδο καλπάζει. Μεταξύ των ετών 1989,και 2006, ο παγκόσμιος αριθμός παραγωγής από <υβριδικά κοτόπουλα> μειώθηκε από 11 σε 4, οι παραγωγοί υβριδίων σε γαλόπουλα, περιορίστηκαν από 10 σε 3, στις χήνες, επίσης, από 10 σε 3 και στις πάπιες απέμειναν 2.  Το 2005, η μεγαλύτερη, στον κόσμο, μονάδα παραγωγής βελτιωμένου είδους χοίρων, συγχωνεύτηκε με την μεγαλύτερη μονάδα παραγωγής βελτιωμένου είδους βοδινού κρέατος, για να δημιουργήσουν την Βρετανική Genus plc In. Το ίδιο συμβαίνει και στην πτηνοτροφία αφότου στις ΗΠΑ  εταιρεία Pioneer, δημιούργησε ειδικά υβρίδια σε σπόρους προχώρησε και στη δημιουργία <υβριδικού κοτόπουλου>, που μεγαλώνει περισσότερο και γρηγορότερο. Κατά συνέπεια η <φυσική παραγωγή> δεν είναι δυνατόν να ανταγωνιστεί την <βιομηχανοποιημένη>. Μεταξύ των ετών 1989 και 2006, ο παγκόσμιος αριθμός παραγωγής υβριδίων μειώθηκε από 11 σε 4. Τρείς είναι οι παραγωγοί υβριδίων σε γαλόπουλα, στις χήνες από 10 σε 3,και στις πάπιες απέμειναν 2 (Agropoly, BERNE DECLARATION, THE BATLE OF GIANTS).

 Βέβαια οι κίνδυνοι για την βιοποικιλότητα είναι άλλο θέμα, που είναι αδύνατον να παρουσιαστεί και αυτό, στο πλαίσιο αυτής της μελέτης. H περιγραφείσα υπέρ-συγκέντρωση ολοκληρώνεται με την, έντονα ολιγοπωλιακή, πραγματικότητα στις αλυσίδες διάθεσης αγροτικών προϊόντων και τροφίμων. Έτσι η στρατηγική του ελέγχου, από το χωράφι, το στάβλο, μέχρι το πιάτο και το πιρούνι γίνεται πραγματικότητα. Για παράδειγμα το 75% του παγκόσμιου εμπορίου δημητριακών και σόγιας ελέγχεται από 4 εταιρείες. (Την Cargil, με τζίρο, τo 2003,$136 δις και προσωπικό 142.000,την ADM με τζίρο $ 89 δις και προσωπικό 31000,την Bung,με τζίρο $31 δις και προσωπικό 35.000,την Dreyfus με τζίρο $ 63 δις και προσωπικό 22000 άτομα. Από τα 1991 μπήκε και η Κινεζική Cofco στην παγκόσμια εμπορία δημητριακών με την αγορά του 51% των μετοχών Ολλανδικής Midera, εταιρείας με τζίρο $32,και προσωπικό 120.000, με την εξαγορά της Noble Agri που προανέφερα).

Oι ολιγοπωλιακά οργανωμένες αλυσίδες των Super Market σήμερα αποτελούν <οικονομικές επικράτειες> ισχυρότερες κρατών και μάλιστα ανεπτυγμένων. Η αλυσίδα Wal Μart με 2.100.000, υπαλλήλους και τζίρο 408 δισ. Υπολογίζεται ότι έχει μεγαλύτερο ετήσιο τζίρο από το ετήσιο ακαθάριστο προϊόν της Σουηδίας, που κατατάσσεται 33η στις 180 πλέον ανεπτυγμένες.( ΒΕΡΝΕ DECLARATION ECO-NEXUS). Το Wal Mart, αποτελεί τον μεγαλύτερο διανομέα τροφίμων βρίσκεται στην κορυφή της λίστας των εταιρειών με τον μεγαλύτερο παγκόσμιο τζίρο, μαζί με τις εταιρείες πετρελαίου όπως η Exxon, η Mobil,η Royal Dutch Shell,BP. ). Για παράδειγμα ολιγοπωλιακού ελέγχου στην αγορά. Τo 2012, το 76%,της διανομής στην Αγγλία ελεγχότανε από 4 μόνον αλυσίδες( Tesco 29.5 %, Asda 17.5 %, Sainsbury, 16.7 %, Morrisons 12.3 %).Το ίδιο συμβαίνει την Γερμανία. Στην Γαλλία το ποσοστό είναι 56% στην Ισπανία, ελάχιστα κάτω από το 50% (The Observer 5/10/2014).

To καθεστώς διακίνησης τροφίμων στην Ε.Ε ενώ αναγνωρισμένα βρίσκεται σε ολιγοπωλιακό καθεστώς η Ε.Ε δεν κάνει τίποτε για την αντιμετώπιση αυτού του καθεστώτος. Οι όποιες ενισχύσεις σε επίπεδο παραγωγής, και παραγωγών, χωρίς απελευθέρωση των δυνάμεων της μικρομεσαίας, αγροτικής, αγροτοκτηνοτροφικής παραγωγής, από τον ολιγοπωλιακό στραγγαλισμό των αλυσίδων διάθεσης, (και με δεδομένο τον ανταγωνισμό από τις Μέγα –βιομηχανικές φάρμες) δεν θα έχουν αποτέλεσμα ούτε για τον παραγωγό, ιδιαίτερα τον μικρό παραγωγό, ούτε για τον καταναλωτή.

Η Ευρωπαϊκή πολιτική των επιδοτήσεων στην υπηρεσία της υπέρ-αρπαγής γης (Οι μεγάλοι γίνονται μεγαλύτεροι και οι μικροί πεθαίνουν).

