Αρσένης Σπύρος :Η κυβέρνηση και η Τοπική Αυτοδιοίκηση

  • 30.01.2016

Του Σπύρου Αρσένη 

 Ο Σπύρος Αρσένης είναι πρώην δήμαρχος Ιθάκης (1975-95), πρώην νομικός σύμβουλος και πρώην μέλος Δ.Σ. της ΚΕΔΚΕ

 

DIKTUO_ORGΠιστεύω ότι ήρθε η ώρα να δώσει η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ μεγαλύτερη προσοχή στα ζητήματα που απασχολούν θεσμικά την Τοπική Αυτοδιοίκηση της χώρας. Γιατί οι ΟΤΑ, ιδιαίτερα του πρώτου βαθμού, πρέπει να είναι άρρηκτα δεμένοι με την προστασία της υγείας των πολιτών αλλά και με την τοπική οικονομική ανάπτυξη, που περνούν αμφότερα μέσα από την αξιοποίηση των θεσμών που, όπως έχουν σήμερα, δεν αποδίδουν.

Γι’ αυτό πέραν του εκλογικού νόμου, στον οποίο πρέπει να κατοχυρωθεί και μάλιστα συνταγματικά κατά τουλάχιστον 90%, υπάρχουν καίρια ζητήματα που όσο καθυστερεί η αντιμετώπισή τους σταματά η τοπική ανάπτυξη, η οποία μόνο μέσω της αληθινής αποκέντρωσης μπορεί να γίνει πράξη. Γιατί αυτό είναι το ζητούμενο.

Παρά τα όσα λένε τα «παπαγαλάκια» της συντήρησης, την Τοπική Αυτοδιοίκηση την θέλουν υποταγμένη και άβουλη. Θα καταγράψω λοιπόν μερικές σκέψεις μου με την ελπίδα να αποτελέσουν αφορμή για συζήτηση μεταξύ των αρμοδίων.

1. Τα κέντρα υγείας

Τα κέντρα υγείας, ιδιαίτερα της νησιωτικής και επαρχιακής χώρας, στερούνται της τοπικής φροντίδας και εκπροσώπησης, με αποτέλεσμα τα περισσότερα να υπολειτουργούν ακόμη και στα προ της οικονομικής κρίσης χρόνια. Προτείνω λοιπόν τα συναρμόδια υπουργεία Εσωτερικών και Υγείας να προχωρήσουν σε μια απαραίτητη απόφαση, αναθέτοντας την αρμοδιότητα λειτουργίας των κέντρων υγείας όλης της χώρας στους δήμους, ταυτόχρονα όμως με τους οικονομικούς πόρους που διατίθενται τώρα για τα λειτουργικά και εν γένει έξοδά τους βάσει του υπάρχοντος οργανογράμματός τους. Με την ίδια απόφαση θα μπορούν οι δήμοι να προσθέτουν ιατρικές ειδικότητες ανάλογα με τις τοπικές ανάγκες, οι οποίες όμως οικονομικά θα καλύπτονται αποκλειστικά από τον δημοτικό προϋπολογισμό. Ταυτόχρονα, οι δήμοι θα συστήσουν νομικό πρόσωπο με αποκλειστική αρμοδιότητα τη διαχείριση του κάθε κέντρου υγείας. Πιστεύω πως η Τοπική Αυτοδιοίκηση θα δεχτεί την υψηλή αυτή αρμοδιότητα με τους παραπάνω όρους, γιατί είναι μέσα στη βασική κοινωνική της αποστολή.

2. Τα λιμάνια

Όλα τα λιμάνια της χώρας, εκτός Πειραιά και Θεσσαλονίκης να περιέλθουν στην αρμοδιότητα της πρωτοβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Δηλαδή, κάθε δήμος θα ελέγχει και θα διαχειρίζεται τα λιμάνια που χωροταξικά ανήκουν στην Περιφέρειά του αποκλειστικά μέσω ενός νομικού προσώπου. Η έλλειψη αυτής της αρμοδιότητας έχει μειώσει σημαντικά τα έσοδα από τη δραστηριότητα των λιμανιών ιδιαίτερα στα τουριστικά νησιά και στις παράκτιες περιοχές. Είναι αίτημα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης εδώ και τρεις δεκαετίες, αλλά γραφειοκρατία και κάποια συναφή συνδικαλιστικά συμφέροντα πάντα έβαζαν φρένο, παρά τα ομόφωνα ψηφίσματα της ΚΕΔΚΕ και των πανελληνίων συνεδρίων της. Η μεσοβέζικη λύση των διαδημοτικών λιμενικών ταμείων εφευρέθηκε ουσιαστικά για να εξυπηρετούνται στις διοικήσεις κάποιοι ημέτεροι και να καλύπτονται σκανδαλώδεις πρακτικές.

Σημειώνω ότι στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα κέντρα υγείας και τα λιμάνια ανήκουν στους δήμους κάθε χώρας.

3. Η τοπική ενημέρωση

Όλοι οι δήμοι της χώρας να μπορούν να ιδρύουν τοπικής εμβέλειας τοπικά κανάλια και ραδιοφωνικούς σταθμούς πληρώνοντας την άδεια με οικονομικά κριτήρια βάσει των προϋπολογισμών τους. Ιδιαίτερα οι δήμοι κάτω των 5.000 κατοίκων είναι ανάγκη να έχουν στα χέρια τους αυτό το μέσο ενημέρωσης, για να μπορούν να το αξιοποιούν προς όφελος της τοπικής κοινωνίας, προάγοντας κυρίως τον πολιτισμό. Για να επιτευχθεί αυτό, πρέπει στο Δ.Σ. του φορέα να είναι ισοδύναμη η συμμετοχή πλειοψηφίας και μειοψηφίας και η απόφαση της ίδρυσης στο Δημοτικό Συμβούλιο να λαμβάνεται με τα 2/3 των δημοτικών συμβούλων. Μόνο έτσι μπορεί να κατοχυρωθεί η πολυφωνία και ή αντικειμενική ενημέρωση.

4. Τα κληροδοτήματα

Τα κληροδοτήματα γενικά διέπονται ακόμη από τον μεταξικό Νόμο 2038 του 1938, που έχει αφαιρέσει κάθε συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη διοίκηση των κληροδοτημάτων και ακόμα οι διοικήσεις τους αλληλοδιορίζονται μέχρι να πεθάνουν και μάλιστα με κομματικά και συμφεροντολογικά κριτήρια. Τα περισσότερα ιδρύματα δεν έχουν κανένα έλεγχο από την τοπική κοινωνία και τις περισσότερες φορές όχι μόνο δεν εκπληρώνουν τη θέληση του διαθέτη αλλά και με τη φιλική αλληλοκάλυψη των μελών της διοίκησης έχουν γίνει ιδρύματα… φαντάσματα.

5. Ο «Καλλικράτης»

Στα γενικότερα θεσμικά θέματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ας αποφασίσουμε σύντομα την κατάργηση του «Καλλικράτη», που έθαψε την αυτονομία της και την ιδεολογία της. Πρέπει να καταργηθεί η αποκεντρωμένη κρατική διοίκηση και να δημιουργηθεί μια νέα ελληνική δομή στην Τοπική Αυτοδιοίκηση Α’ και Β’ βαθμού. Γιατί μεταξύ των άλλων κακών που έχει επιφέρει, έχει καταργηθεί ουσιαστικά η λαϊκή συμμετοχή, λόγο της έλλειψης πόρων και αρμοδιοτήτων των ΟΤΑ αλλά και της αδιαφορίας των πολιτών να συμμετέχουν στα κοινά.

Χωρίς δυνατή και ανεξάρτητη από την πολιτεία Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν θα υπάρξει η επιδιωκόμενη ανάπτυξη, διότι μόνο αυτή μπορεί να δημιουργήσει τον απαραίτητο συνδετικό κρίκο μεταξύ της δημόσιας και ιδιωτικής πρωτοβουλίας σε όλους τους τομείς. Γιατί μια σύγχρονη, αποκεντρωμένη και κοντά στην κοινωνία Τοπική Αυτοδιοίκηση θα είναι μια σημαντική βοήθεια στην προσπάθεια της κυβέρνησης για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη του τόπου μας.

