Ευρώπη: το διαζύγιο εξουσίας και πολιτικής | ΕΝΘΕΜΑΤΑ

του Ζύγκμουντ Μπάουμαν μετάφραση: Στρ. Μπουλαλάκης Η διάγνωση για την ασθένεια που οδήγησε την Ευρωπαϊκή Ένωση στην εντατική έχει γίνει επιτυχώς: «δημοκρατικό έλλειμμα». Μάλιστα, κοντεύει να καταντ…

Πηγή: Ευρώπη: το διαζύγιο εξουσίας και πολιτικής | ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Αυτοδιοίκηση και Δημοκρατία

Η τοπική αυτοδιοίκηση είναι ένα σύστημα πολιτικά ουδέτερο, το οποίο μπορεί να συμβιβαστεί με οποιοδήποτε πολίτευμα. Ωστόσο το σύστημα αυτό συμβιβάζεται από την φύση του περισσότερο με το δημοκρατικό πολίτευμα . Τα μη δημοκρατικά πολιτεύματα έτειναν πάντοτε στην συγκέντρωση της κρατικής εξουσίας στα κεντρικά όργανα του κράτους και ήταν επιφυλακτικά απέναντι στην δημοκρατική αρχή της αυτοδιοικήσης.9

Παλαιότερα είχε υποστηριχτεί στην Γερμανία η άποψη, ότι η τοπική αυτοδιοίκηση δεν συμβιβάζεται με το δημοκρατικό πολίτευμα και ιδιαίτερα με την αρχή της λαϊκής κυριαρχίας. Ο Forsthoff είχε υποστηρίξει συγκεκριμένα πως «κάθε δημοκρατία, ως αυτοκυβέρνηση ενός πολιτικά ενωμένου λαού,τείνει προς την ενότητα, προς την συγκέντρωση. Και όσο πιο δυναμική είναι αυτή τόσο περισσότερο είναι και συγκεντρωτική.Ο λαός μπορεί να παίρνει πολιτικέςαποφάσεις μόνο ως ενότητα….Για αυτό σωστά χαρακτηρίστηκαν η δημοκρατία και η αυτοδιοίκηση ως αντιθέσεις. Επομένως η δημοκρατία αποκλείεει την αυτοδιοίκηση και αντίστροφα. Η αυτοδιοίκησηδενμπορεί να εναχθεί στηνδημοκρατίατουRousseau10 H άποψη αυτή δεν φαίνεται σωστή. Η αυτοδιοίκηση είναι βέβαια αντίθετη στην έννοια της δημοκρατίας του

J.J. Rousseau στο «Κοινωνικό Συμβόλαιο» (Contrat Social). Αυτός στράφηκε πράγματι, εναντίον κάθε τοπικής αυτονομίας, διότι φοβήθηκε την νοθευση της γενικής θέλησης. Η δημοκρατία όμως του Rousseau είχε υπόψη τα μικρά κράτη της εποχής του και προυπέθετε την διαρκή άμεση παρουσία του λαού ως κυριάρχου, αρνούμενος οποιαδήποτε αντιπροσωπεία.11



9 Επ. Σπηλιωτόπουλου, Εγχειρίδιο Δικοικητικού Δικαίου, σελ. 312 επ.

10 Ε. Forsthoff, Die Krise der Gemeindeverwaltung im heutigen Staat, 1932, σελ. 21 επ.

Ο αποχωρισμός ενός κατά τόπο ή καθ’ ύλη προσδιοριζομένου τομέα κοινωνικής συμβίωσης από το πεδίο αρμοδιότητας της κρατικής διοίκησης και η αναγωγή του σε αυτοδιοικούμενο νομικό πρόσωπο, ανταποκρίνεται σε μια θεωρία δημοκρατικής πολιτειακής οργάνωσης. Η θεωρητική αντίληψη αυτή, σύμφωνα με τον Τσάτσο, δύναται να προσεγγισθεί, αν εντοπισθεί ο λόγος για τον οποίο επελέγη ο συγκεκριμένος τρόπος οργάνωσης.12 Γιατί η αδυναμία της κρατικής εξουσίας να ανταποκριθεί δεν αντιμετωπίσθηκε με τον θεσμό της κρατικής αποκέντρωσης;

Σύμφωνα με τον Κασιμάτη, ο θεσμός της αυτοδιοίκησης υπακούει στην αρχή της επικουρικότητας, κατά την οποία η έννομη οργάνωση της κοινωνίας συντελείται με βάση την πρωταρχικότητα της κατώτερης και στενότερης οργανωμένης κοινωνικής μονάδας : άτομο, οικογένεια, δήμος, κράτος, σύνδεσμος κρατών.13

Η τοπική αυτοδιοίκηση σωστά θεωρείται θεσμός δημοκρατικός και βασική προυπόθεση για την ύπαρξη ενός φιλελεύθερου Συνταγματικού Κράτους. Η δημοκρατία πρέπει να θεμελιώνεται από κάτω προς τα πάνω. Αυτό επιδιώκει η τοπική αυτοδιοίκηση.14 Η εικόνα αυτή έχει ενίοτε διαψευστεί από την ιστορική εμπειρία ή έχουν διατυπωθεί σοβαρές επιφυλάξεις. Υπάρχουν δηλαδή κλασσικά παραδείγματα δημοκρατικών καθεστώτων, που αγνόησαν την τοπική αυτοδιοίκηση (Γαλλική Επανάσταση – Σύνταγμα της 24ης Ιουνίου του 1793) και αυταρχικών καθεστώτων αφετέρου, όπου ο θεσμός είτε συνέχισε να υφίσταται (δικτατορία Μεταξά και Συνταγματαρχών) είτε αναπτύχθηκε (Πρωσσία από το 1809 με το Πρωσικό Κοινοτικό Κώδικα αλλά και Ελληνική Επικράτεια κατά τα έτη της Οθωμανικής Κατοχής).15

Αναφορικά με τις πρώην «Λαικές Δημοκρατίες» της Ευρώπης, το σύστημα της τοπικής αυτοδιοίκησης ήταν εντελώς διαφορετικό από αυτό των δημοκρατικών κρατών. Σε αυτές η κρατική εξουσία οργανωνόνταν σύμφωνα



12 Δ. Τσάτσος, Συνταγματικό Δίκαιο, σελ. 399.

