Κατάρτιση όρων Διακήρυξης Ανοικτής Δημόσιας Πλειοδοτικής Δημοπρασίας για την εκμίσθωση των δημοτικών ακίνητων του Τουριστικού Ξενώνα Ταΰγετου, που βρίσκεται στην Τοπική Κοινότητα Αλαγονίας

Το χρονικό της ανέγερσης του Τουριστικού Ταϋγέτου από το Θάρρος

Τουριστικός Ξενώνας Ταϋγέτου
Από το Δημοτικό Συμβούλιο Καλαμάτας εγκρίθηκε τροποποίηση προηγούμενης απόφασής του, σχετικής με την εκμίσθωση του Τουριστικού Ταϋγέτου, δημοτικού ακινήτου στην Τοπική Κοινότητα Αλαγονίας. Η τροποποίηση συναρτάται προς το χρόνο εκμίσθωσης, από 25 σε 50 χρόνια, εν όψει νέου διαγωνισμού για την εκμίσθωση του Τουριστικού και προκειμένου ο διαγωνισμός να είναι ελκυστικός για τον επενδυτή. Με την ευκαιρία αξίζει να θυμηθούμε την ιστορία ανέγερσης του κτηρίου. Ιστορία
Το ορεινό καταφύγιο Ταϋγέτου, γνωστό και ως τουριστικός ξενώνας, τουριστικό καταφύγιο, τουριστικό περίπτερο, ξενώνας ο «Ταΰγετος» ή απλά τουριστικό, είναι κτισμένο σε ένα γήπεδο 6.772,79 τ.μ. στη θέση Σουμπρόλακκα της Αλαγονίας. Η τοποθεσία στην οποία βρίσκεται ο τουριστικός ξενώνας «είναι εξόχως μαγευτική επί της εθνικής οδού Καλαμάτας – Σπάρτης, όστις το μέγιστο θέλει εξυπηρετήση την τουριστικήν κίνηση θερινήν τε και χειμερινήν». Η προετοιμασία της ανέγερσης Το 1960, η Νομαρχία Μεσσηνίας στα πλαίσια του Κυβερνητικού προγράμματος για την τουριστική ανάπτυξη του νομού, μετά από εισήγηση του τότε νομάρχη Χρήστου Κιτσίδη, αποφάσισε την ανέγερση του «Ορεινού καταφυγίου Ταϋγέτου». Την εκπόνηση της σχετικής τεχνικής μελέτης ανέλαβε ο Κωνσταντίνος Κουτουμάνος, πολιτικός μηχανικός του Υπουργείου Εσωτερικών. Την εκτέλεση του έργου ανέλαβε, κατόπιν διαταγής της Νομαρχίας, η Κοινότητα Αλαγονίας (παρά τις επιφυλάξεις της) με τη σύναψη δανείου από το Δημόσιο (Λογαριασμός Δημοσίων Επενδύσεων – Μεγαλύτερα Κοινωφελή Έργα). Η σύμβαση του δανείου 820.000 δρχ. υπογράφτηκε στις 26 Απριλίου 1961 με συμβαλλόμενα μέλη αφενός τον Πολ. Σφήκα, Διευθυντή της Νομαρχίας Μεσσηνίας, για το δημόσιο και αφετέρου τον Ηλία Μαστρογιαννόπουλο, πρόεδρο της Κοινότητας Αλαγονίας, ως εκπρόσωπό της. Το χρονικό της ανέγερσης Το 1961, μετά την υπογραφή της δανειακής σύμβασης, σε μειοδοτική δημοπρασία, εργολάβος της κατασκευής των εργασιών αναδείχθηκε ο Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος και άρχισαν οι εργασίες της κατασκευής του. Τον Ιούλιο του ιδίου χρόνου για την επίβλεψη των εργασιών ορίσθηκε από την Τ.Υ.Δ.Κ. Μεσσηνίας ο μηχανικός Βασίλειος Πρωτοπαπαδάκης. Το 1962, ολοκληρώθηκαν οι διαδικασίες της αγοράς δασικής έκτασης για την ανέγερση του καταφυγίου έναντι του ποσού των 1.980 δραχμών. Τη χρονιά αυτή λόγω του ότι ο εργολάβος δεν ήταν συνεπής στις υποχρεώσεις του κηρύχτηκε έκπτωτος. Προκειμένου να συνεχισθούν οι εργασίες της ανέγερσης, το Κοινοτικό Συμβούλιο Αλαγονίας, με τη σύμφωνη γνώμη της Νομαρχίας Μεσσηνίας, ανέθεσε τη συνέχιση των εργασιών, χωρίς μειοδοτική δημοπρασία, απευθείας στον εργολάβο δημοσίων έργων Αναστάσιο Ζάγουρα. Το 1964, και αφού οι οικοδομικές εργασίες είχαν προχωρήσει, το Κοινοτικό Συμβούλιο Αλαγονίας ενέκρινε σχετική μελέτη που είχε συνταχθεί από τον Π. Ηλιόπουλο, μηχανολόγο Υ.Δ.Κ.Ε του Υπουργείου Εσωτερικών, προϋπολογισμού 195.000 δρχ. για το  Έργο «Εγκατάστασης κεντρικής θερμάνσεως και διανομής θερμού ύδατος Ορεινού καταφυγίου Ταϋγέτου». Για την εκτέλεση του έργου, μετά από μειοδοτική δημοπρασία, εργολάβος αναδείχτηκε ο Δημήτριος Ντούρος, μηχανολόγος ηλεκτρολόγος του Ε.Μ.Π. Την ίδια χρονιά εγκρίθηκε και η μελέτη που συντάχτηκε από τον Γρηγόριο Τζούλα, υπομηχανικό ΤΥΔΚ Μεσσηνίας, για το έργο «Ηλεκτρικής εγκαταστάσεως ορεινού καταφυγίου Ταϋγέτου», προϋπολογισμού 195.000 δρχ. Για την εκτέλεση του έργου, μετά από μειοδοτική δημοπρασία, εργολάβοι αναδείχτηκαν οι Αφοί Σταύρου Σωφρονά. Το 1965, το Κοινοτικό Συμβούλιο Αλαγονίας, λόγω της οικονομικής δυσχέρειας της Κοινότητας, ζήτησε εγγράφως τη συνδρομή των αρμόδιων φορέων (Υπουργείο Εσωτερικών, Υπουργείο Οικονομικών, Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων) για την αναστολή της είσπραξης τοκοχρεωλυτικών δόσεων των δανείων του προγράμματος «Μεγαλυτέρων  Έργων». Το αίτημά τους ενισχύουν με την υπενθύμιση ότι η Κοινότητα Αλαγονίας ανέλαβε την εκτέλεση του έργου παρά τη θέληση του Κοινοτικού συμβουλίου μετά από αφόρητη πίεση της Νομαρχίας και μάλιστα υπό την προϋπόθεση ότι «η βεβαίωσις του συναφθησομένου δανείου θα ελάμβανεν χώραν μετά την αποπεράτωσιν του έργου, οπότε δια της εκμισθώσεως αυτού θα ήτο δυνατή η κάλυψις των τοκοχρεωλυσίων, καθ’ όσον η Κοινότης δεν είχεν – ούτε έχει – την δυνατότητα ν’ αντιμετωπίση ταύτα εξ ιδίων πόρων». Τον Ιούλιο του 1970, και αφού εν τω μεταξύ το τουριστικό παρά τις δυσκολίες είχε κατασκευασθεί, ο Νομάρχης Μεσσηνίας Χρ. Καμπαδέλλης, αναγνωρίζοντας τις οικονομικές δυσκολίες της Κοινότητας Αλαγονίας και την αναγκαιότητα για την άμεση εκμετάλλευσή του, ζήτησε οικονομική ενίσχυση 300.000 δρχ. από τη Γραμματεία Τουρισμού για την επίπλωσή του. Η μίσθωση Το 1970, η Κοινότητα Αλαγονίας αποφάσισε να μισθώσει το νεόδμητο Τουριστικό Καταφύγιο. Κατά τη συνεδρίαση της 9ης Αυγούστου ο πρόεδρος της Κοινότητας Κωνστνατινος Αριστ. Σπύρης αναφέρει: «Η δαπάνη ανεγέρσεως του κτηρίου και των ηλεκτρομηχανολογικών εργασιών του Τουριστικού Ξενώνος μέχρι σήμερον ανέρχεται εις δραχμάς 2.828.166. Εάν το κτήριον παραμείνη ανεκμετάλλευτον  και άνευ φύλακος, θα υποστή νέας φθοράς εκ του χρόνου και διαφόρων επεμβάσεων. Όθεν, επιτακτικώς προβάλλεται η ανάγκη της αμέσου εκμεταλλεύσεως του κτηρίου προς αποφυγήν των φθορών και οικονομικής ζημίας της Κοινότητος… Η απ’ ευθείας  υπό την Κοινότητος εκμετάλλευσις του Τουριστικού Ξενώνος εμφανίζει πλείστας δυσχερείας. Δεν είναι ευχερές εις την Κοινότητα ούτε το κατάλληλον πρόσωπον να εξεύρη, ούτε την προσήκουσαν επίβλεψιν να ασκή δοθέντος ότι ο Ξενών ευρίσκεται εις απόστασιν μείζονα των 20 χιλιομέτρων από την Κοινότητα. Εξάλλου ο ΕΟΤ δεν χορηγεί αδείας λειτουργίας των ξενώνων υπό τύπον ξενοδοχείων εις Δήμους και Κοινότητας…». Στις 18 Οκτωβρίου 1970, μετά από πλειοδοτική δημοπρασία, η μίσθωση κατακυρώθηκε στον Περικλή Νικολ. Πάλλη, εργολάβο, κάτοικο Αθηνών, με ετήσιο μίσθωμα 102.000 δραχμές. Όμως, πολλές εργασίες δεν είχαν ολοκληρωθεί, όπως αυτή της ύδρευσης, την οποία ο μισθωτής ως εργολάβος ανέλαβε να εκτελέσει, το Νοέμβριο του  ιδίου χρόνου, με απευθείας ανάθεση. Όμως, το Κοινοτικό Συμβούλιο Αλαγονίας αποφάσισε να αναβάλει την υπογραφή της μίσθωσης «μέχρις ότου ο υπόχρεως εργολάβος αποπερατώσεως του Τουριστικού Ξενώνος παραδώσει την κλείδα αυτού και πραγματοποιηθεί γενική δοκιμή της λειτουργίας των εσωτερικών εγκαταστάσεων θερμάνσεως, ηλεκτρικού ρεύματος και υδρεύσεως τούτου». Τον Ιούλιο του 1971, ο Πέτρος Τσορβάς, δικηγόρος, μέλος του Φυσιολατρικού ομίλου Καλαμάτας, μετά από επίσκεψή του με μέλη και φίλους του ομίλου γράφει στην εφημερίδα «Σημαία» της Καλαμάτας: «Είναι χτισμένο σε υψόμετρο 1.270 μέτρα. Το τοπίο είναι αλπικό. Άρχισε να λειτουργεί εδώ και δύο μήνες περίπου. Είναι περίφημα επιπλωμένο και  λάμπει από πάστρα και καθαριότητα, η παραμονή είναι ευχάριστη γιατί βρίσκεται κανείς ανάμεσα σε μια πολιτισμένη ατμόσφαιρα. Ζεστά και κρύα νερά. Ένα προσωπικό εξυπηρετικό και ευγενέστατο. Κουζίνα εκλεκτής ποιότητος. Μετά το φαγητό βγαίνουμε στις περίφημες βεράντες του περιπτέρου, καθόμαστε στις αναπαυτικές του πολυθρόνες και παίρνουμε το καφεδάκι μας. Κάτω από τις βεράντες του περιπτέρου ελάτια θεόρατα, πυκνά, καταπράσινα που λογχίζουν τον ουρανό σα σπαθιά, κατακαλύπτουν τα πάντα. Και δεν βλέπουμε τίποτ’ άλλο παρά μια απέραντη ελατίσια θάλασσα, χαίρεται το μάτι πράσινο…, το  τουριστικό περίπτερο της Αλαγονίας, είναι ένα στολίδι της περιοχής». Το τουριστικό Καταφύγιο συνέχισε να λειτουργεί με τον ίδιο μισθωτή μέχρι το 1995, οπότε, μετά από νέα δημοπρασία, νέος μισθωτής αναδείχτηκε ο Βεργινάδης Παναγιώτης (20-4-1995) για 20 χρόνια. Δέκα χρόνια αργότερα, το 2005, για τις ανάγκες του Τουριστικού Καταφυγίου έγινε προσθήκη λυόμενης ξύλινης κατασκευής 90 τ.μ.
 