 

* Ο Σπύρος Αρσένης είναι πρώην δήμαρχος Ιθάκης (1975-95), πρώην νομικός σύμβουλος και πρώην μέλος Δ.Σ. της ΚΕΔΚΕ

 

Προς διαμόρφωση κανόνων προστασίας των μικρών οικισμών

 

  • 23.01.2016

οικισμοιΣτον αναπροσανατολισμό των μελετών που προκηρύχθηκαν το 2011 για τη θέσπιση «μορφολογικών κανόνων δόμησης» στους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, με τη συνέργεια του DIKTUO_ORGΣυλλόγου Αρχιτεκτόνων (ΣΑΔΑΣ – ΠΕΑ) και των αρχιτεκτονικών σχολών της χώρας, προχωρά το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας διά της Γενικής Γραμματείας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος.

Οι 48 μελέτες εντάχθηκαν στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη (ΕΠΠΕΡΑΑ), με προϋπολογισμό 10,7 εκατ. ευρώ το 2011, οπότε ξεκίνησε δημοπράτησή τους. Στο τελικό στάδιο (σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος βάσει των αρχικών προδιαγραφών) βρίσκονται οι 23 από τις 24 μελέτες που συμβασιοποιήθηκαν.

Όπως υπογράμμισε η γενική γραμματέας Χωροταξίας και Αστικού Περιβάλλοντος Ρ. Κλαμπατσέα, σε συνέντευξη Τύπου, χθες, με αφορμή την έναρξη της διαβούλευσης των 23 μελετών, που θα ολοκληρωθεί σε δύο μήνες, μέσα από τον διάλογο και «με τη συμμετοχή των πολλών» επιδιώκουμε να πάμε ένα βήμα παραπέρα. «Να τροφοδοτήσουμε την ολοκλήρωση των μελετών, αλλά και τη σύνταξη των νέων προδιαγραφών για την ολοκλήρωση του προγράμματος, με τέτοιο τρόπο που θα θεσμοθετεί την αναζωογόνηση των οικισμών και την προώθηση άλλου μοντέλου διαβίωσης» συμπλήρωσε. Η χρηματοδότηση των υπόλοιπων μελετών έχει ενταχθεί στη νέα προγραμματική περίοδο.

Επεσήμανε ακόμη ότι το υλικό τεκμηρίωσης για τις 23 περιφερειακές ενότητες που έχει στα χέρια του το υπουργείο (καταγραφή της πληροφορίας και ανάλυση ανά οικισμό, καταγραφή των ορίων των οικισμών, των τόπων προστασίας, των ασύμβατων χρήσεων και κατασκευών κ.ά.) μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για τη δημιουργία μητρώου για κάθε οικισμό, προσβάσιμο σε όλους, ώστε να μην καταχωνιάζονται σε ένα συρτάρι οι μελέτες και κάθε φορά να ξεκινάμε από το μηδέν.

Η πρόεδρος του ΣΑΔΑΣ ΠΕΑ Τ. Κατερίνη παρατήρησε ότι η θέσπιση μορφολογικών κανόνων έθετε σε κίνδυνο την ουσία και το περιεχόμενο της αρχιτεκτονικής. Οι εν εξελίξει μελέτες και αυτές που θα προκηρυχθούν θα εμπλουτισθούν από το υλικό του «πορίσματος της Ναυπάκτου» του 2014 (συνεργασία ΣΑΔΑΣ και αρχιτεκτονικών Σχολών), το οποίο θεωρεί καταστροφική την επιβολή μορφολογικών κανόνων στους οικισμούς γιατί τους μετατρέπει σε τουριστικό σκηνικό.

Ο καθηγητής του ΕΜΠ Β. Γκανιάτσας, συντονιστής της Επιστημονικής Επιτροπής που συνέταξε το πόρισμα, σημείωσε ότι για τη διαμόρφωση νέου θεσμικού πλαισίου προστασίας, ανάδειξης και ανάπτυξης των μικρών οικισμών απαιτείται αξιολόγηση, ομαδοποίηση και κατάταξη των οικισμών, θεσμοθέτηση γενικού πλαισίου δόμησης και εξειδίκευσή του ανά οικισμό.

 

H Λαϊκή Ένωση του Σαλβαδόρ Αλιέντε

                                                                      (του Γελωτοποιού)

Η Χιλή είναι μια χώρα όπου τα πάντα μπορούν να συμβούν. Και συμβαίνουν.

Σ’ αυτή τη χώρα, για πρώτη φορά στο δυτικό πολιτισμό, εκλέχτηκε μαρξιστής πρόεδρος.

Ήταν την 4η Σεπτεμβρίου του 1970 όταν η «Ουνιδά Ποπουλάρ», η Λαϊκή Ένωση του Σαλβαδόρ Αλιέντε, πήρε την εξουσία.

Ακόμα και ο ίδιος ξαφνιάστηκε από την εκλογή του. Δεν είχαν προετοιμαστεί για αυτό το ενδεχόμενο και στα γραφεία του κόμματος δεν υπήρχαν κάμερες ούτε μικρόφωνα ούτε καν τεχνική υποδομή για την νικητήρια ομιλία. […]

Η θητεία του προέδρου Αλιέντε δεν ξεκίνησε καθόλου καλά. Η οικονομική ολιγαρχία αντέδρασε κλείνοντας εργοστάσια, ρευστοποιώντας τις μετοχές και στέλνοντας τα κέρδη τους στο εξωτερικό. Το χρηματιστήριο, ως φυσικό επακόλουθο, κατέρρευσε.

Οι τσιφλικάδες αρνήθηκαν να σπείρουν και οι κτηνοτρόφοι ξεκίνησαν να σφάζουν όλα τους τα ζώα, ακόμα και τις έγκυες αγελάδες, και να πουλάνε το κρέας σε ξένες εταιρείες ή να το καταψύχουν για να δημιουργήσουν πλασματική έλλειψη τροφίμων.

Οι μηχανικοί και οι διευθυντές των μεγάλων ορυχείων χαλκού, νίτρου και άνθρακα εγκατέλειψαν τη χώρα. Ήταν στην πλειονότητα τους βορειοαμερικάνοι και οι εθνικοποιήσεις που είχε αναγγείλει ο Αλιέντε δε συμβάδιζαν με τα συμφέροντα των πολυεθνικών που εκμεταλλεύονταν το υπέδαφος της Χιλής.

Στα νότια της χώρας ξεκίνησαν οι απαλλοτριώσεις των πρέδιος, των τσιφλικιών, τα οποία κατείχαν κυρίως Γερμανοί μετανάστες. Οι τσιφλικάδες αρνήθηκαν να συμμορφωθούν με τις εντολές της κυβέρνησης και βίαιες ταραχές ξεσπάσανε.

Οι χωρικοί του νότου, πολλοί από αυτούς ινδιάνοι Μαπούτσε, με την καθοδήγηση του ΜΙR, του Κινήματος Επαναστατικής Αριστεράς, προχώρησαν σε καταλήψεις της γης, που άνηκε στους προπάτορες τους. […]

Τα φορτηγά από την άλλη εξυπηρετούσαν μόνο τις ανάγκες των πλούσιων γαιοκτημόνων. Η Συνομοσπονδία των Αυτοκινητιστών πληρωνόταν με αμερικανικά δολάρια για να απεργεί.

Οι χωρικοί έπρεπε να κουβαλήσουν τη σοδειά τους με μουλάρια –αν είχαν.[…]

Ήρθε το ’71 και στις δημοτικές εκλογές οι σοσιαλιστές πήραν το 50,86% των ψήφων. Ο λαός ψήφισε για να ενταθούν οι μεταρρυθμίσεις, αλλά ο Αλιέντε προσπάθησε να κατευνάσει τα πνεύματα.