13 Γ. Κασιμάτη, Περί της αρχής της επικουρικότητας του κράτους, Συμβολή εις την έρευνα της σχέσως κράτους και κοινωνίας, 1974

14 Άρθρο 11 παρ. 4 του Συντάγματος της Βαυαρίας, 2 Δεκεμβρίου 1946, «Η αυτοδιοίκηση των κοινοτήτων υπηρετεί την οικοδόμηση της δημοκρατίας από κάτω προς τα πάνω».

με την αρχή της δημοκρατικής συγκέντρωσης, που ήταν αντίθετη με την αρχή της αποσυγκέντρωσης των δυτικών χωρών. Σύμφωνα με την αρχή αυτή, η οποία ανάγεται στον Lenin, τα κεντρικά και τοπικά όργανα του κράτους εκλέγονται μεν από τον λαό, διατελούν όμως μεταξύ τους σε ιεραρχική σχέση. Παράλληλα η αρχή της δημοκρατικής συγκέντρωσης συμπληρώνεται από μία άλλη οργανωτική αρχή, την αρχή της ενότητας των εξουσιών, που είναι πλήρως αντίθετη με την κρατούσα αρχή της διακρίσεως των λειτουργιών. 16 Έτσι στις πρώην «Λαικές Δημοκρατίες» τα όργανα της τοπικής διοίκησης ήταν αιρετά αλλά υπόκεινταν σε ιεραρχικό έλεγχο των ανωτέρω οργάνων του κράτους. Η εκλογή των τοπικών αρχών είναι το μόνο κοινό γνώρισμα μεταξύ της δημοκρατικής τοπικής αυτοδιοίκησης και της κομμουνιστικής. Όλα τα υπόλοιπα στοιχεία (αυτοτέλεια και η περιορισμένη κρατική εποπτεία) είναι ασυμβίβαστα με την αρχή της δημοκρατικής συγκέντρωσης.

Η τοπική αυτοδιοίκηση περιελαμβάνεται στα περισσότερα συντάγματα των καπιταλιστικών κρατών ως θεμελιώδη αρχή της διοικητικής οργάνωσης. Στην χώρα μας όλοι αποδέχονται ότι «ο θεσμός της τοπικής αυτοδιοικήσεως είναι ασφαλώς εκ των θεμελιωδέστερων της Ελληνικής Δημοκρατίας και ίσως, ο μάλλον εξυπηρετικός της δημοκρατικής υφής της πολιτείας».17

Παρά τις όποιες αδυναμίες και παρεκτροπές του, αποτελεί ένα θεσμό βαθύτατα δημοκρατικό, λόγω της άμεσης λαϊκής του νομιμοποίησης και ταυτόχρονα ιδιαίτερα αποτελεσματικό, λόγω της εγγύτητάς του με τα προβλήματα των τοπικών κοινωνιών.18 Φυσικό δίκαιο και δικαίωμα της αυτοδιοίκησης



16 Ευρ. Μπεσήλα – Βήκα, Τοπική Αυτοδιοίκηση – Υπό το πρίσμα του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων και του Προγράμματος Καλλικράτης, σελ. 15.

17 Θ. Τσάτσος, Μελέται Συνταγματικού Δικαίου, 1958, σελ. 69

18 Αντ. Μανιτάκης, Κράτος Δικαίου, σελ. 294 επ.

Στην ιστορική της εξέλιξη η τοπική αυτοδιοίκηση θεωρήθηκε ότι εκφράζει, σε συνάρτηση με το κράτος, τη φιλελεύθερη συνταγματική ιδεολογία της απόλυτης διάκρισης κράτους και κοινωνίας.19

Προέκταση αυτής της αντίληψης αποτέλεσε και η θεωρία που διατυπώθηκε στην Γαλλία του 1789 σχετικά με την ύπαρξη ενός φυσικού δικαίου αυτοδιοίκησης (pouvoir mucipal prope).

Η θεωρία του φυσικού δικαιώματος αυτοδιοίκησης των κοινοτήτων , μετά την Γαλλική Επανάσταση, συζητήθηκε έντονα στην Γερμανία μετά το Σύνταγμα της Βαιμάρης (11η Αυγούστου 1919 – άρθρο 127), το οποίο κατοχύρωνε την αυτοδιοίκηση στο μέρος περί ατομικών και θεμελιωδών καθηκόντων των Γερμανών. Επικράτησε τελικά η αντίθετη άποψη, την οποία πρώτος υποστήριξε ο C. Schmitt και κατά την οποία η διάταξη κατοχυρώνεται ως θεσμός δημοσίου δικαίου.20 Η θεωρία υποστηρίχτηκε ξανά μετά το 1945 λόγω της αναγέννησης της θεωρίας του φυσικού δικαίου. Τη θεωρία αυτή καθιέρωσε ρητά το Σύνταγμα της Βαυαρίας (2.12.1946), το οποίο αναγνώρισε στο άρθρο 11 παρ. 2, την φυσική ύπαρξη κοινοτήτων, Μεταξύ των ατομικών δικαιωμάτων περιλήφθηκε και το άρθρο 49 του Συντάγματος της Ρηνανιας – Παλατινάτου (18.5.1947) το οποίο υιοθέτησε την θεωρία του φυσικού δικαιώματος των κοινοτήτων.21 Χαρακτηριστικότερη μελέτη στην Ελληνική νομική σκέψη υπήρξε : «η θεωρία του φυσικού δικαίωματος αυτοδιοίκησης των κοινοτήτων» του Αθανάσιου Ράϊκου,22 ο οποίος κάνει λόγο για » φυσικό δικαίωμα δημοτικής και κοινοτικής αυτοδιάθεσης».