 

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΦΑΝΕΡΗΣ ΠΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΛΕΙΟΔΟΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ

Συνέχεια ανάγνωσης Κατάρτιση όρων Διακήρυξης Ανοικτής Δημόσιας Πλειοδοτικής Δημοπρασίας για την εκμίσθωση των δημοτικών ακίνητων του Τουριστικού Ξενώνα Ταΰγετου, που βρίσκεται στην Τοπική Κοινότητα Αλαγονίας

Ομιλία του Σπύρου Τζόκα στην ΕΝ.ΠΕ.

Ομιλία του Σπύρου Τζόκα στην ΕΝ.ΠΕ.
Κατηγορία :Περιφερειακά/Ημερομηνία Δημοσίευσης : 2015-11-27 17:20:00
0 0
Η εισήγηση του Αντιπεριφερειάρχη Δυτικής Αθήνας και μέλους του Δ.Σ της ΕΝ.ΠΕ. Σπύρου Τζόκα στην 3η Γενική Συνέλευση της ΕΝ.ΠΕ., στη Λευκάδα:tzokas_kede_synedrio_aftodioikisi-620x320 Στην Ελλάδα η αυτοδιοίκηση δεν ήταν ποτέ αυτο-κυβέρνηση, δηλαδή ένα πολιτικό καθεστώς συμμετοχής, εντός του οποίου η τοπικότητα απολαμβάνει δικαιώματα πολιτικού αυτοπροσδιορισμού (τα οποία βεβαίως περιορίζονται εντός του ευρύτερου και επικυρίαρχου αυτοπροσδιορισμού που απορρέει από τη συνταγματική ρήτρα της λαϊκής κυριαρχίας). Για το ελληνικό πολιτικό σύστημα η αυτοδιοίκηση ήταν απλά “η διοίκηση των τοπικών υποθέσεων” ούτε καν η διαχείρισή τους. Έτσι, η τοπική αυτοδιοίκηση λειτούργησε ιστορικά σαν μια μικρογραφία του κράτους και του κεντρικού πολιτικού συστήματος σε τοπικό επίπεδο κι όχι σαν μια διακριτή και εναλλακτική δομή πολιτικής εξουσίας. Περιττό είναι δε να σημειωθεί ότι, αν η αυτοδιοίκηση δεν ήταν τόσο «καχεκτική», όσο άλλωστε και η δημοκρατία μας, θα είχε πιθανότατα και τη δυνατότητα να λειτουργήσει ως εφεδρεία του πολιτικού συστήματος και να εξασφαλίσει το δημοκρατικό μετασχηματισμό του στις συνθήκες της τρέχουσας κρίσης η οποία, πέρα από οικονομική, έχει και σαφέστατο πολιτικό υπόβαθρο. Επιπλέον, οι πολιτικές πραγματικότητες που εδραιώθηκαν  στην Ελλάδα της «μνημονιακής» περιόδου επέφεραν μια ακόμη οξύτερη επιδείνωση και πολιτικοθεσμική υποβάθμιση της αυτοδιοίκησης. Στο πλαίσιο της προϊούσας «αποκέντρωσης» του κράτους και της δημόσιας σφαίρας γενικότερα, η αυτοδιοίκηση επλήγη με ιδιαίτερη σφοδρότητα και απειλείται με πολλαπλούς τρόπους. Πλέον ο κίνδυνος δεν είναι αυτός μιας «καχεκτικής» αυτοδιοίκησης, αλλά μιας «κλινικά νεκρής» αυτοδιοίκησης. Πράγματι, η Αυτοδιοίκηση υπήρξε ένα από τα μεγάλα θύματα των νεοφιλελεύθερων πολιτικών λιτότητας και των αλλεπάλληλων Μνημονίων. Ίδια εικόνα υπάρχει και στην περιφερειακή αυτοδιοίκηση, όπου η μείωση κατά περίπου 40% των πόρων της, μαζί με την απουσία δημοκρατικού προγραμματισμού και αναπτυξιακού σχεδιασμού, τον ερμαφρόδιτο χαρακτήρα της μεταξύ κρατικής διοίκησης και τοπικής αυτοδιοίκησης και τη διατήρηση της επιτήρησης του κράτους με τις επτά αποκεντρωμένες κρατικές διοικήσεις, δημιούργησαν έναν νέο γραφειοκρατικό μηχανισμό, ανίκανο να συμβάλει στην πραγματική ανάπτυξη και πρόοδο της κάθε περιοχής. Ο «Καλλικράτης» δεν «ατύχησε» απλώς, επειδή συνέπεσε χρονικά με την οικονομική κρίση. Σχεδιάστηκε εξαρχής με άξονα τις νεοφιλελεύθερες κατευθύνσεις για λιτότητα και «λιγότερο Κράτος». Γι’ αυτό και, κατά τη γνώμη μας, η Αυτοδιοίκηση, και ευρύτερα η ίδια η κοινωνία και η χώρα έχουν ανάγκη από μία ριζική ανατροπή του «Καλλικράτη» και από την αντικατάστασή του από ένα νέο ριζοσπαστικό, πραγματικά δημοκρατικό και συμμετοχικό θεσμικό πλαίσιο για την Αυτοδιοίκηση. Στην Ελλάδα, η δεκαετία που πέρασε άφησε πίσω της ριζικές αλλαγές στο καθεστώς αντιπροσώπευσης σε υποεθνικό επίπεδο. Αρχικά το πρόγραμμα “Καποδίστριας” και στη συνέχεια το πρόγραμμα “Καλλικράτης” αναδιάταξαν τις σχέσεις κεντρικού και τοπικού κράτους αναδιαρθρώνοντας εκ βάθρων την “τοπολογία” των αντιπροσωπευτικών δομών. Όμως η πολιτική ρητορική της “ισχυρής και αποτελεσματικής αυτοδιοίκησης” πρέπει να συνεκτιμηθεί κριτικά σε σχέση με τις προϊούσες διαδικασίες συγκεντροποίησης της πολιτικής εξουσίας που επιφέρει η χωρική πύκνωση της υποεθνικής αντιπροσώπευσης. Καθώς οι αναδιατάξεις αυτές  τελούν εν εξελίξει, και με δεδομένη βέβαια την εκκρεμότητα του νέου εκλογικού συστήματος, δεν είναι επ’ ουδενί δεδομένο ότι το κέντρο βάρους της αντιπροσώπευσης μετατοπίζεται εγγύτερα στο τοπικό κράτος. Τουναντίον, πιθανότερο ίσως είναι το ενδεχόμενο μιας “καρτελοποίησης”  της πολιτικής δύναμης στα πλαίσια μιας αναδυόμενης “μεταδημοκρατίας”. Χρειάζεται ένα νέο, πλήρες χωροταξικό και θεσμικό πλαίσιο για την Αυτοδιοίκηση με τα εξής κεντρικά χαρακτηριστικά: • Ο νόμος που θα επανιδρύει την αυτοδιοίκηση και των δύο βαθμών θα πρέπει να έχει το χαρακτήρα νόμου-πλαισίου όπου θα ρυθμίζονται τα κεντρικά χαρακτηριστικά του αυτοδιοικητικού συστήματος. Τα υπόλοιπα θέματα συστηματοποιούνται και ρυθμίζονται από έναν νέο και ενιαίο κώδικα αυτοδιοίκησης • Η θητεία των αυτοδιοικητικών οργάνων όλων των βαθμίδων μεταπίπτει στο προηγούμενο καθεστώς της τετραετίας και οι εκλογές για την αυτοδιοίκηση αποσυνδέονται από τις ευρωεκλογές. • Χωροταξική αποκλιμάκωση των ΟΤΑ ώστε αφενός να καλυφθεί το τεράστιο σημερινό έλλειμμα πρωτογενούς δημοκρατίας και αφετέρου οι ΟΤΑ να γίνουν πιο αποτελεσματικοί. • Αποκέντρωση και  σαφής προσδιορισμός των αρμοδιοτήτων κάθε επιπέδου διοίκησης • Επαρκής και επακριβής κατανομή των πόρων και των αντίστοιχων επενδυτικών μέσων • Βαθύς εκδημοκρατισμός της λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Εκ βάθρων επανεξέταση των αρμοδιοτήτων της Αυτοδιοίκησης. Επείγει να γίνει μια ενδελεχής μελέτη των αρμοδιοτήτων και του οικονομικού κόστους που αυτές συνεπάγονται ώστε να συνταχθεί ένα συνολικό σχέδιο ορθολογικής κατανομής τους ανάμεσα στο κεντρικό κράτος, τα αποκεντρωμένα του όργανα και τις βαθμίδες αυτοδιοίκησης. Η αφειδής μεταφορά αρμοδιοτήτων στην Τ.Α δεν αποτελεί κατ’ ανάγκην δείκτη αυτοδιοικητικής ενδυνάμωσης. Το πιθανότερο είναι κάποιες από τις μεταβιβαζόμενες αρμοδιότητες να εντάσσονται σε μια στρατηγική οργανωμένης οπισθοχώρησης του κράτους (policy retrenchment) που ενδύεται φιλοαυτοδιοικητικό μανδύα. Θα ήταν προτιμότερο (ειδικά σε συνθήκες δημοσιονομικής στενότητας) η Τ.