Η μεσοαστική τάξη είχε αρχίσει να ανησυχεί, καθώς έβλεπε ότι σύντομα θα θίγονταν και τα δικά της δικαιώματα.

Οι κομμουνιστές ζητούσαν πλήρη κρατικοποίηση και οι μετριοπαθείς ήθελαν να προστατευτεί η ιδιοκτησία.

Οι φοιτητές, οι πανεπιστημιακοί και οι διανοούμενοι υποστήριζαν τη Λαϊκή Ένωση, όμως είχαν ήδη αρχίσει να τους τρομάζουν οι διεκδικήσεις της πλέμπας.

Ο Αλιέντε θέλησε να ικανοποιήσει τους πάντες, ακόμα και το στρατό, χρησιμοποιώντας τρεις στρατηγούς στην κυβέρνηση. […]

Συχνά συναντούσαν εργάτες που έφευγαν κυνηγημένοι από τους ιδιωτικούς στρατούς των ορυχείων ή αγρότες που είχαν αποτύχει στην προσπάθεια τους να καταλάβουν το τσιφλίκι όπου δούλευαν ως δουλοπάροικοι.

Από πάνω τους περνούσαν στρατιωτικά ελικόπτερα που βούιζαν σαν τεράστιες αλογόμυγες. Η χώρα βρισκόταν σε αναβρασμό. Ο λαός είχε εκλέξει κυβέρνηση, αλλά ο στρατός έψαχνε την αφορμή και την οικονομική στήριξη για να την ανατρέψει. Θα περνούσε ένας ακόμα χρόνος μέχρι να τα καταφέρει. […]

«Έχουν σκυλιάσει οι μπουρζουάδες», είπε ο Χουάν. «Με το που βγήκε ο Δόκτωρ του κήρυξαν πόλεμο. Κάνουν τα πάντα για να μην υπάρχουν τρόφιμα στις λαϊκές συνοικίες, ενώ αυτοί έχουν τις αποθήκες και τα υπόγεια τους γεμάτα λουκάνικα… Τα νοσοκομεία έχουν μείνει μόνο με τις νοσοκόμες και κάνα δυο γιατρούς που είναι παιδιά φτωχών και ξέρουν τι συμβαίνει. Οι άλλοι ντοκτόρες κουράρουν τους πλούσιους πελάτες στα σπίτια τους και αφήνουν τις γυναίκες του λαού να γεννάνε μόνες τους… Ξέρετε τι λένε; Λένε, αφήστε τους εργάτες να πάνε στους σοσιαλιστές υπουργούς τους για να γιατρευτούν.» […]

Μπήκαν στην πόλη και παντού υπήρχαν ουρές. Ήταν τέτοια η έλλειψη τροφίμων που οι άνθρωποι στέκονταν στις ουρές χωρίς να ξέρουν τι πουλιότανε. Αν περπατούσαν και έβλεπαν πέντε ή δέκα ή εκατό ανθρώπους να περιμένουν για κάτι στήνονταν κι αυτοί από πίσω.

Ήταν μια εποχή που το να περιμένουν στη σειρά τους είχε γίνει συνήθεια. Αν μαζευόντουσαν τρεις Χιλιανοί –κάπου- στεκόντουσαν αυτόματα σε ουρά. […]

Ο πληθωρισμός ήταν χίλια τοις εκατό. Κοιμόσουν πλούσιος και ξυπνούσες χρεοκοπημένος. Όσοι είχαν λεφτά είχαν φροντίσει από την πρώτη μέρα της Λαϊκής Ένωσης να τα στείλουν σε ξένες τράπεζες. Όσοι δούλευαν μεροκάματο ξόδευαν την πληρωμή τους αυθημερόν. Με μιας μέρας δουλειά έπαιρνες λίγο κρέας, πατάτες, τσιγάρα και πίσκο –που κατέβαζαν με τα κιλά οι άντρες για να μη χάνουν το θάρρος τους. […]

Εκείνο το Φλεβάρη οι εργοδότες οργανώσανε μια απεργία στην οποία συμμετείχαν γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί, τραπεζικοί υπάλληλοι, οδηγοί φορτηγών και πλοίων. Τα καταστήματα έκλεισαν. Το σύνθημα των απεργών ήταν: «Εκλογές ή θάνατος».

Οι συνέπειες της απεργίας φανήκανε από την πρώτη μέρα και βάρυναν ιδίως στις πλάτες του φτωχού λαού που δεν είχαν ούτε τα ελάχιστα χρήματα που χρειαζόντουσαν για τα βασικά. Οι εύποροι αγόραζαν πιο φτηνά τα προϊόντα και τα έκρυβαν περιμένοντας την πτώση του Αλιέντε.

Οι αστές νοικοκυρές, μακιγιαρισμένες και καλοντυμένες, βγήκαν στο δρόμο κοπανώντας τις άδειες τους κατσαρόλες και έβριζαν τους στρατιώτες που άφηναν τους κομμουνιστές να καταστρέφουν τη χώρα.

Οι ΗΠΑ και το Διεθνές Ταμείο ξόδευαν αφειδώς για να ενισχύσουν τα αντιδραστικά στοιχεία. Συστήθηκαν ομάδες μισθοφόρων από τις λαϊκές συνοικίες που πληρώνονταν για να σκορπίζουν τον τρόμο.

Όσοι μαγαζάτορες άνοιγαν τα καταστήματα τους, σπάζοντας την απεργία, αντιμετώπιζαν τρομοκρατικές επιθέσεις από τους τραμπούκους.

Όσοι συνέχιζαν να μιλάνε ελεύθερα για δικαιοσύνη, συναντούσαν τη δικαιοσύνη του θεού, με σπασμένο κρανίο […]

Μέσα σε αυτό το κλίμα ο Αλιέντε αποφάσισε να κάνει εκλογές. Κάποιοι είπαν ότι ήθελε να χάσει την εξουσία και τα συνημμένα προβλήματα.

Όμως στις εκλογές του Μάρτη του ’73 η Λαϊκή Ένωση πήρε το 44% των ψήφων, προς μεγάλη έκπληξη –ίσως και απογοήτευση του Δόκτορα.

Ο λαός ήξερε ότι η Λαϊκή Ένωση ήταν η τελευταία του ευκαιρία να επιβιώσει και αδιαφορώντας για την τρομοκρατία ψήφισε σοσιαλισμό.

Ο Αλιέντε, παίρνοντας θάρρος από την υποστήριξη, έδιωξε τους τρεις στρατηγούς που είχε κάνει υπουργούς, για να ακολουθήσει πιο ριζοσπαστική πολιτική.

Αυτή ήταν η αρχή του τέλους. Το Εθνικό Κόμμα, το Χριστιανοδημοκρατικό και οι ΗΠΑ, άφησαν ελεύθερα τα σκυλιά τους, τους στρατιωτικούς. […]

Υπάρχει ένα ανέκδοτο πολύ διαδεδομένο στη Λατινική Αμερική:

«Γιατί στις ΗΠΑ δε γίνονται πραξικοπήματα; Επειδή εκεί δεν υπάρχει πρεσβεία των ΗΠΑ.»

Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών σίγουρα υποδαύλιζε την «αποκατάσταση της τάξης», όμως το «γόλπε», το πραξικόπημα, φούντωσε μέσα από τις στάχτες της οικονομικής ελίτ της Χιλής.

Οι πλούσιοι και αστοί Χιλιανοί είχαν να αντιμετωπίσουν τη λαϊκή πλειοψηφία, που ζητούσε όσα της έκλεβαν τόσα χρόνια.

Έκαναν ότι μπορούσαν για να τους κατευνάσουν, να τους φιμώσουν ουσιαστικά, όμως η δημοκρατία του Αλιέντε τους είχε αφήσει απροστάτευτους. Ο στρατός ανάλαβε να προασπίσει τα δικαιώματα τους –των πλουσίων.