Η πολιτική επιδοτήσεων αποτελεί αναπόσπαστο οργανικό κομμάτι της πολιτικής υπερ-συγκέντρωσης της γης. Ένα μικρό δείγμα στοιχείων αρκεί για την επιβεβαίωση αυτής της θέσης. Η Βασίλισσα της Αγγλίας, και από τους μεγαλύτερους γαιοκτήμονες της χώρας, για παράδειγμα, έλαβε 7.000.000 λίρες αγροτικές επιδοτήσεις την τελευταία δεκαετία. Ο Δούκας του WESTMINSTER,έλαβε 6.000.000 στην δεκαετία και 914.000 για το 2014.O Sir Richard Sutton έλαβε αγροτική επιδότηση για 2014. 1,8 εκατομμύρια λίρες. Στην Ισπανία το 75% των επιδοτήσεων κατέληξε στο 16% των αγροτών. Στην Ουγγαρία το 72% των επιδοτήσεων εισπράχτηκε από το 8,6% των αγροτών. Οι μεγαλύτερες σε έκταση φάρμες βρίσκονται στην Τσεχία και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στο διάστημα των 10 ετών (2003-2013) η μέση έκταση, ανά αγροτική εκμετάλλευσης, αυξήθηκε από 117 στρέμματα το 2003 σε 161 στρέμματα το 2013. Η ανοδική αυτή τάση είναι εμφανής σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ πλην της Κύπρου. Το 2013, η υψηλότερη μέση χρησιμοποιούμενη γεωργική έκταση ανά εκμετάλλευση καταγράφηκε στην Τσεχία (με 1.330 στρέμματα), στο Ηνωμένο Βασίλειο (936 στρέμματα), στη Σλοβακία (807 στρέμματα), στη Δανία (675 στρέμματα). Αντιθέτως, εκτάσεις κάτω των 100 στρεμμάτων ανά εκμετάλλευση κατά μέσο όρο καταγράφηκαν στη Μάλτα (12 στρέμματα), στην Κύπρο (31 στρέμματα), στη Ρουμανία (36 στρέμματα), στη Σλοβενία (67 στρέμματα), στην Ελλάδα (68 στρέμματα) και στην Ουγγαρία (95 στρέμματα).

Οι αγροτικές επιδοτήσεις στις ΗΠΑ, περίπου $20 δις ετησίως είναι πολύ περισσότερο σκανδαλώδεις από αυτές της Βρετανίας. Οι 10 μεγαλύτεροι αποδέκτες επιδοτήσεων λαμβάνουν το 77% των επιδοτήσεων από το 1995 … Οι επιδοτήσεις στις ΗΠΑ χαρακτηρίζονται από ολόκληρο το φάσμα του Αμερικανικού τύπου ως <Σοσιαλισμός για τους πολυεκατομμυριούχους και καπιταλισμός για τους φτωχούς>, ή κοινωνικό κράτος για τους πλούσιους. Το διαδίκτυο βρίθει στοιχείων. Ένα χαρακτηριστικό δείγμα είναι το ακόλουθο. Σύμφωνα με το Economist,(Φεβρουαρίου 14/2015), μεταξύ των ετών 2007-2011,$ 3.000.000.δοθηκαν σε <αγρότες> που δεν είχαν καμιά απολύτως παραγωγή. Μεταξύ των ετών 2008-2012 $ 10.600.000.δοθηκαν σε αγρότες που είχαν αποβιώσει. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ευρωπαϊκής στατιστικής υπηρεσίας, μία στις τρεις εκμεταλλεύσεις της ΕΕ βρίσκονται στη Ρουμανία, καθώς ανέρχονται σε 3,7 εκατομμύρια εκμεταλλεύσεις και αποτελούν το 33,5% του συνόλου της ΕΕ. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Πολωνία με 1,4 εκατομμύρια αγροτικές εκμεταλλεύσεις και ακολουθεί η Ιταλία με 1 εκατομμύριο φάρμες.

Σύμφωνα με στοιχειά της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας. Από το 2003 μέχρι το 2013, ο αριθμός των εκμεταλλεύσεων μειώθηκε σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ, εκτός από την Ιρλανδία στην οποία αυξήθηκαν κατά 2,9%. Στο διάστημα των δέκα ετών ο αριθμός των εκμεταλλεύσεων μειώθηκε πάνω από το ήμισυ στη Σλοβακία (-67,1%) και στη Βουλγαρία (-61,8%). Μεγάλες μειώσεις καταγράφηκαν στην Ιταλία (-48,6%), στην Εσθονία (-47,9%), στη Τσεχία (-42,6%), στη Λιθουανία (-36,9%), στην Ουγγαρία (-36,5%), στη Λετονία (-35,4%), στην Πολωνία (-34,2%) και στο Ην. Βασίλειο (-34,0%).

 Ο άλλος δρόμος: Αν δεν δώσουμε και παραδείγματα δημιουργικής άμυνας και αντεπίθεσης, αν δεν παρουσιάσουμε και χαρακτηριστικά παραδείγματα της, οικουμενικών διαστάσεων, αντίστασης στην επιχειρούμενη κατάλυση του δικαιώματος του ανθρώπου στη γη και το νερό, τότε θα λειτουργούσαμε ως προαγωγοί της υποταγής, της υποταγής ως μονόδρομου.  Χαρακτηριστικά παραδείγματα επιτυχούς δημιουργικής άμυνας, επιτυχημένου άλλου δρόμου: Παραθέτω 5 χαρακτηριστικά(2 παραδείγματα από την γειτονική Ιταλία,2 από την Ισπανία και 1 από την Γερμανία).

To θαύμα του συνεταιριστικού κινήματος της Ιταλικής περιοχής Εmilia Romagna. Η Ευρωπαϊκή περιοχή με τη βαθύτερη οικονομική δημοκρατία στην Ευρώπη. Η κοινωνία και οικονομία που απόδειξε ότι το <μικρό> δεν μόνο όμορφο αλλά βιώσιμο και κερδοφόρο. Mια περιοχή με 4.400.000 κατοίκους από τους οποίους 1 στους 12 είναι αυτοαπασχολούμενος, η διατηρεί μια μικρή επιχείρηση. Διαθέτει το τρίτο στη σειρά καλύτερο G.D.P από τις περιοχές της Ε.Ε. Τόσο η περιοχή όσο και η Μπολόνια το κέντρο της ευρύτερης περιοχής κατέχουν τους υψηλότερους δείκτες ποιότητας ζωής στην Ε.Ε. Η περιοχή που το 1940 ήταν από τις φτωχότερες της Ιταλίας. Η περιοχή που μπορεί να εναρμονίζει τρεις παραδοσιακά αντιτιθέμενες πολιτικά και πολιτισμικά κοσμοθεωρίες. Μια ισχυρότατη παράδοση και επιρροή του κουμμουνιστικού κόμματος όσο και εξ ίσου ισχυρότατες επιρροές της καθολικής εκκλησίας και της δεξιάς. Μια κοινωνία και μια πνευματική και πολιτική ηγεσία που αξιοποιεί ότι καλύτερο τις προσφέρει η καθολική και κουμμουνιστική της παράδοση για να κτίσει μια ένα μοντέλο κοινωνικής αλληλεγγύης υπεύθυνης συμμετοχής και συνεργασίας, για να αντιμετωπίσει τον αντικοινωνικό ατομικισμό . Μια περιοχή όπου η συνεργασία εργαζομένων, επιχείρησης, τοπικής αυτοδιοίκησης δίνει καρπούς. Η περιοχή συγκεντρώνει σοβαρότατο ενδιαφέρον έρευνας και μελέτης .Αρκεί να τονίσουμε ότι το 85 % των κοινωνικών υπηρεσιών στην περιοχή προσφέρονται από τους συνεταιρισμούς. (Learning from Emilia Romagna’s cooperative economy. An interview with Vera Zamagni, economic historian).