Α να έχει λιγότερες αλλά πιο συγκεκριμένες και καλά οργανωμένες αρμοδιότητες. Αλλιώς διατρέχει τον κίνδυνο πολιτικής απονομιμοποίησης στα μάτια της κοινωνικής βάσης. Οι βαθμίδες αυτοδιοίκησης συναρθρώνονται δομικά με τις κεντρικές πολιτικές κατά το σχεδιασμό της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης. Ο επιμερισμός των ρόλων και των ευθυνών γίνεται στη βάση της αρχής της επικουρικότητας. Οι βαθμίδες αυτοδιοίκησης αποτελούν οργανικά υποκείμενα του χωρικού προγραμματισμού Η κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ κεντρικού κράτους και Αυτοδιοίκησης πρέπει να είναι σαφής, εύληπτη και σταθερή και να μην μπορεί να μεταβληθεί με την έκδοση απλών υπουργικών αποφάσεων. Επίσης, οι αποκλειστικές αρμοδιότητες της Αυτοδιοίκησης θα πρέπει να ορισθούν, να διακριθούν και να κατοχυρωθούν πλήρως με σαφή και αδιαμφισβήτητο τρόπο. Οι Περιφέρειες θα μεταβληθούν σε βασικούς θεσμούς ανάπτυξης. Στόχος είναι το Πρόγραμμα Δημόσιων Επενδύσεων, πέραν των κεντρικών εθνικής εμβέλειας έργων, να υλοποιείται από τις Περιφέρειες, που προβλέπεται να συμμετέχουν ουσιαστικά στο γενικό δημόσιο σχεδιασμό. Παράλληλα, οι Περιφέρειες θα συντονίζουν και θα συναποφασίζουν με τους Ο.Τ.Α τις παραγωγικές και κοινωνικές δράσεις της περιοχής τους. Το ίδιο σχεδιάζουμε και για τα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης τα οποία πρέπει στο μεγαλύτερο ποσοστό τους να τα διαχειρίζεται η Αυτοδιοίκηση, όπως συμβαίνει στις χώρες της Ε.Ε. Επαρκής κατανομή πόρων και επενδυτικών μέσων Διασφαλίζεται η εφαρμογή του Συντάγματος ώστε για τη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων στην Αυτοδιοίκηση να πρέπει να προηγείται η μεταφορά των απαιτούμενων χρηματοδοτικών πόρων. Οι ανώτατες ελεγκτικές αρχές (π.χ. Ελεγκτικό Συνέδριο) ασκούν δικαίωμα αρνησικυρίας για κάθε αρμοδιότητα που το κεντρικό κράτος μεταβιβάζει στην Αυτοδιοίκηση σε περίπτωση που δεν μεταβιβάζει ταυτόχρονα και τους απαιτούμενους πόρους  για την εξυπηρέτηση της επίδικης αρμοδιότητας. Σε πολιτικοθεσμικό επίπεδο οι κεντρικές παρεμβάσεις είναι δύο: Την απλή αναλογική σε όλα τα επίπεδα εκλογής και αντιπροσώπευσης των Ο.Τ.Α., διότι το υφιστάμενο εκλογικό σύστημα που αποδίδει τα 3/5 των εδρών στον συνδυασμό που πλειοψήφησε αλλοιώνει την αναλογική αντιπροσώπευση. Η πρώτη αφορά στον προσωποκεντρικό χαρακτήρα του θεσμού του Περιφερειάρχη. Το θέμα αυτό θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με την ενίσχυση του συλλογικού χαρακτήρα του Περιφερειακού Συμβουλίου και την έμμεση εκλογή Γ Γ Περιφέρειας από το Περιφερειακό Συμβούλιο το οποίο όμως μεταλλάσσεται σε ένα είδος μικρής Περιφερειακής Αντιπροσωπευτικής Συνέλευσης (ΠΑΣ). Η δεύτερη παρέμβαση αφορά στον τρόπο ανάδειξης των μελών της ΠΑΣ. Στο ισχύον σύστημα έχουμε en bloc ψηφοδέλτια με προεπιλεγμένους Αντιπεριφερειάρχες και νομαρχιακές υποψηφιότητες. Το σύστημα αυτό είναι η πεμπτουσία της περιφερειακής καρτελοποίησης ψήφων. Μια λύση θα ήταν η μεικτή εκπροσώπηση με την εκλογή υποψηφίων τόσο σε νομαρχιακό όσο και σε ενιαίο περιφερειακό ψηφοδέλτιο με ποσόστωση αντιπροσώπευσης, π.χ. 50-50 ή 60-40. Άρα, οι υποψήφιοι θα εκλέγονται από ενιαίο παραταξιακό ψηφοδέλτιο το οποίο όμως θα έχει δύο μέρη: το ένα, θα συγκροτείται σε νομαρχιακή βάση και θα ψηφίζεται από τους ψηφοφόρους του αντίστοιχου νομού. Το άλλο τμήμα θα συγκροτείται σε ενιαία περιφερειακή βάση και θα ψηφίζεται από όλους τους ψηφοφόρους της περιφέρειας. Για λόγους ισοτιμίας, και για τις δύο κατηγορίες υποψηφίων θα υπάρχει σταυρός προτίμησης. Σε μια ελαφρώς πιο σύνθετη παραλλαγή του ενιαίου περιφερειακού ψηφοδελτίου οι υποψήφιοι ενός νομού δεν θα μπορούν να ψηφίζονται από τους ψηφοφόρους αυτού του νομού. Αντιπεριφερειάρχης του νομού αναδεικνύεται ο υποψήφιος του πλειοψηφήσαντος ψηφοδελτίου που πήρε τους περισσότερους σταυρούς. Οι θεματικοί αντιπεριφερειάρχες καταργούνται και αντικαθίστανται από ομάδες εργασίας ή επιτροπές. Η περιφερειακή αυτοδιοίκηση αποτελεί κεντρικό υποκείμενο του χωρικού προγραμματισμού της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης και υπό την έννοια αυτή είναι ισότιμος στη σχέση του με τις υπηρεσίες της κεντρικής διοίκησης. Στο πλαίσιο αυτό είναι απαραίτητη η σύσταση ενός ισχυρού επιστημονικοτεχνικού φορέα (ένα αναβαθμισμένο ΚΕΠΕ περίπου ανάλογο με τη γαλλική DATAR) ο οποίος θα επεξεργάζεται την τεχνογνωσία και τη στρατηγική που είναι απαραίτητη ώστε να ολοκληρώνεται σε ένα συνεκτικό σύνολο η χωρική στρατηγική των περιφερειών και να κατευθύνεται σε κοινούς στόχους. Δημοσιονομικό σύστημα Μια μεταβλητή που θα επηρεάσει τα οικονομικά της αυτοδιοίκησης, η οποία όμως αποτελεί κεντρική πολιτική επιλογή, είναι ο προσδιορισμός του βαθμού δημοσιονομικής αποκέντρωσης και συνακόλουθα η ανακατανομή εσόδων και δαπανών μεταξύ αυτοδιοίκησης και κεντρικής διοίκησης. Ως προς το σκέλος των εσόδων, σε πρώτη φάση, προτείνεται η διατήρηση του θεσμού των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων ως βασική πηγή χρηματοδότησης της αυτοδιοίκησης. Όμως αυτό θα πρέπει να ενταχθεί στο πλαίσιο ενός σταθερού και δεσμευτικού δημοσιονομικού συμφώνου μεταξύ κράτους και αυτοδιοίκησης. Ως προς τις δαπάνες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, θα πρέπει να ενισχυθεί σημαντικά το μερίδιο που κατευθύνεται στην αυτοδιοίκηση τόσο ως προς το συγχρηματοδοτούμενο από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους τμήμα του όσο και ως προς εκείνο που προέρχεται από αμιγώς εθνικούς πόρους. Οι δαπάνες και τα έσοδα της αυτοδιοίκησης θα πρέπει να ολοκληρώνονται εντός του κρατικού προϋπολογισμού σ’ έναν ενιαίο και διακριτό προϋπολογισμό αυτοδιοίκησης. Αναφορικά με το θέμα που δημιουργήθηκε με τη μισθοδοσία των υπαλλήλων. Ο υπουργός Εσωτερικών και η Κυβέρνηση προτάσσουν την εφαρμογή του Καλλικράτη. Αν πράγματι λάβουμε υπόψη μας τον ισχυρισμό αυτό, πρέπει να υπενθυμίσουμε για μια ακόμα φορά, ότι θέση του ΣΥΡΙΖΑ ήταν η κατάργηση του Καλλικράτη. Αυτή η θέση πλέον προφανώς δεν ισχύει, όπως και άλλες. Αν λοιπόν πρέπει να εφαρμόσει η Κυβέρνηση τον Καλλικράτη, θα πρέπει να τον εφαρμόσει παντού, και όχι μόνο στην μισθοδοσία και συνεπώς να δώσει και τα 250.000.000 ευρώ που επιτάσσει ο Καλλικράτης. Σήμερα ο υπουργός Εσωτερικών  μας είπε ότι το θέμα της μισθοδοσίας είναι θέμα αταξίας, και θέλει να επαναφέρει την τάξη. Αυτό βέβαια υπερβαίνει τα όρια της αντιπαράθεσης και του δημοκρατικού διαλόγου. Τέλος ο υπουργός είπε  ότι τα χρήματα είναι διασφαλισμένα. Αυτό εγείρει πολλά ερωτηματικά και προκαλεί δυσπιστία καθώς η εμπειρία όλων των αυτοδιοικητικών λέει ότι οι μεταφορές αυτές αρμοδιοτήτων είναι εκ του πονηρού.