Τα ξημερώματα της ενδεκάτης Σεπτεμβρίου οι αρχηγοί του ναυτικού κατέλαβαν το Βαλπαράιζο, το επίνειο του Σαντιάγκο. Ο στρατός περικύκλωσε το μέγαρο τηλεπικοινωνιών. Ο Αλιέντε με την επίλεκτη φρουρά του οχυρώθηκαν στο προεδρικό μέγαρο.

Ήταν έτοιμοι να πολεμήσουν και καλούσαν τους πολίτες να πολεμήσουν μαζί τους. Δεν τους δόθηκε η ευκαιρία. Η αεροπορία βομβάρδισε το προεδρικό μέγαρο και οι άντρες της επίλεκτης φρουράς σκοτώθηκαν χωρίς να ρίξουν μια σφαίρα. Ο δόκτωρ Αλιέντε θάφτηκε μαζί τους, κάτω από τα ερείπια της «Λα Μονέδα». […]

Την ίδια μέρα μπήκε σε εφαρμογή το σχέδιο Τζακάρτα.

Για να πετύχει αυτό ο στρατηγός –και μονάρχης της Χιλής για τα επόμενα δεκαπέντε χρόνια- Πινοσέτ είχε κάνει ιδιαίτερα μαθήματα με τους καλύτερους μάγους των ΗΠΑ.

Καθώς δεν ήταν και ιδιαίτερα οξύνους χρειάστηκε πολλές μέρες –γύρω στις χίλιες- για να μάθει ένα μόνο κόλπο: Να εξαφανίζει ανθρώπους.

Αλλά αυτό το έμαθε καλά. Ακόμα και σήμερα ψάχνουν στη Χιλή να βρουν ανθρώπους που εξαφανίστηκαν χωρίς να αφήσουν κανένα ίχνος.

Ο Πινοσέτ, όμως, δεν είχε την υπομονή να παρακολουθήσει και το δεύτερο μέρος του μαθήματος, που είχε να κάνει με την επανεμφάνιση.

Έτσι είναι συχνό φαινόμενο στη Χιλή όταν πηγαίνεις να ανοίξεις την ντουλάπα σου για να διαλέξεις τι ρούχα θα φορέσεις να βλέπεις να βγαίνει από ‘κει μέσα ένας ζαλισμένος άνθρωπος που ισχυρίζεται ότι είναι ο πατέρας-σύζυγος-αδελφή-κόρη σου.

Οι Χιλιανοί το έχουν συνηθίσει πια, γι’ αυτό και ο Πατρίσιο –έτσι τουλάχιστον μου είπε- δεν παραξενεύτηκε όταν είδε ανάμεσα στα πουκάμισα του τον εξαφανισμένο πριν από 30 χρόνια θείο του.

Απλώς τον ενημέρωσε για την πολιτική κατάσταση της χώρας και του έφτιαξε ένα τσάι για να ζεσταθεί.

(Αποσπάσματα –σχετικά με τη δημοκρατία των χιλίων ημερών- από το μυθιστόρημα «Ο Κηπουρός», του Γελωτοποιού. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στο απώτατο μέλλον από τις εκδόσεις «Μετά Θάνατον».)

http://aienaristeyein.com/2013/09/11/%CE%B5%CE%BA%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AD%CF%82-%CE%AE-%CE%B8%CE%AC%CE%BD%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%82-%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CF%89/

Κράτα το

Για το ομόφωνο αίτημα των δημάρχων προς την κυβέρνηση της άρσης εκχώρησης της διαχείρισης των απορριμμάτων από την Περιφέρεια

cropped-_Α_Π_ΠΕΛ.png


Δήλωση του Σταμάτη Μπεχράκη μέλους του Δ.Σ. της Περ
ιφερειακής Ένωσης Δήμων  Πελοποννήσου με την Αυτοδιοικητική Πρωτοβουλία Πελοποννήσου

DIKTUO_ORG

Για το ομόφωνο αίτημα των δημάρχων  προς την κυβέρνηση της άρσης  εκχώρησης της διαχείρισης των απορριμμάτων από την Περιφέρεια

Το Δ.Σ. της ΠΕΔ Πελοποννήσου στη τελευταία συνεδρίαση του, , συζήτησε  υιοθέτησε ομόφωνα και  δημοσιοποίησε με ψήφισμα   το ομόφωνο αίτημα των δημάρχων  προς την κυβέρνηση να άρει  την εκχώρηση της διαχείρισης των απορριμμάτων από την Περιφέρεια   . Σε αυτό διατυπώνεται η θεση   ότι οι μόνοι αρμόδιοι για την διαχείριση των απορριμμάτων είναι οι Δήμοι . Στο ψήφισμα  με αποφασιστικό λόγο οι δήμαρχοι δηλώνουν την ανάγκη να περάσει άμεσα χωρίς καθυστέρηση στην αρμοδιότητα τους η διαχείριση των απορριμάτων.

Υπογραμμίσαμε κατά τη διάρκεια της συζήτησης τη σύμφωνη θέση της παράταξης μας » Αυτοδιοικητική Πρωτοβουλία Πελοποννήσου» ,  θέση δεκάδων αυτοδιοικητικών κινήσεων της περιοχής μας που χρόνια προβάλλουν  αυτή την άποψη .Πέρα των άλλων αρνητικών που έφερε η «εκχώρηση» της αρμοδιότητας στον Περιφερειάρχη,  αναφερθήκαμε στην πλευρά της προσβολής που γίνεται συνολικά προς το θεσμό της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης με το να διαχειρίζονται άλλοι  τα απορρίμματα που παράγουν οι δημότες μας  Το Δ.Σ. δηλώνει στο ψήφισμά του ευθέως και δημόσια την πεποίθηση του, ότι μόνοι αρμόδιοι για την διαχείριση των απορριμμάτων είναι οι Δήμοι.Προς ενίσχυση  της απαίτησης αυτής κινούνται και οι θέσεις   του συνεδρίου της ΚΕΔΕ στην Αλεξανδρούπολη που πραγματοποιήθηκε στις 15-16 Ιανουαρίου 2016, σχετικά με την διαχείριση των Αστικών στερεών αποβλήτων  το οποίο καταλήγει  ότι η διαχείριση των απορριμάτων πρέπει να γίνει σε επίπεδο πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης .

Στην εν λόγω συνεδρίαση , στο ΔΣ της ΠΕΔ αναφερθήκαμε επίσης ,  στην άμεση διαχείριση των απορριμάτων από τους δήμους όπως προβλέπεται από το υφιστάμενο πλέον θεσμικό πλαίσιο στον Εθνικό Σχεδιασμό Διαχείρισης των Απορριμάτων και   οι δήμοι   πρέπει να προωθήσουν τα Τοπικά Σχέδια Διαχείρισης  Με αυτό τον τρόπο διαχείρισης,   τα μέλη του ΔΣ αντιτίθενται  στην πράξη , στο άγριο χαράτσωμα   προς τους δημότες τους για 28 χρόνια , όπως προβλέπει η προτεινόμενη συμφωνία της Περιφέρειας με την ΤΕΡΝΑ. Το Δ.Σ. ΠΕΔ απαιτείστο ψήφισμα του από την Πολιτεία να άρει την εκχώρηση της Διαχείρισης, από την Περιφέρεια Πελοποννήσου.

Τέλος οι αυτοδιοικητικοί  της πρωτοβάθμιας  ουσιαστικής και αυτοτελούς βαθμίδας των ΟΤΑ , διατυπώνουν   την απαίτηση τους προς  το αρμόδιο Υπουργό  , να μεταφέρει με νομοθετική ρύθμιση, την αρμοδιότητα αδειοδότησης  χώρων  Απορριμμάτων, από την Περιφέρεια, στην αποκεντρωμένη Διοίκηση της Πελοποννήσου. Ο σκοπός προφανώς της απαίτησης  είναι απλά η αποφυγή της υπονόμευσης τους. Πρακτική που συνηθίζει ο κατά τα άλλα ο “αυτοδιοικητικός” Περιφερειάρχης, με τη δημιουργία  προσκομμάτων στην κατεύθυνση που κατέληξαν  .

