Νέο εκλογικό σύστημα ΟΤΑ: Σκοπός η διεύρυνση της δημοκρατίας, της διαφάνειας , η διαπαιδαγώγηση στη συμμετοχή στην αυτοδιοίκηση και αποθάρρυνση της ανάθεσης.

Sharing is caring!

 

tmp_image1373389017Πριν οποιαδήποτε αναφορά θα ήταν σοβαρή παράλειψη να μην αναφερθεί στις αιτίες της σημερινής κατάστασης , η  δυσπιστία της μέχρι σήμερα κυρίαρχης κεντρικής πολιτικής αντίληψης απέναντι στο θεσμό της αυτοδιοίκησης .

Το σημερινό ______________________1-image3047-4294967191σύστημα αυτοδιοίκησης οικοδομήθηκε γύρω από την έννοια του «τοπικού άρχοντα». Ο εκλεγμένος δήμαρχος έχει πάντα την  πλειοψηφία δημοτικών συμβούλων από το ψηφοδέλτιό του ακόμα και όταν είναι μειοψηφία, ορίζει και παύει ο ίδιος τους αντιδημάρχους, ελέγχει κατά πλειοψηφία και τα τοπικά συμβούλια ακόμη κι αν εκεί έχει πλειοψηφήσει η αντιπολίτευση.
Ο προγραμματικός λόγος και σύνθεση θέσεων σήμερα δεν είναι αναγκαίος γιαυτό γίνεται παρακμιακά και  με υποτυπώδεις διαδικασίες στη χάραξη συλλογικής σκέψης στο επίπεδο εκλεγμένων οργάνων
Σε αρκετές περιπτώσεις, ιδίως για δημάρχους με  μεγάλη θητεία  στην  εξουσία, οικοδομείται μια επικίνδυνη κουλτούρα καθεστωτικής αυθαιρεσίας και αδιαφάνειας .Λίγο πολύ υιοθετείται άκριτα η θέση ότι ένας δήμαρχος κρίνεται αποκλειστικά από την «ικανότητά» του να επανεκλεγεί και δε λογοδοτεί πουθενά αλλού , με σοβαρές επιπτώσεις στην καθημερινότητα των πολιτών .Δεν είναι τυχαίο ότι  γίνεται στα μουλωχτά  συστηματική υποχώρηση  σε ομάδες συμφερόντων ούτε είναι τυχαία  η χρήση δημοτικών ελεγκτικών μηχανισμών σε πολιτικούς αντιπάλους κ.ά. .
Σημαντικό βήμα αλλαγής για τους θεσμούς είναι η ενίσχυση της συλλογικότητας στη διοίκηση των δήμων και η αναβάθμιση  λειτουργίας του Δημοτικού Συμβουλίου .
Το  κύριο εκλεγμένο όργανο οφείλει να είναι το δημοτικό συμβούλιο, που αποτυπώνει καλύτερα τη βούληση των πολιτών και τις κοινωνικές αντιθέσεις από ό,τι ένα μονοπρόσωπο όργανο όπως ο δήμαρχος. Οι  αρμοδιότητες  των  ΟΤΑ δεν πρέπει να ασκούνται κάτω από την «επίβλεψη» προσωπικών εκλογικών  μηχανισμών  με συνέπεια την παρέμβαση παραγόντων της οικονομικής ζωής με σοβαρούς κινδύνους διαπλοκής και διαφθοράς.
Είναι προτιμότερη  η θέση   ο Δήμαρχος και οι αντιδήμαρχοι  να εκλέγονται από το Δημοτικό Συμβούλιο (με δικλείδες που θα διασφαλίζουν ότι ο δήμος δε θα μένει ακέφαλος) και να λογοδοτούν σε αυτό.  Σκοπός μας πρέπει πάντα είναι η διεύρυνση της δημοκρατίας, της διαφάνειας και της αποκέντρωσης στο εσωτερικό των δήμων και διαπαιδαγώγηση των πολιτών στον προγραμματικό λόγο και στη σύνθεση του.

Άρα  η αντίληψη μας για την λειτουργία του Δ.Σ. πρέπει να κινείται με τους παρακάτω άξονες:
α)την εκβάθυνση του  νέου θεσμικού πλαισίου : σύστημα εκλογής με  απλή αναλογική και γεωγραφική αποκλιμάκωση των δήμων
β)την αξιοποίηση της θετικής και αρνητικής  εμπειρία από τη λειτουργία των  Δ.Σ. όλα τα προηγούμενα χρόνια
γ) Τα νέα δικαιώματα και ανάγκες των πολιτών στη σημερινή εποχή.

***
Μερικές  επί μέρους προτάσεις μπορεί να δείξουν και το γενικό πλαίσιο , προτάσεις που μπορούν να τροφοδοτήσουν τη συζήτηση για ένα τρόπο λειτουργίας σύγχρονο και πιο δημοκρατικό .