Για τον Αυτοκινητόδρομο Κόρινθος – Τρίπολη – Καλαμάτα – Λεύκτρο – Σπάρτη

 
 Δεν πρέπει να υπάρχει διαφορετική άποψη – και ταυτόχρονα  όμως να αντέχει σε στοιχειώδη κριτική –  με τη συνέχιση του έργου  που κυρώθηκε στη Βουλή στις 15-12-2015, με την  αναθεώρηση της σύμβασης του έργου Κόρινθος-Τρίπολη- Καλαμάτα και κλάδος Λεύκτρο – Σπάρτη.
Οι όροι που ξεκίνησε το έργο το 2008 είναι ένα σοβαρό αλλά αυτοτελές πολιτικό κεφάλαιο που προφανώς θα αναφέρει τις ευθύνες που υπάρχουν  για τους όρους της σύμβασης. Άλλο , νέο  κεφάλαιο είναι η αναθεώρηση της σύμβασης που θέτει σε επανεκκίνηση το έργο για την ολοκλήρωση του.  Και μόνο ότι το έργο έμενε μισοτελειωμένο και στάσιμο, εκπεμπόταν  ένα αρνητικό μήνυμα . Δεκάδες εκατομμύρια του ελληνικού λαού  πεταμένα ,αχρησιμοποίητα και δεύτερο πλάνο την αρνητική ψυχολογία που δημιουργεί στην προσπάθεια να ξεκολλήσει η χώρα από το σημείο υπό του μηδενός που βρίσκεται .    Η τροποποιημένη σύμβαση θα κριθεί από τη δημόσια συζήτηση αν είναι πιο κοντά στο όφελος του Ελληνικού Δημοσίου από ότι η αρχική σύμβαση ή άλλες συμβάσεις .Οι μελέτες που προβλέπονται να γίνουν  , στη συμφωνία που ψηφίστηκε, από την εταιρεία θα δώσουν την δυνατότητα να αξιοποιηθούν , με την πρώτη χρηματοδοτική ευκαιρία πράγμα που θα δοθεί και θα επιταχύνει τις αναπτυξιακές προσπάθειες της οικονομίας στη περιφέρεια.
Σε άρθρο της Παναγιώτας Κοζομπόλη, βουλ. Μεσσηνίας (ΣΥΡΙΖΑ) αναφέρονται τα παρακάτω: Το έργο ξεκίνησε το 2008, αφού είχε προηγηθεί η από 31.01.2007 Σύμβαση Παραχώρησης, όπως αυτή κυρώθηκε με το άρ.1 του ν. 3559/2007, με την οποία ο “ΜΟΡΕΑΣ Α.Ε.”, ανέλαβε να κατασκευάσει, συντηρεί, λειτουργεί και εκμεταλλεύεται: α) ένα νέο αυτοκινητόδρομο 76 km, από Τρίπολη έως Καλαμάτα, β) ένα τμήμα αυτοκινητόδρομου 82 km από Κόρινθο ως Τρίπολη και γ) ένα νέο αυτοκινητόδρομο 47 km από τον κόμβο του Λεύκτρου μέχρι την Σπάρτη. Στη Σύμβαση Παραχώρησης, το Ελληνικό Δημόσιο αναλάμβανε συνεισφορά προς τις κεφαλαιακές δαπάνες της Περιόδου Μελέτης-Κατασκευής του Έργου και  Επιδότηση Λειτουργίας, με ανώτατο όριο 199 εκ. ευρώ, που  θα καταβάλλονταν από το Δημόσιο στην περίπτωση που τα έσοδα της ΜΟΡΕΑΣ ΑΕ, ήταν χαμηλότερα από το Όριο Κυκλοφορίας-Εσόδων. Το κύριο δάνειο  για την κατασκευή του έργου, παρασχέθηκε από ένα μεγάλο αριθμό εμπορικών τραπεζών, με κύρια χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Η διαπραγμάτευση της παρούσας κυβέρνησης με τον παραχωρησιούχο, κατέληξε σε μια αναθεωρημένη σύμβαση, προβλέπει: 1)την ολοκλήρωση των εργασιών,  το αργότερο, τον Αύγουστο του 2016. 2), την υποχρέωση του  παραχωρησιούχου, να καταρτίσει και  υποβάλει προς έγκριση στο δημόσιο, το αργότερο δύο μήνες πριν από το τέλος των εργασιών κατασκευής, την ανάπτυξη του συστήματος ηλεκτρονικών διοδίων που έχει εγκατασταθεί στο έργο. 3) την  υποχρέωση για σύνταξη οικονομοτεχνικής μελέτης, για την τροποποίηση και την μείωσης των διοδίων. 4) την υποχρέωση του παραχωρησιούχου να προχωρήσει στην παροχή κλιμακωτών εκπτώσεων μέχρι και 70% σε συχνούς τοπικούς χρήστες του αυτοκινητοδρόμου, ανάλογα με τον αριθμό διελεύσεων. 6) την απαλλαγή ατόμων ειδικών κατηγοριών, από την καταβολή διοδίων, που θα πραγματοποιείται μέσω ειδικής κάρτας. 7) την αντιμετώπιση του προβλήματος  των μόνιμων κατοίκων, όπου δεν υπάρχει παράπλευρο οδικό δίκτυο για την εξυπηρέτησή τους, με την καθιέρωση ειδικής ρύθμισης. 8) την ελεύθερη δίοδο των εκλογέων και την άνευ καταβολής αντιτίμου διοδίων διέλευσή τους, από τους σταθμούς διοδίων του έργου καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας της διεξαγωγής των εθνικών και αυτοδιοικητικών εκλογών. Επιπλέον ο παραχωρησιούχος ανέλαβε την υποχρέωση να εκπονήσει και να παραδώσει στο Υπουργείο, τρεις  μελέτες για τον Νομό Μεσσηνίας: α) Τη μελέτη Καλό Νερό – Τσακώνα σύνδεση με αυτοκινητόδρομο Κυπαρισσίας, προϋπολογισμού 6 εκατομμυρίων ευρώ συν ΦΠΑ, β) τη μελέτη και εργασίες αναβάθμισης με παρακάμψεις της εθνικής οδού Καλαμάτας- Ρυζόμυλου , προϋπολογισμού 1,5 εκατομμυρίου ευρώ συν ΦΠΑ και γ) τις μελέτες του οδικού άξονα Ρυζόμυλου -Πύλου, παράκαμψη Πύλου – Μεθώνης, προϋπολογισμού 2,5 εκατομμυρίου ευρώ συν ΦΠΑ. Συνολικά με το ΦΠΑ 12.300.000. Όμως από τα σημαντικότερα οφέλη της διαπραγμάτευσης είναι η τροποποίηση  προς όφελος του δημοσίου, του  υπολογισμού των αποζημιώσεων προς τον παραχωρησιούχο. Με την αναθεωρημένη σύμβαση ο παραχωρησιούχος και ο κατασκευαστής παραιτούνται από το μεγαλύτερο μέρος των αξιώσεών τους για καταβολή αποζημιώσεων από το ελληνικό δημόσιο, οι οποίες απορρέουν από την αρχική σύμβαση παραχώρησης. Το ποσό από το οποίο παραιτούνται ανέρχεται σε 106,6 εκ. ευρώ. Εδώ να σημειωθεί, ότι οι αποζημιώσεις κατά την περίοδο που ήταν Υπουργός ο κ. Καλογιάννης (ΝΔ), ανέρχονταν  συνολικά  σε 130 εκ. ευρώ. Κατά την περίοδο που ήταν Υπουργός ο κ. Χρυσοχοϊδης, οι αντίστοιχες αποζημιώσεις ανέρχονταν σε συνολικά 182,53 εκ. ευρώ. Με την τροποποιημένη σύμβαση, η αποζημίωση του παραχωρησιούχου ανέρχεται σε  56,5 εκ. ευρώ και του κατασκευαστή σε 23 εκ. ευρώ και συνολικά  σε 79,5 εκ. ευρώ. Δηλαδή, μόνο από τη διαπραγμάτευση που έκανε η παρούσα κυβέρνηση, το Δημόσιο πληρώνει  106,6 εκ. ευρώ λιγότερα. Τέλος η εταιρία αποδέχθηκε  τον περιορισμό του ενδεχόμενου εσωτερικού δείκτη απόδοσης,  κατά ανώτατο σε 5%, που σημαίνει ότι σε περίπτωση αύξησης της κυκλοφορίας πάνω από 5%,από το προβλεπόμενο όριο, τα έσοδα θα πηγαίνουν στο Ελ. Δημόσιο. Συμπερασματικά: α) Με την αναθεωρημένη κυρωθείσα σύμβαση, το Δημόσιο επιτυγχάνει την επωφελέστερη οικονομικά Συμφωνία με Παραχωρησιούχο και Κατασκευαστή. Πρακτικά, από την τελευταία απόπειρα συμφωνίας  επί Χρυσοχοΐδη, το 2013, το ποσό που υποχρεούνταν να καταβάλει το δημόσιο, ήταν 182,53 εκ. ευρώ. Και ενώ έχουν μεσολαβήσει 2 έτη (2014-2015) που επιβαρύνουν με επιπλέον αποζημιώσεις, το Δημόσιο,  η Συμφωνία «έκλεισει» με 79,5 εκ. ευρώ. Επιπλέον, το Δημόσιο θα παραλάβει δωρεάν σημαντικές οδικές μελέτες, πλήρεις και ολοκληρωμένες, συνολικής προϋπολογιστικής αξίας 12.300.000 ευρώ. β) Η Συμφωνία οδηγεί στην πλήρη ολοκλήρωση και παράδοση του έργου τον Αύγουστο  του 2016, αφού έχουν εξασφαλιστεί όλες οι τεχνικές και οικονομικές προϋποθέσεις γι’ αυτό. γ) Ο εν λόγω οδικός άξονας θα αποτελέσει τον πρώτο Αυτοκινητόδρομο της χώρας στον οποίο προωθείται το αναλογικό σύστημα διοδίων, ενώ ταυτόχρονα υπάρχει ένα ισχυρό εμπορικό και κοινωνικό πακέτο, κάτι που επίσης για πρώτη φορά συμβαίνει για τους χρήστες του Αυτοκινητόδρομου. Το περιεχόμενο της τροποποιημένης συμφωνίας, αποδεικνύει, ότι η παρούσα  Κυβέρνηση διαπραγματεύεται, υπερασπιζόμενη το δημόσιο συμφέρον, τους πολίτες, την κοινωνία, τη χώρα. Τα υπόλοιπα είναι στείρα και ιδιοτελής αντιπολίτευση.