Σύμφωνα με την θεωρία του φυσικού δικαιώματος και τον Αθανάσιο Ράικο, οι κοινότητες έχουν ένα ίδιο, φυσικό, προκρατικό και πρωτογενές δικαίωμα (Jus proprium, naturliches, vorstaatliches, ursprugliches Recht) αυτοδιοίκησης, το οποίο δεν παραχωρείται από το Κράτος (abgeleitetes Recht), σύμφωνα με την θεωρία του θετικού δικαίου, αλλά απλά



19 Δ. Τσάτσος, Συνταγματικό Δίκαιο, σελ. 400.

20 Ευρ. Μπεσήλα – Βήκα, Τοπική Αυτοδιοίκηση – Υπό το πρίσμα του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων και του Προγράμματος Καλλικράτης, σελ. 31.

21 Ευρ. Μπεσήλα – Βήκα, Τοπική Αυτοδιοίκηση – Υπό το πρίσμα του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων και του Προγράμματος Καλλικράτης, σελ. 32.

22 Αθ. Ράικος, Η θεωρία του φυσικού δικαιώματος αυτοδιοίκησης των κοινοτήτων, (Τιμητικός τόμος Ηλ. Κυριακόπουλου, ΙΓ 1966 ΑΠΘ, σελ. 54)

αναγνωρίζεται και προστατεύεται από αυτό. Επομένως η φύση του δικαιώματος αυτοδιοίκησης των κοινοτήτων είναι ανάλογη με εκείνη των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ατόμου.23

Επιπλέον, τον θεσμό της αυτοδιοίκησης τον συνοδεύει και η αντίληψη ότι οι φορείς κατά τόπο ή καθ’ ύλην συγκεκριμένου κοινωνικού συμφέροντος είναι οι φυσικοί διαχειριστές του. Φυσικός διαχειριστής της «τοπικής υπόθεσης» είναι αυτός που έχει μόνιμο δεσμό με τον συγκεκριμένο χώρο, ήτοι ο κάτοικος, ο δημότης. Φυσικοί διαχειριστές του χώρου «ανώτατη εκπαίδευση» είναι οι απαραίτητοι για την λειτουργία της παράγοντες (διδάσκοντες, διδασκόμενοι κτλ).

Μέρος της Ελληνικής θεωρίας αποδέχεται την άποψη ότι «η συνταγματική εγγύηση της αυτοδιοίκησης, εκτός από την αντικειμενική, θεσμική της άποψη, έχει και μια υποκειμενική πλευρά. Κατοχυρώνει, υπό τους όρους του νόμου, το θεμελιώδες δικαίωμα προς τοπική αυτοδιοίκηση. Φορείς του δικαιώματος αυτού είναι τόσο οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοικήσεως, όσο και οι δημότες τους» 24

Ορθότερη κατά τη γνώμη μας ανάλυση πραγματοποιείται από τον Αν. Τάχο25, ο οποίος διακρίνει τις δύο απόψεις και εκφράζει μία τρίτη που κατά την κρίση του είναι ορθότερη.

Κατά την πρώτη άποψη, οι διατάξεις του Συντάγματος αφορούν μόνο το κράτος, το οποίο και έχει την αρμοδιότητα να καθορίζει τα συστήματα διοίκησης εν γένει. Οι πολίτες δεν δικαιούνται να ζητήσουν από το Κράτος την εφαρμογή πολιτικής που προάγει την λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης. Δικαιούνται μόνο να ζητήσουν, δικαστικώς ή διοικητικώς με επαναφορά της παραβιασθείσας, τυχόν, νομιμότητας, κατά περίπτωση που αφορά διοικητική οργάνωση. Οι πολίτες δεν έχουν ατομικό δικαίωμα, όπως συμβαίνει με τις διατάξεις που αφορούν την προστασία των ατομικών τους δικαιωμάτων.



23 Ευρ. Μπεσήλα – Βήκα, Τοπική Αυτοδιοίκηση – Υπό το πρίσμα του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων και του Προγράμματος Καλλικράτης, σελ. 33.

24 Π.Δαγτόγλου,Γενικό διοικητικό δίκαιο, γ’ έκδ., 1992, σελ. 425-426.). , καθώς και Ευρ.Μπέσιλα-Βήκα,Το συνταγματικό πλαίσιο του θεσμού της τοπικής αυτοδιοίκησης, 1995, σελ. 111 επ

25 Αν.Τάχο,Ελληνικό Διοικητικό Δίκαιο, σελ. 229.

Κατά την δεύτερη άποψη οι πολίτες έχουν δικαίωμα για την διοικητική οργάνωση, Με άλλες λέξεις, το Κράτος υποχρεούται να πράξει ότι συντελεί στην προαγωγή της διοικητικής οργάνωσης ενώ ο πολίτης δικαιούται να απαιτήσει τούτο έστω και δικαστικώς, όταν συντρέχουν οι προυποθέσεις.