Η κινητοποίηση όλων των φορέων να απαιτήσουν , ώστε η κυβέρνηση να δεσμευτεί και να ικανοποιήσει τις δίκαιες απαιτήσεις των δήμων και αυτοδιοικητικών παρατάξεων  , πρέπει να είναι άμεση  ουσιαστική υπόθεση  και πριν από  όλα  υπόθεση του αυτοδιοικητικού και οικολογικού κινήματος της περιοχής μας .

Δημοκρατική Πελοπόννησος: «H έλλειψη του μέτρου δεν είναι η πρώτη φορά που χαρακτηρίζει τη συμπεριφορά του Η. Στρατηγάκου»

 

29/01/2016

dimokratiki-peloponnisiaki-synegasia«Αντί  λοιπόν  να  τοποθετηθεί υπεύθυνα  στο  μείζον  ζήτημα  που  έχει  ανακύψει  σε  σχέση  με  το  μέλλον  της  Οινοποιϊας  και  κυρίως  στην   άρνηση  του  Περιφερειάρχη  να  συζητηθεί  και  να  ληφθεί  απόφαση  στην  τελευταία  συνεδρίαση  του  Περιφερειακού  Συμβουλίου ,  ο  κ.  Στρατηγάκος  πιστός  στην  γνωστή  του  τακτική της  διαστρέβλωσης , μίλησε  με  απαξιωτικό  τρόπο  για  την  παράταξη  μας και με  απαράδεκτα  υπονοούμενα.» Επισημαίνει σε ανακοίνωσή της η παράταξη της ελλάσονος μειοψηφίας «Δημοκρατική Πελοπόννησος» για την «επίθεση» που δέχθηκε ο επικεφαλής της από τον κ. Στρατηγάκο για το θέμα του Ε.Φ.Κ. στο κρασί.

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

«H   έλλειψη  του  μέτρου  δεν  είναι  η  πρώτη  φορά που  χαρακτηρίζει τη  συμπεριφορά  και  τη  λειτουργία   του  Θεματικού  Αντιπεριφερειάρχη  Ηλία  Στρατηγάκου,  στα  συλλογικά  Περιφερειακά  όργανα  και  όχι  μόνον.

Μπορεί  να  ανήκει  αυτοβούλως  στους « Ηρακλείς  του  στέμματος »,  αυτό  όμως  δεν  τον  νομιμοποιεί  να  διαστρεβλώνει  την  αλήθεια  και  να  μιλά  για  «ανοίκειες  συμπεριφορές» μελών  της  παράταξης  μας  επειδή  ακριβώς  τολμάμε να  λέμε  τα  πράγματα  με  το  όνομα  τους  και  να   εγκαλούμε  την  Περιφερειακή  Αρχή  για  παραλείψεις της και λάθη. Σε   μια  χρονική  περίοδο μάλιστα που  θα  έπρεπε  να  βρίσκεται  δίπλα  στους  συμπολίτες  μας  και  να  μην  σφυρίζει  αδιάφορα.

Αντί  λοιπόν  να  τοποθετηθεί  υπεύθυνα  στο  μείζον  ζήτημα  που  έχει  ανακύψει  σε  σχέση  με  το  μέλλον  της  Οινοποιϊας  και  κυρίως  στην   άρνηση  του  Περιφερειάρχη  να  συζητηθεί  και  να  ληφθεί  απόφαση  στην  τελευταία  συνεδρίαση  του  Περιφερειακού  Συμβουλίου  ,  ο  κ.  Στρατηγάκος  πιστός  στην  γνωστή  του  τακτική της  διαστρέβλωσης , μίλησε  με  απαξιωτικό  τρόπο  για  την  παράταξη  μας και με  απαράδεκτα  υπονοούμενα.

Δεν παρεξηγούμε τον κ. Στρατηγάκο, γνωρίζουμε καλά την βραχύβια πολιτεία  του!

Πάντοτε  υποτακτικός   και ευλύγιστος,   με  « μέση   λάστιχο »,  πάντα  λαθρόβιος   και  άβουλος, με  τις  πολιτικές  του συντεταγμένες  μονίμως  στη  σκιά !

Ο  πολιτικός του βίος  πάντα  συμπληρωματικός !

«Ουρά»  του  Λεωνίδα, του  Πέτρου,  της  Ντίας !  Όπου  φυσήξει  ο  άνεμος,  αρκεί  να  υπάρχει  ένας  ρόλος.

Και  βέβαια  δεν  θα  ακολουθήσουμε  τον  κ.  Στρατηγάκο  στα   σλάλομ  και  την  πορεία  του  στις  κατωφέρειες του !   Είναι  για  μας  θέμα  απαράβατης  Αρχής !

Απλά  του  δηλώνουμε  ευθαρσώς,  κ.  Στρατηγάκο  δεν  είμαστε  ίδιοι!»

Διαχείριση απορριμμάτων χωρίς ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ: Μια βολική φαντασίωση ή το τυρί στη «φάκα» των εργολάβων;

 
 
 

Πέμπτη, 28 Ιανουαρίου 2016

 
Τάσος Κεφαλάς ΠΡΩΣΥΝΑΤ
Ο Τάσος Κεφαλάς είναι μέλος της Πρωτοβουλίας συνεννόησης για τη διαχείριση των απορριμμάτων (ΠΡΩΣΥΝΑΤ)
Η διοίκηση, από τα υπουργεία και τις αποκεντρωμένες διοικήσεις, ως τις περιφέρειες και τους δήμους, τρέχει πανικόβλητη να διασφαλίσει τα ελάχιστα: να σταματήσει, τουλάχιστον, την ανεξέλεγκτη διάθεση, μέχρι τον Ιούνη, διότι τα πρόστιμα από την ΕΕ άρχισαν να επιβάλλονται και είναι πολύ βαριά. Με «άνωθεν» αποφάσεις, τα απορρίμματα μεγάλων περιοχών οδηγούνται σε άλλες, δεκάδες και εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, που έχουν (για πόσο ακόμη;) χώρους ταφής.
Τι προοπτική, όμως, μπορούν να έχουν αυτού του είδους οι πυροσβεστικές πολιτικές; Αφού, στην πραγματικότητα, το μόνο που καταφέρνουν είναι να επιταχύνουν την εκδήλωση του ίδιου προβλήματος, σε κάποιες άλλες περιοχές, στις επόμενες, δηλαδή, «πυριτιδαποθήκες».