Με το νέο ΕΣΔΑ και τα Τοπικά Σχέδια Διαχείρισης


του Μπεχράκη Σταμάτη ,μέλος του Δ.Σ. ΠΕΔ ,
εκπρόσωπου της παράταξης Αυτοδιοικητική Πρωτοβουλία Πελοποννήσου
Σταμάτης Μπεχράκης:

Η θέση των  περισσότερων προοδευτικών αυτοδιοικητικών κινήσεων στους 27 δήμους αλλά και σημαντικών   δήμων  της Πελοποννήσου , για τη διαχείριση των απορριμμάτων,  είναι στενά συναρτημένη με τον νέο ΕΣΔΑ και τα τοπικά σχέδια διαχείρισης. 

Πιστεύουν ότι η διαχείριση πρέπει να γίνεται με αποκέντρωση, με κοινωνικό έλεγχο, στηριγμένη στις προτεραιότητες της μείωσης των απορριμμάτων με ανακύκλωση, με διαλογή στην πηγή και με επεξεργασία του οργανικού κλάσματος .

Από την άλλη ο διαγωνισμός της Περιφέρειας Πελοποννήσου και όχι τυχαία, διεξήχθη με σοβαρό έλλειμμα στην ενημέρωση, στη διαφάνεια, με έλλειψη συνεργασίας με τους Δήμους ,με συνολική υποτίμηση της αυτοδιοίκησης α΄ βαθμού και παραγκώνιση του ΦΟΔΣΑ. Οι Πελοποννήσιοι είναι αντίθετοι στην εξέλιξη του συγκεκριμένου διαγωνισμού ο οποίος προέβλεπε τη διαχείριση σύμμεικτων απορριμμάτων για τα επόμενα 28 χρόνια, με ελάχιστη εγγυημένη ποσότητα. Δηλαδή… διόδια στη κουζίνα των νοικοκυριών για εξυπηρέτηση συμφερόντων. Γιατί ο διαγωνισμός αν υλοποιηθεί θα τους επιβαρύνει με υψηλό αντίτιμο, συγκρίνοντας τον και με άλλες προβλεπόμενες λύσεις στη χώρα. Επιπλέον μελλοντικά θα φέρει πρόστιμα από την Ε.Ε. λόγω των αντιοικολογικών επιλογών και των αντικινήτρων που θεσπίζει, απέναντι στις προσπάθειες των νοικοκυριών  για διαλογή στη πηγή και μείωση του όγκου των παραγόμενων απορριμμάτων .Από την τοξωτή γέφυρα της Τσακώνας , πάνω από το κενό, ο κ. Τατούλης , ως επικεφαλής των δυνάμεων οπισθοφυλακής των συμφερόντων και του χθες στην περιφέρεια Πελοποννήσου, μιλώντας για την “ολοκληρωμένη -διαχείριση” σκουπιδιών που προσπαθεί να μας φορτώσει   ανάφερε ότι “…ο κ. Τσιρώνης μπορεί να λέει ό,τι θέλει, έχει άγνοια πολιτικού κινδύνου… γιατί όλοι αυτοί πλέον είναι οι νέοι κομήτες που ο καλός θεός μας έστειλε εδώ πέρα».

-απορριμματων.jpg

Δεν είναι ο σκοπός φυσικά να σκιαγραφήσουμε την ανατομία των ψευδαισθήσεων του περιφερειάρχη. Επισημαίνουμε όμως, πως άθελά του, εκφράζει τις πίσω , τις μύχιες σκέψεις του, που πλέον τον κατατρέχουν . Τον απασχολεί, όπως φαίνεται  ότι το σύστημά του, κινδυνεύει  .   Καταλαβαίνει ότι δεν θα συνεχίσουν όλοι  να τον θεωρούν αξιόπιστο συνομιλητή τους  και  ισχυρό παίκτη. Πρόστιμα στους δήμους ,έλεγχος των χρηματοδοτήσεων των έργων για να επιβάλλει τη δυσβάστακτη οικονομικά και περιβαλλοντικά συμφωνία, παίρνουν τέλος,  με τους …”κομήτες” που έστειλε ο καλός …λαός.  .

Μια διέξοδος υπάρχει , δημοκρατική συνεννόηση στο συλλογικό όργανο με βάση τα συμφέροντα των πολιτών, σεβασμό στους δημάρχους και τους δήμους της περιφέρειάς του.

Να προχωρήσουμε  με διάλογο γιατί ο β΄ βαθμός αυτοδιοίκησης δεν είναι ιεραρχικά πάνω από την α΄ βαθμού αυτοδιοίκηση, αλλά παράλληλος , ισότιμος θεσμός.

Δεν μπορεί να παίρνονται αποφάσεις στο Περιφερειακό Συμβούλιο χωρίς να επιδιώκεται η σύμφωνη γνώμη τους ή να μην έχουν καν ενημερωθεί οι  αντίστοιχοι δήμοι ή να μην καλούνται να παραβρεθούν στις συνεδριάσεις του για θέματα που τους αφορούν  αποκλειστικά, οι εκπρόσωποι των δήμων!

Και τα σκουπίδια είναι αρμοδιότητα των δήμων με βάση τα τοπικά σχέδια διαχείρισης που προβλέπει ο νέος ΕΣΔΑ.

Τι είναι η πολιτική κοινωνικοποίηση;

ΤΗς Μάρω Παντελίδου Μαλούτα*

ΑΠΌ ΤΗΝ τελευταία της συγγραφική δουλειά περιλαμβάνεται στο αποθετήριο ηλεκτρονικών δημοσιεύσεων του προγράμματος Κάλλιπος: Πολιτισμικές Συνιστώσες της Πολιτικής Διαδικασίας: Πολιτική Κοινωνικοποίηση και Ελληνική Πολιτική Κουλτούρα, Ελληνικά Ακαδημαϊκά Συγγράμματα και Βοηθήματα, 2015, www.kallipos.gr

Σύμφωνα με έναν κλασικό στην ελληνική βιβλιογραφία ορισμό, η πολιτική κοινωνικοποίηση είναι «μια διαδικασία με την οποία αποκτούμε έμμεσα ή άμεσα ένα σύστημα αντιδράσεων, προκαταλήψεων, γνώσεων και εκτιμήσεων σχετικά με το πολιτικό φαινόμενο.3 To σύστημα αυτό μας προδιαθέτει και μας προσανατολίζει σε ορισμένο μέτρο να επιλέξουμε στη συνέχεια συνειδητά ή ασυνείδητα και σε σχέση με ένα συγκεκριμένο πρόβλημα την α ή β γενική ή ειδική πολιτική κατεύθυνση». (Μεταξάς, 1976, σ.12.) Πρόκειται δηλαδή για τη διαδικασία δημιουργίας ενός συστήματος προδιαθέσεων, οι οποίες απορρέουν από τη μορφολογία των κοινωνικών σχέσεων (Bourdieu, 1972), και με αυτή την έννοια μπορούμε να πούμε ότι το σύστημα αυτό εναρμονίζεται πρωτίστως με τις πολιτισμικές εκφράσεις που ενισχύουν την υπάρχουσα ηγεμονία. Αλλά, συγχρόνως, εμπεριέχει και τις κοινωνικές αντιθέσεις και μπορεί να τις προβάλει, αφήνοντας περιθώρια εναλλακτικών εκφράσεων.4

Ένας άλλος, επίσης ευρύς ορισμός της πολιτικής κοινωνικοποίησης, που παρουσιάζει ενδιαφέρον επειδή τονίζει και τη δημιουργία αντίληψης από τον/ην κοινωνικοποιούμενο/-η για τον εαυτό του/ης ως πολίτη, είναι αυτός που την ορίζει ως «τη διαδικασία με την οποία το άτομο αποκτά στάσεις, πεποιθήσεις και αξίες σχετικά με το πολιτικό σύστημα του οποίου είναι μέλος, και σχετικά με το δικό του ρόλο ως πολίτη στο πλαίσιο του πολιτικού συστήματος». (Greenberg, 1970, σ. 3.) Αν υπογραμμίσουμε ότι, η πολιτική κοινωνι- κοποίηση είναι μια κοινωνική διαδικασία που διεξάγεται σε συγκεκριμένο κοινωνικοπολιτικό περιβάλλον που καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις κατευθύνσεις της, θα έχουμε, νομίζω, μια προσέγγιση στην έννοια της πολιτικής κοινωνικοποίησης με ικανοποιητικά επιστημονικά εχέγγυα, ενώ συγχρόνως θα είναι απαλλαγμένη από ιδεολογικές και αξιολογικές φορτίσεις σχετικά με το θέμα της «επιβίωσης».

Στο θέμα αυτό θα αναφερθούμε στο επόμενο κεφάλαιο. Από τώρα όμως μπορούμε να πούμε ότι, η μονοσήμαντη αντιμετώπιση της πολιτικής κοινωνικοποίησης ως λειτουργίας του πολιτικού συστήματος που συμβάλλει στην επιβίωσή του -η οποία παρατηρείται σε μεγάλο μέρος της καθιερωμένης βιβλιογρα- φίας- οφείλεται, σε μεγάλο βαθμό, στην υπερβολική σπουδαιότητα που αποδίδεται στην επίδραση των δύο αρχικών φορέων κοινωνικοποίησης, της οικογένειας και του σχολείου. Επίδραση που θεωρείται ακόμη και

«απόλυτα καθοριστική» για το κοινωνικοποιούμενο παιδί.5 Διότι άλλο είναι να θεωρείται μεγάλη η κοινωνικοποιητική αποτελεσματικότητα φορέων όπως η οικογένεια ή το σχολείο και βαρύνουσα η επιρροή τους, όπως προτείνεται στην παρούσα μελέτη, και άλλο να προσλαμβάνεται η επίδρασή τους ως απόλυτα καθοριστική.6 Παράλληλα, στις προσεγγίσεις αυτές υπερτονίζεται η ψυχολογική συνιστώσα της διαδικασίας, αποκομμένη από τον κοινωνικό περίγυρο, ο οποίος όμως τελικά είναι αυτός που πρωτίστως την καθορίζει.