Το δεύτερο Ιταλικό παράδειγμα αναφέρεται σε μια Ένωση Ιταλικών καταναλωτικών συνεταιρισμών την Coop Italia με τον πρώτο συνεταιρισμό της Ένωσης ιδρυμένο στα 1854. Μόνον η Coop Italia μια ένωση 105 καταναλωτικών συνεταιρισμών απασχολεί σήμερα 52.948 υπαλλήλους έχει 8.100.000 συνεταιρισμένα μέλη, λειτουργεί 1400 Super markets και κρατάει τη πρώτη θέση σε μερίδιο της αγοράς ανταγωνιζόμενη επιτυχώς τις πολυεθνικές του κλάδου.

Δυο Ισπανικά Παραδείγματα: To <θαύμα> των Βάσκων. Η Συνομοσπονδία εργατικών συνεταιρισμών <The Mondragon Corporation>, σε ζωή από το 1956, δραστηριοποιείται σήμερα σε βιομηχανική παραγωγή, τραπεζικές υπηρεσίες, έρευνα και γνώση, διάθεση προϊόντων. Δημιούργημα τελειοφοίτων τεχνικού κολεγίου της πόλης Modragon. Η Μondragon αποτελεί ένα μοντέλο συμμετοχικής οργάνωσης της κοινωνίας και της οικονομίας, στηριγμένο στη ισότιμη συνεργασία, ισότιμων συνεργαζομένων-μετόχων. Κάθε μέλος μια ψήφος. Πέραν της συμμετοχικής ιδιοκτησίας η Μοdragon διασφάλισε και το συμμετοχικό management. Την εκλογή των διευθυντών από τους εργαζομένους. Από το επίπεδο της παραγωγής μέχρι το επίπεδο οργάνωσης της πανεπιστημιακής παιδείας κυριαρχεί το συνεργατικό πρότυπο. Η χρηματοδότηση της έρευνας και των νέων επιχειρήσεων διασφαλίζεται από την συνεργατική τραπεζική πίστη, και τα ταμεία ασφάλισης. Oι 147 εταιρείες (2014),οι 80.000, εργαζόμενοι, η επιτυχής αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης και η αντιμετώπιση της ανεργίας με ποσοστά στο 50% εκείνων της υπόλοιπης Ισπανίας δείχνουν τα χαρακτηριστικά βιωσιμότητας του εγχειρήματος. Η αλυσίδα των καταστημάτων λιανικής πώλησης της Μondracom με την επωνυμία Eroski αποτελεί την από ιδρύσεως της πλέον αναπτυσσόμενη αλυσίδα στην Ισπανία. Η Eroski διαθέτει, 115, Yper Markets,1042 Super Markets,Mε υπηρεσία πωλήσεων on line,me 280 τουριστικά γραφεια.44 καταστήματα αθλητικών ειδών, κλπ κλπ. αποτελεί ένα ακόμα δείγμα των δυνατοτήτων του συμμετοχικού μοντέλου.

To <θαύμα> των Καταλανών. (Το θαύμα της BARCELONA, BARCHA).

Το θαύμα της ποδοσφαιρικής ομάδας, Barcelona δεν είναι άπλα και μονοδιάστατα αθλητικό. Αναγνωρίζεται διεθνώς ως απόλυτα πτυχωμένο και βιώσιμο συμμετοχικό μοντέλο επιχειρηματικής και οργανωτικής διακυβέρνησης. Είναι ένα επίσης μακροχρόνια και πολυεπίπεδα δοκιμασμένο μοντέλο αειφορίας  κερδών, αθλητικών επιτευγμάτων κοινωνικής προσφοράς.

Από την Γερμανία: νομίζω ότι άξιζε να παρατεθεί το θαύμα των Συνεταιριστικών Τραπεζών.

Η Εθνική Γερμανική Ένωση Συνεταιριστικών Τραπεζών, διαθέτει 1078 μελη.190.000 προσωπικό και 30.000.000 πελάτες. Οι ιστορικές Volksbanken και Raiffeisenbanken δεν είναι απλά και μονοδιάστατα δανειστές. Συνεργάζονται με τοπικές επιχειρήσεις, συμβουλεύουν αποτελούν το σύστημα χρηματοδότησης ,διακίνησης χρήματος και αποταμίευσης της μικρομεσαίας Γερμανικής επιχείρησης. Για παράδειγμα τα χορηγηθέντα δάνεια από τις συν/κές Γερμανικές τράπεζες το 2014 ανήλθαν σε 482 δις euro και οι καταθέσεις σε 591 δις. Με την πρόσφατη συνένωση των δυο κεντρικών Γερμανικών συνεταιριστικών τραπεζών της DZ  και της WGZ ,Bank δημιουργείται ο τέταρτος σε δανειοδοτική δύναμη φορέας στη Γερμανία.

Τα κινήματα μαχητικής αντίστασης στις βίαιες εξώσεις αγροτών, στην Αφρική ,την Λατινική Αμερική, την Ασία, η οργανωμένη αντίσταση αγροτών στη Ρωσία, τα κινήματα καταγραφής του προβλήματος και κινημάτων παγκόσμιας ευαισθητοποίησης, όπως η GRAIN,OXFAM, το Oakland Institute,το Transnatiοnal Institute, Friends of the Earth International, Land Rights Now,Βack Yard Seed Savors, η Διεθνής Οργάνωση Μικροκαλλιεργητών,La Via Campesina, δίνουν καθημερινά το παρών, στους αγώνες επί τόπου, επί του διαδικτύου στα δικαστήρια, στον ΟΗΕ, και τα όργανά του. Δίνουν την μάχη για την υπεράσπιση και απελευθέρωση αντιστεκομένων αγροτών, που χαρακτηρίζονται και διώκονται ως τρομοκράτες.

 

Συμπερασματικά: Στον απόηχο των Ελληνικών αγροτικών κινητοποιήσεων.