Η πρώτη άποψη δεν φαίνεται ορθή (σύμφωνα με τον Τάχο), διότι απηχεί αρχές του 19ου αιώνα. Αλλά και η δεύτερη δεν φάινεται να ευσταθεί νομικά, διότι το Σύνταγμα βάσει ρητών διατάξεων αναγνωρίζει και διασφαλίζει ατομικά δικαιώματα υπέρ των πολιτών. Διότι η αναγνώριση σημαίνει περιορισμό της κρατικής εξουσίας και για αυτόν τον λόγο πρέπει να προβλέπεται ρητά. Επιπροσθέτως διάταξη που προβλέπει ατομικό δικαίωμα θα είχε θέση στο κεφάλαιο περί ατομικών δικαιωμάτων του Συντάγματος.26

Έτσι, ο Τάχος, οδηγείται σε Τρίτη άποψη, η οποία φαίνεται να ανταποκρίνεται σττην συνταγματική ρύθμιση, αλλά και στην πραγματική κατάσταση. Δηλαδή, μπορούμε να δεχτούμε ότι υπάρχει δημόσιο δικαίωμα του πολίτη για τα διοικητικά συστήματα αλλά όχι πλήρες. Τούτο είναι ατελές δικαίωμα, διότι δεν είναι αγώγιμο. Ο πολίτης δεν νομιμοποιείται να αξιώσει και δικαστικά από το Κράτος ικανοποίηση του εν λόγω δικαιώματος του υποχρεώνοντας το τελευταίο να προβεί σε λήψη νομοθετικών ή διοικητικών μέτρων υπέρ των θεσμών της τοπικής αυτοδιοίκησης. Συμπερασματικά, καταλήγει, η κατοχύρωση έχει την έννοια α) ότι απαγορεύεται στον κοινό νομοθέτη να κταργήσει άμεσα ή έμμεσα, ρητά τον θεσμό της τοπικής αυτοδιοίκησης, β) ότι επιτρέπεται στον ίδιο Νομοθέτη να ρυθμίσει τα θέματα της λειτουργίας του θεσμού, κατά τρόπο που να μην αναιρεί όμως στην ουσία το αληθινό περιεχόμενο τους στην ιστορική συνέχειά τους.27

Τέλος διαφορετικού περιεχομένου είναι το «δικαίωμα συμμετοχής στην τοπική αυτοδιοίκηση και στην εκλογή των αρχών της», στο οποίο αναφέρεται ο Ευ. Βενιζέλος.28 Εδώ χαρακτηρίζεται ως πολιτικό δικαίωμα, με ιστορικές καταβολές και με επίκεντρο την ενεργό διεκδίκηση και πραγμάτωση αξιώσεων πολιτικής συμμετοχής, που συνδέονται με την έννοια της Τοπικής Αυτονομίας



26 Αν.Τάχος,Ελληνικό Διοικητικό Δίκαιο, σελ. 229.

27 Ο.π. , σελ. 195 – 196

28 Ευαγ. Βενιζέλος, Μαθήματα Συνταγματικού Δικάιου, σελ. 207 επ. (όπως, ιδίως, αυτή οριοθετείται από τον Ευρωπαϊκό Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας29)



Νομική έννοια αυτοδιοίκησης και η ανάγκη ύπαρξής της


Με τον όρο αυτοδιοίκηση γενικά χαρακτηρίζεται μια κατηγορία μορφών διοικητικής οργάνωσης με κοινό χαρακτηριστικό ένα βαθμό νομικής και πολιτικής αυτοτέλειας απέναντι στην κεντρική κρατική εξουσία 1.

Ο νομικός τρόπος, το εργαλείο για τη διασφάλιση αυτής της αυτοτέλειας είναι η δημιουργία ενός ξεχωριστού από το κράτος, υποκείμενο δικαίου με σημείο αναφοράς έναν συγκεκριμένο χώρο (κατά τόπο αυτοδιοίκηση) ή μια συγκεκριμένη κοινωνική ύλη (καθ’ ύλη αυτοδιοίκηση). Κλασσικά παραδείγματα κατά τόπου αυτοδιοικήσεως είναι η Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α΄ Βαθμού (Δήμοι) και Β΄ Βαθμού (Περιφέρειες)2 αλλά και το Άγιο Όρος3. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα καθ’ ύλην αυτοδιοικήσεως είναι τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι.)4. Βασικό εννοιολογικό στοιχείο της κατά τόπου αυτοδιοίκησης είναι η εδαφική εξουσία, την οποία ασκεί σε όλα τα πρόσωπα που βρίσκονται στην περιοχή της, ενώ οι καθ’ ύλην οργανισμοί δεν έχουν τέτοια εξουσία ακόμα και αν συνδέονται με ορισμένο έδαφος. Στην εξουσία αυτών υπόκεινται μόνο τα μέλη τους και όχι και τα άλλα πρόσωπα που διαμένουν στην περιοχή τους.5

Τέτοια ξεχωριστά υποκείμενα δικαίου μπορεί να ασκούν διοίκηση και να λειτουργούν κατά τους κανόνες του δημοσίου δικαίου (νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου – ΝΠΔΔ), είτε να ανήκουν μεν στο δημόσιο, να αποτελούν ουσιαστικά κοινωνικό λειτούργημα, κυρίως στο πεδίο της παρέχουσας διοίκησης, αλλά να υπάγονται στους κανόνες του ιδιωτικού δικαίου (νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου του δημοσίου τομέα – ΝΠΙΔ).6



Η ανάγκη ύπαρξης των εν λόγω υποκειμένων δικαίου έγκειται στο γεγονός ότι πολλές φορές, η ίδια η κρατική εξουσία, στην προσπάθεια της να επιτύχει αποτελεσματική διοίκηση του κοινωνικού συνόλου, διαπιστώνει την αδυναμία της να εξειδικεύσει αποτελεσματικά τη διοικητική της μέριμνα σε ειδικότερους χώρους ή πεδία της έννομης τάξης. Ιδιαίτερα στο σύγχρονο κράτος των πολλών τεχνοκρατικών διαπλοκών, αυξημένων αναγκών της κοινωνίας και της αντίστοιχα σύνθετης δημόσιας παροχής που αξιώνει η κοινωνία από την κρατική εξουσία.7

Στις περιπτώσεις αυτές το πλήθος αλλά και η πολυμορφία των θεμάτων που έχει να αντιμετωπίσει ένα κράτος, το αναγκάζει, να δημιουργήσει έναν ιδιαίτερο φορέα, ένα υποκείμενο εξουσίας, το θεσμό του λεγόμενου «νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου» με δικαίωμα αυτοδιοίκησης, αρμόδιο είτε για ορισμένα καθ’ ύλην είτε για ορισμένα κατά τόπο προσδιορισμένα θέματα.