  • Μια παρατήρηση για τον όρο: Επιλέγω να αναφέρομαι στην έννοια της πολιτικής κοινωνικοποίησης, παρό- τι υπάρχουν θεμιτές επιφυλάξεις που την αφορούν, καθώς και εναλλακτικές προτάσεις, όπως εγκοινωνισμός, κοινωνιοποίηση κλπ., τις οποίες όμως δεν προκρίνω. Αναγνωρίζω, βέβαια, πώς ο όρος κοινωνικοποίηση, αυτός καθαυτός, δημιουργεί προβλήματα αφού, όπως επισημαίνει ο Δερτιλής (1985, σσ.299-300), όχι μόνο συγχέεται με οικονομικούς όρους (κρατικοποίηση, εθνικοποίηση), αλλά επιπλέον, το δεύτερο συνθετικό του, –ποίηση, προσδίδει υπερβολική έμφαση στο αλλοτριωτικό στοιχείο της διαδικασίας αυτής. Επίσης, δεν αποδέχομαι ως συνώνυμο τον όρο πολιτικοποίηση, για λόγους που θα εξηγηθούν παρακάτω. Βλ. Κεφάλαιο 2.2.
  • Στο σημείο αυτό, εκτός από. την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα έννοια του habitus στo Bourdieu, 1972, μεγάλο ενδι- αφέρον παρουσιάζουν τόσο η έννοια της πολιτισμικής ηγεμονίας στον Gramsci, 1971, όσο και οι αναλύσεις του Althusser, 1976, για τους «ιδεολογικούς μηχανισμούς του κράτους». Ιδιαίτερα όσον αφορά το ρόλο του σχολείου στη διαδικασία της πολιτικής κοινωνικοποίησης.
  • Για μια κριτική αυτής της αντίληψης, βλ. Μεταξάς, 1976, σσ. 18-22. Για τις φροϋδικές ρίζες της, βλ. Dawson, Prewitt, 1969, σσ. 9-10.
  • Η διάκριση αυτή πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα, διότι αλλιώς μοιάζει να υπάρχει αντίφαση μεταξύ της κριτικής που ασκείται εδώ και της υποστήριξης της μεγάλης κοινωνικοποιητικής επίδρασης των δύο αρχικών φορέων κοινωνικοποίησης, που διατυπώνεται τόσο στο παρόν κεφάλαιο, όσο και στο Κεφάλαιο 5.

Πράγμα που αγνοείται ή αποσιωπάται στις σχετικές θεωρήσεις, όπου κατά παράδοση το ψυχολογικό επίπεδο γίνεται αντιληπτό ως ξεχωριστό από την κοινωνική πραγματικότητα.

Στο ερμηνευτικό σχήμα όπου τονίζεται η λειτουργία επιβίωσης ως στόχος της πολιτικής κοινωνικοποίησης διαφαίνεται, πράγματι, μια ιδιαίτερα απλουστευτική αντίληψη για την κοινωνική αναπαραγωγή. Για τον Hyman, 1969, μάλιστα, που καθιέρωσε τον όρο «πολιτική κοινωνικοποίηση»7 και ο οποίος τονίζει τον πρωταρχικό και καθοριστικό ρόλο της οικογένειας στην «εκμάθηση» πολιτικής συμπεριφοράς, κοινωνικοποίηση είναι «η εκμάθηση από το άτομο κοινωνικών προτύπων που αντιστοιχούν στην κοινωνική του θέση, όπως μεταβιβάζονται μέσω διαφόρων κοινωνικών φορέων» (Hyman, 1969, σ. 18). Βλέπουμε ότι αφενός, ο συγγραφέας αυτός δεν αφήνει περιθώρια νέων προτύπων και ανατρεπτικών μηνυμάτων στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής, και αφετέρου, η πολιτική κοινωνικοποίηση εμφανίζεται να έχει έκδηλο πολιτικό ρόλο, αφού, κατά τον Hyman (1969, σ.10) : «Οι άνθρωποι πρέπει να μαθαίνουν καλά και νωρίς την πολιτική τους συμπεριφορά. Αλλιώς δεν θα υπάρχει κανονικότητα, ίσως ακόμα να υπάρξει και χάος». Η διατύπωση αυτή, με τις αξιολογικές και κανονιστικές της συνδηλώσεις, αποτελεί πρότυπο του τι πρέπει να αποφεύγεται στην πολιτική ανάλυση, αν θέλουμε να διαμορφώσουμε εννοιολογικά εργαλεία που στο στάδιο της εμπειρικής έρευνας δεν θα λειτουργούν στρεβλωτικά και περιοριστικά για τη μελέτη μας.

Επιπλέον, ενώ παρατηρούμε ότι κατά τον Hyman, 1969, υπάρχει διαφοροποίηση στα κοινωνικά πρότυπα που μεταβιβάζονται, αφού τα άτομα διαφέρουν ως προς την κοινωνική τους θέση (παρότι και αυτό παρουσιάζεται ως δεδομένο και μονοσήμαντο), αξίζει να προσέξουμε και τον εξαιρετικά δηλωτικό υπότιτλο του βιβλίου του, που καθιέρωσε το 1959 την πολιτική κοινωνικοποίηση ως ερευνητικό κλάδο: «Μια μελέτη για την ψυχολογία της πολιτικής συμπεριφοράς». Ο Hyman (1969, σ.8, σ.2), όντως διευκρινίζει ότι «στόχος του βιβλίου είναι να καταγράψει την ειδική και συστηματική προσφορά της ψυχολογικής ανάλυ-σης στην κατανόηση της πολιτικής συμπεριφοράς». Δηλώνει δε ότι, «η ψυχολογική προσέγγιση δεν είναι η αποκλειστική προσέγγιση, αλλά σίγουρα είναι ουσιαστικό συμπλήρωμα στην πολιτική επιστήμη». Αυτή η θέση, φαινομενικά θεμιτή, προσφέρεται για παρερμηνείες αφού διαχωρίζει απόλυτα το ψυχολογικό από το κοινωνιολογικό επίπεδο, κι αυτό όχι μόνο αναλυτικά.8 Έτσι διαμορφώνεται μια τάση που αποσιωπά τον κοινωνικό περίγυρο και αγνοεί ότι, οι «ψυχολογικές» συνιστώσες της πολιτικής διαδικασίας είναι και αυτές σε μεγάλο βαθμό κοινωνικά καθορισμένες. Η κοινωνία είναι αυτή που αποδίδει αξία και απαξία, ενώ προβάλλει πρότυπα που έχουν κανονιστικό ρόλο, και κατ’ αυτόν τον τρόπο συμβάλει στη διαμόρφωση τάσεων και προδιαθέσεων, στερήσεων και απωθημένων, που ενδέχεται πολιτικά να λειτουργήσουν κατά συγκεκριμένο τρόπο.

Ο αυταρχισμός, για παράδειγμα, που εκδηλώνεται με τάσεις υποταγής και επιθετικότητας, με έλλειψη κάθε αυτοκριτικής διάθεσης και διαχωρισμό του κόσμου σε «δικούς» και «άλλους», σύμφωνα με την πρωτοποριακή μελέτη του Adorno και της ομάδας του, 1950, και φαίνεται να σχετίζεται ως προς τις γενεσιουργούς αιτίες του με την πολιτική απάθεια, συνδέεται με συγκεκριμένη οικογενειακή κοινωνικοποίηση και την εσωτερίκευση προτύπων αυταρχισμού και έλλειψης πληροφόρησης. (Lenk, 2005). Εμείς, κοινωνικοί επιστήμονες, οφείλουμε να διερευνήσουμε τις κοινωνικές παραμέτρους που συμβάλουν στη διαμόρφωση αυταρχικής ή πολιτικά απαθούς προσωπικότητας. Όχι απλώς να εντοπίσουμε τις σχετικές διαστάσεις στον ψυχισμό των φορέων τους, όπως ενδεχομένως θα έκαναν ειδικοί άλλων κλάδων ώστε να παρέμβουν στις υποκειμενικές δυσλειτουργίες που συνεπάγονται, και στην αυτοεικόνα που απορρέει από τα παραπάνω χαρακτηρολογικά στοιχεία, τα όποια όντως (μπορεί να) έχουν και σημαντικές πολιτικές συνδηλώσεις και επιπτώσεις.

Είναι γεγονός ότι στις έρευνες που μελετούν φαινόμενα πολιτικής κοινωνικοποίησης υφέρπουν σε μεγάλο βαθμό ψυχολογισμοί. Για παράδειγμα αναφέρω την κλασική και πρωτοποριακή μελέτη του Greenstein, 1976, σ. 127, όπου στο ζήτημα των διαφορετικών πολιτικών αντιλήψεων αγοριών και κοριτσιών, και συγκεκριμένα στο θέμα του παρατηρούμενου μεγαλύτερου πολιτικού ενδιαφέροντος των αγοριών, προτείνεται ως εξήγη-

Πρέπει να σημειώσουμε εδώ ότι, αν ο όρος καθιερώνεται στο τέλος της δεκαετίας του 1950, το φαινόμενο στο οποίο αναφέρεται έχει προ πολλού απασχολήσει μελετητές της κοινωνικής πραγματικότητας. Για μια συνοπτική παρουσίαση της «προϊστορίας» του κλάδου, βλ. Greenstein, 1976, σσ. 2-9. Πολύ ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις για διάφορες προσπάθειες ένταξης της ψυχολογίας στην κοινωνική θεωρία, βλ. στο Ο’ Neil1, 1985, σσ. 214-245.

ση το εξής: «Παρότι η πολιτική δεν αποτελεί σημαντικό αντικείμενο ενδιαφέροντος των παιδιών κανενός φύλου, ωστόσο εναρμονίζεται καλύτερη με τον ‘εκ φύσεως’ ενθουσιώδη χαρακτήρα των αγοριών». Η υπό- θεση αυτή αγνοεί εντελώς τα έμφυλα πρότυπα πολιτικής, και όχι μόνο, κοινωνικοποίησης, τον διαχωρισμό ιδιωτικού/δημόσιου χώρου και τον μακραίωνο αποκλεισμό των γυναικών από την πολιτική διαδικασία, και αποδίδει σε χαρακτηρολογικές «έμφυτες» συνιστώσες των αγοριών, μια έκφραση της κοινωνικοποίησής τους! Το ζήτημα της έμφυλης κοινωνικοποίησης θα μας απασχολήσει παρακάτω στο Κεφάλαιο 3. Μπορούμε όμως, γενικότερα, να πούμε από τώρα ότι, είναι φανερό πώς στις προσεγγίσεις που δεν εντάσσουν τους ψυχολογικούς παράγοντες στο κοινωνικό τους πλαίσιο διαφαίνεται και μια α-ιστορική αντίληψη για τα άτομα, που παραπέμπει στην έννοια της «ανθρώπινης φύσης». (Leonard, 1984.)