Από τα προβλήματα αυτά δε μένουν ανέγγιχτες, φυσικά, οι περιοχές με τα μεγάλα πολεοδομικά συγκροτήματα. Ο ν. Θεσσαλονίκης, του οποίου ο σχετικά νέος και μοναδικός ΧΥΤΑ της Μαυροράχης γέμισε ταχύτατα και η επέκτασή του γίνεται με χίλια μύρια προβλήματα. Πολύ δε περισσότερο η περιφέρεια Αττικής, η οποία για πάνω από πενήντα χρόνια εφησυχάζει, χάρη στη λειτουργία της τερατώδους, σε μέγεθος και προβλήματα, εγκατάστασης της Φυλής, με πυρήνα ένα ΧΥΤΑ – χωματερή, με ελάχιστο χρόνο ζωής ακόμη. Είναι τρομακτικό και μόνο να σκεφτεί κανείς το τι σημαίνει να έρθει η στιγμή της εξάντλησης του ΧΥΤΑ της Φυλής, χωρίς να έχει υπάρξει μια ασφαλής εναλλακτική λύση διαχείρισης. Στο σημείο αυτό, ας μην επικαλεστεί κανείς τους ΧΥΤΑ Γραμματικού (υπό κατασκευή) και Κερατέας (στα χαρτιά). Γιατί, ακόμη κι αν δεν είχαν τα προφανή προβλήματα χωροθέτησης, που τους καθιστούν ακατάλληλους, θα ήταν αδύνατο να καλύψουν τις ανάγκες της Αττικής.
Το συγκεντρωτικό μοντέλο και η αποκεντρωμένη διαχείριση, με έμφαση στην προδιαλογή
Το πως φτάσαμε ως εδώ έχει την εξήγησή του. Το ίδιο και οι αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών σε νέους χώρους ταφής, ακόμη και σε ήπιες δραστηριότητες διαχείρισης, όπως η ανακύκλωση. Όμως, αυτό που, τώρα, προέχει δεν είναι οι θεωρητικές αναλύσεις, αλλά οι συγκεκριμένες πολιτικές, που, αφενός, θα αποτρέψουν μια προδιαγεγραμμένη έκρηξη και, αφετέρου, θα δρομολογήσουν ένα νέο μοντέλο διαχείρισης, με προοπτική και σε όφελος της κοινωνίας.
Στο επίπεδο αυτό τα πράγματα έχουν γίνει αρκετά καθαρά. Τα βασικά «στρατόπεδα» έχουν διαμορφωθεί και το καθένα από αυτά έχει να προτείνει το δικό του μοντέλο διαχείρισης:
Το σύνολο των κατασκευαστικών ομίλων της χώρας, μαζί με το νεοφιλελεύθερο πολιτικό προσωπικό, ένα τμήμα της κρατικής γραφειοκρατίας και ένα αξιοσημείωτο μέρος της επιστημονικής κοινότητας αποτελούν το ένα «στρατόπεδο». Αυτό που ποντάρει στη διατήρηση των ΑΣΑ σε σύμμεικτη μορφή, ώστε να αποτελέσουν έτοιμη πρώτη ύλη για συγκεντρωτικές μονάδες επεξεργασίας, σε πρώτη φάση. Την οποία θα ακολουθήσει η ανομολόγητη, προς το παρόν, δεύτερη φάση των μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης – καύσης των «προϊόντων», που θα παράγουν οι πρώτες. Το μοντέλο αυτό στηρίζεται στη λογική της πλήρους ιδιωτικοποίησης της διαχείρισης των απορριμμάτων και εκφράστηκε με την απόπειρα της προηγούμενης κυβέρνησης να υλοποιήσει ένα εκτεταμένο σχέδιο δημοπράτησης φαραωνικών μονάδων επεξεργασίας, με τη μέθοδο της σύμπραξης δημόσιου – ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ).
Το δεύτερο «στρατόπεδο» το συγκροτούν, κατά βάση, κοινωνικές πρωτοβουλίες και συλλογικότητες βάσης, σε κοινό μέτωπο με αυτοδιοικητικά σχήματα, με τα πιο κοινωνικοποιημένα τμήματα των εργαζομένων στην αυτοδιοίκηση και με το μεγαλύτερο μέρος της πολιτικής έκφρασης της αριστεράς. Αντιπαρατάσσει την ήπια, δημόσια διαχείριση με τη λογική της εγγύτητας και της μικρής κλίμακας, που αποσκοπεί στη μεγιστοποίηση της προδιαλογής και ανάκτησης υλικών, στον δραστικό περιορισμό της ανάμειξης των υλικών, άρα και των μονάδων επεξεργασίας και ενεργειακής αξιοποίησης σύμμεικτων απορριμμάτων και στην ασφαλή διάθεση μικρών ποσοτήτων υπολειμμάτων σε ΧΥΤΥ. Είναι η λογική που οδήγησε στην ακύρωση των τεσσάρων διαγωνισμών ΣΔΙΤ στην Αττική και αυτή που έχει αποτρέψει, προς το παρόν, να μπει υπογραφή και σε οποιαδήποτε άλλη σύμβαση.
Το τι διαχωρίζει και τι προσδίδει κοινωνικό – ταξικό πρόσημο στα δύο μοντέλα είναι εύκολα αποδείξιμο: οι επιδόσεις τους ως προς το τελικό κόστος επιβάρυνσης των πολιτών – δημοτών, την περιβαλλοντική ασφάλεια και τη δυνατότητα κοινωνικού ελέγχου του συστήματος διαχείρισης.
Μετάβαση στο «νέο» με παλινδρομήσεις
Όσο τα πράγματα μένουν στη σχηματική καταγραφή και αποτύπωση εκτιμήσεων και προτάσεων, τα πράγματα φαίνονται απλά. Συνήθως και αυτονόητα. Στην πράξη, τα πράγματα είναι αρκετά πιο σύνθετα. Όχι τόσο για το φιλοεργολαβικό μπλοκ, που έχει σαφή στρατηγική και ξέρει πολύ καλά τι επιδιώκει. Όσο για το κινηματικό μπλοκ, που πρέπει να κατακτήσει και να αφομοιώσει κοινό λόγο και κοινή αντίληψη για τις πρακτικές μετάβασης από το υφιστάμενο καθεστώς σε αυτό της αποκεντρωμένης διαχείρισης.
Η προσπάθεια αυτή δεν είναι ευθύγραμμη και, ορισμένες φορές, εγκυμονεί τον κίνδυνο της παλινδρόμησης από θέσεις, που, υποτίθεται, έχουν κατακτηθεί. Οι παράγοντες που υπεισέρχονται σε αυτήν τη διαδικασία είναι οι εξής:
Μια βαθιά ριζωμένη προκατάληψη, που εκδηλώνεται απέναντι σε οτιδήποτε έχει σχέση με τη διαχείριση απορριμμάτων. Ας πρόκειται και για την πιο ήπια δραστηριότητα π.χ. ανακύκλωση προδιαλεγμένων υλικών συσκευασίας ή «πράσινα σημεία» για συγκέντρωση άλλων ανακυκλώσιμων υλικών.
Ο φόβος ότι, λόγω των τρομακτικών καθυστερήσεων, κάποιες ακατάλληλες υποδομές θα τεθούν σε λειτουργία ή θα συνεχίσουν να λειτουργούν στο διηνεκές, με την επίκληση του επείγοντος ή μιας πιθανής κατάστασης έκτακτης ανάγκης.
Στην Αττική, προβληματισμοί τέτοιου είδους σχετίζονται άμεσα με τους ΧΥΤΑ. Της Φυλής, κυρίως, που λειτουργεί πέντε δεκαετίες, έχει υπολειπόμενο χρόνο ζωής δύο, το πολύ, τρία χρόνια, πρέπει να κλείσει οριστικά και, παρόλα αυτά, εγκυμονείται ο κίνδυνος να συνεχιστεί η λειτουργία του για πολλά χρόνια ακόμη, μέσω μιας νέας επέκτασης. Αλλά και του Γραμματικού, που αποτελεί μέρος του υφιστάμενου σχεδιασμού, ολοκληρώνεται η κατασκευή του, παρόλο που έχει χωροθετηθεί σε προφανώς ακατάλληλη θέση και του οποίου συζητείται η λειτουργία, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί σαν το «μαξιλαράκι ανακούφισης» του συστήματος, στο ενδεχόμενο οι νέες υποδομές της αποκεντρωμένης διαχείρισης να έχουν παραπεμφθεί στις ελληνικές καλένδες. Το ενδεχόμενο της κατασκευής του ΧΥΤΑ Κερατέας φαίνεται να έχει εκλείψει, προς το παρόν, αν και όχι οριστικά και επίσημα. Αν στα παραπάνω, απολύτως εξηγήσιμα, προσθέσουμε και την τάση των κατοίκων που αντιδρούν να απορρίψουν και για άλλες περιοχές την κατασκευή ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ, ώστε να μην κατηγορηθούν για ιδιοτελή στάση, έχουμε όλο το υπόβαθρο, πάνω στο οποίο αναπτύσσονται οι σχετικοί προβληματισμοί.
Μπορούμε χωρίς ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ;
Δεν είναι τυχαίο ότι σ’ αυτές τις περιοχές, κυρίως, έχει αρχίσει να βρίσκει έδαφος μια λογική «κατά των ΧΥΤΑ», γενικά. Σύμφωνα με αυτήν, υποτίθεται ότι μπορεί να υπάρξει ένα βιώσιμο, εναλλακτικό στο σημερινό, σύστημα διαχείρισης, που, ουσιαστικά, δεν θα έχει ανάγκη χώρων ασφαλούς διάθεσης – ταφής. Χρειάζεται, λοιπόν, να απαντήσουμε αν κάτι τέτοιο είναι εφικτό και αν είναι η απάντηση στο (υπαρκτό) πρόβλημα των συγκεκριμένων περιοχών, αλλά κι όλης της περιφέρειας Αττικής. Και πρέπει να το κάνουμε ΤΩΡΑ, γιατί:
Αν η παραπάνω υπόθεση είναι σωστή, πρέπει το κίνημα να επαναπροσδιορίσει τους στόχους του και οι αυτοδιοικητικοί τις προτεραιότητές τους.
Αν είναι λάθος, όμως, η αναζήτηση των νέων χώρων ασφαλούς διάθεσης πρέπει να αποτελέσει ένα από τα βασικά ζητούμενα της αναθεώρησης του περιφερειακού σχεδιασμού διαχείρισης των αποβλήτων της Αττικής, που έχει, ήδη, καθυστερήσει πάρα πολύ. Αλλιώς, η Φυλή και το Γραμματικό θα αποτελέσουν θύματα μιας δικής τους λαθεμένης επιλογής, αν υποθέσουμε ότι αυτή έχει γενικευμένη αποδοχή.
Ας προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε την απάντηση στο αρχικό ερώτημα, εξετάζοντας τρεις βασικές πτυχές του ζητήματος.
Η πολιτική – κινηματική προσέγγιση
Ας υποθέσουμε ότι με ένα μαγικό τρόπο, δεν εξετάζουμε ποιόν, έχουμε καταφέρει να «απεξαρτηθούμε» από τους ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ, προτού γεμίσει ο υφιστάμενος, μοναδικός ΧΥΤΑ της Φυλής, ας πούμε μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Τι θα έχουμε πετύχει:
Οι κάτοικοι της Φυλής και του Γραμματικού, να απαλλαγούν από τη λειτουργία των ΧΥΤΑ, χωρίς κανείς να διανοηθεί να τους κατηγορήσει ότι έχουν ιδιοτελή κίνητρα.
Οι κάτοικοι των άλλων περιοχών της Αττικής, να αισθανθούν ανακουφισμένοι, αφού ποτέ στο μέλλον δεν πρόκειται να τους αγγίξει το «μίασμα» ενός νέου ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ.
Η περιφέρεια Αττικής και ο ΕΔΣΝΑ, να μην επωμιστούν το τεράστιο βάρος της διαχείρισης των υπαρχουσών υποδομών σε Φυλή και Γραμματικό και της επώδυνης αναζήτησης χώρων για νέους ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ.