Κλασσικό παράδειγμα αποτελεί η τοπική αυτοδιοίκηση, καθώς η ανάθεση σε αυτήν της διοίκησης των «τοπικών υποθέσεων» ανταποκρίνεται στην αδυναμία της κρατικής διοίκησης να γνωρίζει τις ιδιαιτερότητες των τοπικών υποθέσεων. Έτσι λοιπόν η κρατική εξουσία μεταβιβάζει τόσο την διοικητική αρμοδιότητα αλλά και την αντίστοιχη πολιτική ευθύνη στα νομικά πρόσωπα.

Πολλά κοινά στοιχεία υπάρχουν μεταξύ της νομικής έννοιας του κράτους και της νομικής έννοιας των αυτοδιοικούμενων οργανισμών, Μεταξύ αυτών ανήκει η άσκηση δημόσιας εξουσίας, η ύπαρξη οργάνων και κυρίως η χωριστή νομική προσωπικότητα που χάρη σε αυτήν έχουν οι εν λόγω οργανισμοί, όπως και το δημόσιο, δικά τους χωριστά περιουσιακά δικαιώματα και δικές τους έννομες υποχρεώσεις, ικανότητα να συμβάλλονται και δικαίωμα παράστασης ενώπιον των δικαστηρίων. Η νομική προσωπικότητα θεωρείται σήμερα αναγκαία προυπόθεση αυτοδιοίκησης, καθώς γνώμες που είχαν υποστηριχθεί παλαιότερα από την Γερμανική νομική επιστήμη δεν υποστηρίζονται πλέον8, ακόμη και το ισχύον Αγγλοσαξωνικό Δίκαιο (όπως θα δούμε στη συνέχεια) απονέμει νομική προσωπικότητα στους οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η δημόσια εξουσία που ασκείται από τους  οργανισμούς αυτοδιοίκησης παρουσιάζει σε σχέση με το κράτος μία διαφορά. Ότι δεν έχει πρωτογενή χαρακτήρα, αλλά είναι δοτή η παραγωγή. Δεν αποτελεί ίδιο δικαίωμα αλλά ασκείται από τα πρόσωπα αυτά κατά παροχή εκ μέρους της πολιτείας.

1 Δ. Τσάτσος, Συνταγματικό Δίκαιο, σελ. 397.

2 Άρθρο 102 του Συντάγματος της Ελλάδος.

3 Άρθρο 105 παρ. 1 του Συντάγματος της Ελλάδος. : «H χερσόνησος του ‘Αθω, από τη Mεγάλη Bίγλα και πέρα, η οποία αποτελεί την περιοχή του Aγίου Όρους, είναι, σύμφωνα με το αρχαίο προνομιακό καθεστώς του, αυτοδιοίκητο τμήμα του Eλληνικού Kράτους, του οποίου η κυριαρχία πάνω σ’ αυτό παραμένει άθικτη.»

4 Άρθρο 16 του Συντάγματος της Ελλάδος.

5 Ευρ. Μπεσήλα – Βήκα, Τοπική Αυτοδιοίκηση – Υπό το πρίσμα του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων και του Προγράμματος Καλλικράτης, σελ. 11.

6 Ε. Σπηλιωτόπουλος, Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου, 1991, σελ 14.

7 Δ. Τσάτσος, Συνταγματικό Δίκαιο, σελ. 398.



Τοπική Αυτοδιοίκηση και Δημοκρατία (Αυτοτέλεια – Αυτονομία – Εποπτεία)

Διπλωματική Του Εφραίμ Κυριζίδης του Χρήστου

Αν κάτι χαρακτηρίζει συνολικά την πορεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης μετά την μεταπολίτευση, αυτό είναι η συνεχής και σταθερή ενίσχυση του θεσμικού, οικονομικού και πολιτικού της ρόλου. Πρόκειται μια εξέλιξη που συνδέεται κυρίως με το ότι σταδιακά επικράτησε, τόσο στον πολιτικό κόσμο όσο και στον ελληνικό λαό, η εδραία πεποίθηση ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση, παρά τις όποιες αδυναμίες και παρεκτροπές της, αποτελεί ένα θεσμό βαθύτατα δημοκρατικό, λόγω της άμεσης λαϊκής της νομιμοποίησης, και ταυτόχρονα ιδιαίτερα αποτελεσματικό, λόγω της εγγύτητάς της με τα προβλήματα των τοπικών κοινωνιών.