Παρά τις πολλαπλές αδυναμίες των κλασικών προσεγγίσεων της πολιτικής κοινωνικοποίησης, που χαρακτηρίζουν κυρίως την αμερικανική βιβλιογραφία μιας συγκεκριμένης περιόδου οπότε και αναπτύχθηκαν ραγδαία (1960-1980), συγχρόνως, δεν πρέπει να παραλείψουμε να τονίσουμε και μια άλλη διάσταση: Παρ’ όλες τις ειδικές αδυναμίες τους, αυτές οι προσεγγίσεις του πολιτικού φαινομένου συνέβαλαν στη διεύρυνσή του γνωστικού αντικειμένου της πολιτικής επιστήμης μέσω της μελέτης της διαδικασίας της πολιτικής κοινωνικοποίησης (Μεταξάς, 1976, 1979). Από αυτή την άποψη, συνιστούν πρόοδο στην επιστημονική γνώση, αφού γίνεται προσπάθεια σύνδεσης του ατομικού επιπέδου με τις γενικές κοινωνικές και πολιτικές διαδικασίες. (Connell, 1975). Με δεδομένο το παραπάνω, το ερώτημα βέβαια είναι αν η συγκεκριμένη σύνδεση είναι επιτυχημένη, και σε ποιο βαθμό οι «ψυχολογισμοί» παραμορφώνουν το πρότυπο ανάλυσης, μειώνοντας αισθητά την ισομορφία του. Κι έτσι στερούν τις σχετικές προσεγγίσεις από κάθε εχέγγυο επιστημονικότητας. Οι ψυχολογισμοί αυτοί παραπέμπουν ενδεχομένως στην «προϊστορία» του κλάδου, που απασχόλησε πρώτα εκπαιδευτικούς, φιλοσόφους και ψυχολόγους, και μόνο αργότερα πολιτικούς επιστήμονες. Ίσως πάλι να οφείλονται στον έντονο εμπειρισμό που χαρακτηρίζει μεγάλο αριθμό μελετών για την πολιτική κοινωνικοποίηση παιδιών και εφήβων, που προβαίνουν σε ποσοτικές αναλύσεις έξω από κάθε θεωρητικό πλαίσιο. Σε αυτή την τελευταία κατηγορία μελετών, οι οποίες βασίζονται σε εμπειρική έρευνα, η μέτρηση των πολιτικών στάσεων μοιάζει συχνά να αποτελεί απλουστευτικά, βασικό στοιχείο εξήγησης της λειτουργίας του πολιτικού συστήματος, το οποίο και θεωρείται διαχρονικό δεδομένο (Παντελίδου Μαλούτα, 1982, σσ. 7-22).

Σε πιο πρόσφατες μελέτες στο πεδίο της πολιτική κοινωνικοποίησης, οι οποίες τοποθετούνται χρονικά μετά την περίοδο άνθησης του κλάδου -που συντελέστηκε στην αρχή κυρίως του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα-, το ερευνητικό κλίμα έχει πλέον αλλάξει. Αποφεύγονται, κατά κανόνα, έκδηλοι ψυχολογισμοί, όπως και αξιολογικές τοποθετήσεις, ηθικοπλαστικές/κανονιστικές ερμηνείες της διαδικασίας (βλ. και Κεφ.2), μονιστικές επιλογές και δειγματοληψίες που ενίοτε είναι πολύ αμφισβητούμενης επιστημονικότητας. (Sherrod, Flanagan, Youniss, 2002). Όπως για παράδειγμα όταν ταυτίζονται «τα παιδιά» (του δείγματος) με αγόρια μόνο. Πλέον, η εννοιολόγηση της πολιτικής κοινωνικοποίησης αναφέρεται στη διαδικασία αυτή ως δημιουργό «προτύπων και διαδικασιών, διαμέσου των οποίων τα υποκείμενα αναπτύσσουν την πολιτική τους φυσιογνωμία και αποκτούν γνώσεις, δομώντας έτσι την ιδιαίτερη σχέση τους με το πολιτικό περιβάλλον στο οποίο ζουν» (Sapiro, 2004, 3). H Owen, 2008, προσθέτει στον παραπάνω ορισμό, όσον αφορά το μίκρο-ε- πίπεδο, τη σημασία της εκμάθησης από τα υποκείμενα των συμβόλων και των ιδιαίτερων «τελετουργιών» που χαρακτηρίζουν την πολιτική διαδικασία στη συγκεκριμένη κοινωνία, γνώση χωρίς την οποία οι πολίτες θα ήταν «ξένοι» στην ίδια τους την πολιτική κουλτούρα.

Πρέπει να σημειώσουμε στο σημείο αυτό ότι, το ζήτημα της σχέσης του πολιτικώς δρώντος υποκειμένου με το πολιτικό σύστημα, και γενικότερα, της σχέσης ατόμου και κοινωνίας, ή «δράσης» και «κοινωνικής δομής», είναι πολύ ευρύτερο, θεμελιώδες θα έλεγα, αφού βρίσκεται στο επίκεντρο της κοινωνικής θεωρίας εδώ και πολλά χρόνια, όπως ήδη αναφέρθηκε. Σύγχρονες προσεγγίσεις στο θέμα, που στοχεύουν στο να ξεπεράσουν παλιότερες μανιχαϊκές επιλογές, που ουσιαστικά υπερτόνιζαν τη σημασία του ενός παράγοντα σε βάρος του άλλου, τοποθετούν το όλο ζήτημα σε άλλη βάση. To θέμα δεν είναι πια πώς η δομή καθορίζει την δράση των ανθρώπων, ή πώς ένας συνδυασμός δράσεων διαμορφώνει τη δομή, αλλά μάλλον πώς «δομείται η δράση στην καθημερινή ζωή, και πώς τα δομημένα χαρακτηριστικά της δράσης αναπαράγονται, από το γεγονός και μόνο της πραγματοποίησής της».9 Η προσέγγιση αυτή ενδιαφέρει ουσιωδώς τις μελέτες που αναφέρονται στην πολιτική κοινωνικοποίηση, έστω και εάν η βιβλιογραφία που επικεντρώνεται στη σχετική διαδικασία stricto sensu, δεν μοιάζει να διαλέγεται με τη βιβλιογραφία της κοινωνικοποίησης.

Αν είμαστε προϊόντα της κοινωνικοποίησής μας, συνεπώς, δεν είμαστε μόνο αυτό. Διότι δεν είμαστε ούτε παθητικοί δέκτες μηνυμάτων, ούτε αναπαράγουμε ότι δεχτήκαμε. Αντίθετα, είμαστε και παραγωγοί των συνθηκών στις οποίες ζούμε, και εντός των οποίων θα διεξαχθεί, πρωτίστως, η πρώιμη κοινωνικοποίηση νέων γενεών, αλλά θα συνεχιστεί και η δική μας. Η πολιτική κοινωνικοποίηση είναι μια συνεχής πολιτισμική διαδικασία, που διεξάγεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής, μέσω της οποίας διαμορφώνεται η συνολική πολιτική φυσιογνωμία των υποκειμένων. Βεβαίως, συγκεκριμένες φάσεις παρουσιάζουν πολύ μεγαλύτερη κοινωνικοποιητική αποτελεσματικότητα από άλλες. Οι φάσεις αυτές συγκεντρώνονται προνομιακά στην παιδική και την εφηβική ηλικία, όσον αφορά βασικές προδιαθέσεις με σημαντικότατες πολιτικές συνδηλώσεις, όπως είναι οι τομές δημοκρατικότητα/αυταρχισμός, συμμετοχικότητα/απάθεια.

Τελικά, μιλώντας για πολιτική κοινωνικοποίηση αναφερόμαστε σε μια περίπλοκη κοινωνική διεργασία και σε ένα πολύπλοκο αντικείμενο μελέτης: Διαφορετικές φάσεις, όπως πρώιμη και δευτερεύουσα κοινωνικοποίηση, διαφορετικά είδη που απευθύνονται σε διαφορετικούς/-ες κοινωνικοποιούμενους/-ες (ηλικιακά αλλά όχι μόνο), όπως είναι η λανθάνουσα και ή έκδηλη κοινωνικοποίηση, πολλαπλοί φορείς με διαφορο- ποιημένη βαρύτητα ως προς διαφορετικές παραμέτρους της διαμόρφωσης της πολιτικής φυσιογνωμίας των υποκειμένων, και διαφορετικές κοινωνικοποιητικές περίοδοι με διαφορετική κοινωνικοποιητική αποτελε- σματικότητα: Όλα αυτά περιγράφουν, πράγματι, μια περίπλοκη και δυναμική κοινωνική διαδικασία που είναι βαρύνουσας σημασίας για την πολιτική συμβίωση. Ως τομέας έρευνας, η διαδικασία της πολιτικής κοινωνικοποίησης παρουσιάζει μάλιστα ένα πρόσθετο ενδιαφέρον γιατί από τη «φύση» τού αντικειμένου της προσφέρει ένα αντικαθρέφτισμα των τάσεων και των ρευμάτων στο σύνολο της Πολιτικής Επιστήμης, ενώ συγχρόνως είναι ένας τομέας κατ’ εξοχήν διεπιστημονικός. Ο τρόπος με τον οποίο χειρίζεται το θέμα του ο/η πολιτικός/-ή επιστήμονας που μελετά φαινόμενα πολιτικής κοινωνικοποίησης είναι ενδεικτικός τού πώς αντιμετωπίζει το αντικείμενο της επιστήμης του/ης, τα πολιτικά φαινόμενα, δηλαδή, στο σύνολό τους.

*Δημοσιεύσεις

https://chronos.fairead.net/pantelidou-malouta-rizospastismos

Η Μάρω Παντελίδου-Μαλούτα είναι καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης στο ΕΚΠΑ

ΔΙΑΒΑΣΕ ΕΔΩ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Η Μ. Παντελίδου Μαλούτα
Η Μάρω Παντελίδου-Μαλούτα είναι καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης στο ΕΚΠΑ έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα και δέκα βιβλία στα οποία περιλαμβάνονται:

  • Tο φύλο της δημοκρατίας: Ιδιότητα του πολίτη και έμφυλα υποκείμενα, Αθήνα, 2002, Σαββάλας\Κοινωνικές Επιστήμες.
  • “The glass menagerie of urban governance and social cohesion: Concepts and stakes/concepts as stakes” (με Th. Maloutas), International Journal of Urban and Regional Research, 28, 2, 2004, 
  • “Comparing frames framing comparisons: Greece/EU frames on gender inequality in politics”, Thematic issue of The Greek Review of Social Research, 117, 2005, pp.149-167.
  • The gender of democracy. Citizenship and gendered subjectivity, London, 2006, Routledge.
  • Μισός αιώνας γυναικείας ψήφου/ Μισός αιώνας γυναίκες στη Βουλή, Αθήνα, 2006, Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων.
  • Πολιτική Συμπεριφορά: Θεωρία, Έρευνα και Ελληνική Πολιτική, Αθήνα, 2012, Σαββάλας.