 

Η ανάγκη για εθνική στρατηγική επιβίωσης του Ελληνικού αγροτικού τομέα αποκαλύπτεται αδήριτη. Το ζητούμενο δεν είναι απλά μέτρα, είναι μια στρατηγική ριζωμένη στην επίγνωση της πραγματικότητας. Ο Ελληνικός αγροτικός τομέας ως έχει, δεν επιβιώνει. Αν αφεθεί στην τύχη του, αν αφεθεί στην μέχρι σήμερα πρακτική διεκδικήσεων μικροπαροχών επιβίωσης, δεν θα επιβιώσει. Το νέο μοντέλο οργάνωσης του αγροτικού μας τομέα θα καθορίσει σε μεγάλη βαθμό τις εθνικές κοινωνικές μας εξελίξεις. Κατά τη γνώμη μου, μόνον ένα αναγεννητικής κοινωνικής αλληλεγγύης, κοινωνικά απελευθερωτικής αλληλεγγύης, ένα κίνημα συμμετοχικό, συνεργατικό, συνεταιριστικό μπορεί να αποτελέσει διέξοδο ζωής για τον Ελληνικό αγροτικό τομέα. Ένα κίνημα που θα μπορεί να αναγεννήσει το συμμετοχικό ήθος και τη συμμετοχή. Τη συμμετοχή, είτε ως ενορία, είτε, ως κοινότητα, είτε ως επιχείρηση κοινοτικής -κοινωνικής οικονομίας, αδελφότητα-επιστημονικής έρευνας. Η καθιέρωση, με κάθε μέσο του αναπαλλοτρίωτου της Εθνικής γης, της μη πώλησης κρατικής, δημόσιας, και εκκλησιαστικής γης, πρέπει να αποτελέσουν άξονες μιας εθνικής στρατηγικής για τη γη και την αγροτική οικονομία. Χωρίς στρατηγικές καθολικής συμμετοχής και ουσιαστικές, νομικές αλλά και οργανωτικές παρεμβάσεις αναπτυξιακής προστασίας, της αγροτικής γης, του φυσικού μας πλούτου, σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο οι παγκόσμιων διαστάσεων αρπαγές γης δεν θα σεβαστούν την Ελληνική γη. Χωρίς ανάπτυξη του κοινωνικού μας κεφαλαίου, του συμμετοχικού ήθους και πολιτισμού, στην πράξη, πέρα από ιδεολογήματα, το νέο αναγκαίο συμμετοχικό μοντέλο ανασυγκρότησης του αγροτικού τομέα δεν μπορεί να προκύψει. Ούτε με ηθικολογικές διδασκαλίες θα προκύψει . Θα προκύψει μέσα από τον και μέσα στον αποφασιστικό αγώνα για το χτίσιμο του.

 

 Παραθέτω ενδεικτικά τους φορείς που οργάνωσαν τη συνάντηση του Αφρικανικού Κοινωνικού Forum στο DAKAR, το 2014.

 MARICAM, Jokoni Maayia, ASAPSU Cote d’Ivoire, SOS Sahel International Burkina Faso, International Food Security Network, ENDA Pronat, ENDA Ruf, Collectif de Ndiael, CNCR, RADDHO, LSDH, ASRADEC, Eau Vive, COCIDEAS, Panos Institute, USE, PAEDD, Jeunesse Panafricaine, IPAR, Alternatives Niger, International Initiatives, Forum des Organisations de la Société Civile Malienne, COCIDIRAIL, FORAM, Forum pour un autre Mali, COPAGEN, ANDDH Niger, Alternatives de Développement pour la Vie sur Terre – Mali, USOFORAL. UACDDD, CNOP, OPP, CAD, LJDH), COSPE, CICMA, ISODEC Ghana, ActionAid Senegal, ActionAid Gambia.
   στη Τύνιδα, το 2015, < DAKAR TO TYNIS DECLARATION 24-29/MARTIOY> . La Via Campesina, the World Forum of Fisher Peoples (WFFP), Convergence Malienne contre l’Accaparement des Terres (CMAT), Habitat International Coalition (HIC), Coalition for the Protection of Africa’s Genetic Heritage (COPAGEN), Friends of the Earth International, Southern African Rural Women’s Assembly, GRAIN, COSPE, Comitato Italiano Contratto Mondiale sull’Acqua (CICMA), Transnational Institute (TNI), Terra Nuova, Focus on the Global South and FIAN International.

 

Δυο Ισπανικά Παραδείγματα:

To <θαύμα> των Βάσκων.

Η Συνομοσπονδία εργατικών συνεταιρισμών <The Mondragon Corporation>, σε ζωή από το 1956, δραστηριοποιείται σήμερα σε βιομηχανική παραγωγή, τραπεζικές υπηρεσίες, έρευνα και γνώση, διάθεση προϊόντων. Δημιούργημα τελειοφοίτων τεχνικού κολεγίου της πόλης Modragon. Η Μondragon αποτελεί ένα μοντέλο συμμετοχικής οργάνωσης της κοινωνίας και της οικονομίας, στηριγμένο στη ισότιμη συνεργασία, ισότιμων συνεργαζομένων-μετόχων.Κάθε μέλος μια ψήφος. Πέραν της συμμετοχικής ιδιοκτησίας η Μοdragon διασφάλισε και το συμμετοχικό management. Την εκλογή των διευθυντών από τους εργαζομένους. Από το επίπεδο της παραγωγής μέχρι το επίπεδο οργάνωσης της πανεπιστημιακής παιδείας κυριαρχεί το συνεργατικό πρότυπο. Η χρηματοδότηση της έρευνας και των νέων επιχειρήσεων διασφαλίζεται από την συνεργατική τραπεζική πίστη, και τα ταμεία ασφάλισης. Oι 147 εταιρείες (2014), οι 80.000, εργαζόμενοι, η επιτυχής αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης και η αντιμετώπιση της ανεργίας με ποσοστά στο 50% εκείνων της υπόλοιπης Ισπανίας δείχνουν τα χαρακτηριστικά βιωσιμότητας του εγχειρήματος. Η αλυσίδα των καταστημάτων λιανικής πώλησης της Μondracom με την επωνυμία Eroski αποτελεί την από ιδρύσεως της πλέον αναπτυσσόμενη αλυσίδα στην Ισπανία. Η Eroski διαθέτει, 115, Yper Markets,1042 Super Markets,Mε υπηρεσία πωλήσεων on line,me 280 τουριστικά γραφεια.44 καταστήματα αθλητικών ειδών, κλπ κλπ. αποτελεί ένα ακόμα δείγμα των δυνατοτήτων του συμμετοχικού μοντέλου.

To <θαύμα> των Καταλανών. Το <θαύμα> της BARCELONA, (BARCHA).

Το θαύμα της Barchelona δεν είναι άπλα και μονοδιάστατα αθλητικό. Αναγνωρίζεται διεθνώς ως απόλυτα πτυχωμένο και βιώσιμο συμμετοχικό, μοντέλο επιχειρηματικής και οργανωτικής διακυβέρνησης. Είναι ένα επίσης μακροχρόνια και πολυεπίπεδα δοκιμασμένο μοντέλο επιτυχίας.