Συνέχεια ανάγνωσης Τοπική Αυτοδιοίκηση και Δημοκρατία (Αυτοτέλεια – Αυτονομία – Εποπτεία)

Δ. Λυμπεροπούλου για το έργο της νέας μαρίνας στην Πύλο: «Προς εκποίηση μέσω του ΤΑΙΠΕΔ η πολιτιστική μας ταυτότητα»

Δήμητρα Λυμπεροπούλου Περιφερειακή σύμβουλος Πελοποννήσου Επικεφαλής Περιφερειακής Παράταξης "Πελοπόννησος Οικολογική"
Δήμητρα Λυμπεροπούλου Περιφερειακή σύμβουλος Πελοποννήσου Επικεφαλής Περιφερειακής Παράταξης «Πελοπόννησος Οικολογική»
pylooos

Με αφορμή την συζήτηση στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ)  την Τρίτη 12 Απριλίου 2016της  Έγκρισης ή μη της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το έργο «Νέα Μαρίνα Πύλου», Δήμου Πύλου – Νέστορος, Π. Ε. Μεσσηνίας, Περιφέρειας Πελοποννήσου (16 θέμα στην ημερησία διάταξη), καλούμε τα μέλη του κεντρικού αρχαιολογικού συμβουλίου (ΚΑΣ) να  διαφυλάξουν τους αρχαιολογικούς χώρους και τον κηρυγμένο ιστορικό τόπο της Πύλου από τις επεμβάσεις, έτσι ώστε η πόλη της Πύλου να διατηρήσει τη φυσιογνωμία του οικισμού και το θαλάσσιο και χερσαίο φυσικό τοπίο της.

Η Σχετική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) εγκρίθηκε από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων. Η γνωμοδότηση ήταν μεν ομόφωνη αλλά με μια σειρά από όρους όμως με στόχο τη μείωση των παρεμβάσεων στο φυσικό τοπίο και στη μικρότερη όχληση στην προκυμαία της ιστορικής πόλης. Όλα αυτά προκειμένου να γίνει πιο ελκυστική για τον υποψήφιο επενδυτή και να εκποιηθεί η μαρίνα της Πύλου από το ΤΑΙΠΕΔ.

Είμαστε βέβαιοι ότι το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ)  θα κινηθεί στην ιδία κατεύθυνση με το ΚΣΝΜ και θα  θωρακίσει περαιτέρω με τους δικούς του όρους, την προστασία του κηρυγμένου ιστορικού τοπίου της ναυμαχίας του Ναυαρίνου σύμφωνα πάντα με τον Αρχαιολογικό Νόμο.

 Στηρίζουμε τις προσπάθειες του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων ο οποίος έχει αντιταχθεί σε κάθε προσπάθεια  αλλοιώσεις της φυσιογνωμίας του λιμανιού. Καλούμε τους πολίτες της Πύλου αλλά και όλους τους πολίτες της Πελοποννήσου να ενεργοποιηθούν για την προστασία αυτού του πανέμορφου, ιστορικού και αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, τόπου και να μην επιτρέψουν στο όνομα μιας δήθεν ανάπτυξης το «μάρμαρο» να πληρώσει η πολιτιστική μας ταυτότητα, ένα από τα ελάχιστα που μας έχουν απομείνει.

Δήμητρα Λυμπεροπούλου

Περιφερειακή Σύμβουλος Πελοποννήσου

Επικεφαλής Περιφερειακής Παράταξης

«Πελοπόννησος Οικολογική»

Γιώργος Πουλοκέφαλος: ΠΕΡΙ ΤΡΑΙΝΩΝ ΚΑΙ ΕΜΜΟΝΩΝ

Γιώργος Πουλοκέφαλος
6 ώρες ·

 

Στην Πελοπόννησο προσφάτως βιώνουμε την « πάλη των γραμμών» όχι σαν το ελκυστικό τοπίο πάνω στο οποίο στήθηκαν ιδεολογίες, γεννήθηκαν πολιτικά ρεύματα και κινήματα και έγιναν ακόμη και επαναστάσεις, αλλά σαν την κρίσιμη διελκυστίνδα προσφοράς

Από τη μια η πρόταση και η ολοκλήρωση της επέκτασης της σιδηροδρομικής γραμμής με κανονικοποιημένα χαρακτηριστικά από την Πάτρα έως την Καλαμάτα και από την άλλη ταυτόχρονα και ακαριαία η ιδέα, σαν όλες τις άλλες, της Περιφερειακής Αρχής για επανεκκίνηση τμήματος του σιδηροδρόμου της Πελοποννήσου με θεματικό περιεχόμενο.

Η κατανόηση του μείζονος πραγματικά ζητήματος της σιδηροδρομικού δικτύου στην Πελοπόννησο αξίζει μια σύντομη εμβάθυνση στους λόγους για τους οποίους έκλεισε το 2011.

Το δίκτυο αυτό το λεγόμενο και μετρικό είχε κατασκευασθεί όπως και άλλα μικρά δίκτυα επί εποχής Τρικούπη για να καλύψει ανάγκες μετακινήσεις προσώπων και αγαθών με πλάτος σιδηροτροχιών 1,00 μέτρου.
Επί πλέον είναι δίκτυο σχεδιασμένο και προσαρμοσμένο στο ανάγλυφο του εδάφους με κλειστές ακτίνες καμπυλότητας, γέφυρες ακατάλληλες από άποψη στατικότητας , με αποτέλεσμα πέραν των άλλων ανάπτυξης μικρών ταχυτήτων και κυκλοφορίας μόνον μικρών ντηζελοκίνητων συρμών.

Στους σύγχρονους σιδηρόδρομους τα χαρακτηριστικά είναι ακριβώς διαφορετικά , το πλάτος των σιδηροτροχιών είναι 1,43 μέτρα, η χάραξη τους δεν ακολουθεί το γεωανάγλυφο αλλά με σήραγγες και μεγάλες κοιλαδογέφυρες καλύπτονται οι εδαφικές διαφορές και οι συρμοί είναι ηλεκτροκίνητοι.

