Αγωνιστής της αριστεράς οραματιστής πολεοδόμος

Ημερομηνία δημοσίευσης: 31/08/2010
“Είπαμε πολλά και σώνει. Ας λαλήσει και άλλο αηδόνι”. Με αυτή τη παροιμία ευχαριστούσε ο Γρηγόρης Διαμαντόπουλος τους ομιλητές, της τελευταίας τιμητικής προς το πρόσωπό του εκδήλωσης, που έγινε το 2008 με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του “Τι μένει άραγε από 45 χρόνια μαχόμενης πολεοδομίας”;

Κηδεύεται σήμερα στις 4 μ.μ. από το Α’ Νεκροταφείο
Προχθές ο Γρηγόρης Διαμαντόπουλος, αυτός ο σπανίου ήθους άνθρωπος, ο αγωνιστής της αριστεράς, ο οραματιστής, ο εσαεί μαχόμενος πολεοδόμος και αρχιτέκτονας άφηνε την τελευταία του πνοή αλλά και μια σπουδαία παρακαταθήκη προς τους συνοδοιπόρους του. Σ’ αυτούς τουλάχιστον που έχουν τάξει στη ζωή τους να υπηρετούν με πάθος το επάγγελμα μπολιάζοντάς το με τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, όπως εκείνος τις υπέδειξε σ’ ολόκληρη τη ζωή του. Αψευδής μάρτυρας της ταύτισης του προσωπικού με το κοινωνικό, είναι το υλοποιημένο του έργο, το οποίο δεν είναι παρά ευθεία επέκταση του κοινωνικού έργου. Σε ολόκληρη την πολυτάραχη ζωή του ο Διαμαντόπουλος, θεωρούσε ότι η καλή αρχιτεκτονική είναι αυτή που μπορεί μέσα από μια ορθή χωροταξία να λύσει προβλήματα ζωής της κοινωνίας.

» Να βρίσκεται ο κάτοικος στο επίκεντρο κάθε λειτουργίας της πόλης. Να προστατεύεται και να δημιουργείται δυναμικά το πράσινο. Να δίνεται προτεραιότητα στη δημιουργία ελεύθερων χώρων. Να προστατεύεται η εθνική και πολιτιστική μας κληρονομιά. Να σφυρηλατείται η πολεοδομική αντισεισμική θωράκιση της πόλης… Χωρίς αυτούς τους στόχους, η τέχνη, κάθε τέχνη και επάγγελμα, είναι ένα αδιάφορο κέλυφος, που υπακούει στην αποτελεσματικότητα, στην προβολή και στις άμεσες αποδόσεις των δημιουργών της.

Στον αντίποδα της συνθήκης αυτής κινήθηκαν τα οράματα και οι πράξεις του Διαμαντόπουλου, γιαυτό και πολλοί μιλώντας για κείνον -τότε και τώρα- κάνουν λόγο για ανθρώπινο παράδειγμα που μας έδειξε, ότι το μόνο που αξίζει είναι να παλεύεις με πάθος τα «πιστεύω» σου, να έχει υψηλούς στόχους και να ονειρεύεσαι. Ο Γρηγόρης Διαμαντόπουλος γεννήθηκε το 1923 στην Αθήνα από Σπετσιώτες γονείς (ο πατέρας του ήταν πολιτικός μηχανικός) Το 1941 εισάγεται στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ, ενώ παράλληλα με τις σπουδές συμμετέχει ενεργά στην Εθνική Αντίσταση (ΕΑΜ – ΟΚΝΕ – ΕΠΟΝ). Υπέστη αλλεπάλληλες διώξεις από τους Γερμανούς κατακτητές και τους Έλληνες συνεργάτες του που συμπεριελάμβαναν σύλληψη τον Απρίλιο του ’43 από την ειδική ασφάλεια, νέα σύλληψη το ΄43, φυλάκιση στον θάλαμο θανατοποινιτών και στη συνέχεια δίωξη από την Γκεστάπο. Είναι τότε που αναγκάζεται να διακόψει τις σπουδές του για να μπορέσει να συνεχίσει οργανωμένα τον Εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα. Το 1946 επιχειρεί και πάλι να ακολουθήσει τις σπουδές στο Πολυτεχνείο όμως και πάλι οι διώξεις “καραδοκούν”. Συλλαμβάνεται εκ νέου, εξορίζεται στην Ικαρία απ’ όπου και δραπετεύει.