 

Γιώργος Σκλαβούνος –  Οικονομολόγος – Κοινωνιολόγος –  Μέλος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής της Ε.Ε. (ECOSOC) και Αντιπρόεδρος και Υπεύθυνος Διεθνών Σχέσεων του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος  – Διευθυντής Αγροτικής Τράπεζας της Ελλάδας

Κράτα το

Θερμοκηπιακές Καλλιέργειες Τριφυλίας

Ειδικά σήμερα µε τα διάφορα διαρθρωτικά προγράμματα της Ελληνικής Γεωργίας οι θερµοκηπιακές καλλιέργειες μπορούν να αποτελέσουν διέξοδο και ταυτόχρονα σηµαντικό παράγοντα δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας. Η Ελλάδα παρ’ όλες τις δυσκολίες έχει όλα τα εχέγγυα µέσω των σύγχρονων τεχνικών και τεχνολογιών σε σωστά σχεδιασµένα θερµοκήπια να αποτελέσει τον λαχανόκηπο της Ευρώπης καθόλη την διάρκεια του έτους. Ο νομός Μεσσηνίας με επίκεντρο την Τριφυλία είναι το τρίτο κέντρο θερμοκηπιακών καλλιεργειών της χώρας με μία έκταση που φτάνει τα 3000 στρέμματα. Οι μεγαλύτερες επενδύσεις έχουν γίνει στην περιοχή των Φιλιατρών και στη συνέχεια στους Γαργαλιάνους και την Τερψιθέα Κυπαρισσίας. Παράγονται κηπευτικά όλων των ειδών κυρίως όμως καρπούζι, αγγούρι, τομάτα και δευτερευόντως φασόλι, πιπεριά, μελιτζάνα και σαλάτες  ICEBERG. Οι εδαφολογικές και κλιματολογικές συνθήκες της περιοχής συνθέτουν ένα μικροκλίμα εξαιρετικά ενδιαφέρον για την ανάπτυξη των θερμοκηπιακών καλλιεργειών. Τα προϊόντα προωθούνται στο εξωτερικό, ανατολική και κεντρική Ευρώπη κυρίως, είναι εξαιρετικής ποιότητας, ασφαλή, με πιστοποιημένη διαδικασία παραγωγής και ενσωματωμένη τη μέριμνα για το περιβάλλον.

Στόχος για την επόμενη 6ετία είναι η αύξηση των θερμοκηπίων σε 5000 στρέμματα. Θα πρέπει όμως να προωθηθούν προγράμματα επενδυτικά για τον κλάδο με ιδιαίτερα κίνητρα και ταυτόχρονα να αξιοποιηθούν τα ήδη υπάρχοντα.

 

Ο ∆ήμος Φιλιατρών ήταν ∆ήμος του νομού Μεσσηνίας που συστάθηκε με το πρόγραμμα Καποδίστριας από την συνένωση των παλαιότερων κοινοτήτων της περιοχής, όπου αποτελούσαν στην συνέχεια τα δημοτικά διαμερίσματα του δήμου. Λειτούργησε την περίοδο 1999-2010 οπότε και καταργήθηκε με την σημερινή μορφή του προγράμματος Καλλικράτης και εντάχθηκε στον ∆ήμο Τριφυλίας. Βρισκόταν στο βορειοδυτικό  τμήμα  του νομού.  Ο  πληθυσμός  του  δήμου  ήταν 9.334  κάτοικοι  σύμφωνα με την απογραφή του 2001.Έδρα του ήταν τα Φιλιατρά.

 

 

 

 

 

 

 

Το μεγαλύτερο κομμάτι του ∆ήμου αποτελείται από ελαιώνες αλλά και από καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Καλλιεργούνται κηπευτικά προϊόντα υπό κάλυψη και υπαίθρια ενώ από την άνοιξη έως το καλοκαίρι καλλιεργείται το καρπούζι το οποίο είναι άριστης ποιότητας με εξαγωγές εκατοντάδων τόνων σε όλο τον κόσμο.

 

Στην περιοχή των Φιλιατρών η κύρια απασχόληση των κατοίκων είναι στον αγροτικό τομέα όπου κύριοι μοχλοί παραγωγής αποτελούν η καλλιέργεια της ελιάς και  τα  κηπευτικά  υπό κάλυψη  (αγγούρια,  κολοκυθάκια,  μαρούλια,  μελιτζάνες, πεπόνι,  πιπεριές,  καρπούζι,  τομάτα,  φασολάκια)  και  τα  κηπευτικά  υπό  χαμηλή κάλυψη (καρπούζι, πεπόνι, πιπεριά, κολοκύθι). Η  παραγωγική  περίοδος  των  κηπευτικών  υπό  κάλυψη  στην  περιοχή  των Φιλιατρών διακρίνεται σε δύο καλλιέργειες, στην πρώτη που κυμαίνεται μεταξύ ∆εκεμβρίου/Ιανουαρίου (Εικόνα 9) και του Ιουλίου και στη δεύτερη μετά τον Ιούλιο (Εικόνα 10). Στην πρώτη καλλιέργεια την μεγαλύτερη στρεμματική κάλυψη καταλαμβάνει η καλλιέργεια του αγγουριού και της τομάτας με 1200 στρέμματα και έπονται οι καλλιέργειες σε πιπεριά (200 στρέμματα) και φασολάκια (120 στρέμματα). Στην δεύτερη καλλιέργεια υπερτερεί με μικρή διαφορά στρεμματικά η καλλιέργεια της τομάτας. Σε τόνους η καλλιέργεια με την μεγαλύτερη παραγωγή στην περιοχή είναι το αγγούρι και έπεται η τομάτα. Στα κηπευτικά υπό χαμηλή κάλυψη η σημαντικότερη καλλιέργεια της περιοχής είναι αυτή του καρπουζιού με 3000 στρέμματα έκταση και 18000 τόνους παραγωγή (Εικόνα 11).

 

 

 

 

 

ΚΗΠΕΥΤΙΚΑ(ΥΠΟ ΚΑΛΥΨΗ)

1η ΚΑΛ/ΓΕΙΑ

 

ΠΡΟΪΟΝ

ΕΚΤΑΣΗ(ΣΤΡ.)