Αυτοί εν ολίγοις ήταν οι παράμετροι που έθεσαν εκτός λειτουργίας το ιστορικό δίκτυο της Πελοποννήσου και σήμερα βιώνει την εγκατάλειψη του.
Στο προκείμενο τώρα !
Από το αρμόδιο Υπουργείο Μεταφορών και Δικτύων ( ΥΠΟΜΕΔΙ) έχει ξεκινήσει η οριστική μελέτη εκσυγχρονισμού και κανονικοποίησης δηλαδή δίκτυο με γραμμή πλάτους 1,43 μετρ. με ηλεκτροκίνηση, της γραμμής Πάτρα-Ολυμπία-Καλαμάτα και αναμένεται εντός του προσεχούς διαστήματος να ολοκληρωθεί.

Προϋπόθεση αυτής εξέλιξης της μελέτης ήταν η μελέτη βιωσιμότητας που απέδειξε το θετικό ισοζύγιο του όλου εγχειρήματος.
Αυτή η εξέλιξη θορύβησε κάποιους μικρόνοες της ιδιοτελούς χρησιμοθηρίας της «πολιτικής του αφρού», οι οποίοι καθώς φαίνεται αδυνατούν να συλλάβουν την προοπτική ενός τέτοιου έργου, ανεξάρτητα από τον τρόπο υλοποίησης του και βγήκαν στο δρόμο της αντιπρότασης.
Επανεκκίνηση της γραμμής λένε με θεματικό περιεχόμενο. Σωστά, δεν διαφωνεί κανένας!
Το δίκτυο Καλαμάτα-Τρίπολη-Αργος –Κόρινθος εκεί είναι, γιατί δεν το επανεκκινούν, αφού έχουν την πρόθεση, τον τρόπο και την χρηματοδότηση!
Και που είναι βέβαια η μελέτη βιωσιμότητας αυτής της ιδέας γιατί περί ιδέας πρόκειται !
Και μάλιστα στα πλαίσια της θυμηδίας ,πέρα από τη θεματική προσέγγιση υπάρχει σε σχετικά πρόσφατη απόφαση του

Πουλοκέφαλος Γιώργος Πολιτικός Μηχανικός  Πρώην Πρόεδρος Περιφερειακού Συμβουλίου
Πουλοκέφαλος Γιώργος Πολιτικός Μηχανικός Πρώην Πρόεδρος Περιφερειακού Συμβουλίου.

Για να μην αδικήσουμε βέβαια κανέναν, η επέκταση της γραμμής του εγκαταλελειμμένου δικτύου μέχρι τη Σπάρτη ήταν του Λεωνίδα, τότε που σχεδίαζε το μέλλον της Λακωνίας, τρομάρα μας !!!
Η Ντία απλώς το πήγε μέχρι το Γύθειο!! Να δείτε που σε λίγο (τρώγοντας έρχεται η όρεξη ) η επέκταση θα πιάσει και τα Κύθηρα!
Είναι ο μόνος τρόπος « να δούμε τα Κύθηρα» και μάλιστα με τραίνο !!!!
Τώρα με τις εμμονές του Πέτρου !

Στο παράρτημα του Μορέως στο πλαίσιο του μαζικού εμπαιγμού, έχουν κατά καιρούς ειπωθεί αρκετές ατάκες, εν είδει κινησιοθεραπείας, που μας κράτησαν το ενδιαφέρον και απλά τις επαναφέρουμε στη μνήμη μας.
Προτού Πέτρο «εκτελέσεις» την απειλή σου και επανεκκινήσεις το τραίνο της Πελοποννήσου θα πρέπει πρώτα να τακτοποιήσεις τις « διαμαρτυρημένες και απλήρωτες» επιταγές σου!

Το αεροδρόμιο της Τρίπολης, το Νέο Μουσείο της Σπάρτης, το δημοπρατήριο των αγροτικών προϊόντων, τον Ανατολικό οδικό άξονα, το «κοσμοδρόμιο» της Καλαμάτας ( ολόκληρο συνέδριο στην Πύλο κάναμε), τον Προαστιακό του Λουτρακίου και πόσες ακόμη φρούδες εξαγγελίες, με στόχο την αειφορία της εικονικής πραγματικότητας.
Μέσα σε όλα αυτά ας αθροισθεί και το τραίνο!
Σιγά τον Άντερσεν !!!
Άλλωστε στο «Εμμονικό Δίκαιο» της ανέμελης κοσμογονίας δεν πληρώνεις παράσταση και κυρίως το ταξίδι από το πουθενά στο τίποτα δεν κοστίζει!!!!

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΟΥΛΟΚΕΦΑΛΟΣ – ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ
ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΥΠΟΥ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ο άδικος πόλεμος στην πρόταση ένταξης της γραμμής τρένου Πάτρα -Πύργος -Καλαμάτα στο Πακέτο Γιούνκερ

Ο άδικος, αποπροσανατολιστικός, επικοινωνιακός πόλεμος στην πρόταση ένταξης της γραμμής τρένου Πάτρα -Πύργος -Καλαμάτα στο Πακέτο Γιούνκερ βλάπτει πριν από όλα την περιοχή μας

 
Οι απίστευτες τοποθετήσεις τοπικών παραγόντων που έγιναν με αφορμή την εκδήλωση της ΠΕΔ Πελοποννήσου στην Καλαμάτα με θέμα την παρουσίαση της ΕΡΓΟΣΕ της μελέτης «Σιδηροδρομική Γραμμή Πάτρα- Πύργος –Καλαμάτα» υποκρύπτουν καθαρά άλλες σκοπιμότητες και μάλιστα δείχνουν αδιαφορία για το ότι γίνονται σε βάρος των συμφερόντων της περιοχής μας.
Μήπως κάποιοι κύκλοι «τοπικών παραγόντων» ενοχλούνται   επειδή η φωνή της Μεσσηνίας και της Πελοποννήσου μπορεί να περνάει επιτέλους από τον Ισθμό και να ακούγεται στην Αθήνα;
 
Δεν θα ξεχάσουμε πως οι  ίδιοι κύκλοι κάλυπταν στο παρελθόν την ανεπάρκειά τους κάτω από το επιχείρημα “το Αρκαδικό λόμπυ είναι ισχυρότερο”. Αρκεί προς απλή απόδειξη των προηγούμενων ισχυρισμών , περί ανεπάρκειας των κύκλων αυτών , να σκεφτούμε το διαφορετικό και ευνοϊκό τρόπο που αντιμετώπισαν στον Πύργο την εκδήλωση με ίδιο θέμα  .
 
