Οι πλατείες των πάρκινγκ

Sharing is caring!

Η σύγχρονη πόλη με τ’ αδιέξοδά της επιβάλλει λογικές, που στο μυαλό του απονενοημένου αστού φαντάζουν ως μόνες δυνατές να δώσουν λύσεις στην προϊούσα κρίση που βυθίζει αργά τη ζωή του σε αυτήν. Ένα βασικό πρόβλημα που τον ταλαιπωρεί κι επιζητείται η λύση του, είναι η στάθμευση των εκατομμυρίων αυτοκινήτων που την κατακλύζουν 33. Στα πολλά του κακοπαθούς βίου λοιπόν, τούτο προστάζεται: Η πόλη χρειάζεται πάρκινγκ, χρειάζεται χώρους στάθμευσης των Ι.Χ. αυτοκινήτων, τα οποία, στα χέρια των απελπισμένων αστών (λόγω της έλλειψης προφανώς τέτοιων χώρων), γίνονται κυρίαρχοι του κοινόχρηστου χώρου -είτε αυτός λέγεται πεζοδρόμιο, είτε πλατεία, είτε πάρκο κ.λπ.

Η επιβολή του μηχανικού μέσου (του αυτοκινήτου), που μετατρέπει τον χειριστή του σε εθελόδουλο μιας (εντέλει) καταναγκαστικής κατάστασης, διαμορφώνει ανάγκες για την εξυπηρέτησή του, ανάγκες στις οποίες ο αστός προσπαθεί ασθμένως να δώσει λύσεις. Μία «ωραία» ιδέα που υλοποιείται, προς εξυπηρέτηση του παραπάνω σκοπού, είναι η δημιουργία υπόγειων πάρκινγκ στην πόλη, τα οποία θα την αποσυμφορίζουν διπλά: αφενός θα «φιλοξενούν» τ’ αυτοκίνητά της κι αφετέρου θ’ απελευθερώνουν πεδία, για την ανάπτυξη πάνω τους κοινόχρηστων χώρων (πρασίνου ή μη). Έτσι η πόλη θα συνεχίσει εξυπηρετούμενη διπλά, αντιμετωπίζοντας δύο από τα κυριότερα προβλήματά της: της έλλειψης κοινοχρήστων χώρων και χώρων στάθμευσης. Είναι κακή ιδέα; Ας τη δούμε…


Φωτ.: Πράσινες πινελιές στο σταθμό του ΜΕΤΡΟ του Αγίου Αντωνίου στο Περιστέρι 

Η διάταξη της παραγράφου 1 άρθρου 8 νόμου 2052/1992 (ΦΕΚ 94/Α΄/5-6-1992) έδωσε τη δυνατότητα στη σύγχρονη πόλη τής κατασκευής υπόγειων χώρων στάθμευσης κάτω από κοινόχρηστους χώρους και χώρους κοινής ωφέλειας του σχεδίου της34. Η ανάπτυξη επιχειρηματικής δραστηριότητας κάτω από την πόλη, με την οικονομική εκμετάλλευση του υπόγειου χώρου στάθμευσης, απολαμβάνει την κοινή εύνοια, καθώς, όχι μόνο δεν ασκείται κυριαρχικά έναντι των κοινοχρήστων χώρων της πόλης, αλλά τουναντίον, άνωθέν της υφίσταται κι απολαμβάνεται ο κοινόχρηστος χώρος. Η επιχειρηματική εκμετάλλευση λοιπόν του υπόγειου αστικού χώρου, απενεχοποιημένη και χωρίς βάρη, όχι απλώς δεν αντιστρατεύεται τον κοινωνικό ρόλο της πόλης, αλλά συμβάλλει στη βελτίωση των συνθηκών της. Μπορεί η προσφορά αυτή ν’ αμφισβητηθεί;