 

ΠΑΡΑΓΩΓΗ(tn)

ΑΓΓΟΥΡΙΑ

 

600

14400

ΚΟΛΟΚΥΘΑΚΙΑ

 

70

560

ΜΑΡΟΥΛΙΑ

 

40

160

ΜΕΛΙΤΖΑΝΕΣ

 

40

400

ΠΕΠΟΝΙ

 

40

160

ΠΙΠΕΡΙΕΣ

 

200

2000

ΚΑΡΠΟΥΖΙ

 

40

240

ΤΟΜΑΤΑ

 

600

9600

ΦΑΣΟΛΑΚΙΑ

 

120

480

Έκταση και παραγωγή κηπευτικών καλλιεργειών υπό κάλυψη(1η καλ/γεια), στην περιοχή των Φιλιατρών

(Πηγή: ∆ΑΟΚ ΤΡΦΥΛΙΑΣ) 2014

 

 

 

 

 

 

 

 

ΚΗΠΕΥΤΙΚΑ(ΥΠΟ ΚΑΛΥΨΗ)

2η ΚΑΛ/ΓΕΙΑ

 

ΠΡΟΪΟΝ

ΕΚΤΑΣΗ(ΣΤΡ.)

ΠΑΡΑΓΩΓΗ(tn)

ΑΓΓΟΥΡΙΑ

550

8800

TOMATA

600

7200

ΠΙΠΕΡΙΑ

140

1120

ΦΑΣΟΛΙ

150

600

ΜΕΛΙΤΖΑΝΑ

60

480

ΜΑΡΟΥΛΙΑ

60

180

 Έκταση και παραγωγή κηπευτικών καλλιεργειών υπό κάλυψη(2ηκαλ/γεια), στην περιοχή των Φιλιατρών

(Πηγή: ∆ΑΟΚ ΤΡΦΥΛΙΑΣ) 2014

 

 

ΚΗΠΕΥΤΙΚΑ(ΧΑΜΗΛΗ  ΚΑΛΥΨΗ)

   

ΠΡΟΪΟΝ

ΕΚΤΑΣΗ(ΣΤΡ.)

ΠΑΡΑΓΩΓΗ(tn)

ΚΑΡΠΟΥΖΙ

3000

18000

ΠΕΠΟΝΙ

120

360

ΠΙΠΕΡΙΑ

250

1500

ΚΟΛΟΚΥΘΙ

70

420

Έκταση και παραγωγή κηπευτικών καλλιεργειών υπό χαμηλή κάλυψη στην περιοχή των Φιλιατρών

(Πηγή: ∆ΑΟΚ ΤΡΦΥΛΙΑΣ) 2014

 

 

Τα θερμοκήπια της περιοχής καταλαμβάνουν την μεγαλύτερη έκταση του πρώην δήμου Φιλιατρών με τα περισσότερα να βρίσκονται κυρίως στο δυτικό παραλιακό άκρο της περιοχής όπου οι συνθήκες και το ανάγλυφο είναι από τις ιδανικότερες στην Ευρώπη για την καλλιέργεια των πρώιμων κηπευτικών εξαιρετικής ποιότητας .Το ιδανικό κλίμα  της περιοχής σε συνδυασμό με την εγγύτητα με το λιμάνι της Πάτρας και τις κεντρικές αγορές της Αθήνας οδηγούν σε ένα συγκριτικό πλεονέκτημα της περιοχής τόσο σε εξαγωγικό όσο και σε εγχώριο επίπεδο. Το τεχνολογικό επίπεδο των θερμοκηπιακών υποδομών είναι από τα υψηλότερα στην Ελλάδα που σε συνδυασμό με την απορροφούμενη τεχνογνωσία των αγροτών της περιοχής την καθιστούν σε έναν από τους μεγαλύτερους ΄΄παίκτες΄΄ στην πανελλήνια αγορά θερμοκηπιακών κηπευτικών.

Το 2014 ιδρύθηκε η ομάδα παραγωγών με την επωνυμία Αγροτικός Συνεταιρισμός Φιλιατρών η ¨ΤΡΙΦΥΛΙΑ¨ ο οποίος αριθμεί 21 μέλη και 170 στρέμματα θερμοκηπίων. Η διάθεση των προϊόντων αυτού του συνεταιρισμού γίνεται τόσο στην εσωτερική αγορά όπου όσο και σε χώρες της ανατολικής Ευρώπης με κύριους δέκτες την Βουλγαρία και την Ρουμανία.

Ο Αγροτικός Κηπευτικός Συνεταιρισμός Φιλιατρών ιδρύθηκε το 2006 και δραστηριοποιείται στην παραγωγή εμπορεία και συσκευασία κηπευτικών προϊόντων σύμφωνα με τις προδιαγραφές ποιότητας Agro 2-1 αι 2-2 και Globalgap.Είναι σημαντικό να αναφερθεί καθώς αποτελεί την πρώτη συλλογική προσπάθεια παραγωγών της περιοχής μετά από καιρό, να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να διεκδικήσουν καλύτερη τύχη για τα προϊόντα τους τόσο στην εσωτερική αγορά όσο και στις αγορές του εξωτερικού. Ο αριθμός των μελών του είναι σταθερός από την ημέρα ίδρυσής του και ανέρχεται στα 17 άτομα.

Ο Συνεταιρισμός διαθέτει τα προϊόντα του σε μεγάλες αλυσίδες Super Market της Ελλάδας αλλά και σε συνεργασία και με μεγάλη αλυσίδα Super Market γερμανικών συμφερόντων εξάγει προϊόντα και στην γειτονική Ιταλία, ακόμα διατηρεί το δικό του υποκατάστημα στην κεντρική λαχαναγορά Αθηνών ενώ συνεργάζεται και με εμπόρους από Βουλγαρία και Ρουμανία όπου διαθέτει σημαντικό ποσοστό παραγωγής.

 

 