Το τμήμα του πολιτικού προσωπικού, που αρέσκεται στην κολακεία των αντιδράσεων και όχι στη διαμόρφωση συνειδήσεων, να έχει καταγάγει μια ακόμη περιφανή νίκη.
Οι εργολάβοι, να τρίβουν τα χέρια τους, αφού θα έχουν πολλαπλασιαστεί οι πιθανότητες να γίνουν, επιτέλους, πράξη οι φαραωνικές εγκαταστάσεις επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων, για τις οποίες τόσο κατηγορήθηκαν στο πρόσφατο παρελθόν. Ως γνωστόν, η αρχή διατήρησης της μάζας ισχύει και τα απορρίμματα δεν θα εξαφανιστούν δια μαγείας.
Με άλλα λόγια, θα έχει συμβεί το εξής σουρεαλιστικό: τα μεγαλύτερα τμήματα των δύο αντιμαχόμενων «στρατοπέδων» θα έχουν ομονοήσει σε ένα από τα κεντρικά ζητήματα της διαχείρισης των απορριμμάτων. Η οποία διαχείριση, έχουμε ήδη συμφωνήσει ότι έχει κοινωνικό – ταξικό πρόσημο. Η μόνη εξήγηση που θα μπορούσε, τότε, να δοθεί είναι ότι κάποιος «πάτησε την πεπονόφλουδα» και, από μέρους μας, δεν είναι καθόλου δύσκολο να φανταστούμε ποιος.
Η εμπειρική προσέγγιση
πινακας-ΧΥΤΑ
Εξίσου διδακτική είναι και η εμπειρική προσέγγιση. Διαλέξαμε γι αυτό, όχι μια τριτοκοσμική χώρα, αλλά την Ευρώπη, η οποία φημίζεται για σχετικά καλές επιδόσεις στη διαχείριση των απορριμμάτων. Στον πίνακα που παρατίθεται η Eurostat παρουσιάζει τους τρόπους με τους οποίους οι ευρωπαϊκές χώρες διαχειρίστηκαν το 2013 τα αστικά απόβλητα, χρησιμοποιώντας τις κατηγορίες: ταφή, αποτέφρωση, ανακύκλωση, κομποστοποίηση. Βλέπουμε ότι υπάρχουν οκτώ χώρες (της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης, έχει τη σημασία του αυτό το στοιχείο), με ποσοστά ταφής από 0% – 4% (οι υπόλοιπες έχουν από 17% και πάνω). Για τις οκτώ αυτές χώρες θα μπορούσαμε να πούμε ότι εφαρμόζουν διαχείριση «χωρίς ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ».
Η πρώτη διαπίστωση, για τις συγκεκριμένες χώρες, είναι ότι παρουσιάζουν ορισμένα από τα υψηλότερα ποσοστά αποτέφρωσης, που ξεκινούν από το 35% και φτάνουν το 58% του συνόλου των ΑΣΑ. Αφήνουμε στην άκρη το γεγονός ότι οι μονάδες αποτέφρωσης παράγουν τοξικά απόβλητα, τα οποία χρειάζονται ειδική διαχείριση και, πολλές φορές, ειδικούς χώρους υγειονομικής ταφής επικίνδυνων αποβλήτων (ΧΥΤΕΑ), κάτι που δεν αποτυπώνεται στον πίνακα της Eurostat.
Υποθέτουμε, βάσιμα, ότι ένα μέρος των ανακυκλώσιμων και των οργανικών που κομποστοποιούνται, σε αυτές τις χώρες, δεν προέρχεται από προδιαλογή, αλλά από επεξεργασία σύμμεικτων απορριμμάτων. Η δεύτερη διαπίστωση, συνεπώς, είναι ότι η συνολική διαχείριση σύμμεικτων απορριμμάτων αφορά ποσοστό, το οποίο υπερβαίνει κατά πολύ τα, ήδη, υψηλά ποσοστά της αποτέφρωσης και μπορεί να κυμαίνεται από 50% – 70% του συνόλου των ΑΣΑ.
Συνοψίζοντας, μπορούμε να πούμε ότι η διαχείριση των ΑΣΑ «χωρίς ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ», στην Ευρώπη, είναι σχετικά περιορισμένη και, όπου εφαρμόζεται, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με υψηλά ποσοστά σύμμεικτων απορριμμάτων και με την ενεργειακή αξιοποίηση – καύση. Δηλαδή, με ότι αγωνιζόμαστε να αποτρέψουμε. Ή, μήπως, όχι;
Η ορθολογική προσέγγιση
Αν οι προηγούμενες προσεγγίσεις «χτυπούν το καμπανάκι» για τον κίνδυνο διολίσθησης στην φιλο-εργολαβική αντίληψη της συγκεντρωτικής διαχείρισης σύμμεικτων απορριμμάτων, με σκοπό την καύση, οφείλουμε να εξετάσουμε μιαν ακόμη εκδοχή. Τη δυνατότητα, δηλαδή, να οδηγηθούμε σε διαχείριση «χωρίς ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ», στο πλαίσιο της ήπιας, αποκεντρωμένης διαχείρισης, με κεντρικό πυλώνα την προδιαλογή των υλικών.
Αν σκεφτούμε ότι το 90%, περίπου, των αστικών στερεών αποβλήτων είναι ανακυκλώσιμα και οργανικά υλικά, ο στόχος για ένα τελικό υπόλειμμα της τάξης του 10% είναι, θεωρητικά, εφικτός. Με την προϋπόθεση ότι: γίνεται γενικευμένη εφαρμογή του νέου μοντέλου διαχείρισης, υπάρχει εκτεταμένη και διαρκής ενημέρωση και υποστήριξη, διασφαλίζονται οι αναγκαίες υποδομές υποδοχής και διαχείρισης των ανακτώμενων υλικών και η στάση πολιτείας και πολιτών χαρακτηρίζεται από συνέπεια και στοχοπροσήλωση. Και με την επιπλέον προϋπόθεση ότι υπάρχει ο ελάχιστος αναγκαίος χρόνος για την ομαλή ανάπτυξη ενός τέτοιου προγράμματος. Χρόνος που, με τις ιδανικότερες των συνθηκών, είναι αδιανόητο να πιστεύει κανείς ότι μπορεί να είναι μικρότερος της δεκαετίας.
Για να πάμε σε ταφή του 10%, από το σημερινό 81%, σε βάθος μιας δεκαετίας και με όλες τις παραπάνω προϋποθέσεις, σημαίνει ότι θα εκτρέπεται από την ταφή, κατά μέσο όρο, το 7% περίπου του συνόλου της σημερινής παραγωγής ΑΣΑ. Αυτό σημαίνει επίσης, ότι στη διάρκεια της δεκαετίας θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν τεράστιες ποσότητες σύμμεικτων ΑΣΑ, που θα έχουν ανάγκη ασφαλούς διάθεσης. Οι ποσότητες αυτές, για την περίπτωση της Αττικής, εκτιμώνται σε, περίπου, 10 εκατ. τόνους.
Με δεδομένο το κλείσιμο του ΧΥΤΑ Φυλής και τη μη λειτουργία του ΧΥΤΑ Γραμματικού, μπορεί να διανοηθεί κανείς ότι αυτό το πραγματικό πρόβλημα γίνεται να αντιμετωπιστεί χωρίς τη δημιουργία νέων χώρων ασφαλούς διάθεσης;
Από το ένα λάθος, στο χειρότερο
Ένα μέρος από τους θιασώτες της αντίληψης «ποτέ και πουθενά ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ», αντιλαμβάνεται τη διάσταση του συνθήματος, διότι για σύνθημα πρόκειται, με την πραγματικότητα. Αντί να την αντιμετωπίσει με τον αναγκαίο ρεαλισμό, όμως, την αντιμετωπίζει με μια νέα φυγή από την πραγματικότητα. Με την ιδέα της μεταφοράς στο εξωτερικό, με σκοπό την καύση, των σύμμεικτων απορριμμάτων, τα οποία δεν θα έχουμε τους αναγκαίους χώρους για να τα διαθέσουμε με ασφάλεια. Και τα οποία, για να ωραιοποιηθεί ο παραλογισμός της πρότασης, μεταβαπτίζονται σε «υπόλειμμα». Ενώ δεν είναι προϊόν επεξεργασίας, αλλά ατόφια σύμμεικτα ή, για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, μικτά επιμολυσμένα απόβλητα.
Οι θιασώτες αυτής της φαεινής ιδέας επικαλούνται το οικονομικό όφελος, υποστηρίζοντας ότι η μεταφορά στο εξωτερικό στοιχίζει λιγότερο από την υφιστάμενη διαχείριση και την ύπαρξη αγοράς, δηλαδή τη δυνατότητα διάθεσης. Και τα δύο μένει να τεκμηριωθούν, πειστικά.
Δε θα σταθούμε στην ηθική πλευρά της πρότασης. Το με ποια, δηλαδή, κινηματική αντίληψη μπορεί να θεωρείται ανεκτή και να επιδιώκεται να υλοποιείται, κάπου αλλού, μια συγκεκριμένη πρακτική διαχείρισης, που στη δική σου χώρα ή στη δική σου περιοχή θεωρείται απαράδεκτη και καταδικαστέα. Θα σταθούμε στα πρακτικά παρεπόμενα της πρότασης, που την κάνουν ακόμη πιο προβληματική:
Αν η καύση των απορριμμάτων είναι αποδεκτή σε μια άλλη χώρα, για ποιο λόγο να μην είναι και στη δική μας χώρα; Υπάρχουν διαφορετικές κατηγορίες ανθρώπων; Ή, μήπως, οι επιπτώσεις διαφοροποιούνται, ανάλογα με τις πολιτικές ανοχής συγκεκριμένων κυβερνήσεων και τις κερδοσκοπικές επιδιώξεις του κεφαλαίου;
Αν είναι οικονομική η διαχείριση, αυτού του τύπου, στο εξωτερικό, δε θα ήταν ακόμη οικονομικότερη αν γίνονταν στην Ελλάδα; Δεν είναι ένα σαφές μήνυμα προς τους εργολάβους αυτό;
Αν είναι φυσιολογική η μεταφορά απορριμμάτων στο εξωτερικό, γιατί μας ξενίζει η μεταφορά τους από την Τρίπολη, στη Φυλή, για παράδειγμα;
Η πρακτική υλοποίησης της διακρατικής μεταφοράς απορριμμάτων ισοδυναμεί με διαιώνιση της ύπαρξης κεντρικών υποδομών διαχείρισης σύμμεικτων, αφού κάπου πρέπει να μεταφορτώνονται τα απορρίμματα. Εκτός αν κανείς φαντάζεται ότι χίλια απορριμματοφόρα και φορτηγά, καθημερινά, θα μεταφορτώνουν τα απορρίμματα σε σιδηροδρομικούς σταθμούς και λιμάνια της Αττικής.
Επίλογος
Συνοψίζοντας, μπορούμε βάσιμα να ισχυριστούμε ότι σε ένα σύστημα αποκεντρωμένης διαχείρισης, με έμφαση στην προδιαλογή των υλικών, οι ανάγκες σε χώρους υγειονομικής ταφής υπολειμμάτων θα περιοριστούν δραστικά και οι ίδιοι οι ΧΥΤΥ θα καταστούν ασφαλέστεροι. Θα εξακολουθήσουν, όμως, να είναι αναγκαίοι για την εύρυθμη λειτουργία του συστήματος διαχείρισης, για αρκετά χρόνια ακόμη. Η πρόταξη του στόχου «ποτέ και πουθενά ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ», εκτός από το να αποτελεί μια «βολική» φαντασίωση, εγκυμονεί τον κίνδυνο να ξαναβάλει στο «παιχνίδι» τα μεγαλοεργολαβικά συμφέροντα της συγκεντρωτικής διαχείρισης σύμμεικτων απορριμμάτων και της καύσης τους, μέσα από μια διαδικασία πλήρους ιδιωτικοποίησης.