Θα λέγαμε πως ναι, αν αναλογιστούμε ότι η Αθήνα, όπως και οι περισσότερες από τις ελληνικές μητροπόλεις, υπολλείπονται λειτουργικά κι οργανωτικά ακόμη και του μέσου επιπέδου των ανεκτών οικιστικά/χωροταξικά πόλεων του δυτικού κόσμου. Τι σημαίνει αυτό; Ότι κάθε τέτοιος υπόγειος χώρος, ενώ θα έπρεπε να εντάσσεται στο δίκτυο οργάνωσης της πόλης, ως μονάδα ενός συνόλου που στηρίζεται σ’ έναν κεντρικό ή υπερτοπικό/περιφερειακό σχεδιασμό, για να μπορεί βασικά και ουσιαστικά να προσφέρει στο σύστημά της, κάτι τέτοιο εν προκειμένω όχι απλώς δε συμβαίνει, αλλά βρίσκεται μακριά από τη λογική των κρατούντων. Το ζήτημα εντοπίζεται ως εξής: Μία πόλη μη λειτουργική, μια πόλη χαοτική 35, μία πόλη που υστερεί τραγικά σε πράσινο, ενώ αντίθετα τής περισσεύουν τα Ι.Χ. αυτοκίνητα, αντί να στραφεί σε περιορισμό τους και πρασινισμό της, κάμει το ακριβώς αντίθετο. Στρέφεται σε λύσεις εξυπηρέτησης των Ι.Χ. αυτοκινήτων -όπερ και σημαίνει, προσωρινή συντήρηση/ύφεση του χάους, με σίγουρη όμως μελλοντική μεγέθυνσή του, με την έλευση νέων Ι.Χ. αυτοκινήτων, λόγω της εξυπηρέτησής τους. Ενώ ο πρασινισμός της -όντας τοποθετημένος σε δεύτερη μοίρα-, λογίζεται ως παρεπόμενο, δυνάμενος ν’ αναπτυχθεί στις οροφές των υπόγειων πάρκινγκ (εκεί, ένας ταρατσόκηπος -ένα παρκάκι, ένας μικρός κήπος, ένα αλσύλιο-, μια πλατεία, μιαν αυλή θα δημιουργηθεί..)


Φωτ.: Η πλατεία Κάνιγγος στην Αθήνα, διαρρυθμισμένη σε πάρκο. Βρίσκεται πάνω από υπόγειο πάρκινγκ.

33 Αναφερόμαστε στην κάθε ανά την Ελλάδα μητρόπολη (κεντρική πόλη μιας περιοχής), που ακολούθησε το πρότυπο της Αθήνας «στο μεγάλωμά της».

34 Ιστορικά, η πρώτη στην Ελλάδα υπόγεια κατασκευή κάτω από κοινόχρηστο αστικό χώρο, πραγματοποιήθηκε το 1928, με τη θεμελίωση του υπόγειου σταθμού του ΗΣΑΠ στην πλατεία Ομονοίας στην Αθήνα. Ακολούθησαν αργότερα κι άλλες κατασκευές, κυρίως υπόγειων πάρκινγκ, όπως στην Κλαυθμώνος, στην Εθνικής Αντιστάσεως κ.ά. (σ’ ότι αφορά στην πρωτεύουσα), ενώ στις μέρες μας οι κοινόχρηστοι χώροι παραδίδονται στις υπόγειες κατασκευές του ΜΕΤΡΟ (σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη), με την κατασκευή υπό αυτών σταθμών εξυπηρέτησης των συρμών. 

35  Η αταξία των περισσότερων ελληνικών μητροπόλεων, είναι χαρακτηριστική και δεν έχει να κάμει με το μέγεθός τους. Το κυκλοφοριακό χάος για παράδειγμα, της Θεσσαλονίκης, της Πάτρας, του Βόλου ή των Σερρών, δεν προσδιορίζεται ποσοτικά, είναι χάος!



Από το Σιωπηλές πλατείες (Β μέρος)

Σκέψεις για την ελληνική πλατεία. (Β μέρος)

Του Αντώνιου Β. Καπετάνιου


13 Ιούλιου, 2010