Μεσσηνιακή Μάνη Archives – Messinia Press

Δυτική Μάνη: Το «βαρύ πυροβολικό» της Μεσσηνίας στον «αυτόματο πιλότο»Δημοσίευση: Ιούλιος 8, 2017ΜΑΝΗΤο πιο «βαρύ» brand name, το σήμα κατατεθέν της Μεσσηνίας στη διεθνή τουριστική αγορά είναι η Μεσσηνιακή Μάνη. Οι ομορφιές της έχουν υμνηθεί διεθνώς και οι δυνατότητες ανάπτυξης της περιοχής είναι απεριόριστες. Ωστόσο, επί σειρά ετών, η πιο τουριστική περιοχή της Μεσσηνίας βρίσκεται στον «αυτόματο πιλότο», δεδομένου ότι καμία δημοτική αρχή, ιδίως όμως η τωρινή, δεν έχει σταθεί στο ύψος των περιστάσεων και δεν έχει προσφέρει στους κατοίκους και τους επισκέπτες τα αυτονόητα.Ο τουρισμόςΤο κύριο «προϊόν» της Μάνης είναι ο τουρισμός. Παρόλα αυτά καμία δημοτική αρχή και ιδιαίτερα η τωρινή δεν έχουν να επιδείξουν κάποια πολιτική στρατηγική που θα επιτρέψει στην περιοχή να αναπτυχθεί περαιτέρω. Η ανοδική πορεία της Μάνης στον τουρισμό οφείλεται μόνο στους επιχειρηματίες της περιοχής, οι οποίοι μόνοι και αβοήθητοι «τρέχουν» την υπόθεση της τουριστικής ανάπτυξης της περιοχής. Στον αντίποδα η δημοτική αρχή φαίνεται ότι είναι ανίκανη να πράξει ακόμα και τα αυτονόητα, προκειμένου να βοηθήσει την τουριστική ανάπτυξη. Απουσιάζει, στην κυριολεξία, από κάθε σχεδιασμό που, έστω, θα υποβοηθούσε τους επιχειρηματίες της περιοχής.Ο πολιτισμόςΈνα από τα «προϊόντα» που θα μπορούσε να προσελκύσει επιπλέον τουρισμό στην περιοχή της Μεσσηνιακής Μάνης είναι ο ιδιαίτερος πολιτισμός και οι σπάνιες παραδόσεις της περιοχής. Και σε αυτόν τον τομέα όμως η απουσία της δημοτικής αρχής είναι εκκωφαντική. Οι πολιτιστικές εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται στην περιοχή είναι ελάχιστες και προέρχονται από την ιδιωτική πρωτοβουλία, δεν έχουν καμία στρατηγική στόχευση και δεν αναδεικνύουν, σε καμία περίπτωση, το μεγαλείο των τοπικών παραδόσεων. Αποτέλεσμα αυτού; Η πολιτιστική παράδοση της Μάνης να μην αποτελεί αναπτυξιακό εργαλείο. Οι υποδομέςΌλα τα πιο πάνω θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως προστιθέμενη αξία σε έναν ήδη ανεπτυγμένο τομέα όπως είναι ο τουρισμός. Ωστόσο, υπάρχουν και άλλα σημαντικά ζητήματα, που άπτονται της καθημερινότητας των κατοίκων της περιοχής, από τα οποία επίσης η δημοτική αρχή απουσιάζει.Στον τομέα των αθλητικών υποδομών η Μάνη βρίσκεται …αιώνες πίσω. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι η ποδοσφαιρική ομάδα της περιοχής δεν διαθέτει καν γήπεδο για προπονήσεις. Η τοπική ποδοσφαιρική ομάδα (ΑΕ Μάνης) την περασμένη περίοδο έκανε πρωταθλητισμό κάνοντας προπονήσεις σε γήπεδο της Καλαμάτας, στο οποίο έδωσε και όλους τους αγώνες της. Για ύπαρξη γηπέδων για την άθληση των νέων της περιοχής ούτε λόγος. Στον τομέα των υποδομών υγείας επίσης η Μεσσηνιακή Μάνη είναι πίσω και η δημοτική αρχή της περιοχής απούσα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ζήτημα που δημιουργήθηκε πρόσφατα με τις ελλείψεις ιατρικού προσωπικού στην Κέντρο Υγείας του Αγίου Νικολάου. Αυτοί που «βγήκαν μπροστά» και κινητοποιήθηκαν ήταν εθελοντές της περιοχής (Γαία) και όχι η δημοτική αρχή, η οποία δεν αξιώθηκε να εκδώσει ούτε μια ανακοίνωση για το πρόβλημα.Τέλος, ίσως το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο δήμος Δυτικής Μάνης έχει να κάνει με τη διαχείριση των απορριμμάτων. Οι παράνομες χωματερές ξεπηδούν σαν τα μανιτάρια δείχνοντας οτι δεν υπάρχει κανένας σοβαρός σχεδιασμός αντιμετώπισης του προβλήματος. Για να αντιμετωπιστεί και το συγκεκριμένο πρόβλημα χρειάστηκε παρέμβαση επιχειρηματιών της περιοχής, προκειμένου να κηρυχθεί ο δήμος σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Με τον τρόπο αυτό δημιουργήθηκε η αναγκαία προϋπόθεση για να υλοποιηθούν έκτακτες διαδικασίες που οδήγησαν σε προσωρινή λύση διαχείρισης των απορριμμάτων και απέτρεψαν το σοβαρό ενδεχόμενο ο πιο τουριστικός δήμος της Μεσσηνίας να βρεθεί με τόνους σκουπιδιών στους δρόμους.

Πηγή: Μεσσηνιακή Μάνη Archives – Messinia Press

ΔΙΚΑΙΟΥΤΑΙ Η ΜΑΝΗ ΟΔΙΚΟ ΑΞΟΝΑ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ;

ΙΟΥΛΙΟΣ 2017 TIMH 1 €

 

 

ΜΑΝΗ

 

MHNIAIA EKΔOΣH ME MANIATIKA ΘEMATA

 

Κωδικός 5384

AP. ΦYΛΛOY 220

 

Tαχ. Δ/νση: NEOXΩPIO ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΝΗΣ

T.K. 24022 GREECE

ΕΚΔΟΤΗΣ: ΑΝΤ. ΡΟΥΜΑΝΕΑΣ • ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΝΙΚ. ΜΑΡΑΜΠΕΑΣ • ΤΗΛ.: 27210-77594, 6973 731473 • FAX: 27210 64048, 27210-74345 • e-mail: info@maniatiki.gr

Βλέποντας τον τουρισμό να εισέρχεται αυτόβουλα και επιθυμητικά στις περιοχές της Μάνης, αυτόματα δημιουργείται ο συνειρμός: εμείς τι θα κάνομε για να ενισχύσομε αυτή την τάση ; Ο τόπος   μας, αυτός καθαυτός, με τα γεωφυσικά, κλιματολογικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά του έλκει τους υποψήφιους ταξιδιώτες τουρισμού. Αυτό, όμως, αποτελεί το πρώτο στοιχείο για την τελική επιλογή, δεδομένου ότι   ακολουθεί συνήθως    επεξεργασία των αντικειμενικών δεδομένων. Και, δυστυχώς, μετά την εξέταση αυτών των αντικειμενικών δεδομένων δημιουργείται κάποιος προβληματισμός. Ο προβληματισμός οφείλεται στην ποιότητα του κεντρικού οδικού άξονα της Μάνης, του δρόμου: Καλαμάτα – Καρδαμύλη– Αρεόπολη – Γύθειο. Ο άξονας αυτός, σε συνδυασμό με την κακή ποιότητα του δρόμου Σπάρτης – Γυθείου (ιδιαίτερα μετά τις Κροκεές που διαχωρίζεται σε υποκλάδους προς Μονεμβασία και Γύθειο), διαμορφώνει αντικίνητρο σχετικά με τις επιλογές των υποψηφίων επισκεπτών και τους προβληματίζει προτού να πάρουν τις τελικές τους αποφάσεις.