Οι ιστοσελίδες των Δημοτικών Ενοτήτων και  του Καλλικρατικού Δήμου να χαρακτηριστούν ως  δημοτικά μέσα συζήτησης , να είναι ανοικτά στις απόψεις των δημοτών και των παρατάξεων, με έλεγχο από το Δ.Σ. για την τήρηση των κανόνων της αμεροληψίας και θέσπιση κώδικα   .

Ειδικές διατάξεις ευθύνης αιρετών που εμποδίζουν ή πιέζουν για παράβλεψη νόμων από δημοτικούς υπαλλήλους με άμεση και αυτόματη συζήτηση στη πρώτη συνεδρίαση του ΔΣ για τη διερεύνηση της καταγγελίας. Κατά τη γνώμη μας είναι πρώτο μέλημα η κατοχύρωση πλήρους υπηρεσιακής ανεξαρτησίας των δημοτικών υπαλλήλων, με ευθύνη υπογραφής στη μάχη κατά της διαφθοράς.

Κατοχύρωση στον εσωτερικό κανονισμό του Δ.Σ. θεματικών συζητήσεων ποιότητας ζωής των διαμερισμάτων αναβάθμισης του περιβάλλοντος, της τοπικής κοινωνικής λειτουργίας ως ενίσχυση της τοπικής διάστασης μια φορά το χρόνο όχι μόνο για τους καποδιστριακούς δήμους Θουρίας,  Άριος και Αρφαρών αλλά και μεγάλες γειτονιές του οικιστικού συγκροτήματος της πόλης της Καλαμάτας Δυτική Γειτονιά κλπ. που θα βοηθάει τον προγραμματισμό των έργων υποδομών, θα ενισχύει τη δυνατότητα

Σημαντικότερη όμως τομή του εσωτερικού κανονισμού πρέπει να είναι η απευθείας συμμετοχή των πολιτών στις τοπικές τους υποθέσεις. Υπογραφές σημαντικού αλλά ρεαλιστικού ποσοστού πολιτών πρέπει να αρκούν για τη διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος, αυστηρά για αρμοδιότητες του δήμου. Απαραίτητη επίσης η είναι πρόβλεψη των  προϋποθέσεων  για δημοψηφίσματα σε επίπεδο δημοτικού διαμερίσματος ή γειτονιάς.
Αναγνώριση των συνοικιακών  και τοπικών συνελεύσεων   να αποκτήσουν θεσμική αναφορά πραγματική υπόσταση στον κανονισμό λειτουργίας του ΔΣ, και θεμελίωση νέων θεσμών όπως ο «συμμετοχικός προϋπολογισμός» για τις επενδύσεις και τα έργα του δήμου ή τα «τοπικά σχέδια βιωσιμότητας» .
Στην ίδια κατεύθυνση ενίσχυσης της άμεσης δημοκρατίας εντάσσονται, τέλος, και άλλες πρωτοβουλίες που μπορούν να δώσουν νέα πνοή στη συμμετοχή των πολιτών οι ανοικτές θεματικές επιτροπές στα πλαίσια του δημοτικού συμβουλίου.
***
Μια τέτοια αναβάθμιση της αυτοδιοίκησης ,  δεν δικαιώνει μόνο όσους πιστεύουν στις αξίες της άμεσης δημοκρατίας, αλλά αναβαθμίζει τη λειτουργία των δήμων και από καθαρά πρακτική άποψη:
α. Κατοχυρώνει μεγαλύτερο βαθμό διαφάνειας και δημόσιου ελέγχου, ανάλογο με το ποσοστό εκείνων που παρακολουθούν στενά τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
Β. Εκπαιδεύει μεγάλο αριθμό πολιτών στη λειτουργία και τις απαιτήσεις της αυτοδιοίκησης, και αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες να προέλθουν από αυτούς ικανοί και πολυεπίπεδα μορφωμένοι αιρετοί.
Τέλος , σημασία δεν έχουν μόνο οι αξίες που εκφράζει κάθε θεσμός και η λειτουργία του Δ.Σ., αλλά και οι πολιτικές που θα υπηρετήσει. Η  θέσπιση το 2010 με τον “Καλλικράτη” του θεσμού  δεν ενίσχυσε τις παραπάνω αξίες.Δεν δημιούργησε  συνθήκες ουσιαστικής δημοκρατικής συμμετοχής και, κυρίως, δεν προσέδωσε  ουσιαστικό αυτοδιοικητικό περιεχόμενο
Το «Δίκτυο Ενεργών Πολιτών Καλαμάτας» πρέπει να έχει καθαρό στόχο τη στροφή της αυτοδιοικητικής πολιτικής με κέντρο τις ανάγκες σε δημοκρατία του δημότη και την εκπαίδευση του στη λήψη των αποφάσεων της  καθημερινότητας του , της κοινωνικής αλληλεγγύης και αναβάθμισης  του περιβάλλοντος. Σκοπός πρέπει να είναι η μείωση των παραγοντίστικων αντιλήψεων και της παρακμής της αυτοδιοικητικής λογικής.