Η τελευταία της συγγραφική δουλειά περιλαμβάνεται στο αποθετήριο ηλεκτρονικών δημοσιεύσεων του προγράμματος Κάλλιπος:

  • Πολιτισμικές Συνιστώσες της Πολιτικής Διαδικασίας: Πολιτική Κοινωνικοποίηση και Ελληνική Πολιτική Κουλτούρα, Ελληνικά Ακαδημαϊκά Συγγράμματα και Βοηθήματα, 2015, www.kallipos.gr

Γιώργος Πουλοκέφαλος ΠΕΡΙ ΕΣΠΑ Ο ΛΟΓΟΣ

πουλοκεφαλος12 Δεκεμβρίου στις 12:35 μ.μ. ·
Φωτογραφία του Γιώργος Πουλοκέφαλος.
Γιώργος Πουλοκέφαλος
……… ΠΕΡΙ ΕΣΠΑ Ο ΛΟΓΟΣ Η ώρα του αμείλικτου κρίσιμου ταμείου αισίως πλησιάζει ! Στις 31.12.2015 είναι η καταληκτική ημερομηνία που η πολιτική υπευθυνότητα αναμετριέται με την ανευθυνότητα, είναι η στιγμή που οι «χειριστές» δεν μπορούν πλέον να ξεφύγουν από το παρόν τους και κυρίως δεν μπορούν να επιχειρηματολογήσουν με όρους απροσδιοριστίας και κεκαλυμμένης αβεβαιότητας. Είναι εν ολίγοις η στιγμή που ολοκληρώνεται το ΕΣΠΑ 2007-2013 και κατ΄ ανάγκη όλοι παίρνουν θέση για τον αναγκαίο απολογισμό! Είναι η ώρα που πλέον όλοι μπορούμε να κουβεντιάσουμε «ήσυχα και απλά» ! Ο προγραμματισμός και η υλοποίηση ενός σχεδιασμού σίγουρα δεν είναι μία εύκολη υπόθεση, απαιτεί αντίληψη, απαιτεί γνώση, απαιτεί όραμα, απαιτεί ενέργεια, κυρίως όμως και πάνω από όλα απαιτεί υπευθυνότητα.
Στο ΠΕΠ Πελοποννήσου του ΕΣΠΑ 2007-2013 ο «κουμπαράς» περιείχε 368 εκ. Ευρώ! Θα περιμένουμε εναγωνίως από την Περιφερειακή Αρχή να μάθουμε για την απορροφητικότητα του προγράμματος, για τα μεγάλα έργα που ολοκληρώθηκαν , για τα έργα που θα απενταχθούν από το πρόγραμμα, για εκείνα που θα περάσουν ως έργα «γέφυρες» στο επόμενο ΕΣΠΑ της περιόδου 2014-2020 ! Ακόμη τι έγινε με το περιβόητο overbooking που είχε ξεπεράσει, προς δόξαν του πελατειακού συστήματος, το 85% !!! Είναι η στιγμή που θα κριθεί αν ο «Καλλικράτης» και η νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης, πέτυχαν τους στόχους τους και εάν η αποκέντρωση για την Ελλάδα του 2015 είναι εφικτή ρεαλιστική υπόθεση και δεν χάθηκε αύτανδρη στις μικροπολιτικές διαχειριστικές σκοπιμότητες κατακερματισμού πόρων και ευθυνών! Είναι η ώρα που θα κριθεί αν η διαχείριση οικονομικών πόρων και ο σχεδιασμός της Περιφερειακής Ανάπτυξης είναι ιδιότυπο ιδιοκτησιακό ζήτημα της «αρχής του ενός ανδρός» ή αν απαιτείται μια νέα συλλογικότητα που θα μπορεί μέσα από συμμετοχικές διαδικασίες να προγραμματίζει και να κατανείμει ποσά και ευθύνες ! Είναι τέλος η ώρα που θα πρέπει να κριθούν όσοι επιμένουν να τοποθετούν τις ανθρώπινες τύχες και τα όνειρα, σε κουτάκια λογιστικών φύλλων και ότι η πολιτική εν τέλει είναι η τέχνη του ρεαλισμού και όχι της ψευδολογίας και των μεγάλων λόγων. Η βασική αρχή των Ευρωπαϊκών προγραμμάτων τύπου ΕΣΠΑ με όποια ονομασία και αν είχαν στα παρελθόντα έτη όσον αφορά τον χρόνο υλοποίησης τους, είναι να δίνεται πάντα ένας εύλογος χρόνος παράτασης, είναι η λεγόμενη αρχή του Ν+2 , δηλαδή παρατείνεται ο χρόνος εφαρμογής των 7 ετών εν προκειμένω κατά επιπλέον 2 χρόνια . Αυτός είναι ο λόγος που το πρόγραμμα της περιόδου 2007-2013 τελειώνει στις 31.12.2015. Αν όμως τα προγραμματισμένα έργα δεν ολοκληρωθούν πλήρως μέχρι την καταληκτική αυτή ημερομηνία τότε τα έργα αυτά δεν χρηματοδοτούνται πλέον, παραμένουν μετέωρα και ημιτελή και δεν μπορούν να ενταχθούν στο νέο πρόγραμμα ΕΣΠΑ ή ΣΕΣ όπως λέγεται αυτό της περιόδου 2014-2020. Και το κυριότερο θα πρέπει να επιστραφούν τα χρήματα τα οποία έχουν δαπανηθεί μέχρι τώρα, πίσω στα Ευρωπαϊκά Ταμεία! Τούτων λεχγθέντων, τα έργα τα οποία δεν θα έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του 2015 ή θα πρέπει να συνεχισθούν με Εθνικούς πόρους από το λεγόμενο ΠΔΕ (Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων) ή αναγκαστικά θα παραμείνουν έργα φαντάσματα και μετέωρα αφού δεν δόθηκε άλλη επί πλέον παράταση εκτέλεσης του προγράμματος από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Δηλαδή θα κληθεί το «πτωχευμένο» Ελληνικό Κράτος και ο Έλληνας φορολογούμενος να πληρώσει για την αβελτηρία και την διάχυτη ανευθυνότητα των «χειριστών» του προγράμματος , εν προκειμένω των Περιφερειαρχών !!! Η κοινωνία μας αναμένει την βάσιμη αιτιολόγηση γιατί έργα που έπρεπε να είχαν ολοκληρωθεί προ πολλού για τα οποία η χρηματοδότηση ήταν απρόσκοπτη και κυρίως δεν υπήρχαν καθυστερήσεις από εμπλεκόμενες υπηρεσίες, βάλτωσαν στην απραξία και δεν τελειώνουν ποτέ ! Την ώρα του κρίσιμου «ταμείου» θα πρέπει να ακούσουμε μια λογική αιτιολόγηση γιατί έργα για τα οποία απαιτείται χρόνος ολοκλήρωσης σύμφωνα με τις συμβατικές τους υποχρεώσεις π.χ. 30 μήνες, δημοπρατούνται και ξεκινάνε μόλις πριν τις αυτοδιοικητικές εκλογές το Μάϊο του 2014, όταν ο υπολειπόμενος χρόνος μέχρι τις 31.12.2015 είναι μόνον 20 μήνες ??? Άρα οι «χειριστές» γνώριζαν εκ των προτέρων σαφώς ότι αυτά τα έργα δεν πρόκειται να ολοκληρωθούν στον υπολειπόμενο χρόνο και όμως προχώρησαν στις δημοπρατήσεις και στην υπογραφή συμβάσεων εν γνώσει τους ότι είναι έργα στον αέρα!!! Το κρίσιμο ερώτημα επίσης είναι γιατί δεν ωρίμαζαν τα έργα ενωρίτερα και δεν περίμεναν την προεκλογική περίοδο, ώστε να επαρκεί ο διατιθέμενος χρόνος για ολοκλήρωση τους??? Βέβαια προτού οι ευθύνες των υπευθύνων μετατεθούν αλλού , πράγμα αναμενόμενο άλλωστε, θα πρέπει από την Περιφερειακή Αρχή να μάθουμε για την τύχη των έργων, Λιμάνι Γυθείου, Λιμάνι Άστρους, Δρόμος Σκούρα- Πυρί , Δρόμος Γύθειο – Αρεόπολη –Γερολιμένας, Δρόμος Λεωνίδιο- Κυπαρίσσι, Δρόμος Μονεμβασιά – Νεάπολη, Ανάπλαση πλατείας Άργους και πόσα ακόμη, που δεν προλαβαίνουν να ολοκληρωθούν μέχρι τις 31.12.2015 !!! Θα υπάρξει το σπάνιο και δυσεύρετο στις μέρες μας θάρρος, για ανάληψη των πολιτικών ευθυνών ή θα ξανακούσουμε κανένα καινούργιο παραμύθι που θα ξεπερνά ακόμη και τις συλλήψεις του Άντερσεν! Είναι εύκολη η μετακύλιση των ευθυνών κυρίως στην κεντρική εξουσία ή ακόμη και στην επάρατη κρίση αλλά αυτό δεν πείθει πλέον κανέναν, ξεθώριασε ! Κάποιοι μπέρδεψαν το ΕΣΠΑ με τη … βέσπα !!! Ένα είναι σίγουρο βέβαια , ότι το όχημα που θα έφερνε την αειφορία στην Πελοπόννησο εκτροχιάστηκε και μαζί του συμπαρέσυρε και τα υπολείμματα της ελπίδας ανάταξης αυτού του τόπου. Από λόγια και γυαλιστερά πυροτεχνήματα μπουχτήσαμε βέβαια, πλέον επήλθε κορεσμός! Και επειδή όλοι θα πρέπει να δίνουν εξετάσεις, από την κοινωνία μας τουλάχιστον για την προηγηθείσα ανεύθυνη διαχείριση δεν θα πρέπει να υπάρξει ένα ακόμη «απαλλακτικό βούλευμα» !!!! ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΟΥΛΟΚΕΦΑΛΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ – ΠΡΩΗΝ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