Οι αντικειμενικές διαπιστώσεις που περιγράφηκαν πιο πάνω θάπρεπε να δημιουργούν ενεργοποίηση όλων όσοι αγαπούν τη Μάνη και ιδιαίτερα εκείνων που την εκπροσωπούν. Θεωρούμε βέβαιο ότι όλοι λίγο – πολύ, οι Μανιάτες και φιλομανιάτες, προβληματίζονται από αυτά τα αρνητικά δεδομένα του οδικού δικτύου, αλλά το θέμα είναι ο τρόπος που θα βελτιωθούν ουσιαστικά, ώστε να μην ανακοπεί η αναπτυξιακή δυναμική στον τουριστικό τομέα που δημιουργεί ο τόπος μας. Εμείς, οι εκπρόσωποι του σωματείου της ΜΑΝΙΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ και οι συντελεστές της εφημερίδας που εκδίδει, έχομε πολλές φορές και με πολ- λούς τρόπους διατυπώσει τις απόψεις μας: χρειάζεται ομοψυχία και από κοινού δραστηριοποίηση για να πετύχομε προώθηση των μανιάτικων υποθέσεων, στις οποίες ο κεντρικός οδικός άξονας της Μάνης κατέχει κυρίαρχη θέση. Δυστυχώς το ιστορικό των προσπαθειών γι` αυτή την υπόθεση δεν καταγράφει ενέργειες με χαρακτηριστικά κοινών δράσεων. Θα ξαναθυμίσομε, στη συνέχεια, μερικές πτυχές του ιστορικού ενεργειών για τον κεντρικό οδικό άξονα της Μάνης.

Η παράκαμψη του Γυθείου και οι βελτιώσεις του δρόμου στην περιοχή του Πασσαβά και εκείνων πριν την τελική ευθεία προς την Αρεόπολη, αποτελούν αξιόλογες ενέργειες που προέκυψαν από εκτέλεση έργων ή ωρίμανση μελετών από την προ του 2010 περίοδο των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων. Ενέργειες αξιόλογες αλλά αποσπασματικές. Το αναγκαίο, μια ολοκληρωμένη μελέτη του δρόμου από τη Μαραθέα, που τελειώνει ο δρόμος παράκαμψης του Γυθείου μέχρι την Αρεόπολη, δεν έχει ακόμα αποφασιστεί για να δρομολογηθεί η μετεξέλιξή της σε έργο. Θα πρέπει, βέβαια, να αναγνωριστεί η βελτίωση του χρόνου πρόσβασης στη Μάνη από τη Σπάρτη μετά τα δύο έργα που αναφέρθηκαν πιο πάνω, όμως η μελέτη που είχε προ- κηρυχθεί από το 2006 για το δρόμο Σπάρτης – Γυθείου και θα βελτίωνε σημαντικά τη χρονική διάρκεια της διαδρομής, δέκα και πλέον χρόνια μετά, έχει μάλλον εγκαταλειφθεί!

Η νέα γέφυρα της Κοσκάραγας, και η προέκταση του δρόμου από αυτή στο μικρό τμήμα μέχρι τον οικισμό Κρίσκιο των Σωτηριανίκων, είναι η μόνη κληρονομιά έργων από την, προ του 2010, περίοδο των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων. Παρότι το έργο παράκαμψης Κάμπου – Σταυροπηγίου, που θα μείωνε τη χρονική διαδρομή κατά 15 λεπτά της ώρας, είχε προενταχθεί σε Κοινοτικό πακέτο χρηματοδότησης πριν από πάνω από 15 χρόνια! Η χρηματοδότηση δυστυχώς μετατοπίστηκε για άλλα έργα εκτός Μάνης, χωρίς να καταγραφούν αντιδράσεις! Η μελέτη παράκαμψης Βέργας, που προκηρύχθηκε το 2007 για να εκτελεστεί έργο που θα αποτελούσε τη φυσική συνέχιση του Περιμετρικού Δακτυλίου της Καλαμάτας προς τη Μάνη, ματαιώθηκε στην πορεία εξέλιξής της, γιατί δε βρήκε υποστηρικτές για τη συνέχισή της μέχρι το τελικό στάδιο!

Αφετηρία αυτού του κειμένου, που συντάχτηκε με πόνο ψυχής, αποτελεί η τρέχουσα ειδησεογραφία για την ενεργοποίηση πολλών παραγόντων, πολιτικών, αυτοδιοικητικών, επιχειρηματικών, για την προώθηση χρηματοδότησης του δρόμου Καλαμάτας – Μεσσήνης Ριζόμυλου προς Πύλο. Χωρίς αμφιβολία όλοι αυτοί έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα παρεμβάσεων από εμάς, τους Μανιάτες. Έχουν, όμως, και πολύ μεγαλύτερη κινητικότητα. Στην εποχή μας η κινητικότητα είναι το εργαλείο που αντισταθμίσει την αριθμητική μειονεξία περιοχών όπως η Μάνη. Εννοούμε κινητικότητα που θα στηρίζεται σε ομοψυχία, για συνειδητή και συντονισμένη ενεργοποίηση, ώστε να αξιοποιηθούν όλες οι διαθέσιμες δυνατότητες παρεμβάσεων και προβολής του δίκαιου αιτήματος για την ουσιαστική βελτίωση του κεντρικού οδικού άξονα της Μάνης. Αυτό χρειάζεται να γίνει αντιληπτό πρώτα – πρώτα από τους δραστηριοποιούμενους στα τουριστικά επαγγέλματα. Γιατί αυτοί είναι οι πρώτοι που θα ωφεληθούν και θα δουν τα εισοδήματά τους να βελτιώνονται και τη ζωή των οικογενειών τους να αναβαθμίζεται. Αλλά και όλοι οι υπόλοιπο θα γίνουν κοινωνοί των ωφελημάτων της τουριστικής ανάπτυξης που θα διαχέονται στις μικροκοινωνίες της περιοχής μας. Ο συντονισμός αυτών των κοινών δράσεων ανήκει ασφαλώς στους τοπικούς εκπροσώπους μας. Αν συντονίσουν και προωθήσουν τις κοινές δράσεις που προαναφέραμε, σ` αυτούς θα ανήκει και η τιμή για τα όποια θετικά αποτελέσματα προκύψουν…

Η ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

 

 

Κράτα το