Καταγγέλλει η ΠΕΔ Πελοποννήσου τον Τατούλη που πήγε να «φάει» από τους δήμους τα Κέντρα Κοινότητας για να τους έχει στο χέρι.

DIKTUO_ORG                   Αθήνα,18 Ιανουαρίου 2016  

ΚΟΙΝ.: Πρόεδρο της  Κεντρικής Ένωσης                     Δήμων Ελλάδας κ. Πατούλη Γεώργιο       Κύριε Δήμαρχε,

Με την παρούσα επιθυμούμε να σας ενημερώσουμε αναλυτικότερα για την ολοκληρωμένη πρόταση που προωθούμε, από κοινού με το Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού,  στην Ε.Ε. για χρηματοδότηση, από το ΕΚΤ στο πλαίσιο του Θεματικού Στόχου ψαλιδια9 των ΠΕΠ, και πιο συγκεκριμένα των επενδυτικών προτεραιοτήτων  9ii, 9iii και 9iv, δράσεων κοινωνικής προστασίας  στους Δήμους των 13 Περιφερειών της χώρας. Συνέχεια ανάγνωσης Καταγγέλλει η ΠΕΔ Πελοποννήσου τον Τατούλη που πήγε να «φάει» από τους δήμους τα Κέντρα Κοινότητας για να τους έχει στο χέρι.

Κοινωνικό,Πολιτικό,Αυτοδιοικητικό