Στη δύσκολη μετακατοχική εποχή προσπαθεί να μη χάσει την επαφή του με την αρχιτεκτονική, μελετώντας και σχεδιάζοντας μονοώροφες και μικρές πολυώροφες κατοικίες. Στο διάστημα 1957-1961 φεύγει από την Ελλάδα όπου και ολοκληρώνει τις σπουδές αρχιτεκτονικής και πολεοδομίας στο Πολυτεχνείο της Βαϊμάρης, ενώ από το 1961 έως το 1964 διατελεί επιστημονικός συνεργάτης στην Bauakademie του Βερολίνου. Το 1964 επιστρέφει στην Ελλάδα και δημιουργεί το Κέντρο Πολεοδομικών και αρχιτεκτονικών μελετών όπου ασχολείται σαν ελεύθερος επαγγελματίας με ειδικές αρχιτεκτονικές – πολεοδομικές- χωροταξικές περιβαλλοντικές και αναπτυξιακές μελέτες. από το 1965 συμμετέχει ενεργά στη δράση της ΕΜΟΚΑ (Εταιρεία μελετών οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης). Το 1967 η χούντα των Συνταγματαρχών τον συλλαμβάνει και πάλι και τον στέλνει εξορία αρχικά στο στρατόπεδο της Γυάρου και κατόπιν στο Παρθένι της Λέρου. Στη μεταπολίτευση τέλος ο Γρηγόρης Διαμαντόπουλος δούλεψε ως ελεύθερος επαγγελματίας σε πλήθος μελετών με φορείς ανάθεσης την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Όλες του οι μελέτες συνδυάζονται με πολεοδομική, κοινωνική, οικονομική και περιβαλλοντική έρευνα, έτσι ώστε να υπάρχει δυνατότητα να υλοποιηθούν.

Παράλληλα με την επαγγελματική του δραστηριότητα συνέχισε με πάθος τη συνδικαλιστική, πολιτική και κοινωνική του δράση με δημοσιεύσεις σε ελληνικά και ξένα περιοδικά με ενεργό συμμετοχή σε συνέδρια σεμινάρια, συμπόσια και επιτροπές του Τεχνικού Επιμελητηρίου, του Συλλόγου Ελλήνων Αρχιτεκτόνων, δικαιώνοντας έτσι την έκφραση “μαχόμενη πολεοδομία” η οποία προσδιόρισε το σύνολο της επαγγελματικής του ζωής.
Το βιβλίο «Τι μένει άραγε από 45 χρόνια μαχόμενης πολεοδομίας», έκδοση του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, 2008, την οποία επιμελήθηκε ο ίδιος ο Γρηγόρης Διαμαντόπουλος, μέσα από τις 460 σελίδες του παρακολουθεί αναλυτικά την πορεία του πολεοδόμου πίσω από… τις πόλεις που άλλαξε με την επιστημονική γνώση και ιδεολογία του. Τήλος, Χίος, Θήβα, Ανατολική Αθήνα, Πειραιάς, Τρίκαλα, Μεσσήνη, Πέραμα, Πάρος, Αντίπαρος και, φυσικά, η Καλαμάτα είναι μόνο μερικές από αυτές. Η κηδεία του Γ. Διαμαντόπουλου θα είναι πολιτική και θα γίνει σήμερα στις 4 μ.μ. από το Α΄ Νεκροταφείο. αποχαιρετιστήριους λόγους θα εκφωνήσουν η Ράνια Κλουτσινιώτη, ο Νίκος Μπανιάς και ο Σταύρος Μπένος.

Ο ΣΥΝ

Ανακοίνωση για τον θάνατο του Γρηγόρη Διαμαντόπουλου εξέδωσε χθες η ΚΠΕ του ΣΥΝ όπου μεταξύ άλλων αναφέρει:

Εκφράζουμε τη βαθιά μας θλίψη για τον θάνατο του αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης και της Αριστεράς, του μαχόμενου πολεοδόμου Γρηγόρη Διαμαντόπουλου. Για την αντιστασιακή του δράση μέσα από τις γραμμές της ΟΚΝΕ, του ΕΑΜ ΝΕΩΝ και της ΕΠΟΝ συνελήφθη, φυλακίστηκε και βασανίστηκε από τις ναζιστικές αρχές κατοχής. Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου διώχθηκε για τις ιδέες του και το μισαλλόδοξο μετεμφυλιακό κράτος τον εμπόδισε να πάρει το πτυχίο του. Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις του αποτελούν οι μελέτες του για την πολεοδομική ανασυγκρότηση της Καλαμάτας μετά τους σεισμούς του 1986. Μέχρι σήμερα παρέμεινε βαθιά αριστερός και το έδειχνε με την καθημερινή του πράξη, αλλά και μέσα από τις προτάσεις του για μια καλύτερη ποιότητα ζωής.