Ας δούμε όμως ποια είναι η πραγματικότητα:
  •  Δεν υφίσταται γεωγραφική ή τομεακή κατανομή των παρεχομένων από το EFSI εγγυήσεων
Το Επενδυτικό Σχέδιο για την Ευρώπη ή Πακέτο Γιούνκερ, που αφορά στην κινητοποίηση επενδύσεων ύψους τουλάχιστον 315 δις. ευρώ σε διάστημα τριών ετών, είναι μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή από κοινού με τον Όμιλο ΕΤΕπ, για να ξεπερασθεί το σημερινό επενδυτικό κενό στην ΕΕ, με την κινητοποίηση της ιδιωτικής χρηματοδότησης για στρατηγικές επενδύσεις. Πρόκειται για ένα επενδυτικό πακέτο καθαρά ανταγωνιστικό, δεν υφίσταται δηλαδή καμία γεωγραφική ή τομεακή κατανομή των παρεχομένων από το EFSI εγγυήσεων. Είναι κατά συνέπεια εντελώς αστήρικτο το επιχείρημα της ιεράρχησης και προτεραιοτήτων όπως γίνεται σε έργα ΕΣΠΑ. Δεν απαγορεύεται δηλαδή η ύπαρξη άλλων ομοειδών προτάσεων αρκεί να πληρούν τα οριζόμενα κριτήρια .
 
  • Σκόπιμη διαστρέβλωση ή άγνοια διαδικασιών;
Η λίστα έργων που επιθυμούν οι χώρες αναρτώνται στην Ευρωπαϊκή Πύλη Επενδυτικών Έργων (ΕΠΕΕ), δηλαδή την διαδικτυακή πύλη που δημιουργήθηκε για την συγκέντρωση τρεχόντων και μελλοντικών επενδυτικών έργων στην Ευρωπαϊκή Ένωση με σκοπό την προβολή τους στους επενδυτές και για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν είναι κλειστή,δηλαδή είναι ανοικτή και σε μελλοντικές προτάσεις μάλιστα είναι στα έργα τα οποία θα παρουσιάσει ο αρμόδιος Υπουργός 21 και 22/4/16 στη σύνοδο Υπουργών και σε Ευρωπαϊκό Forum για επενδυτικές ευκαιρίες στη Λουμπλιάνα της Σλοβενίας . Στην πρόταση που θα παρουσιαστεί έχουν ενταχθεί μαζί με τη σιδηροδρομική σύνδεση Π-Π-Κ ,το Λιμάνι της Καλαμάτας, το Λιμάνι του Κατάκολου και το οδικό έργο Τσακώνα – Καλό Νερό. Μέχρι στιγμής επιλέχθηκαν για ανάρτηση στην διαδικτυακή πύλη ΕΠΕΕ 42 πρώτα έργα (από τα οποία 18 αμιγώς ιδιωτικά), συνολικού εκτιμώμενου προϋπολογισμού 5,6 δισ. ευρώ . Πρέπει να σημειωθεί ότι η προσθήκη ενός έργου στην διαδικτυακή πύλη (ΕΠΕΕ) δεν προδικάζει τις αποφάσεις για τα τελικά έργα που επιλέγονται για στήριξη . Προφανώς τα επιχειρήματα ότι η συγκεκριμένη πρόταση δεν έχει κατατεθεί στα 42 πρώτα έργα από την Ελληνική κυβέρνηση και άρα η εν λόγω πρόταση είναι απάτη  , παραποιεί την πραγματικότητα σκόπιμα ή άγνοια διαδικασιών, γιατί οι προτάσεις από τους διαφόρους φορείς συνεχίζουν να κατατίθενται.
  •  Θα πάρουν ιδιώτες τη νέα κα­νονικού εύρους σιδηροδρομική γραμμή Πάτρα – Πύργος – Καλα­μάτα για χρόνια.
 
Μεγάλο μέρος από το υπάρχον Σιδηροδρομικό Δίκτυο κατασκευάστηκε με παρόμοιο τρόπο στο παρελθόν .Προφανώς οι όροι των συμβάσεων πρέπει να έχουν γνώμονα την εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος. Ταυτόχρονα ο Περιφερειάρχης δηλώνει πως δεν είναι δυνατόν να «συμμετέχουν ιδιώτες στο Σιδηρόδρομο» και την ίδια στιγμή λέει πως τη Γραμμή της Κεντρικής Πελοποννήσου θέλει να την κάνει η Περιφέρεια με ΣΔΙΤ.
 
 
 
Καταλήγοντας η κυβέρνηση δεν πρέπει να χειρίζεται με μικροκομματικά συμφέροντα θέματα που σχετίζονται με την ανάπτυξη της χώρας και αυτό πρέπει να το αποδεικνύει καθημερινά. Αλλά πριν από όλα ας μην ξεχνάμε ότι όλα αυτά είναι προσπάθειες σε ότι είναι δυνατό να γίνει για την επανεκκίνηση της οικονομίας της χώρας μας την οποία κάποιοι οδήγησαν τις τελευταίες δεκαετίες στη σημερινή χρεωκοπία. Ποιοι άραγε;